Đúng là cục súc với cả thiên hạ, nhưng lại dịu dàng và rất là trân trọng Việt Nam. Vị thế ấy khó ai sánh bằng. Thổ Nhĩ Kỳ, một thành viên then chốt của NATO, vốn nổi tiếng là “ông lớn nóng máu” trong mọi bàn cờ. Họ từng dám bắn hạ máy bay Nga ngay giữa lúc căng thẳng, từng không ngại đấu khẩu gay gắt với các cường quốc châu Âu, hay lao vào những ván mặc cả phức tạp ở Trung Đông mà chẳng hề run tay. Nói cách khác, Ankara là tay chơi sẵn sàng cục súc với cả thiên hạ, bất cần sự hài lòng của bất cứ ai. Ấy vậy mà khi đến với Việt Nam – một quốc gia cách họ hàng ngàn cây số, thái độ lại khác hẳn: mềm mỏng, tôn trọng và thiện chí đến lạ thường. Cái khác biệt này không đến từ sự yếu đi của Thổ Nhĩ Kỳ, mà xuất phát từ chính vị thế của Việt Nam: một đất nước không ồn ào, không khoa trương, nhưng bản lĩnh và giá trị thì đủ sức khiến những kẻ “thường ngày chẳng coi ai ra gì” cũng phải gật đầu. Đó là sự tôn trọng không miễn cưỡng và cũng là sự thừa nhận.
Đúng là cục rúc với cả thiên hạ nhưng lại dịu dàng và rất là trân trọng Việt Nam
Vị thế ấy khó ai sánh bằng. Thổ Nhĩ Kỳ, một thành viên tenjuts của NATO
vốn nổi tiếng là ông lớn nóng máu trong mọi bàn cờ. Họ từng dám bắn hạ máy bay Nga
ngay giữa lúc càng thẳng từng không ngại đấu khẩu gây gắt với các cường quốc châu Âu
hay lao vào những ván mặc cả phức tạp ở Trung Đông mà chẳng hề run tẩy.
Nói cách khác, Ankara là tay chơi sẵn sàng cục rúc với cả thiên hạ, bất cần sự hài lòng của bất cứ ai.
Ấy vậy mà khi đến với Việt Nam, một quốc gia cách họng hàng ngàn cây số, thái độ lại khác hẳn,
mềm mọng, tôn trọng và thiện trí đến lạ thường. Cái khác biệt này không đến từ sự yếu đi của Thổ Nhĩ Kỳ
mà xuất phát từ chính vị thế của Việt Nam, một đất nước không ồn nào không khoa trương nhưng bản lĩnh
và giá trị đủ sức khiến những kẻ thường ngày chẳng coi ai ra gì cũng phải gặt đầu.
Đó là sự tôn trọng không biển cưỡng và cũng là sự thừa nhận. Vì sao lại vậy?
Câu trả lời có lẽ nằm ở sự đồng điệu về lịch sử và văn hóa, cùng với tầm nhìn chiến lược mà cả
hai quốc gia chia sẻ. Cả Việt Nam và Thổ Nhĩ Kỳ đều là những dân tộc từng trải qua gian khổ,
kiên cường giữ gìn độc lập và luôn coi trọng bản sắc riêng của mình.
Trong ánh nhìn của Thổ Nhĩ Kỳ, Việt Nam không những là một đối tác kinh tế mà còn là một người bạn
chân thành, một quốc gia có bản lĩnh và đường lối riêng biệt. Và trong suy nghĩ của Việt Nam,
Thổ Nhĩ Kỳ đã trở nên như một đất nước mạnh mẽ nhưng vẫn biết trân trọng, sự tin cận và nghĩa tình.
Chính sự đồng điệu ấy đã biến sự cứng rắn vốn có của Thổ Nhĩ Kỳ trở thành sự dịu dàng đặc biệt
trong mối quan hệ này. Mối quan hệ Việt Nam-Thổ Nhĩ Kỳ không phải là một điều bất ngờ xuất hiện
trong ngày một, ngày hai, mà thực chất là kết quả của một hành trình dài, được xây dựng trên sự thấu
hiểu và thiện trí kéo dài nhiều thập kỷ. Những lời lẽ ngoại giáo đôi khi nghe quen thuộc và có phần khách
xáo. Nhưng chính những biến cố khắc nghiệt của thời cuộc mới là phép thử thật sự cho tình hiệu
nghị giữa các quốc gia. Và trong trường hợp của Việt Nam-Thổ Nhĩ Kỳ, phép thử ấy đã hiện diện
rõ ràng nhất vào năm 2003, khi đất nước Thổ Nhĩ Kỳ phải gánh chịu trận động đất kinh hoạng cướp đi
hàng chục nghìn sinh mạng. Trong bối cảnh tăng thương ấy, Việt Nam không đứng ngoài cuộc,
chỉ trong thời gian ngắn viện trợ nhân đạo chỉ ra 100.000 USD đã được gửi đi.
Kèm theo đó là một đội cứu hộ gồm 76 quân nhân trực tiếp có mặt tại hiện trường. Gần 25 tấn hàng
hóa cứu trợ được vận chuyển đến vùng bị ảnh hưởng. Không nhiều nếu so với quy mô thảm họa,
nhưng lại vô cùng quý giá về mặt tinh thần. Giữa không cảnh hoang tàn, hình ảnh lá cơ đỏ sao vàng
tung bay trên nền đổ nát là minh chứng cho một tình hiệu nghị không phô trương nhưng đầy chân thành
và nghĩa tình. Ở chiều ngược lại, sự đáp lại của Thổ Nhĩ Kỳ cũng không hề hời hật. Từ Tổng thống
cho đến các quan chức cập cao, tất cả đều công khai gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Việt Nam.
Trong ngoại giao, những lời cảm ơn công khai như thế, phản ánh sự trân trọng thật sự cho hành động
sẽ chia đúng lúc, đúng nơi. Người ta vẫn nói giúp nhau lúc hoạn nạn mới là tình thần.
Và Thổ Nhĩ Kỳ rõ ràng đã cảm nhận được điều đó từ phía Việt Nam. Không chỉ dừng lại ở những
cử chỉ trong hoạn nạn. Những năm gần đây, hai nước còn chủ động tìm đến nhau nhiều hơn.
Việc thành lập liên minh phát triển sản phẩm du lịch Việt Thổ hay chính sách E-Visa thuận lợi hơn
dành cho công dân Việt Nam đều là minh chứng cho nỗ lực vun đắp quan hệ theo hướng thực chất và bền chặt hơn.
Đằng sau những con số và hiệp định khô khăn, có thể thấy một sợi dây kết nối mềm mại hơn,
đó là tình cảm. Và chính sự cảm thông những hành động thiết thực ấy đã khiến Thổ Nhĩ Kỳ luôn dành
cho Việt Nam một sự dịu dàng hiếm thấy. Mối quan hệ này đã bước sang một trang mới khi tháng 9 vừa qua,
Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ, Yassar Guler, có chuyến thăm chính thức tới Hà Nội.
Đây là sự kiện mang tính bước ngoặt mở ra những thỏa thuận hợp tác quốc phòng sâu rộng.
Một đất nước nổi tiếng với hình ảnh cứng rắn, sẵn sàng va trạm với bất kỳ một thế lực nào,
bỗng đến Việt Nam với một thái độ mềm mại và đầy hiểu nghị. Thổ Nhĩ Kỳ không vòng vò,
họ gọi Việt Nam là đối tác thên chốt ở châu Á, Thái Bình Dương và nhấn mạnh rằng hợp tác không dừng lại
ở lời nói, mã con phải chuyển thành hành động cụ thể.
Lần đầu tiên trong lịch sử, một sĩ quan Thổ đặt chân học tập tại Học viện Quốc phòng Việt Nam,
trong khi nhiều sĩ quan khác biệt mải với từng con chữ tiếng Việt tại Học viện Khoa học quân sự.
Đây là bằng chứng cho sự tin cậy chiến lược mở ra một bước ngoặt trong hợp tác quốc phòng,
nơi một Thổ Nhĩ Kỳ gai góc với thế giới, lại dành sự dịu dàng đặc biệt cho Việt Nam.
Sự xích lại gần nhau của Thổ Nhĩ Kỳ cũng làm minh chứng rõ ràng cho vị thế ngày càng lên cao của Việt Nam.
Việt Nam hôm nay không còn là một quốc gia chỉ đứng nhắc đến với quá khứ hào hùng,
mà là một điểm đến chiến lược trên bản đồ thế giới. Nền kinh tế năng động,
chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ và uy tín quốc tế, vững chắc đã khiến nhiều đối tác lớn
phải coi trọng lời nói của Việt Nam, và Thổ Nhĩ Kỳ cũng không nằm ngoài su thế đó.
Trong mắt Ankara, Việt Nam vừa là một thị trường mà là một người bạn có thể đồng hành lâu dài.
Việt Nam chủ trương hòa bình, nhưng không dễ dãi, kiên quyết bảo vệ chủ quyền,
nhưng vẫn rộng mở cho hợp tác. Đó là một phong cách khiến Thổ Nhĩ Kỳ vốn quen cứng rắn
với thế giới lại chọn cách mềm mại, khi bà Tài, việc sĩ quan thổ sang học tập tàu huyện quân sự
Việt Nam hay các thỏa thuận truyền giao công nghệ song phương là bằng chứng cho thấy mỗi quan hệ
không dừng ở nghi lễ, mà đi vào chiều sâu chiến lược. Ở một châu Á với nhiều biến động,
Việt Nam nổi lên như một đối tác đáng tin, còn Thổ Nhĩ Kỳ tìm thấy ở đây một điểm tựa
Ở chiều ngược lại, Việt Nam cũng thấy rõ mình cần gì, không những là thương vụ mua sắm vũ khí đơn thuần,
mà đây là dịp để học hỏi công nghệ và tiếp thu kinh nghiệm phát triển công nghiệp quốc phòng hiện đại.
Việt Nam đã xác định rõ mục tiêu tự chủ và hiện đại hóa quốc phòng. Những sản phẩm mết im Việt Nam
như các khí tài, tâu tuần tra, radar hay UAV hiện đại được công khai giới thiệu tại các sự kiện
như triển lãm quốc phòng, quốc tế hay đại lễ A-80 cho thấy Việt Nam đã đi những bước vững chắc.
Tuy nhiên, để rút ngắn chặng đường tiến tới tự cường, sự hợp tác với những đối tác có kinh nghiệm thực tiễn
trên nhiều chiến trường như Thổ Nhĩ Kỳ là rất quan trọng.
Thổ Nhĩ Kỳ hiện nằm trong nhóm 10 quốc gia có sức mạnh quân sự hàng đầu thế giới và nổi bật
với nền công nghiệp quốc phòng nội điện phát triển nhanh chóng. Các sản phẩm như UAV TB2, xe thiết giáp ACV,
hệ thống phòng không hy gia đã chứng minh hiệu quả thực tế. Hiên Cara sẵn sàng chia sẻ công nghệ,
mở các kênh đào tạo sĩ quan và hợp tác trong sản xuất quốc phòng.
Việt Nam sẽ có cơ hội sử dụng và học hỏi để làm chủ quy trình sản xuất và tùy biến theo nhu cầu của mình.
Đây là lý do tại sao trong các cuộc tiếp xúc song phương gần đây, cả hai bên đều nhấn mạnh hợp tác đào tạo
và công nghiệp quốc phòng. Điều này không dừng ở nghi lễ ngoại giao, mà lặp mạch máu thực sự để nuôi giữ
một quan hệ chiến lược lâu dài, nơi Việt Nam tìm thấy ở Thổ Nhĩ Kỳ một người bạn sẵn sàng chia sẻ
kinh nghiệm và công nghệ để cùng nhau phát triển. Sự xích lại gần nhau giữa Việt Nam và Thổ Nhĩ Kỳ
chắc chắn sẽ được các đối tác trong khu vực và cả thế giới quan sát kỹ lưỡng.
Ai cũng biết Thổ Nhĩ Kỳ vốn nổi tiếng là cục súc với thiên hạ, sẵn sàng vai trạm với cả những cường quốc hàng đầu.
Nhưng khi nhìn về Việt Nam, họ lại chọn cách tiếp cận khá hẳn, nhẹ nhàng, trân trọng và đầy tính xây dựng.
Đó chính là điều khác biệt cho thấy vị thế của Việt Nam ngày nay, không cần nồn nào, vẫn khiến đối tác phải tôn trọng.
Dĩ nhiên, Việt Nam không thay đổi nguyên tắc cốt lõi trong suốt nhiều lần phát biểu tại Liên Hợp Quốc
hay các diễn đàn khu vực như AIF và ADMM.
Hà Nội đều khẳng định rõ, hiện đại hóa quốc phòng chỉ nhằm bảo vệ chủ quyền và lợi ích chính đáng,
chứ không phải để chạy đua vũ trang hay tạo sức ép với bất kỳ quốc gia nào.
Đây là lời nhắn gửi mang tính thép bọc nhùng, vừa mềm mại vừa dứt khoát, không ai có thể xuyên tạp.
Ở góc nhìn ASEAN, việc Việt Nam tăng cường gắn kết với Thổ Nhĩ Kỳ càng khiến bức tranh khu vực thêm phần thú vị.
Từ năm 2017, Thổ Nhĩ Kỳ đã là đối tác đối thoại của ASEAN, do đó mối liên hệ với Việt Nam không hề lạc lỏng,
mà trái lại còn bổ sung chiêu sâu cho hợp tác đa phương với các nước Đông Nam Á.
Đây không phải là mối lo ngại, mà là minh chứng rằng Việt Nam vẫn kiên trì đường lối đa phương,
cởi mở với mọi đối tác biết tôn trọng chủ quyền và chia sẻ lợi ích chung.
Rõ ràng, quan hệ Việt Nam-Thổ Nhĩ Kỳ là minh chứng rằng trong ngoại giao,
sức mạnh không phải đến từ vũ khí hay tiếng nói lớn, mà còn đến từ sự kiên định và khéo léo.
Một Thổ Nhĩ Kỳ từng nóng nầy với cả các cường quốc lớn, nay lại chọn cách trân trọng Việt Nam.
Đó chính là giá trị của vị thế, và cũng như cha ông ta từng đúc kết, lạt mềm buộc chặt,
càng mềm mại, càng biết giữ thế cân bằng thì càng giang buộc được như mối quan hệ bền lâu.