VÌ SAO NGƯỜI TRUNG QUỐC NGHIỆN TRÀ?

Người xưa có câu, nhất thủy, nhì trà, tam pha, tứ ấm, ngũ quần anh để nói đến 5 yếu tố quan trọng làm nên giá trị văn hóa của thường trà. Vì sao người Trung Quốc lại nhiện trà đến vậy? Đây không chỉ là một thức uống, trà với người Trung Quốc là cả một nghệ thuật, một văn hóa và một lối sống. Từ hàng nghìn năm trước, trà đã là một phần không thể tách rời trong lịch sử và văn hóa của đất nước này. Trung Quốc được xem là cái nối của trà, là nơi trà ra đời và lan tỏa ra khắp thế giới. Chuyện kể rằng, vào khoảng 2.700 năm trước công nguyên, thần nông, vị vua huyền thoại của Trung Quốc, người được coi là tổ nghệ nông nghiệp và y học, đã tình cờ phát hiện ra trà. Một ngày nọ, khi ông đang đun nước sôi dưới một cây cây, vài chiếc lá từ cây trà gần đó rơi vào nồi nước. Nước sôi bốc lên mùi thơm rượu nhẹ, và khi uống thử, thần nông cảm thấy cơ thể sảng khoái, đầu óc tỉnh táo. Từ đó trà bắt đầu được ghi nhận như một loại thần dược trong dân gian. Dù đây chỉ là truyền thuyết, nhưng nó cho thấy trà đã xuất hiện từ rất lâu trong đời sống người Trung Quốc. Nó không chỉ là đồ uống, mà còn được xem là một phương thuốc chữa bệnh, giúp tỉnh táo và tăng cường sức khỏe. Từ thời nhà đường, trà bắt đầu len lõi vào mọi tầng lớp xã hội, hoàng gia, quan lại cho đến người dân thường. Người ta uống trà không chỉ để giải khát, mà còn để giao lưu, thể hiện sự tinh tế và thậm chí để thiên định. Sang thời nhà Tống, nhà Minh, trà không chỉ dừng lại ở Trung Quốc, mà còn được xuất khẩu ra khắp thế giới. Nhật Bản, bắt đầu Triều Tiên, cho đến cả châu Âu. Trong tiếng Anh, thi có nghĩa là trà, và từ này được cho là bắt nguồn từ Phúc Kiến. Điều này cho thấy tầm ảnh hưởng của trà Trung Quốc lớn đến mức nào. Nhưng dù trà có đi khắp thế giới, thì ở Trung Quốc, nó vẫn giữ được một vị trí đặc biệt, như một biểu tượng văn hóa không thể thay thế. Nói đến trà Trung Quốc, không thể không nhắc tới việc nó đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hàng ngày. Người Trung Quốc uống trà mọi lúc, mọi nơi. Buổi sáng để khởi đầu ngày mới, buổi chiều để thư giãn, buổi tối trong những buổi gặp gỡ bạn bè, và trong những nghi lễ quan trọng, không thể thiếu trà. Nếu bạn từng đến Trung Quốc hoặc xem phim Trung Quốc, chắc hẳn bạn sẽ thấy cảnh người ta ngồi quanh bàn, rót trà từ những chiếc ấm nhỏ xinh vào những chén trà bé siêu. Đó không chỉ là uống trà, mà là một cách để kết nối con người với nhau. Trong văn hoa Trung Quốc, mời ai đó một chén trà là một cử chỉ để thể hiện sự tôn trọng, thân thiện và hiếu khách. Thậm chí, trong các buổi đàm phán kinh doanh, trà cũng đóng vai trò như một chất bôi trơn giúp mọi người cảm thấy thoải mái hơn. Câu nói, uống trà, nói chuyện ở Trung Quốc không phải là ngẫu nhiên. Nó là sự phản ánh tầm quan trọng của trà trong giao tiếp. Trung Quốc có nghệ thuật thưởng trà. Ở Trung Quốc, uống trà không chỉ đơn giản là pha một gõi trà hay là một túi trà rồi uống. Nó là một nghi lễ đặc biệt trong trà đạo của Trung Quốc. Cái này thì cũng khác với trà đạo của Nhật Bản, nhưng cũng rất tinh tế. Người ta thường sử dụng những bộ ấm chén nhỏ, nước phải được đun đến nhiệt độ chính xác và trà phải được pha đúng cách để giữ được hương vị. Một lý do lớn nữa khiến người Trung Quốc nghiện trà vì sự đa dạng của các loại trà ở đây. Trung Quốc có hàng trăm loại trà khác nhau, mỗi loại có hương vị, cách pha và công dụng riêng. Ví dụ như là trà xanh là loại phổ biến ở Trung Quốc và cũng là loại trà được yêu thích nhất. Các loại trà xanh nổi tiếng như Long Tỉnh, tức là trà riếng rồng. Loại này thì đến từ Hàng Châu hay là Bích Loa Xuân từ Tô Châu, có hương vị tươi mát, nhẹ nhàng và hơi ngọt. Trà Ô Long là một loại trà nửa xanh, nửa đen được lên men một phần. Loại trà này có hương vị rất đặc biệt, vừa thơm như hoa, vừa đậm như trà đen. Các bạn đã nghe đến trà thiết quan ấm chưa? Đó là một loại trà Ô Long nổi tiếng được mệnh danh là nữ hoàng của các loại trà. Trà đen hay trà đỏ trong tiếng Trung như là trà phổ nhĩ được yêu thích vì vị đậm và nước rất đẹp. Đặc biệt trà phổ nhĩ từ Vân Nam có thể được ủ hàng chục năm, càng để lâu càng thơm ngon và giá trị. Ngoài các loại trà truyền thống, người Trung Quốc còn yêu thích các loại trà hoa như trà hoa nhài và trà hoa cúc. Trà hoa nhài có mùi thơm ngọt ngào, thường được dùng cho các buổi gặp gỡ bạn bè. Còn trà hoa cúc thì được yêu thích vì tác dụng làm dịu thân kinh, giúp ngủ ngon. Sự đa dạng này khiến người Trung Quốc không bao giờ chán trà. Mỗi dịp, mỗi tâm trạng, họ lại chọn một loại trà phù hợp. Bạn buồn, bạn có thể uống trà hoa cúc cho thư giãn. Muốn tỉnh táo thì trà xanh là lựa chọn số một. Muốn gây ấn tượng với bạn bè, hãy lôi bộ trà ô long ra và pha theo kiểu công phu trà. Không chỉ vì văn hóa hay lịch sử mà trà còn khiến người Trung Quốc nghiện ở đây trong hoặc kép vì những lợi ích khoa học mà nó mang lại. Trà, đặc biệt là trà xanh, chứa một loại chất gọi là catechin, một loại chất chống oxy hóa giúp bảo vệ cơ thể khỏi các gốc tự do, làm chậm quá trình lão hóa, giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh như ung thư hay tim mảnh. Người Trung Quốc uống trà hàng ngày như một cách để giữ gìn sức khỏe của mình. Trong trà cũng có chứa caffeine, nhưng khác với cà phê. Caffeine trong trà được giải phóng từ từ, giúp bạn tỉnh táo mà không bị bồn trồn, không bị quá mệt. Người Trung Quốc cũng thường uống trà sau bữa ăn, đặc biệt là với các món ăn nhiều dầu mỡ vì trà giúp kích thích tiêu hóa. Ngày nay, dù Trung Quốc hiện đại hóa, nhưng tình yêu với trà vẫn không hề giảm suốt. Thậm chí trà còn được sáng tạo và biến tấu để phù hợp với giới trẻ. Các bạn chắc không còn ra lạ gì với trà sữa chân châu, một phát minh của người Đài Loan. Nhưng Đài Loan cũng là một phần của văn hóa Trung Hoa phải không nào? Trà sữa chân châu đã trở thành một hiện tượng toàn cầu, và ở Trung Quốc, bạn có thể nhìn thấy hàng dài người xếp hàng để mua một ly trà sữa thơm ngon. Các chuỗi cửa hàng cũng mọc ra khắp nơi trên thế giới, nhất là ở châu Á. Nó đã biến trà thành một thức uống thời thượng với đủ loại topping khác nhau. Ngoài trà sữa, trà đóng chai bây giờ cũng rất phổ biến. Những loại trà này phù hợp với nhịp sống nhanh ở thành phố, khi người ta không có thời gian ngồi pha trà theo kiểu truyền thống. Dù vậy, người Trung Quốc vẫn giữ thói quen uống trà nóng tại nhà hoặc văn phòng vì họ tin rằng trà nóng tốt cho sức khỏe hơn. Trà không chỉ là đồ uống, mà trà còn có rất nhiều những kỷ lục. Để nói về ảnh hưởng của trà, hãy nói về những kỷ lục của nó. Trước tiên là ông tổ của trà. Trà là loài thực vật canh tác lâu đời bậc nhất để làm đồ uống. Nhưng kỷ lục thực sự là cây trà cổ ở Võ Di Sơn, Phúc Kiến, Trung Quốc. Những cây trà mẹ, thậm chí là trà ông, trà bà ở đây, có tuổi đời từ 1.000 đến 2.000 năm, được bảo vệ như bảo vật quốc gia. Chúng mọc trên vách đá kiểu long nham, nghĩa là vách đá chín rồng. Một cây trà đã chứng kiến bao triệu đại, từ nhà đường đến nay cũng là chuyện bình thường. Lá từ những cây trà này tạo ra trà đại hồng bào, nghĩa là áo choang đỏ lớn, loại trà đắt giá bậc nhất thế giới. Năm 2005, lá từ cây mẹ được bán đấu giá với giá kỷ lục, chứng tỏ giá trị bất tử của trà Trung Quốc. Nhưng kỷ lục về chiếc cốc trà nóng lớn nhất thế giới, thuộc về Mexico, với dung tích là 9.123 liters, được thiết lập tại Guanajuato vào năm 2023. Họ dùng hỗn hợp lục trà, bạc hà và hoa rưỡi để pha, với nhiệt độ tối thiểu là 77 độ C. Sự kiện này nhằm quảng bá văn hóa trà Mexico và sau đó được phân phát biển phí. Kỷ lục buổi tiệc trà đông thời lớn nhất thế giới có sự góp mặt của tổng cộng 280.246 người tham gia ở Ấn Độ vào năm 2011. Hàng trăm nghìn người ngồi quanh những chiếc bàn, rót trà từ những âm lớn cho chuyện rôm rả trong cả một ngày. Ở Trung Quốc có buổi tiệc trà kem lớn nhất với 1.088 người tham dự vào năm 2019. Đây là tiệc sang chảnh với trà và bánh kem nhằm quảng bá xe ô tô. Kỷ lục túi trà lớn nhất thế giới là chiếc túi trà nặng 250 cân, được thiết lập ở Ả Rập Xê Út vào năm 2014. Hai tạ giữa trà thì pha vô tư. Kỷ lục số chén trà pha trong một giờ là 249 chén do Inga ở Nam Phi thiết lập vào năm 2022. Cô ấy đã pha một loại trà thảo mộc với tốc độ hơn 4 chén một phút. Một kỷ lục vui khác là số túi trà ném vào cốc nhiều nhất trong 30 giây, đó là 11 túi, do những người New Zealand thiết lập vào năm 2021. Nó giống như một trò chơi Olympic của trà. Và hãy nói đến loại trà đắt nhất thế giới, đó là trà Đại Hồng Bào. Hán Việt dịch ra là áo tràng đỏ lớn. Đây là lý do người Trung Quốc nghiện trà, không chỉ văn hóa mà còn vì những báu vật như vậy. Đại Hồng Bào là một loại ô long trà từ Võ Di Sơn, Phúc Kiến. Tên gọi bắt nguồn từ thời nhà Minh. Một người thi đổi tiến sĩ nhờ uống trà từ sáu cây trà cổ thụ trên vách đá cửu long, tức vách đá chín rồng. Sau đó ông khoác áo tràng đỏ leo lên cây trà để tạ ơn, nên trà được gọi là Đại Hồng Bào. Chỉ còn sáu cây trà mẹ với tuổi đời hơn 1.000 năm mọc trên vách đá treo leo, cao 600-700 mét. Chúng được bảo vệ như bảo vật quốc gia. Chính phủ Trung Quốc đã cấm hai lá trà từ năm 2007 và lá cuối cùng thu hoạch được vào năm 2005 được lưu tại Bảo tàng Cố Cung, Bắc Kinh. Đại Hồng Bào là biểu tượng của sự hiếm có và tinh hoa được UNESCO câu nhận là di sản văn hóa. Đại Hồng Bào cũng là trà đắt nhất thế giới, có thể vượt ngưỡng 1 triệu đô 1 cân cho lá từ cây mẹ. Năm 2005, 20 gram lá Đại Hồng Bào từ cây mẹ đã được bán đấu giá với giá là 31.000 đô la Mỹ. Đến năm 2025, phiên bản cao cấp từ cây con, giống cây mẹ vẫn được bán với giá cao, thậm chí là còn cao hơn. So với thiết quan âm hay là trà phổ nhĩ, thì Đại Hồng Bào là vua. Cảm ơn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này. Nếu cảm thấy thú vị, bạn có thể nhấn nút đăng ký kênh, bật chuông thông báo và chia sẻ. Còn bây giờ thì xin được nói lời chào tạm biệt.