Dân Cuba KHÓC NGHẸN Khi Được Chuyên Gia Việt Nam CHUYỂN GIAO THÀNH CÔNG 5 GIỐNG LÚA

Làm Vườn
335 người theo dõi
Quý vị thân mến, những ngày gần đây, tại nhiều vùng đông thôn Cuba, hình ảnh người dân xúc động rơi nước mắt
khi nghe tin nam giống lúa Việt Nam chính thức được công nhận đã trở thành khoảnh khắc đặc biệt rau ý nghĩa.
Đó không chỉ là thành quả của hơn hai thập kỷ hợp tác bền bì giữa hai quốc gia cách xa nửa vòng trái đất
mà còn là minh chứng rõ ràng cho tình hương nghị kèo sườn Việt Nam-Cuba.
Đăng sau bước ngoặt ấy là những nỗ lực thầm lặng của tập thể các chuyên gia Việt Nam
trong đó có ông Nguyễn Xuân Dũng, phó giám đốc trung tâm chuyển giao công nghệ và khuyến nông
thuộc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam VAAS.
Ông cũng đảm nhận vai trò phó giám đốc dự án hợp tác Việt Nam-Cuba phát triển sản xuất lúa ngạo.
Ông Dũng chia sẻ rằng, vào tháng 7 vừa qua, khi ông đang có chuyến công tác tại tỉnh Pina del Rio
nơi nhiều mô hình gieo trồng đang được triển khai,
thì Hội đồng Khoa học Bộ Nông nghiệp Cuba ra quyết định công nhận nam giống lúa Việt Nam.
Thông tin ấy đã khiến cả đoàn vỡ hòa hạnh phúc,
bởi đó chính là cột mốc đánh dấu thành quả bền bỉ suốt hơn 20 năm liên tục tìm tòi,
thử nghiệm và chuyển giao kỹ thuật lúa nước Việt Nam cho đất nước bạn.
Câu chuyện bắt đầu từ năm 2002 khi Việt Nam được giao thực hiện các chương trình hợp tác
về lúa gạo với Iraq và Cuba.
Lúc ấy, đất nước ta còn không ít khó khăn về kinh tế,
nhưng đã vươn lên trở thành một trong những cường quốc xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới.
Chính bối cảnh ấy đã thổi thúc nhiều nhà khoa học trẻ dân thân.
Ông Nguyễn Xuân Dũng, sinh năm 1975,
khi đó đang công tác tại Bộ Môn Nghiên Cứu,
chọn tạo giống lúa đã mạnh dạng tình nguyện lên đường.
Với khí thế và khát vọng của tuổi trẻ,
cùng niềm yêu mến đặc biệt dành cho nhân dân Cuba,
ông chọn Cuba thay vì những nơi có mức đại ngộ cao hơn.
Năm 2003, ông cùng ba kỹ sư khác bắt đầu giai đoạn đầu tiên của dự án.
Sau gần 30 tiếng di chuyển, đoàn đặt chân đến Cuba với tâm trạng vừa hồi hộp, vừa háo hức.
Thời gian đầu, khó khăn trồng chất, sự khác biệt múi giờ, khí hậu khắc nghiệt,
thiếu thốn vật từ nông nghiệp và điều kiện sinh hoạt còn nhiều hạn chế.
Tuy nhiên, tình cảm chân thành, sự đón tiếp nông hậu của người dân Cuba
đã giúp họ nhanh chóng vượt qua mọi bữa ngỡ bản đầu.
Người dân nơi đây coi các chuyên gia Việt Nam như anh em trong gia đình,
tạo động lực để đoàn công tác toàn tâm, toàn ý với nhiệm vụ.
Địa điểm triển khai đầu tiên là một nông trường ở tỉnh Santi Spiritus, miền trung Cuba.
Đặc thù khí hậu nơi đây chỉ có hai mùa, mưa, khô, khá tương đồng với miền trung Việt Nam.
Đất đài phì nhiều, rộng lớn, nhưng hạn chế lại nằm ở thiếu hạt giống chất lượng,
phân bón, nhiên liệu và kỹ thuật canh tác hiện đại.
Nông dân Cuba lúc bấy giờ quen gieo hạt khô trực tiếp trên ruộng,
dẫn đến tỷ lệ này mầm thấp, cây lúa sinh trưởng yếu, năng suất kém và ruộng dễ bị cỏ dại lấn át.
Các chuyên gia Việt Nam đã bắt tay vào việc khảo sát, hướng dẫn bà con thay đổi phương pháp.
Người dân được tập huấn cày bừa kỹ, giữ mực nước thích hợp,
chọn hạt giống tốt rồi ngâm ủ đến khi nước nanh mới đem gieo.
Kết quả sau một vụ lúa đã vượt ngoài mong đợi.
Đông ruộng xanh mướt, cây lúa khỏe, bông chắc hạt, năng suất tăng gấp đôi,
thậm chí gấp ba lần so với trước đây.
Ba hộ nông dân đầu tiên, Ando, Ronaldo và Arken,
chính là những người đã chứng kiến bước thay đổi rõ rệt này.
Chỉ trong thời gian ngắn, sự hoài nghi ban đầu của bà con đã được thay thế bằng niềm tin và sự phấn khởi.
Kỹ thuật trồng lúa từ Việt Nam trở thành lối đi mới, mang lại hy vọng đổi đời cho nhiều gia đình.
Điều đặc biệt mà ông Dũng vẫn nhớ mãi chính là hình ảnh khác biệt về vai trò giới tính.
Tại Cuba, hầu như phụ nữ không ra đồng, mà chủ yếu lo việc gia đình,
còn công việc ngoài ruộng thuộc về nam giới.
Hình ảnh ấy khác hẳn với những cánh đồng quê Việt,
nơi người phụ nữ luôn cắn bó với mạ non và nhịp cấy.
Sau những thành công bước đầu tại Santi Spiritus,
dự án hợp tác tiếp tục mở rộng sang nhiều địa phương khác của Cuba.
Từ giai đoạn 2 đến giai đoạn 5, các chuyên gia của Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam
liên tục mang nhiều giống lúa ưu Việt sang để thử nghiệm và truyền giao.
Mỗi giai đoạn đều ghi nhận những kết quả tích cực.
Xong phải đến giai đoạn thứ 5, bắt đầu từ năm 2019,
thì các giống lúa Việt Nam mới thực sự được trồng đại trà trên quy mô lớn.
Lúc này, không chỉ các hộ nông dân,
mà cả các công ty, nông trường và doanh nghiệp nhà nước Cuba cũng tham gia vào sản xuất.
Những cánh đồng lúa mang giống Việt cho năng suất vượt trội, trung bình 6,5 tấn một hectare,
có nơi đạt tới 9 tấn một hectare một vụ.
Đây là con số ấn tượng, nhất là trong bối cảnh Cuba vốn gặp khó
về kỹ thuật và nguyên vật liệu sản xuất nông nghiệp.
Sự khác biệt quan trọng nằm ở đặc điểm giống.
Trong khi nhiều giống lúa truyền thống của Cuba cần tới 135-150 ngày sinh trường,
thì các giống lúa của Việt Nam chỉ mất khoảng 100-110 ngày,
giúp tiết kiệm thời gian, rút ngắn chư kỳ sản xuất và nâng cao hiệu quả sử dụng đất.
Tuy nhiên, hành trình để những giống lúa này được công nhận không hề đơn giản.
Trong các giai đoạn 1-4, phần lớn giống lúa mới chỉ được phép giao trồng thử nghiệm
tại một số khu vực giới hạn như đảo thanh niên của Cuba.
Lý do chính là quy trình kiểm dịch và thủ tục nhập khẩu giống của nước bạn rất nghiêm ngặt.
Các chuyên gia Việt Nam phải kiên nhẫn tiến hành từng bước,
từ chọn giống, giao thử, theo dõi sinh trường, đánh giá năng suất
đến báo cáo kết quả cho Hội đồng Khoa học Cuba.
Chỉ khi đạt đủ tiêu chuẩn về năng suất, chất lượng hạt gạo
và khả năng thích nghi khí hậu, giống mới được phép nhân rộng.
Cột mốc lịch sử chính là khi Hội đồng Khoa học Bộ Nông nghiệp Cuba
thông qua và công nhận 5 giống lúa Việt Nam, gồm 4 giống thuần
của Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam nhóm OM-LTH và 1 giống lúa Lai-CT-16.
Đây không chỉ là sự công nhận về chuyên môn,
mà còn là minh chứng cho niềm tin vào năng lực hợp tác lâu dài giữa 2 quốc gia.
Sau khi được phê duyệt, phía Cuba cùng Việt Nam Thống nhất đặt tên
cho 4 giống thuần bằng thương hiệu V-3, viết tắt của Việt Nam và Cuba.
Ví dụ, giống LTH-31 khi sang Cuba trở thành V-3-31, giống OM-8017 đổi thành V-37.
Tên gọi V-3 nhanh chóng trở thành niềm tự hào của cả 2 nước.
Hạt gạo từ những giống này có đặc điểm hạt dài, trong, cơm dẻo mềm,
phù hợp khẩu vị người dân Cuba.
Nhiều hộ nông dân khi áp dụng giống mới và kỹ thuật canh tác Việt Nam
đã đạt sản lượng cao, từ đó bán lúa dư thừa để cải thiện đời sống,
thậm chí có gia đình mua được cả ô tô.
Nhưng trên hết, điều ý nghĩa hơn cả là Cuba đang dần tiến đến mục tiêu
tự chủ lương thực, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu gạo.
Ông Nguyễn Xuân Dũng chia sẻ niềm vui không chỉ nằm ở con số năng suất
hay số lượng giống được công nhận, mà còn ở việc nhìn thấy bà con Cuba
dân thanh thạo phương pháp canh tác lúa nước hiện đại.
Từ những ngày đầu bỡ ngỡ, nay nhiều nông dân đã nắm vững kỹ thuật cày bừa,
gieo mạ, giữ nước bón phân hợp lý và kiểm soát số bệnh
theo hướng dẫn của chuyên gia Việt Nam.
Chính sự kiên trì và đồng lòng ấy đã tạo nên bước chuyển mạnh mẽ
trong sản xuất nông nghiệp Cuba.
Điều quan trọng hơn, sự thành công này là kết quả
của tinh thần hợp tác bền bỉ giữa hai nước.
Nếu chỉ đơn thuần chuyển giao kỹ thuật thì chưa đủ,
mà phải có sự phối hợp chặt chẽ, sự tin tưởng lẫn nhau
giữa chuyên gia Việt Nam và nông dân Cuba.
Trong suốt hơn 20 năm, biết bao khó khăn, đã thử thách,
nhưng sự ăn bò ấy đã trở thành động lực để hai bên cùng hướng đến thành quả hôm nay.
Ông Dũng khẳng định rằng dự án không chỉ góp phần giải quyết vấn đề lương thực cho Cuba,
mà còn là minh chứng cho tình hữu nghị không gì lay chuyển được giữa hai dân tộc.
Ông Dũng động nói, khi chứng kiến những cánh đồng lúa xanh mướt trải dài,
thấy nông dân Cuba nở nụ cười hạnh phúc đến thành quả,
chúng tôi hiểu rằng mọi nỗ lực, hy sinh đều xứng đáng.
Sau khi năm giống lúa của Việt Nam chính thức được công nhận,
dự luận Cuba đã dành nhiều lời ca ngợi và lòng biết ơn sầu sắc.
Người dân tại nhiều tỉnh thành đã coi đây là bữa ngoặt,
giúp họ vững tin vào một tương lai không còn lo thiếu gạo.
Đặc biệt, cái tên V-3 nhanh chóng đi vào đời sống thường nhật,
gắn liền với niềm tự hào của cả hai quốc gia.
Việc phát giống lúa này phát triển mạnh mẽ trên đất Cuba đã chứng minh rằng
những tiến bộ khoa học nông nghiệp của Việt Nam hoàn toàn có thể thích nghi
ở vùng khí hậu khắc nhiệt, đồng thời khẳng định giá trị thực tiễn và bền vững.
Theo chia sẻ của ông Nguyễn Xuân Dũng,
mỗi chuyến đi công tác đều để lại trong ông nhiều kỷ niệm sâu sắc.
Ông nhớ rõ cảm xúc vào ngày 8 tháng 7 vừa qua,
khi đang cùng đoàn chuyên gia Việt Nam kiểm tra mô hình sản xuất
tại tỉnh Pina del Rio, thì nhận tin vui từ hội đồng khoa học Cuba.
Toàn bộ đoàn đã ôm chầm lấy nhau trong niềm hạnh phúc khôn tả.
Hơn 20 năm nỗ lực không ngừng nghỉ, giờ đây đã được đền đáp xứng đáng.
Điều đặc biệt là thành công của dự án không chỉ giới hạn ở lĩnh vực nông nghiệp,
mà còn mở ra cơ hội hợp tác toàn diện hơn nữa giữa Việt Nam và Cuba.
Những kết quả đạt được đã tạo nên tảng vững chắc
để hai bên mở rộng giao lưu khoa học, kỹ thuật,
từ đó góp phần củng cố quan hệ ngoại giao truyền thống lâu đời.
Người dân Cuba khi nhắc đến các chuyên gia Việt Nam
đều dành cho họ sự kính trọng và tình cảm như dành cho người thân trong gia đình.
Một mình chứng sinh động là hình ảnh ba con Cuba xây sự học hỏi kỹ thuật canh tác mới.
Nhiều người trước kia còn bỡ ngỡ với phương pháp gieo mạ,
giữ nước hay sử dụng phân bón hợp lý, nay đã thành thạo và tự tin áp dụng.
Không ít hộ nông dân đã thoát khỏi cảnh thiếu thốn,
có điều kiện mở rộng sản xuất, cải thiện chất lượng cuộc sống.
Những cánh đồng lúa xanh tốt giờ đây không chỉ mang lại hạt gạo đủ đầy,
mà còn gieo mầm niềm tin cho tương lai.
Trong suốt các giai đoạn dự án, phía Việt Nam đã đưa hàng trăm dông lúa khác nhau sang Cuba
để khảo nghiệm, chọn lọc.
Tuy nhiên, chỉ những dống thực sự phù hợp mới được công nhận và nhân rộng.
Đây chính là minh chứng cho sự kiên trì, tỉ mỉ trong nghiên cứu khoa học,
cũng như tinh thần trách nhiệm của đội ngũ chuyên gia.
Từng kết quả đạt được đều thể hiện tình cảm gắn bó và sự chân thành mà Việt Nam dành cho Cuba.
Việc Cuba công nhận 5 dông lúa Việt Nam còn mang ý nghĩa chiến lược
bởi nó mở đường đến nước này, tiến đến tự chủ lương thực.
Trong nhiều năm, Cuba phải nhập khẩu lượng gạo lớn để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước.
Nhưng với việc áp dụng thành công kỹ thuật và dông lúa từ Việt Nam, tình hình đã dần thay đổi.
Mục tiêu giảm nhập khẩu, gương đến tự cung tự cấp đang trở thành hiện thực.
Điều này không chỉ giúp tiết kiệm ngoại tệ mà còn củng cố an ninh lương thực, đảm bảo ổn định xã hội.
Đối với ông Dũng, niềm vui lớn nhất là nhìn thấy sự thay đổi trong ánh mắt và nụ cười của bà con nông dân.
Ông kể lại rằng, có những hội trước đây chỉ mong đủ gạo ăn,
nhưng này đã có thể bán phần dư thừa để mua sắm.
Thậm chí có gia đình đã sở hữu ô tô.
Những câu chuyện ấy như động lực để ông cùng đồng nghiệp tiếp tục cống hiến
bởi thành công của người dân Cuba cũng chính là thành công của những người làm khoa học Việt Nam.
Điều đáng quý là thành quả này không đến từ những nỗ lực đơn lẻ
mà là sự phối hợp bền chặt giữa tập thể.
Từ các nhà khoa học, kỹ sư, cán bộ nông nghiệp Việt Nam đến nông dân và chuyên gia Cuba,
tất cả đều chung sức chung lòng.
Tình hữu nghị, sự tin tưởng lớn nhau đã trở thành chất kéo gắn kết,
đưa dự án vượt qua nhiều thử thách để đạt tới kết quả rực rỡ hôm nay.
Nhìn lại chặng đường dài, có thể thấy dự án hợp tác sản xuất lúa gạo giữa Việt Nam và Cuba
không chỉ đơn thuần mang tính kỹ thuật, nó còn là biểu tượng cho mối quan hệ hữu nghị bền chặt,
là minh chứng cho tình cảm thủy chung son sắt giữa hai dân tộc.
Từ những cánh đồng vi ba xanh mướt, một chương mới đã được viết nên trong câu chuyện hợp tác Việt Nam-Cuba.
Để rồi mai này, khi nhắc lại, cả hai dân tộc đều có quyền tự hào.
Trong khi ngành nông nghiệp Cuba đang ghi dấu ấn mạnh mẽ với sự hỗ trợ của Việt Nam,
đơn đường này cũng đồng thời thực hiện những bước chuyển mình đầy tham vọng trong lĩnh vực năng lượng tái tạo.
Chính phủ Cuba đã khởi động kế hoạch mở rộng quy mô điện mặt trời
nhằm khắc phục tình trạng thiếu điện kéo dài, đồng thời khẳng định cam kết với phát triển bền vững.
Đây là minh chứng cho quyết tâm của Cuba trong việc không ngừng cải thiện đời sống nhân dân,
cũng như hướng tới mục tiêu phát triển xanh, phù hợp với xu thế toàn cầu.
Theo Bộ Năng lượng và Mở Cuba, minh em, đến cuối năm 2025,
quốc gia này dự kiến sẽ xây dựng 55 công viên quang điện với tổng công suất khoảng 1.200 MW.
Chi phí đầu tư cho mỗi công viên rơi vào khoảng 16 triệu USD,
đồng nghĩa với việc toàn bộ chương trình cần tới 880 triệu USD.
Nguồn vốn này bao gồm cả phần trang thiết bị nhập khẩu, lẫn đầu tư hạ tầng trong nước.
Một khi hoàn thành, dự án sẽ giúp Cuba giảm đáng kể sự phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu
và tiết kiệm tới 750.000 tấn nhiên liệu mỗi năm.
Điển hình là công viên quang điện Cabaiguan tại tỉnh Santi Spiritus,
được đưa vào hoạt động vào tháng 8 năm 2025, chỉ sau hơn hai tháng lắp đặt.
Với công suất 21,87 MW, đây là một phần quan trọng trong kế hoạch lớn của Cuba.
Trước đó, vào tháng 7 năm 2025, hai công viên điện mặt trời khác tại Villa Clara và Ciego de Avila
cũng đã được kết nối vào lưới điện quốc gia.
Mỗi công viên lắp đặt trên 42.000 tấm pin mặt trời, với công suất gần 560 VKP mỗi tấm.
Theo Bộ trưởng Vicente de la Oliveira, việc phát triển đồng bộ các dự án năng lượng mặt trời
sẽ giúp Cuba tiến gần hơn tới mục tiêu sản xuất 37% điện năng từ nguồn tái tạo vào năm 2030.
Đây là một bước tiến quan trọng không chỉ về mặt năng lượng, mà còn về chiến lược phát triển quốc gia.
Ông nhấn mạnh, chúng tôi chọn cách tự vượt qua khó khăn bằng chính nguồn lực của mình,
hướng tới sự tự chủ bền vững.
Không chỉ mang lại lợi ích về an ninh năng lượng,
các công viên quang điện còn hứa hẹn tạo ra nhiều cơ hội việc làm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại các địa phương.
Việc xây dựng, vận hành và bảo trì hệ thống điện mặt trời đòi hỏi nhân lực chuyên môn,
qua đó mở ra triển vọng đào tạo nghề và tạo thu nhập cho người dân.
Song song đó, việc tăng nguồn cung năng lượng sạch sẽ hỗ trợ các ngành sản xuất khác,
tạo nên tác động lan tỏa rộng khắp trong nền kinh tế.
Cuba cũng đạt mục tiêu đến năm 2028 sẽ có tổng cộng 92 công viên quang điện với công suất 2.000 MW.
Đây là con số đầy thách thức, nhưng đồng thời thể hiện quyết tâm vươn mình mạnh mẽ của đất nước vùng Caribe này.
Nếu kế hoạch được triển khai đúng tiến độ, Cuba sẽ trở thành một trong những quốc gia đi đầu trong khu vực về phát triển năng lượng sạch.
Điều này không chỉ nâng cao vị thế quốc tế của Cuba,
mà còn góp phần vào nỗ lực toàn cầu trong ứng phó biến đổi khí hậu.
Khi nhìn lại bức tranh chung, có thể thấy sự thay đổi ở Cuba hôm nay gắn liền với hai trụ cột lớn, nông nghiệp và năng lượng.
Ở cả hai lĩnh vực, sự hợp tác quốc tế và tinh thần tự lực của người dân đều được đặt lên hàng đầu.
Trong nông nghiệp, sự đồng hành của Việt Nam với việc chuyển giao thành công các giống lúa và kỹ thuật cành tác đã tạo nên một bước ngoạt lịch sử.
Trong năng lượng, chính phủ Cuba đang khẳng định quyết tâm tìm lối đi mới, hướng tới sự bền vững và tự chủ.
Những thành tựu này không chỉ mang giá trị kinh tế mà còn mang ý nghĩa tinh thần to lớn.
Trên những cánh đồng vi ba xanh mướt hay dư ánh mặt trời rực rỡ trên các công viên điện quang,
người dân Cuba tìm thấy niềm tin vào tương lai tươi sáng.
Từ niềm vui rưng rưng của nông dân khi lúa chịu bông đến niềm hy vọng tràn đầy của các kỹ sư vận hành nhà máy điện mặt trời.
Tất cả đều cùng chung một khát vọng, xây dựng một đất nước giỏ mạnh, tự chủ và phát triển bền vững.
Với những gì đã và đang diễn ra, có thể khẳng định rằng Cuba đang bước vào một giai đoạn mới,
nơi tinh thần kiên cường, sự hợp tác quốc tế và khát vọng đổi thay hội tụ để tạo nên một diện mạo đầy triển vọng.
Thành công của dự án lúa gạo cùng với kế hoạch năng lượng sạch là những minh chứng rõ ràng nhất cho con đường ấy.
Và trong hành trình này, Việt Nam vẫn luôn là người bạn đồng hành thùy chung,
tiếp tục sát cánh cùng Cuba, viết nền những trang mới của tình hữu nghị đặc biệt.
