Lính Mỹ Đã Thức Tỉnh Ở Việt Nam Như Thế Nào?

Đám cháy gây ra bởi bom napalm, chất độc da càm rút xuống từ bầu trời, hay tính súng đạn vàng linh không ngớt. Đó chính là cơn ác bộng diễn ra ở Việt Nam vào những năm 60-70 của thế kỷ trước. Sự tàn khốc ấy đã ám ảnh không chỉ người dân ở đây, mà cả chính các binh sĩ Mỹ. Để rồi họ mất niềm tin vào cái trinh nghĩa được Nhà Trắng rào ràng và nhận ra, bản thân phải đứng lên đấu tranh chống lại cuộc chiến phỉ nghĩa này. Vậy, lính Mỹ đã làm điều đó như thế nào? Nếu bạn tự tìm kiếm trên mạng về danh sách những xúc đột gây ra nhiều tranh cãi nhất trong lịch sử, chắc chắn sẽ luôn có sự xuất hiện của một cái tên. Cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam Sự kiện này không chỉ để lại tổn thương to lớn cho người dân Việt Nam, mà còn gây ra dạ nứt sâu sắc trong chính nội bộ Hoa Kỳ. Quốc gia đã châm ngòi cho cuộc chiến. Đặc biệt trong giai đoạn leo thang từ dưới những năm 1960, làn sóng phản đối chính phủ của cộng chúng nước này đã bùng đổ mạnh mẽ, bởi họ phấn nộ trước những hành động mà quân đội đang thực hiện tại một quốc gia xa xôi bên kia bán cầu. Thậm chí, ngay cả một bộ phận binh lính trực tiếp tham chiến trên đất Việt cũng bắt đầu thể hiện sự bất mãn và phản kháng. Vì sao là như vậy? Để lý giải cho điều đó, hãy quay về thời điểm mà Ngô Đình Diệm tìm mọi cách để phá hoại Hiệp định Geneva và lập nên chính quyền Việt Nam Cộng Hòa nhờ sự giúp đỡ của người Mỹ. Washington muốn sử dụng Diệm để chặn chúng những công sản lan ra toàn bộ Đông Nam Á. Ban đầu, Mỹ chỉ tham gia hỗ trợ với quy mô nhỏ, chủ yếu là cố vấn quân sự cho lực lượng Việt Nam Cộng Hòa. Tuy nhiên, từ năm 1965, với quyết định của Tổng thống Lyndon B. Johnson, Hoa Kỳ đã tiến hành chiến dịch ném bom ác liệt xuống miền Bắc Việt Nam và triển khai hàng trăm nghìn lính đội bộ vào miền Nam, đánh dấu sự can thiệp trực tiếp. Trước đó, trong quá trình tranh cử Tổng thống, để giành được sự ủng hộ, chính Johnson đã từng phát biểu rằng Chúng ta sẽ không đưa những thanh niên Mỹ vượt 9.000 hay 10.000 dặm khỏi quê hương để làm thay những việc mà chính các chàng trai châu Á nên tự làm cho mình. Tuy nhiên, những gì diễn ra sau đó lại tránh ngược hoàn toàn. Để phục vụ cho cuộc chiến, chính phủ Mỹ đã tiến hành huy động một lượng lớn thanh niên nhập ngũ. Theo ước tính, từ năm 1964 đến 1973, quốc đội Hoa Kỳ đã tuyển bộ 2,2 triệu đàn ông trên cả nước. Trong số đó, có những chàng trai hào hức được chiến đấu vì danh dự, vì quốc gia, vì lý tưởng cao đẹp mà họ bị nhồi sọ. Nhưng cũng có không ít người xem đây như là bản án tử khi phải mạo hiểm mạng sống ở một vùng đất xa lạ. Họ đã không sai, bởi vì môi trường chiến đấu tại Việt Nam không khác gì cần ác mộng. Đề hình chắc trở, khí hậu khắc nghiệt, cùng với việc phải chiến đấu với đối thủ thoát ẩn, thoát hiện đã khiến nhiều binh sĩ Mỹ luôn trong tình trạng căng thẳng, mệt mỏng. Bất cứ lúc nào, bất cứ nơi đâu, họ cũng có thể bị mất mạng bởi những cuộc phục kích hay cảm bấy. Người còn sống sót thì sẽ luôn bị ám ảnh. Khâu quả là tinh thần vỡ vụn và tiếp sau đó là trứng rối loạn căng thẳng hậu trần thương. Không chỉ vậy, nhiều binh lính Hoa Kỳ thời điểm đó còn chịu sự ám ảnh khi thường xuyên phải xuống tay vì dân thượng. Bởi vì đối với người Việt Nam, kháng trì chống Mỹ cứu nước là một cuộc chiến toàn dân, nên bất cứ ai cũng có thể đứng lên chiến đấu, kể cả người già hay trẻ nhỏ. Nhiều sĩ quan Mỹ vì vậy mà trở nên điên cuồng, hoặc đơn giản là do bản chất tàn tạo, đã đưa ra những mệnh lệnh dã man cho cấp dưới, với phương trầm thả giết nhầm còn hơn bỏ sót. Điều này đã dẫn đến nhiều tội ác đỡ máu. Đề hình nhất là vụ thảm sát Mỹ Lai năm 1968. Sự kiện này không chỉ làm dư luận Hoa Kỳ trấn động bởi tính chất quá sức khủng khiếp và ám ảnh của nó, mà còn tạo ra lan sóng phản đối mạnh mẽ trong nơi bộ quân đội. Nhiều lính Mỹ bắt đầu nghi ngờ tính trí nghĩa và mục tiêu của cuộc chiến, cảm thấy bản thân bị ép buộc thực hiện các hành động vi phạm đạo đức và luật pháp quốc tế. Không chỉ vậy, những báo cáo về việc sử dụng vũ khí hoa học như chất độc da cam hay các cuộc tấn công bằng bom napalm gây thế đại nặng nề cho dân thượng cũng làm dấy lên sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ trong quân đội. Một số binh sĩ đã từ chối tham gia các hoạt động mà họ cho là vô nhân đạo, dẫn đến tình trạng từ chối chiến đấu và đảo ngũ. Không chỉ đối mặt với cái chết và sự giàn vạt mỗi ngày, nhiều lính Mỹ dao màu còn phải chịu đương sự bất công và phân biệt trung tộc ngay trong nội bộ quân đội. Theo báo cáo của Ủy ban Cố vấn Quốc gia Hoa Kỳ vào năm 1966, dù tỷ lệ người Mỹ gốc Phi lúc bấy giờ chỉ là 11% dân số, nhưng họ lại chiếm tới 23% trong tổng số lực lượng trực tiếp tham chiến tại Việt Nam. Họ thường bị đối sự bất công khi sinh hoạt và chiến đấu, cũng như trong việc thăng tiến và nhận lương bộc. Chính điều đó đã tạo ra những căng thẳng nội bộ nghiêm trọng. Ngoài ra, nhiều binh sĩ cũng cho rằng cách mà chính phục tuyển quân không công bằng, khi người nghèo bị gọi nhập ngũ nhiều hơn so với tầng lớp thượng lương. Điều đó cho thấy rằng những mâu thuẫn xã hội của nước Mỹ có thể len lỏi vào môi trường quân đội. Trở thành một trong những nguyên nhân dẫn đến sự bùng nổ của phong trò phản chiến. Thời nữa, làn sóng biểu tình ngày càng lan rộng tại quê nhà, cũng khiến nhiều binh lính phải nhìn nhận lại bản chất của cuộc chiến. Những thông tin hình ảnh về tội ác chiến tranh được truyền thông đưa tin đã giúp họ có nhận thức đúng đán hơn về những hành động mà mình đang gây ra ở Việt Nam. Các cuộc biểu tình nổi tiếng như tại Đại học Kent State năm 1970 là minh chứng rõ ràng cho sự phản đối ngày một lan rộng trong giới trẻ Mỹ, đặc biệt là những người có thân nhân hoặc bạn bè đang tham chiến. Chính điều đó đã tạo ra ảnh sâu sắc đến binh sĩ tại Việt Nam. Nhiều người được đả thông tư tưởng qua thư tử, báo chí và bắt đầu thiện tiếng nói quan điểm của mình, thậm chí là bất tuân mệnh lệnh. Và đây chính là mở đầu cho một phong trò phản chiến mạnh mẽ ngay trong hàng quốc của đội Mỹ, điều yếm thấy trong lịch sử quốc gia này. Một trong những bình luận rõ nét và gây chú ý nhất của điều đó là việc từ chối đi lính. Trước khi cuộc chiến tranh xâm lực Việt Nam bùng nổ, việc được phục vụ trong quân đội từng là niềm tự hào lớn là lợi ước mơ của biết bao thành niên Mỹ. Color Man bốc quân phục không chỉ đồng nghĩa về danh dự và trách nhiệm, mà còn mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp sau khi rời quần ngũ, một tầm vé danh giá để có được sự kính trọng từ xã hội. Thế nhưng khi cuộc chiến tại Việt Nam ngày càng lộ rõ bản chất phi nghĩa, niềm vinh dự ấy bắt đầu vụn vỡ khiến nhiều người từ chối đi lính kể cả khi được gọi. Người mở đầu trong việc đó chính là một thành niên có tên là David O'Brien đến từ Boston khi anh ta đã đốt thẻ quân dịch của mình. Thời gian đầu, những ai thực hiện hành vi này sẽ bị tỏa liên bang truy tố. Nhưng về sau, số lượng người hưởng ứng quá nhiều khiến các nhà tù không còn đủ chỗ để giam giữ. Nổi bật nhất trong làn sóng phản đối đi lính chắc chắn là trường hợp của tay đấm huyền thoại Muhammad Ali. Ông kiên quyết từ chối nhập ngũ và ngay lập tức bị tước danh hiệu nhà vô địch hạng nạn, đồng thời phải nhận án phạt là 5 năm tù. Khi được hỏi về lý do tại sao không muốn sang Việt Nam, Ali đã nói Tôi không có xích mích gì với những người Việt cộng đó. Bên cạnh việc từ chối nhập ngũ, một hình thức phản chiến khác cũng tạo ra được sức ảnh hưởng rất lớn trong đội bộ quân đội Mỹ. Đó là các ấn phẩm địch tránh binh lính bí mật biên soạn và phát hành. Chúng có thể là sách, báo hay những tờ truyền đơn Nhưng tất cả đều có cùng một nội dung là thẳng kháng lên án cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam Tố cáo những hành vi tan bạo, vạch trần bất công và kêu gọi sự chấm dứt can thiệp quân sự tại mảnh đất hình chữ S. Giảm ngay 50k với gói YouTube Premium 1 năm khi đồng bá CDMedia Cục quảng cáo không chờ đợi Tận hưởng YouTube một cách tròn vẹn nhất khi nâng cấp lên bảng Premium Ngoàn loạt tính năng độc quyền chỉ có ở YouTube Premium Nâng cấp thành công mới thanh toán YouTube Premium nâng tâm trải nghiệm của bạn Theo thống kê của nhà nghiên cứu David Cotri trong quân Soldiers in Revolt Vào thời kỳ cao điểm, đã có hơn 300 tờ báo mạng thường điệp phản chiến được phát hành tại các đơn vị quân đội Mỹ Cả trong nước, lớn ở chiến trường Việt Nam Những ơn phẩm như vậy đã đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối và khơi dậy tinh thần đấu tranh vì hòa bình trong quân bú Sòng sòng với việc lan truyền các ơn phẩm phản chiến Nhiều tổ chức trong quân đội Mỹ cũng được thành lập với mục tiêu là phản đối chính sách can thiệp quân sự của chính phủ Tiêu bình nhất trong số đó là Vietnam Veterans Against the War Việc tắt là VVAW Được thành lập năm 1967 bởi 6 cựu bình lính Mỹ Trong đó có John Kerry Ngày sau này trở thành Thượng nghị sĩ và Ngoại trưởng Hoa Kỳ Tổ chức này nhanh chóng phát triển Và đến năm 1971 đã có hơn 25.000 thành viên Chủ yếu là những người trực tiếp tham chiến tại Việt Nam vì lý tưởng và họ cho rằng là cao đẹp Được rồi, sau đó vỡ mộng trước hiện thực tàn khốc Cùng như sự phi nghĩa của chiến tranh VVAW đã tổ chức nhiều sự kiện mang tính biểu tượng và có sức lan tỏa lớn Điển hình như cuộc biểu tình Delway Canyon 3 vào tháng 4 năm 1971 tại Washington DC Trong sự kiện này Hàng trăm cựu bình đã ném trả huân Huy Trương xuống bực thềm trước tòa nhà quốc hội Như một hành động liên an chiến tranh và chính sách lừa dối của chính phủ Khi được gọi, có người đã bày tỏ Tôi cầu nguyên rằng Thời gian sẽ tha thứ cho tôi và những người anh em Vì những gì chúng tôi gây ra Không chỉ biểu tình Các thành viên VVAW còn sẵn sàng ra điều trần trước quốc hội Để làm chứng cho những tội ác chiến tranh Mà họ chứng kiến, hoặc bị buộc phải tham gia Từ đó các phần làm lộ rõ Bản chất phi nhân đạo của cuộc chiến Mà chính quyền Mỹ cố tịch cháy giấu Ngoại trưởng Mỹ John Kerry Một trong những người sáng lập những tổ chức Đã từng phát biểu trong một buổi điều trần như sau Chúng tôi Những người lính Mỹ tại Việt Nam Nhận ra rằng đây không đơn thuần chỉ là một cuộc nội chiến Mà là nỗ lực của một dân tộc Từ lâu đã đấu tranh dành độc lập Thoát khỏi mọi hình thức áp bức thuộc địa Chúng tôi thấy rằng phần lớn người dân Việt Nam Thậm chí không phân biệt được chủ nhất cộng sản Và dân chủ Họ chỉ mong được yên ồn làm việc trên những cánh đồng lúa Và không bị trực thăng bắn phá Không bị bom Napan thiêu rụi làng mạc Và xé nát quê hương của họ Những lời này đã tất động mạnh đến dư luận Tại Hoa Kỳ Báo chí, đài truyền hình và nhiều tổ chức Không ngừng đưa tin về các hành động phản chiến Của binh lính và cựu chiến binh Khiến công chúng ngày càng mất lòng tin Và những lời hứa của chính phủ Theo một khảo sát năm 1971 Có tới 61% người dân Mỹ tin rằng Quân đội nước họ tham chiến Ở Việt Nam là một sai lầm Và nhiều người lính cũng tin như vậy Tiêu biệt nhất trong số đó là Tiến sĩ Howard Levy Bác sĩ quân y của lục quân Hoa Kỳ Ông đã từ chối huấn luyện nhân viên y tế Thuộc lực lượng Mũ Nồi Xanh Với lý do hành động đó sẽ tiếp tay Cho các tội ác chiến tranh tại Việt Nam Năm 1967 Levy bị tòa án binh kết án 3 năm tù Vì bất tuân mệnh lệnh Trong lời bị hậu đánh thép Ông khẳng định Tôi không thể tham gia vào một cuộc chiến Mà tôi tin là phi đạo đức Và vi phạm luật pháp quốc tế Vụ án của Levy trở thành tâm điểm trên truyền thông Ông được ca ngợi như một minh chứng sống động Trong lương tâm giữa thời chiến Một ví dụ khác Thể hiện rõ sự phản kháng công khai Trong nội bộ quân đội Là việc một nhóm 27 binh sĩ Đang thu án tại trại giam quân sự Đã nổi loạn vào tháng 10 năm 1968 Sau cái chết đáng ngờ của Richard Bunch Người từng từ chối chiến đấu ở Việt Nam Họ đã tổ chức biểu tình Ngay trong nhà tù Từ chối lao động và đưa ra một bản yêu sách Trong đó có đề nghị chấm dứt bạo lực Ở mảnh đất hình chữ S Mặc dù phía quân đội Mỹ xem hành vi này là nổi loạn Một tội danh có thể bị kết án tù từ 5 năm đến trung thân Nhưng trong mắt công chúng Đó lại là hành động can đảm Thể hiện lương trí Nhiều sinh viên, trí thức Và các tổ chức dân quyền Đã coi nhóm binh sĩ phản chiến là người hùng Sẵn sàng hy sinh tự do cá nhân để phản đối Một cuộc chiến phị nghĩa Truyền thông Mỹ lúc ấy giờ Đặc biệt là các tờ báo như The New York Times Washington Post Và Rampart Magazine Đã đưa tin rộng rãi về vụ việc Góp phần đẩy phong trào phản chiến lên một tầm cao mới 4 cư người trong nhóm đó Sau đó đã bị kết án tới 16 năm tù Nhưng sức ép từ dư luận Và các tổ chức dân sự Buộc tòa án phải giảm nhẹ hình phạt Không riêng gì Presidio 27 Mà trong quân đội Mỹ lúc bấy giờ Được bất tuân nổi loạn thập thể Đã trở thành chuyện xảy ra gần như hàng ngày Năm 1970 Chỉ tính riêng Sư đoàn kỳ binh số 1 Hoa Kỳ Đơn vị vốn luôn coi là hiện thân Của các phong quân nhân chuyên nghiệp Đã ghi nhận đến 35 vụ kháng lệnh Không chỉ trong lục quân Phong trào phản chiến còn lan rộng sang cả hải quân Năm 1971 Trên tàu sân bay USS Constellation Đóng tại San Diego Nhiều thủ thủ đã phối hợp tổ chức Một cuộc bỏ phiếu nhau phản đối Kế hoạch triển khai con tàu đến Việt Nam Hàng nghìn binh sĩ trong khu vực Thử nghiệm hoạt động này Yêu cầu giữ con tàu ở lại trên đất Mỹ Cùng năm đó vào tháng 11 Tại vùng vịnh San Francisco Một phong trào tương tự cúp bùng nổ Nhằm ngăn chặn việc tàu sân bay USS Coral Sea rời căn cứ hải quân Alameda để đến tham chiến Tại Việt Nam Khoảng 1.200 thủ thủ đã công khai ký Vào bản kiến nghị phản đối lệnh điều động Sự chống đối trong hàng ngũ hải quân Mỹ ngày càng trở nên căng thẳng hơn Khi nhiều người lính thậm chí còn phá hoại Chính những con tàu mà họ phục vụ Theo số liệu do Ủy ban an ninh nội bộ Hạ viện công bố Chỉ tính riêng trong năm 1971 Hải quân đã ghi nhận tới 488 vụ việc Bị phân loại là gây thiệt hại Và cố ý gây thiệt hại Tiểu ban, quân vụ hạ viện Cũng phải cảnh báo về tần suất Đáng báo động của các hành vi phá hoại Thành công trên nhiều loại tàu chiến Và căn cứ hải quân khác nhau Tuy nhiên bất chấp những cảnh báo đó Nhiều vụ việc gây thiệt hại nghiêm trọng vẫn diễn ra Điển hình như trường hợp của tàu sân bay USS Forrestal Đóng tại Norfolk khi nó đã bị phóng hỏa Khiến hệ thống radar hư hại Và tồn đến 7 triệu đô la chi phí sơ chữa Trước dừng lại ở đó Tình trạng bất mãn và phản đối chiến tranh Cũng lan sang lực lượng không quân Nếu đầu năm 1971 Mới chỉ có khoảng 10 tờ báo phản chiến Do binh sĩ tự phát hành tại các căn cứ không quân Thì đến cuối năm 1972 Con số này đã tăng cấp bả Tình điểm của sự phản đối Là vào tháng 12 năm 1972 Khi các cuộc ném bom dữ dội vào Hà Nội diễn ra Nhiều phi công B-52 bắt đầu nghi ngờ Tính chính đáng của nhiệm vụ mà họ được giảm Hai người trong số đó Thậm chí đã cùng nước nghị sĩ Elizabeth Homan Đề đơn kiện Nhằm thách thức tính hợp hiến Của các lực ném bom tại Campuchia Một việc chưa từng có trước đây Không chỉ dừng lại ở những hoạt động Như phát hành ấn phẩm hay biểu tình Khoảng trào phạn chiến trong quân đội Mỹ Tại Việt Nam thậm chí còn dẫn đến những vụ việc đỡ máu Bởi một bộ phận binh sĩ đã trồng đối Bằng những hành động cực đoan hơn rất nhiều Trong số đó Kiện tụng fracking Tức việc lính giới quyền cố tình giết hoặc làm bị thương Các sĩ quan chỉ huy Là một trong những biểu hiện Nhiêm trọng và ám ảnh nhất Theo dữ liệu được Lầu Năm Góc công bố sau chiến tranh Từ năm 1969 Đến năm 1971 Đã có ít nhất 730 vụ fracking bị điều tra chính thức Trong đó khoảng 86 sĩ quan Và hạ sĩ quan thiệt mạng Cùng hàng trăm người khác bị thương Các nhà nghiên cứu ước tính Con số thực tế có thể còn cao hơn Do nhiều trường hợp bị che giấu hoặc không thể xác mình Sự gia tăng của tình trạng này Đã khiến nhiều sĩ quan phải tự trang bị thêm vũ khí Khi đi ngục Một minh chứng rõ ràng cho sự mất kiểm soát Và khung hoảng niềm tin trong biểu bộ quân đội Đáng ngại hơn cả những việc như chồng đối mệnh Lệnh cấp trên hay phá hoại Thông trọng phản chiến trong binh sĩ Mỹ Có được thể hiện qua hiện tượng đảo ngũ Theo Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ Từ ngày 1 tháng 7 năm 1966 Đến ngày 31 tháng 12 năm 1973 Đã có tập cộng hơn nửa triệu vụ Binh sĩ bỏ trốn khỏi hạng ngũ Con số đó đã biến chiến trường Tại Việt Nam trở thành nơi có nhiều vụ Đảo ngũ nhất trong lịch sử quân sự Mỹ Tất cả những biểu hiện tiêu cực ấy Phần nào cho thấy sự đi xuống Nhiêm trọng của kỷ luật quân đội Hoa Kỳ Vào những năm diễn ra cuộc chiến Để rồi trở thành một phần nguyên nhân Khiến Washington phải giúp quân quân Việt Nam Điểm đặc biệt của phong trào phản chiến Trong quân đội Mỹ là ở chỗ Nó hình thành từ những trải nghiệm trực tiếp Của người lính ngoài chiến trường Hoặc phải đối mặt với cái chết Và sự ri đổi đạo đức mỗi ngày khi xuống tay Với những người dân vô tội Sau đó tự chất vấn rằng Ý nghĩa của cuộc chiến này là gì Chính điều đó đã làm lung lay Niềm tạc kỷ luật trong quân đội Mỹ Bởi vì người lính không còn tin tưởng Và trình nghĩa của cuộc chiến Thì sức chiến đấu của cả đơn vị sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng Không còn sự phối hợp chặt chẽ Không còn tinh thần song pha Và trên hết Là không còn ý chí chiến thắng Điều này khiến chính phủ Hoa Kỳ đối mặt Với một nghịch lý cay đáng rằng Tuy họ sở hữu một lực lượng quân sự vượt trội Nhưng lại không thể phát huy hiệu quả Vì lòng quân đã giã rời Bằng chứng cho điều này là có số 98.000 trường hợp bỏ trốn khỏi hàng ngũ Chỉ tính trong năm 1971 Khiến cho tướng Creighton Abrams Phải thốt lên Đây là một đội quân Hay một bệnh viên tâm thần Các sĩ quan sợ dẫn lính ra trận Còn lính thì từ chối theo lệnh Chuyện gì đang xảy ra vậy Điều đó đã tạo thêm Một tầng áp lực mới lên Washington Bởi vì khi người dân thấy rằng Ngay cả những người lính Cũng không muốn tiếp tục cuộc chiến Thì lòng kiên nhẫn của họ đối với chính phủ Càng trở nên mong mạnh Những bản tin, lời kể, bức thư Hay hình ảnh do gì từ chiến trường Có nguyên dung phê phán Hoặc chất vấn chính sách Đã khiến sự ủng hộ dành cho cuộc chiến rơi xuống mức thấp nhất Áp lực đó khiến tí trinh đàm phán Hòa bình trở nên cấp bách hơn Kết quả cuối cùng như chúng ta đều đã biết Là việc kỳ kết Hiệp định Paris Vào tháng 1 năm 1973 Một thất bại cay đắng của Hoa Kỳ Và chính sức phản ối từ những người lính Mỹ Đã đóng góp một phần không nhỏ Vào sự kiện này Tụi chúng lại phong trào phản chiến Trong nội bộ của đội Mỹ là một khía cạnh Ít được nhắc đến Nhưng lại mang ý nghĩa sâu sắc nhất Cuộc chiến tranh tại Việt Nam Từ những lá thư bày tỏ sự dây dứt Và ám ảnh gửi về quê nhà Các buổi biểu tình nghe trong danh trại Đến hành động công khai từ chối mệnh lệnh Tất cả đã tạo nên một làn sông đấu tranh bền bỉ Góc phần đầy nhanh tiến trình rút quân Và chấm dứt cuộc chiến Họ, những người lính Từng được huấn luyện để phục tụng tuyệt đối Đã lựa chọn liên tiếng Không phải vì yếu đuối hay phản bội Mà vì không thể tiếp tục nhắm mắt làm ngờ Trước những gì mà họ tin là sai trái Điều đó cho thấy rằng Dù giữa khói lửa chiến tranh Con người vẫn hoàn toàn Có thể nghe theo lương tâm của mình