NHỮNG HÒN ĐẢO CHẬT CHỘI NHẤT THẾ GIỚI | CON NGƯỜI SỐNG SÓT RA SAO
Blog Hoa Mai
963 Người theo dõi
#dialy #khampha #bando
NHỮNG HÒN ĐẢO CHẬT CHỘI NHẤT THẾ GIỚI | CON NGƯỜI SỐNG SÓT RA SAO
--------------------------------
► Chúc các bạn luôn có những giây phút giải trí tuyệt vời nhất trên kênh !!!
► Đừng quên ấn like và đăng ký kênh giúp mình nhé!! Thank you!!!
Royalty Free Music: Bensound.com/royalty-free-music
License code: ZYRHYBG42JDEIRSQ
---------------------------------
Giữa biển cả mênh mông tưởng chừng vô tận lại có những hòn đảo nhỏ bé đến khó tin,
nơi bạn chỉ cần vài phút là có thể đi hết một vòng quanh đảo.
Nhưng điều thực sự bất ngờ không nằm ở kích thước mà ở mật độ người sinh sống,
khi có hàng trăm thậm chí hàng nghìn người cùng chia sẻ không gian trật hẹp ấy mỗi ngày.
Ở đó, có những mái nhà xếp chồng lớn lên nhau, lối đi chỉ đủ một người lách qua
và con người phải học cách xoay sở cho không gian trật trội đến mức ngột ngạt.
Vậy tại sao lại có những cộng đồng dân cư hình thành
và duy trì sự sống bền bỉ trên các hòn đảo nhỏ bé giữa đại dương
và đâu là những hòn đảo trật trội nhất thế giới?
Các bạn hãy cùng 5 phút thôi tìm hiểu trong video ngày hôm nay nhé!
Đảo Naxingin
Nằm trong thị trấn Hetafe thuộc tỉnh Mohon của Philippines,
đảo Naxingin có diện tích chỉ khoảng 0,04 km2 tức 4 hectare và dân số là 2.115 người.
Điều đó đồng nghĩa với mật độ dân số lên đến 52.875 người trên 1 km2.
Biến nơi đây trở thành ví dụ rõ ràng cho sự trật trội cực hạng,
nơi từng mét vuông đất đều được tận dụng.
Cư dân trên đảo chủ yếu là người Cebuano,
họ sinh sống bằng nghề đánh bắt cá và khai thác tài nguyên biển.
Do không có nhiều không gian cho xe cộ hay cây xanh,
nên người dân thường đi bộ hoặc di chuyển bằng thuyền nhỏ,
len lỏi qua những cành nước cạn bao quanh đảo.
Đáng chú ý là Naxingin lại nằm ở một vị trí đặc biệt,
đó là ngay trong khu vực của Dayna John,
một trong sáu dạng san hô chắn sóng kép duy nhất trên thế giới.
Cấu trúc địa chất hiếm có này trải dài 156 km,
bao gồm hai nhóm dạng san hô lớn hình thành ngoài khơi
ở trên một dạng núi ngầm do sự kết hợp của thủy triều.
Với độ cao chỉ cách mực nước biển 3 m,
nơi đây rất dễ bị tổn thương trước biến đổi khí hậu và nước biển dân.
Mỗi cơn bão tràn qua đây đều để lại những vết thương nghiêm trọng
với nhà cửa tốc mái, ghe thuyền bị cuốn trôi
và cơ sở hạ tầng vốn đã yếu kém lại càng thêm kiệt quệ.
Nhằm bảo vệ bờ biển khỏi xói mòn thì từ năm 2013,
chính quyền địa phương đã triển khai trồng khoảng 2,5 km vuông rừng ngập mạn
ở phía tây bắc đảo như một nỗ lực để gìn giữ vành đai sinh tồn cho cộng đồng ven biển.
Cuộc sống ở Narsinking còn đối mặt với hàng loạt khó khăn thường trực.
Khi mà điện không ổn định, nước ngọt khăn hiếm,
hệ thống rác thải gần như chưa được xử lý bài bản,
trong khi y tế và giáo dục vẫn còn thiếu thốn.
Trên đảo chỉ có một trường tiểu học công lập,
nơi trẻ em học tập giữa cái nóng và tiếng ồn của một cộng đồng đông đúc.
Bất chấp tất cả những bất tiện đó, người dân Narsinking vẫn kiên cường sinh sống.
Với họ, biển không chỉ là kế sinh nhai mà còn là cội nguồn,
là gia sản tinh thần và là mái nhà chung không thể rời ra.
Đảo Binuangan là một xã thuộc thị trấn Obando ở tỉnh Bulacan, Philippines.
Nó nằm trong vùng châu thổ sông Binuangan và Muzon, giáp vịnh Manila.
Khu vực này được bao quanh bởi các bãi bổi ven biển
và các dạng sàn hô có ngư trường ngăn cách với đất liền ở phía đông.
Ước tính nó có diện tích khoảng 0,09 km2 tức 9 hectare và dân số là 5.045 người.
Như vậy mật độ dân số trên đảo lên đến 56.055 người trên 1 km2.
Binuangan là một cộng đồng ven biển có lịch sử lâu đời,
từng được nhắc đến trong tấm bia đồng cổ từ thế kỷ thứ 10.
Tài liệu ghi chép lịch sử cổ xưa nhất từng được phát hiện ở Philippines.
Các nhà khoa học cũng phát hiện ra nhiều bức tường chán biển
kéo dài từ hoàn đảo vào vịnh Manila.
Họ cho rằng trước đây nó từng là trung tâm kết nối với các nền văn minh trong khu vực.
Qua hàng ngàn năm bị đại dương nhấn chìm,
thì hoàn đảo dần hiện lên và trở thành nơi sinh sống của người dân.
Theo người Tây Ban Nha, họ đã từng thấy khu vực này có đông dân cư
và có 3 thành phố với 3 pháo đài hiện diện.
Ngày nay, cuộc sống của người dân trên đảo
chủ yếu dựa vào nghề đánh bắt cá và nuôi trồng thủy sản.
Tuy nhiên, họ đang đối mặt với nhiều thách thức
do biến đổi khí hậu và hoạt động của con người.
Việc khai thác nước ngầm quá mức đã khiến đất đai bị sụt lún,
trong khi việc phá rừng ngập mặn làm giảm khả năng chống chịu
với sông lớn và nước biển dâng.
Kết quả là các cộng đồng ven biển như Binuangan
càng dễ bị tổn thương trước các cơn bão và lũ lụt.
Ngoài ra, việc xây dựng sân bay mới gần đó
cũng ảnh hưởng đến sinh kế của ngư dân địa phương.
Một số ngư dân cho biết khu vực đánh bắt cá của họ
đã bị thu hẹp do các hoạt động xây dựng,
dẫn đến sản lượng đánh bắt giảm
và ảnh hưởng đến thu nhập hàng ngày.
Điều này càng tạo thêm áp lực sinh kế cho người dân,
vốn đã khó khăn.
Ile de Fadiot
Đảo Fadiot ở Senegal thường được gọi là Đảo Vỏ Sò
và là một hòn đảo nhân tạo độc đáo
nằm cách thủ đô Dakar khoảng 114 km về phía nam.
Nó nối liền với thị trấn Joan
bằng một cây cầu gỗ dài khoảng 500 mét
nhưng không cho phép phương tiện cơ giới lưu thông.
Từ đó mang đến một không gian yên bình và thanh tĩnh.
Diện tích của hòn đảo chỉ khoảng 0,15 km2
với hơn 9.000 người sinh sống.
Như vậy mật độ dân số tại đây lên tới 60.000 người
trên 1 km2.
Cư dân trên đảo chủ yếu là người Serere
và người Fulani
với khoảng 90% theo đạo Thiên Chúa.
Điều này tạo nên sự khác biệt
cho một số quốc gia chủ yếu theo đạo hồi như Senegal.
Người dân cho biết trong cùng một gia đình
có thể có người theo đạo Thiên Chúa
và cũng có người theo đạo hồi mà không gây ra
bất kỳ căng thẳng nào.
Đặc biệt đảo được hình thành từ hàng thế kỷ
tích tụ vỏ sò và vỏ nhuyễn thể
tạo nên một cảnh quan trang xóa
và trói lóa giữa ánh nắng mặt trời.
Trên thực tế từ rất lâu phụ nữ ở đây
đã bắt nhuyễn thể với số lượng lớn
khi thủy chiều xuống. Họ lấy thịt và đổ vỏ xuống đất
mà chính hành động này đã góp phần bảo tồn hòn đảo.
Một trong những nét đặc trưng của Fadiot
là tục lệ xây dựng nghĩa trang chung
nơi người theo đạo Thiên Chúa và đạo hồi
an nghỉ cạnh nhau như một biểu tượng
của sự khoan dung và hòa hợp tôn giáo.
Nghĩa trang này là một điểm đến nổi bận
phản ánh sự tôn trọng và chung sống hòa bình
giữa các cộng đồng tôn giáo.
Đời sống hàng ngày của người dân Fadiot
gắn liền với biển cả.
Họ chủ yếu sống bằng nghề đánh bắt cá
và nuôi trồng thủy sản. Các ngôi nhà,
đường phố và thậm chí cả các công trình tôn giáo
đều được xây dựng từ vỏ sò
tạo nên một kiến trúc độc đáo và hài hòa
với môi trường xung quanh.
Ngoài ra còn có các kho lúa được xây dựng
trên cọc gỗ giữa đầm lầy giúp bảo vệ
lương thực khỏi độ ẩm và động vật.
Fadiot không chỉ là một điểm đến
du lịch hấp dẫn mà còn là biểu tượng
của sự hòa hợp tôn giáo, văn hóa
và mối quan hệ bền chặt giữa con người
và thiên nhiên. Với cảnh quan độc đáo,
lịch sử phong phú và cộng đồng thân thiện,
đảo Fadiot sẽ mang đến cho du khách
một trải nghiệm sâu sắc và đáng nhớ.
Đảo Navotas
Navotas là một thành phố ven biển
thuộc vùng thủ đô quốc gia
ở Philippines, nơi đây nổi bật
với biệt danh trung tâm đánh bắt cá
nhờ ngành công nghiệp thủy sản phát triển mạnh mẽ.
Ước tính dân số của thành phố này
là 247.543 người
và sinh sống trên diện tích khoảng
8,94 km2.
Trung tâm của nó nằm trên đảo Navotas
có diện tích khoảng 1,95 km2
được bao quanh bởi sông
Tuoliahan, sông Navotas
và vịnh Manila.
Ước tính dân số tại đảo là 117.196 người
còn mật độ dân số
lên đến 60.100 người
trên 1 km2 khiến nó trở thành
một trong những hòn đảo đông dân nhất thế giới.
Ngành công nghiệp thủy sản
là trụ cột kinh tế của Navotas
do tại đây có cảng cá lớn nhất Đông Nam Á
và lớn thứ 3 ở Châu Á.
Ngoài ra thành phố còn có các cơ sở
đóng tàu như Josefa Sleepways
cung cấp dịch vụ đóng mới
và sửa chữa tàu cho các công ty vận tải
và cơ quan chính phủ.
Chính quyền thành phố cũng rất chú trọng đến việc
phát triển bền vững và bảo tồn môi trường.
Ví dụ như đảo Pulo
cũng là một đảo chính của thành phố
được công nhận là công viên cây biển
và là một trong bốn điểm du lịch sinh thái
ở vùng đô thị Metro Manila.
Hòn đảo này là nơi cư trú của các loài
chim di cư và hệ sinh thái rừng ngập mặn quý giá.
Về hạ tầng,
các dự án như công viên kinh doanh
Navotas, Bulevat
và mở rộng khu phức hợp cảng cá Navotas
của cơ quan phát triển nghề cá Philippines
dự kiến sẽ tăng thêm 6,8 km vuông
vào diện tích đất của thành phố.
Qua đó sẽ tạo ra một cộng đồng
đa chức năng với các khu dân cư,
thương mại, công nghiệp và du lịch.
Đồng thời có thể giảm áp lực dân số
trên đảo Navotas vốn cực kỳ đông đúc.
Tuy nhiên, dự án này
cũng gặp vài sự phản đối từ cộng đồng ngư dân
do lo ngại ảnh hưởng đến sinh kế của họ.
Nhưng nhìn chung, hòn đảo cũng như
thành phố Navotas vẫn là một khu vực năng động
với sự kết hợp hài hòa
giữa truyền thống và hiện đại,
giữa phát triển kinh tế và bảo tồn môi trường.
Đảo Áp Lợi Châu
Áp Lợi Châu hay còn gọi là
Aberdeen. Đây là một hòn đảo
nhỏ ở phía nam đặc khu hành chính Hong Kong.
Cái tên Áp Lợi Châu có nghĩa là
đảo lưỡi vịt do hình dạng của nó
tương tự với lưỡi vịt. Hòn đảo này
nổi bật nhờ sự kết hợp giữa mật độ dân cư
cao, đời sống đô thị sôi động
và văn hóa ngư dân truyền thống.
Với diện tích chỉ khoảng 1,3 km2
và dân số là 79.727 người,
thì mật độ ở đây lên đến
61.328 người
trên 1 km2.
Đảo này được nối với đảo Hong Kong
bằng cây cầu Áp Lợi Châu dài khoảng
230m, được hoàn thành từ năm
1980. Cây cầu không chỉ là
tuyến giao thông huyết mạch nối đảo với phần đất liền
mà còn là biểu tượng của quá trình
đô thị hóa nhanh chóng.
Đến năm 2016, sự xuất hiện
của tuyến tàu điện ngầm South Island
càng rút ngắn thời gian di chuyển đến
trung tâm Hong Kong xuống chỉ vài phút,
mở ra làn sóng phát triển mạnh mẽ về
kinh tế, thương mại và bất động sản.
Còn trong nội đảo thì xe buýt vẫn là
phương tiện phổ biến nhất giúp kết nối
các khu dân cư chật trội nhưng năng động.
Về mặt kinh tế, hòn đảo từng là
một trung tâm đóng tàu và làng chai
truyền thống nổi tiếng.
Trong quá khứ,
khu vực cảng Aberdeen bên cạnh
từng là nơi sinh sống của hàng nghìn người dân tộc
tan ca, những người sống trên thuyền
và sống bằng nghề đánh bắt cá.
Dù ngày nay, nghề cá đã suy giảm nhiều
do quá trình đô thị hóa nhưng di sản của cộng đồng
này vẫn còn hiện diện qua các ngôi đền,
lễ hội và những nhà hàng hải sản
nổi tiếng dọc theo bờ biển.
Hiện tại, kinh tế trên đảo chủ yếu
xoay quanh ngành dịch vụ, thương mại và bất động sản.
Các khu trung cư cao tầng như
South Horizon không chỉ là nơi
ở của người dân bản địa mà còn thu hút
tầng lớp trung lưu nhờ có đầy đủ tiện
ích hiện đại như trung tâm thương mại,
trường học, công viên và bến du thuyền.
Tuy diện tích hạn chế, đảo vẫn
có các điểm sinh hoạt cộng đồng như chợ
truyền thống, trung tâm thể thao và trường học công lập.
Điều đáng nói là dù
trải qua hiện đại hóa nhanh chóng
nhưng áp lợi châu vẫn giữ gìn được bản sắc văn hóa
riêng biệt. Cuộc sống nơi đây là sự kết hợp
giữa nhịp sống hối hả của đô thị
Tọa lạc ở phía đông của dạng san hô trắn kép
Danajon, dạng san hô trắn kép
duy nhất ở Philippines. Hòn đảo này
nằm giữa quyền quản lý của thị trấn Bato
thuộc tỉnh Leyte của Philippines
với dự tích chỉ khoảng 0,05 km
vuông và mật độ cao trung bình
3m so với mừng nước biển. Đây là
nơi sinh sống của khoảng 3.230
người. Như vậy mật độ dân số
ở đây lên đến 64.000 người
trên 1 km vuông.
Về cơ sở hạ tầng, đảo Dagahol
có 1 trường tiểu học, 1 nhà thờ
2 sân bóng rổ, 1 phòng khám y tế nhỏ
và 1 con đường chính duy nhất.
Học sinh trung học phải di chuyển đến đảo
Hingotanan, cách đó khoảng
10 km bằng thuyền để tiếp tục
việc học. Trong khi dịch vụ phà
hàng tuần kết nối hòn đảo với thị trấn Bato
trên đất liền, cách đó khoảng 24 km.
Cây trồng thương mại chính và duy nhất của người dân
địa phương trên đảo là Guso,
một loại rong biển được trồng ở vùng nước nông.
Rong biển sau khi thu hoạch sẽ được
phơi khô trên 2 bến tre dài khoảng
300 mét, sau đó được vận chuyển đến
các thành phố như Cebu hoặc
Gagazan-Dioro để tiêu thụ.
Ngoài ra, vùng biển quanh đảo cũng
giàu tài nguyên sinh học, khi là nơi
sinh sống của nhiều loài cá dạng san hô,
ráp sác, nhím biển, hải sâm.
Tuy vậy, cuộc sống
tại Dagahol không hề dễ dàng,
bởi người dân phải đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng
từ tình trạng thiếu đất, thiếu nước ngọt,
thiếu điện ổn định, cho đến nguy cơ
ngập lụt do mực nước biển dân
và suy giảm đa dạng sinh học do khai thác quá mức.
Đặc biệt, vì nằm trong
vùng dạng san hô Danajol,
một hệ sinh thái quý giá nhưng mong manh,
nên việc khai thác tài nguyên không bền vững
có thể nhanh chóng dẫn đến hậu quả lâu dài
cho cả cộng đồng và môi trường biển.
Dù phải đối mặt với nhiều giới hạn,
người dân trên đảo vẫn giữ được lối sống
gắn bó sâu sắc với biển cả và
tinh thần đùm bọc lẫn nhau giữa không gian sống chật hẹp.
Trong từng chiếc xuồng nhỏ,
từng bến phơi rong biển
hay từng bữa cơm giản dị bên bờ biển,
Danajol là minh chứng về sự kiên cường,
sáng tạo và khát vọng sinh tồn của con người
giữa đại dương mênh mông.
Santa Cruz del Islote
Nằm trong cuộn đảo San Bernardo
giữa lòng vịnh Marosquillo
của Colombia,
đảo Santa Cruz được biết đến
như một trong những hòn đảo nhân tạo
đông dân nhất thế giới.
Với diện tích vỏn vẹn chỉ 0,012 km2
nhưng lại có tới 816 cư dân sinh sống.
Nơi đây sở hữu mật độ dân số đáng kinh ngạc
thì lên đến 68.000 người
trên 1 km2
và vượt xa hầu hết các thành phố lớn trên thế giới.
Santa Cruz được hình thành
vào cuối thế kỷ 19
khi ngư dân từ khu vực lân cận
bắt đầu cư trú tạm thời để tránh bão
và đánh bắt cá. Họ sử dụng vật liệu như
vỏ sò, san hô, đá vụn
và đá để cải tạo và mở rộng
diện tích sinh sống.
Hiện nay, quanh đảo có 4 con đường
được xây dựng bằng đường bê tông
nhưng hoàn toàn không có xe cộ
bởi không gian quá chật hẹp để có thể vận hành
bất kỳ phương tiện nào.
Đáng chú ý, dân số tại đây tiếp tục tăng nhanh
phần lớn là do phụ nữ sinh con từ rất sớm
trong đó nhiều người có con đầu lòng
khi mới 16 tuổi.
Việc thiếu kế hoạch hóa gia đình
cũng khiến nhiều hộ dân có tới 5 đứa trẻ
và khoảng 65% dân số trên đảo
là trẻ vị thành niên.
Không gian sống vì thế mà trở nên chật trội
đến mức nhà cửa mọc lên chăn trúc không theo quy hoạch
Người dân xây nhà bất cứ nơi nào có chỗ trống
và nếu không còn đất
thì họ sẽ xây thêm tầng lên các tòa nhà có sẵn
thậm chí đôi khi người ta phải đi bộ
qua nhà nhau để sang phía bên kia.
Dù có diện thích nhỏ bé
nhưng Santa Cruz vẫn đầy đủ
những thiết chế cơ bản của một cộng đồng
với một trường học dậy đến lớp 11
một nhà thờ, một phòng khám
cùng một vài quán ăn, khách sạn nhỏ
và ba khu chợ phục vụ cả dân địa phương
lẫn du khách.
Tuy nhiên trên đảo lại không có nghĩa trang
và khi có người qua đời
thì thi thể sẽ được khiêng vòng quanh quảng trường
trung tâm như một nghi lễ tiễn biệt
rồi đưa về đất liền để chôn cất.
Nguồn điện ở đây chủ yếu đến từ các tấm
pin năng lượng mặt trời do Nhật Bản viện trợ
nhưng hệ thống này không ổn định
và thường xuyên mất điện nhiều ngày liền.
Còn nguồn nước ngọt cũng cực kỳ khan hiếm
và được hải quân Columbia cung cấp
vài tuần một lần, trong khi người dân địa phương
cũng phải cố gắng hứng nước mưa
dù 7 đến 8 tháng mới có một trận mưa rào.
Trước đây đánh cá từng là ngành công nghiệp thịnh vượng
nhưng ngày nay nguồn lợi thủy sản đã cạn kiệt
và họ thậm chí phải nhập hải sản từ đất liền.
Trong bối cảnh ấy, du lịch trở thành
lối thoát khả thi nhất.
Người dân bắt đầu khai thác lợi thế độc đáo của đảo
từ hồ nuôi cá mập và cá đuối
được cải tạo như một bể bơi tự nhiên
cho đến các tour đi bộ khám phá những ngõ ngách
bé xíu nhưng đầy sức sống.
Ước tính trung bình mỗi ngày có khoảng 500 du khách
đến thăm hòn đảo.
Do họ bị thu hút bởi sự đông đúc khác thường
và nhịp sống gần gũi
cũng như thân thiện của cộng đồng nơi đây.
Đảo Panggang
Đảo Panggang là một trong những hòn đảo
thuộc quần đảo Seribu
nằm ngoài khơi Jakarta thuộc Indonesia
với diện tích khoảng 0,09 km2
và dân số rơi vào
khoảng 6.260 người
thì mật độ dân số tại đây lên đến
69.555 người
trên 1 km2.
Cộng đồng dân cư địa phương có sự gắn kết chặt chẽ
với nhiều gia đình sống chung
trong các ngôi nhà sang sát nhau.
Để đối phó với tình trạng thiếu đất,
người dân đã thực hiện các biện pháp như lấn biển
bằng cách đổ cát và rác thải
qua đó giúp mở rộng diện tích sử dụng đất
trong vòng 10 năm qua.
Hiện nay, ngư nghiệp vẫn là trụ cột kinh tế chính
khi phần lớn cư dân sống bằng nghệ
đánh bắt cá và nuôi trồng thủy sản.
Một bộ phận khác thì làm buôn bán nhỏ
hoặc di chuyển đến Jakarta làm thuê.
Mặc dù điều kiện sống còn nhiều thiếu thốn
nhưng người dân đã nỗ lực triển khai
các mô hình sinh kế bền vững như kết hợp
giữa khai thác biển và bảo tồn sinh thái
từ đó vừa kiêm sống vừa bảo vệ
tài nguyên lâu dài.
Về mặt hạ tầng thì Banggang
cũng có trường học, trạng y tế,
vài cửa hàng tạp hóa và các tiện ích cơ bản khác.
Tuy nhiên mật độ dân số quá cao
và diện tích hạn chế đã khiến nhiều dịch vụ
công cộng rơi vào tình trạng quá tải.
Hệ thống thoát nước và xử lý rác thải
còn lạc hậu dẫn đến tình trạng ngập
ống nghiêm trọng vào mùa mưa kèm theo
nguy cơ ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng.
Việc cung cấp nước sạch cũng là một bài toán khó
khi không phải nhà nào cũng có
bể hứng nước mưa hay giếng tự đào
nên phần lớn hộ dân phải mua nước ngọt từ đất liền
bất chấp chi phí cao và không ổn định.
Dù không phải điểm đến
nổi bật trong bản đồ du lịch Indonesia
nhưng đảo Banggang vẫn thu hút được
một lượng khách nhất định nhờ vẻ đẹp hoang sơ
của biển xanh và nét văn hóa sinh hoạt
cộng đồng đặc sắc.
Du khách tới đây có thể bơi lội, lặn biển,
tham quan dạng san hô hay tìm hiểu đời sống địa phương.
Đặc biệt, cộng đồng cư dân trên đảo
đã bắt đầu triển khai các hoạt động giáo dục
môi trường và du lịch có trách nhiệm
nhằm gìn giữ vẻ đẹp tự nhiên
và nâng cao ý thức bảo tồn
trong cả dân địa phương lẫn du khách.
Nằm khiêm tốn trong eo biển Kana,
hòn đảo nhỏ Ilet Ebrue
của Haiti hiện lên như
một chấm nhỏ giữa lòng biển Caribe xanh thẳm.
Với diện tích chỉ khoảng
0,004 km2, tương đương
4.000 m2, nó được coi là một trong những
đảo có mật độ dân số cao nhất thế giới
với 500 người sinh sống trong 97 ngôi nhà
và đạt mật độ là
125.000 người trên 1 km2.
Cuộc sống trên đảo
chủ yếu dựa vào nghề đánh bắt cá,
nhưng nguồn cá gần bờ ngày càng cạn kiệt
do tình trạng khai thác quá mức và tác động
của biến đổi khí hậu. Vì vậy mà
biển cả từng là nguồn sống, nay lại dần
trở nên khó lường và khiến sinh kế
của người dân càng thêm bất bình.
Cơ sở hạ tầng ở đây cũng rất hạn chế
khi không có lưới điện, không nước sạch,
không hệ thống thoát nước và thiếu thốn
cả dịch vụ y tế cũng như giáo dục.
Nhà cửa thì chủ yếu được xây dựng từ vật liệu
đơn giản như gỗ, lá cọ và bạt
nằm san sát nhau trên nền cát.
Nước ngọt ở đây cũng là
một trong những thứ quý giá nhất trên đảo.
Do ở đây không có giếng khoan nên người dân
chỉ có thể đào những hố nâm trong cát,
đạp xô nhựa vào để hứng những giọt nước
ngầm hiếm hoi, vốn không đủ an toàn để uống.
Phần lớn nước sinh hoạt và thực phẩm
đều phải chuyển từ đất liền, thường là
từ khu vực Les Cayasses ở gần đó.
Do theo các mép biển,
cư dân phải tự gia cố bằng những
đê chăn sóng tạm bỡ, làm từ vỏ ốc
xà cừ, mảnh bê tông vỡ và
lốp xe cũ, tất cả như những pháo đải
mong manh chống chọi với đại dương hay nổi dận.
Mỗi năm từ tháng 7 đến tháng 11
khi mùa bão quét qua vùng Carribe,
người dân nơi đây phải sơ tán sang các đảo
lân cận để tránh bão, rồi quay lại
dựng nhà cửa khi sóng gió qua đi.
Nhưng bất chấp điều kiện
khó khăn như vậy, họ vẫn duy trì
một tinh thần cộng đồng bền chặt.
Và trong cái chật trội đến ngả thở, hàng trăm
con người vẫn tồn tại suốt bao năm qua,
như một biểu tượng sống động về sự kiên cường
trước giới hạn khắc nghiệt của thiên nhiên.
Cayessebo
Cayessebo là một
hòn đảo nhỏ nằm cách thủ đô Port-au-Prince
của Haiti khoảng 50 km về phía tây,
với diện tích chỉ khoảng
0,0016 km2, tương đương
1.600 m2. Đảo này được
coi là một trong những nơi có mật độ dân số
cao nhất thế giới. Ở đó có
từ 250 đến 300 người cùng chia sẻ
không gian chật hẹp trong khoảng 75 ngôi nhà
san sát nhau. Điều này khiến mật độ
dân số tại đây lên đến 156.250
người trên 1 km2.
Không có đường đi
và không có không gian trống, mỗi mét
vườn trên Cayessebo đều là nơi sinh hoạt,
nghỉ ngơi hoặc làm việc. Các ngôi nhà
được dựng lên bằng những vật liệu thô sơ nhất
như gỗ cũ, tấm tôn rỉ,
mảnh bạt hay thậm chí là thùng cơm toner bỏ đi.
Ở đây gió biển mang
theo vị mặn không bao giờ rời khỏi làn ra
và mặt trời thì chiếu thẳng xuống mái tôn
nóng bỏng từ sáng đến chiều.
Nguồn sông chính của người dân
nơi đây là Biển Cả. Hầu hết các gia đình
đều có ít nhất một chiếc thuyền nhỏ dùng mái
trèo hoặc gắn động cơ để ra khơi
đánh bắt cá, hoặc di chuyển đến
làng Betite Anse trên đảo
Gunaver, nơi gần nhất có
chợ và nước ngọt.
Cây Ye Sebo hoàn toàn không có nguồn
nước ngọt tự nhiên và người dân phụ thuộc
vào việc chở nước tới đất liền bằng can nhựa
hoặc hứng nước mưa hiếm hoi.
Do không có điện lưới nên đèn dầu, pin mặt trời
tạm bỡ và ánh trăng là những gì
mà họ có để soi sáng trong đêm dài.
Trên đảo cũng không có
trường học, không có trạng y tế,
không có dịch vụ thu gom rác thải
và cũng chẳng có một mảnh đất nào đủ rộng để trồng cây.
Tất cả đều phụ thuộc vào biển
và vào nhau, khi mà mỗi ngày
các cư dân lại chia sẻ từng sô nước,
từng mẻ cá và cả chỗ ngồi mát
dưới bóng một ngôi nhà cụ kĩ.
Đảo Migingo
Migingo là một hòn đảo
nhỏ nằm trên Hồ Victoria
giữa biên giới của Kenya và Uganda
với diện tích chỉ khoảng 0,002
km2 nhưng lại là nơi sinh sống
của 500 người. Nơi đây
có mất độ dân số lên tới 250.000
người trên 1 km2.
Điều đáng nói là hòn đảo
từng chỉ là một tảng đá nhô lên
khỏi mặt nước trước khi mực nước hồ
rút dần vào đầu thập niên 1990
để rồi dần dần trở thành ngôi làng nổi
giữa sóng nước và tranh chấp.
Mối quan tâm đến Migingo bắt đầu
tăng lên vào đầu những năm 2000
và vào năm 2004, Uganda đã điều cảnh sát
ra đảo với lý do bảo vệ ngư dân
khỏi nạn cướp biển, đồng thời thu thuế
các hoạt động đánh bắt. Điều này đã
nhanh chóng làm dấy lên căng thẳng ngoại giao
giữa hai quốc gia láng giềng.
Về phía mình,
cư dân Kenya liên tục phản ánh
việc bị lực lượng Uganda sách nhiễu
khi bắt giữ tàu thuyền và tịch thu cá
với lý do đánh bắt trái phép. Đáp trả lại
thì chính phủ Kenya đã cử
lính thủy đánh bộ đến đảo và biển Migingo
vốn nhỏ hơn cả một khu phố
trở thành tâm điểm của cuộc đối đầu về chủ quyền.
Tình hình ngày càng leo thang
buộc hai nước phải thành lập một ủy ban chung
để xác định chủ quyền lịch sử
nhằm tránh đối đầu vũ trang.
Nhưng suốt nhiều năm trôi qua, ủy ban này
vẫn chưa đưa ra kết luận rõ ràng
và bảo vẫn trong tình trạng đồng quản lý
trong bất đồng. Cũng vì thế mà
nhiều người ví Migingo là nơi diễn ra
cuộc chiến nhỏ nhất châu Phi.
Hiện nay, ngư nghiệp là nguồn sống
chính của cư dân địa phương.
Bởi vùng nước xung quanh Migingo rất sầu cá
rô sông nin, một loài cá có giá trị
cao trên thị trường quốc tế.
Mỗi ngày có hàng trăm chiếc thuyền nhỏ cập bến đảo
mang theo sản phẩm đánh bắt để tiêu thụ
hoặc xuất khẩu. Tuy nhiên hầu hết
ngư dân không sở hữu thuyền riêng
mà phải chia phần lớn sản lượng cho chủ thuyền
từ đất liền.
Dù có diện thích nhỏ hẹp, hòn đảo này
vẫn sở hữu một số cơ sở hạ tầng cơ bản
như quán bar, nhà nghỉ, hiệu thuốc
và tiệm làm đẹp. Điện cũng được
cung cấp thông qua máy phát điện và tấm pin
mặt trời, nhưng không có hệ thống cấp
nước sạch hay xử lý nước thải.
Nhà cửa thì chủ yếu được xây dựng từ tôn và gỗ
nằm san sát nhau trên nền đá
Có thể thấy, những hòn đảo đông đúng nhất thế giới
là minh chứng sống động cho khả năng thích nghi
phi thường của con người với không gian chật hẹp,
thiếu thốn và bấp bình.
Chúng không chỉ kể câu chuyện về mật độ dân cư
mà còn phản ánh những thách thức to lớn liên quan
đến môi trường, quy hoạch và phát triển bền vững.
Quay về với Việt Nam, mặc dù phần lớn các hòn đảo
có mật độ dân cư tương đối thấp hoặc vừa phải
nhưng vẫn có một số đảo được xem là chật trội
so với diện tích tự nhiên hoặc khả năng
hạ tầng hiện có. Ví dụ như đảo Lý Sơn
có diện tích là 10,39 km2
và dân số là khoảng
22.174 người
dẫn tới mật độ là khoảng
2.134 người trên 1 km2
hay đảo Phú Quý
có diện tích 17,4 km2
và dân số là 28.258 người
thì mật độ cũng đạt
1.624 người trên 1 km2
Dù những con số này
chưa chạm đến mức chật trội cực đoan
như một số hòn đảo nổi tiếng trên thế giới
song vẫn cho thấy một phần áp lực
gia tăng dân số tại các đảo lớn của nước ta
đặc biệt vào mùa du lịch
cao điểm hoặc trong bối cảnh mở rộng đô thị
các đảo này dễ rơi vào tình trạng
quá tải cả về không gian sống
lẫn hạ tầng dịch vụ. Nếu xu hướng phát triển
du lịch, đầu tư và đô thị hóa
tiếp tục diễn ra mạnh mẽ trong khi
diện tích đất đảo không thể mở rộng
thì nguy cơ chật trội và quá tải trong tương lai là điều
khó tránh khỏi. Vì vậy
việc quy hoạch bền vững và kiểm soát mật độ dân số
Và trên đây là thông tin về những hòn đảo
chật trội nhất thế giới. Xin chào
và hẹn gặp lại các bạn trong những video tiếp theo.
