"Chào Mừng Các Bạn Đến Với Kênh Thiên Hà TV Video Ngày Hôm Nay Của Chúng Ta: Đây Là Cuộc Sống Ở Siberia: Nơi Nước Nga Giấu Những Thứ Đáng Sợ Nhất Thế Giới- | Thiên Hà TV ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Bạn sẽ thích video này: https://youtu.be/MtkK0YgmSBk Đây là một điều thú vị: https://youtu.be/zN802LaPf9Y Video này hay quá, không thể bỏ lỡ: https://youtu.be/XpFkWWD8ur4 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Thiên Hà TV là nơi chia sẻ những kiến thức thú vị và bổ ích về khoa học, khám phá vũ trụ, khám phá thế giới và những điều bí ẩn đầy cuốn hút. Nếu bạn yêu thích nội dung của kênh, đừng ngần ngại like, bình luận, chia sẻ video và đăng ký Thiên Hà TV để không bỏ lỡ những hành trình khám phá kỳ thú tiếp theo nhé! Tham gia hội viên của Thiên Hà TV để ủng hộ chương trình: https://www.youtube.com/channel/UCTniCbwkP-Hc3lSPiI9tU6Q/join ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Chúng tôi không sở hữu đầy đủ tài liệu được biên soạn trong video này. Nó thuộc về những cá nhân hoặc tổ chức xứng đáng được tôn trọng. Chúng tôi sử dụng theo: Tuyên bố từ chối trách nhiệm bản quyền, phần 107 của Đạo luật bản quyền năm 1976. ""Sử dụng hợp pháp"" được cho phép cho các mục đích như phê bình, bình luận, đưa tin, giảng dạy. học bổng và nghiên cứu. - Bản quyền âm nhạc thuộc: Audio Library - YouTube, storyblocks và elements envato - Bản quyền hình ảnh họa thuộc: storyblocks và elements envato ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ #thienhatv #bian #khampha"
Nếu có nơi nào trên trái đất vừa lạnh thấu tủy nhưng lại nóng mộng đến mức cả thế giới phải tranh giành từng tất đất, thì đó chính là Siberia.
Vùng đất rộng lớn đến mức có thể nuốt chuẩn cả châu Âu nhưng lại chỉ có vài bóng người rải rác giữa rừng thông và băng bỉnh cửu.
Một vùng đất tưởng như bị lãng quên nhưng lại là nơi ẩn dấu kho báu khổng lồ đang vận hành cả nước Nga.
Từ dầu mỏ, khí đốt cho đến kim loại hiếm.
Siberia là nơi duy nhất mà sự cô lập và quyền lực, cái lạnh cực đoan và tham vọng địa chính trị cùng tồn tại.
Và bây giờ, hãy cùng bước vào nơi mà cả thiên nhiên lẫn con người đều phải gồng mình để tồn tại.
Vùng đất cô lập lớn nhất thế giới
Nếu bạn từ nhìn vào bản đồ nước Nga, sẽ thấy một khoảng không trắng minh mông trải dài từ dãy Uran đến tận Thái Bình Dương.
Khoảng không ấy chính là Siberia, một vùng đất khổng lồ rộng hơn cả Canada, chiếm tới 77% diện tích toàn Liên bang Nga.
Nhưng điều kỳ lạ là, nơi rộng lớn như vậy là chỉ có chưa đến một phần tư dân số Nga sinh sống.
Càng đi sâu vào Siberia, con người càng trở nên bé nhỏ, thư thớt, giống như những dấu chấm mỡ trên một bức tranh trắng xóa bất tận.
Ở vùng đất này, khoảng cách giữa hai thị trấn có thể dài bằng một quốc gia.
Có những con đường được vẽ trên bản đồ, nhưng ngoài thực tế thì biến mất trong tuyết.
Nhiều ngôi làng chỉ có thể đến được bằng xe trực tuyết, trực thăng hoặc những chuyến bay nội địa cánh hoạt không có giờ cố định.
Mật độ dân cư ở đây chỉ khoảng một người trên hai mươi cây số vuông, nghĩa là bạn có thể sống cả tuần mà không gặp bất kỳ ai ngoài gia đình mình và đàn chó kéo xe.
Siberia là một thử thách đúng nghĩa đối với sự sống.
Mùa đông kéo dài từ 6 đến 8 tháng, và nhiệt độ tại nhiều nơi có thể giảm xuống dưới âm 50 độ C, thậm chí có nơi chạm ngưỡng âm 60.
Nước sôi nếu hắt ra ngoài trời sẽ lập tức đóng băng giữa không trung.
Động cơ xe có thể chết cứng trong vài phút, còn biên điện thoại thì tắt liệm như chưa bao giờ tồn tại.
Mùa hè ngắn ngủi chỉ thoáng qua vài tháng, đủ để tuyết tan.
Cỏ mọc, mũi vùng cực bát trổ dậy thành từng đàn dài đặc như bụi khói.
Chính vì khát nghiệt đến mức con người khó sống nên thiên nhiên nơi đây vẫn giữ được vẽ nguyên sơ hiếm có.
Hàng triệu hectare taiga rậm rạp, những dòng sông băng giá, những hồ nước nằm im liềm hàng thiên niên kỷ, những vùng đất ngập nước hoang vắng chưa từng bị xâm phạm.
Bạn có thể đi suốt một ngày mà không bắt gặp bất kỳ cục điện nào, không nghe tiếng gọi xe nào, chỉ có tiếng gió hú và tuyết rơi đều đều như lời thị thầm của một thế giới chưa từng được thuần hóa.
Đây không chỉ là nơi cô lập nhất ở Nga, mà còn là nơi khiến bạn nhận ra rằng thế giới hiện đại đôi khi vẫn còn bị chặn lại ngay tại đanh giới Siberia.
Chiếc rương vàng của nước Nga, ẩn sâu dưới lớp băng bỉnh cửu, dưới những cánh đường thông bất tận và những vùng đất ngập nước hoang vắng của Siberia, là một kho báu khổng lồ mà cả thế giới đều thèm muốn.
Người ta vẫn gọi nơi này là chiếc rương vàng của nước Nga, không phải vì nó chứa vàng theo nghĩa đen, mà bởi bên trong nó là những tài nguyên đủ sức nuôi sống một đế chế.
Siberia là nơi nắm giữ gần như toàn bộ sự giàu có về năng lượng của nước Nga hiện đại.
Ước tính, hơn 80% chữa lượng dầu mỏ và tới 95% khí đốt tự nhiên của cả nước đều nằm dưới lòng đất nơi đây.
Riêng vùng Tây Siberia đã là một trong những đẻ dầu khí lớn nhất hành tinh.
Và nếu bạn từng nghe đến cái tên Gazprom, tập đoàn khí đốt quốc doanh của Nga, thì gần như toàn bộ đường ống của họ đã bắt đầu từ đây, từ những mạch ngầm đang cuộn chảy giữa băng giá.
Một trong những mỏ nổi tiếng nhất là Samoslo, từng được ví như trái tim dầu mỏ của Nga.
Dù đã khai thác suốt nhiều thập kỷ, mỏ này vẫn còn hàng tỷ thùng dầu nằm sâu dưới lòng đất.
Xa hơn về phía Bắc là Norwich, thành phố công nghiệp lớn giữa vùng băng tuyết, nơi chứa hàng triệu tonicane, đồng và palladium, những kim loại quý dùng trong sản xuất pin, điện thoại, xe điện và cả vũ khí công nghệ cao.
Tất cả từ dầu, khí, thăng, uranium và kim loại quý đã biến Siberia từ một vùng đất lạnh giá hoang vu thành trục sóng còn của nền kinh tế Nga.
Mỗi ngày hàng triệu mét cối khí đốt từ đây được vận chuyển qua các đường ống xuyên lục địa sang châu Âu, sang Trung Quốc và cả Nhật Bản.
Siberia có thể lạnh lẽo và vắng vẻ, nhưng dưới lớp băng dày ấy là dòng máu nóng đang âm thầm giữ cho nước Nga tiếp tục chuyển động.
Dưới lớp băng là ký ức.
Siberia là vùng đất của những điều thầm lặng, không ồn ào, không phô trương.
Nhưng nếu lắng nghe đủ lâu, bạn sẽ cảm nhận được những câu chuyện nằm sâu dưới lớp đất lạnh kia là những mạnh ký ức mà thời gian chưa xóa mở.
Từ thế kỷ 17, vùng đất này đã trở thành nơi đặc trân của nhiều người đến từ khắp nơi trong nước Nga.
Có người đi theo tiếng gọi khai phá, có người tìm cơ hội mới và cũng có những người đến trong hoàn cảnh không tự chọn.
Dưới thời Sa Hoàng rồi đến thời Liên Xô, Siberia từng là nơi tiếp nhận những đoàn người bị đưa đi sa trung tâm.
Không phải vì họ phạm tội, mà vì họ mang trong mình những tin nói khác, những suy nghĩ khác.
Nhiều trong số đó là trí thức, nghệ sĩ, nhà khoa học, nhà văn, người theo tính ngưỡng cổ truyền.
Họ đến Siberia không chỉ với hành lý, mà mang theo những cuốn sách, những khát vọng, những câu chuyện chưa kể.
Và lạ thay, dựa giá lạnh và hoang vu, chính họ đã góp phần gieo mầm cho những thị trấn đầu tiên, cho thư biện nhỏ trong đường thông, cho những con chữ sống sót giữa mùa đông dài.
Ngày nay, bạn có thể thấy những thành phố như Ikert, Krasnoyarsk hay Yakut vẫn giữ lại được chút gì đó rất riêng từ những công trình kiến trúc kiểu châu Âu giữa nền trời Siberia.
Những tường đài nhỏ tưởng niệm không tên, những ngôi nhà gỗ cổ kính được bảo tồn như một phần ký ức tập thể.
Không phải để nhắc về nỗi buồn, mà là để ghi nhận những người đã âm thầm làm nên diện mạo vùng đất này.
Người dân nơi đây không nói nhiều về quá khứ, họ sống lặng lẽ, bình dị, nhưng bạn sẽ cảm nhận được sự trân trọng của họ dành cho mảnh đất này, một nơi từng là biên giới, giờ đã là mái nhà.
Cụ sống giữa băng giá
Giữa cái lạnh âm 40 độ, nơi gió gào bên tay như tiếng hú của núi rừng cổ xưa, vẫn có những con người sống sót, sinh sôi và dịnh giữ một thế giới riêng, thế giới của linh hồn, thần linh và tuần lộc.
Họ là Nenets, Yakuts, Chochi và nhiều tộc người thiểu số khác đã sống hàng ngàn năm trên mảnh đất Siberia khắc nghiệt này.
Mỗi bầu tộc có một ngôn ngữ, một nhịp sống, một hệ tính ngưỡng riêng, nhưng điểm chung là tất cả đều gắn bó máu thịt với thiên nhiên.
Ở nơi mà mùa đông dài hơn cả năm, sự sống không thể dựa vào máy móc hay siêu thị. Mọi thứ đều bắt đầu từ trời, từ đất và từ lòng tin.
Người Nenets di cư theo đàn tuần lộc, dựng lều bằng gỗ bạch dương và da thú, bếp lửa luôn đỏ trong đêm tuyết.
Họ tin rằng lửa là vị thần giữ linh hồn, và mỗi ngọn lửa trong lều đều có tên riêng, phải được nuôi như một sinh thể.
Nếu lửa tắt giữa đêm đông, đó không chỉ là lạnh mà còn là dấu hiệu thần linh rời bỏ.
Còn người Yakut thì thờ mặt trời và linh hồn tổ tiên, tin rằng mỗi dòng sông, mỗi khu rừng đều có một chủ nhân vô hình cai quản.
Khi đi săn, họ không bao giờ lấy nhiều hơn mức cần thiết.
Mỗi mũi tên bắn ra phải kèm theo lời thị thầm xin lỗi. Mỗi con vật săn được theo họ là sự cho phép chứ không phải là chiến thắng.
Tính ngưỡng ở đây không giống các tôn giáo có giáo lý rõ ràng.
Đó là tôn giáo của tuyết, của xương, của cỏ mọc sau mùa băng.
Một kiểu shaman giáo hòa quyện với huyền thoại, nơi thầy cúng là người truyền thông điệp giữa người sống và thế giới vô hình.
Trong các nghi lễ, người shaman có thể mặc áo gia thú, đeo mặt nạ, đánh trống và gọi hồn tổ tiên.
Nhưng tuyệt nhiên không phải để cầu xin điều gì lớn lao mà chỉ để giữ cho cân bằng được duy trì.
Không có đền đại tránh lệ, không có kinh sách đóng bì da.
Nhưng trong mỗi hành động của họ từ cách đung nồi nước, đến cách nhất từng khúc củi, đều có một sự kính trọng âm thầm dành cho thiên nhiên.
Và cũng có thể chính sự tôn kính ấy, chứ không phải quần áo trông rét hay công nghệ hiện đại, mới là điều giữ cho họ sống sót giữa băng giá ngàn đời.
Những thành phố mọc lên trên mỏ quặng
Ở Siberia, có những thành phố không được sinh ra từ dòng chảy thương mại hay các bến cảnh sầm út mà được dựng lên từ mạch khoáng dưới lồng đất.
Những đô thị nơi người ta không đi tìm ánh sáng văn minh mà đi theo vệt vàng, vệt thăng hay những dòng khí đốt chưa từng cạn.
Và như thế, giữa nơi đất cứng như đá, băng giá ngàn năm chưa tăng, những thành phố kỳ lạ đã mọc lên vừa lạnh, vừa sống, vừa lặn lẻ mà kiên cường.
Yakutsk là một trong những nơi như vậy, được mệnh danh là thành phố lạnh nhất thế giới có người sinh sống.
Vào mùa đông, nơi đây chìm trong bóng tối và xương giá với nhiệt độ xuống tới âm 50 độ C.
Nhưng cũng chính ở đây, người ta xây dựng chợ băng, bảo tàng băng, trường học, nhà hát và cả những nhà thợ cổ kính như nhà thợ Epiphany, đứng sừng sửn giữa tuyết trắng như một ngọn đèn không bao giờ tắt.
Còn ở phía bắc xa hơn, Norilsk là thành phố của kim loại. Dưới lòng đất là nguồn Niken, đồng và palladium quý hiếm.
Còn trên mặt đất là những tòa nhà khối lớn, dày tường, cửa sổ nhỏ được thiết kế để chịu được gió cắt mặt và tuyết rơi hàng tháng trời.
Nhưng ngay cả trong một nơi được xây dựng chỉ để phục vụ công nghiệp, người dân nơi đây vẫn giữ cho mình những khoản lặng tâm linh.
Những nhà nguyện nhỏ đôi khi chỉ là một căn phòng gỗ với thanh giá treo trên tường, vẫn sáng đèn mỗi tối mùa đông.
Ở Siberia, tính ngưỡng không cần lớn tiếng mà tồn tại như cách người ta giữ hơi ấm trong lòng ngực.
Đó là những buổi cầu nguyện thầm lặng trong tuyết, là ánh nến đặt trước tượng chúa khi bên ngoài lạnh hơn cả tủ đông, là âm thanh chun nhà thợ vang lên giữa vùng đất mà tưởng chừng chỉ còn kim loại và thanh đá.
Giữa lòng những thành phố lạnh nhất hành tinh, nơi con người đáng lẽ phải chai sạn vì máy móc và khí hậu, vẫn có những nơi để họ đặt niềm tin.
Bởi đôi khi, niềm tin cũng là một dạng sinh tồn, lạnh lẽ nhưng không thể thiếu, đặc biệt ở nơi mà cái lạnh luôn sẵn sàng gõ cửa bất kỳ lúc nào.
Nơi thiên nhiên còn mạnh hơn cả con người.
Ở Siberia, thiên nhiên không phải là hậu cảnh, nó không đứng sau, không im lặng.
Thiên nhiên ở đây hiện diện như một nhân vật chính vừa sóng động, hùng vĩ và vượt ngoài tầm kiểm soát của con người.
Nếu bạn từng nghĩ rằng thế giới hiện đại đã chinh phục hết mọi ngọn núi, con sông hay vùng hoang dã, thì Siberia sẽ khiến bạn nghĩ lại.
Giữa những dãy núi phủ tuyết là hồ Balkan, được ý như trái tim cổ xưa của Siberia.
Đây không chỉ là hồ nước ngọt sâu nhất hành tinh, mà còn là nơi chứa đựng sự sống độc nhất vô nhị.
Những loài sinh vật tồn tại trong lòng hồ không tìm thấy ở bất cứ nơi nào khác trên thế giới.
Vào mùa đông, mặt hồ đóng băng như một tấm gương khổng lộ.
Nhưng đôi khi, bạn vẫn có thể nghe thấy tiếng đạn nứt vàng lên trong đêm.
Như thế hồ đã nói điều gì đó.
Người dân bản địa tin rằng Balkan là nơi cư ngụ của một vị thần nước.
Và mỗi tiếng động dưới lớp băng là lời thị thầm của linh hồn cổ xưa chưa từng rời đi.
Phía nam, dãy núi Antae hiện lên như một thế giới khác.
Nơi rừng, đá và mây hòa quyện thành một bản giao hưởng kỳ vĩ.
Những ngọn núi cao vút thường được xem là linh địa.
Người Antae tin rằng thần linh trú ngụ trên các đỉnh núi.
Và khi xóm xét phan rền, đó là lúc các vị thần đang lên tiếng.
Nhiều đỉnh núi cho đến giờ vẫn chưa có dấu chân người.
Không phải vì hiểm trở, mà vì người dân nơi đây không dám đặt chân tới.
Với họ, mỗi ngọn núi đều có chủ nhân thiên liêng.
Và sự tôn trọng thiên nhiên không phải là niềm tin mơ hồ, mà là quy tắc sống.
Ở Siberia, thiên nhiên không được đối xử như tại nguyên.
Nó là người thầy, là thần hộ mệnh, là nơi chứa được trí nhớ của cả một vùng đất.
Và chính nhờ sự kính trọng ấy mà đến tận hôm nay,
nhiều nơi ở đây vẫn giữ được sự nguyên sơ khiến cả thế giới phải lặng người khi chạm tới.
Khi nhìn vào bản đồ nước Nga,
không khó để nhận ra rằng Siberia chiếm gần như toàn bộ phần phía đông của quốc gia này.
Với diện tích khổng lộ trải dài đến tận bờ Thái Bình Dương,
vùng đất này không chỉ nổi tiếng vì sự hoang dã và băng tuyết,
mà còn vì vị trí chiến lược mang tính sống còn.
Siberia từ lâu đã đóng vai trò như một lớp giáp tự nhiên,
cách biệt trung tâm chính trị Moscow khỏi các thế lực bên ngoài.
Trong quá khứ, Nhật Bản từng nỗ lực tuyến công Liên Xô từ phía đông,
nhưng bị chặn đứng bởi rừng rậm và băng giá Siberia.
Cho đến hiện tại, vùng đất này vẫn là tuyến vòng thủ đầu tiên nếu có xung đột xảy ra ở châu Á-Thái Bình Dương.
Tại đây, hàm đội Thái Bình Dương của Nga án ngự ở thành phố cảng Vladivostok,
một vị trí chiến lược không chỉ để kiểm soát các tuyến hàng hải,
mà còn là điểm xuất phát cho các tàu ngầm hạt nhân lớp Borei mang theo tên lửa đạn đạo liên lục địa.
Những con tàu này có thể di chuyển âm thầm dưới lớp băng,
tạo ra sức răng đe đáng kể trong chiến lược toàn cầu của Moscow.
Không chỉ về mặt quân sự, Siberia còn là nơi tập trung các tuyến năng lượng tròn yếu, kết nối Nga với thế giới.
Hệ thống đường ống như sức mạnh Siberia đưa khí đốt về phía đông,
trong khi các hành lan năng lượng khác nối về châu Âu.
Đây không phải là chi tiết kỹ thuật, mà là yếu tố địa chính trị.
Ai kiểm soát Siberia thì người đó nắm trong tay công tắc của một phần nền kinh tế toàn cầu.
Ai mới là người thật sự hưởng lợi từ Siberia?
Siberia từ lâu đã được ca ngợi như chiếc rương kho báu cổng lộ của nước Nga,
nơi cung cấp năng lượng, khoáng sản, gỗ, nước ngọt và cả vị thế chiến lược.
Nhưng khi lắng lại giữa những con số ấn tượng ấy,
người ta bắt đầu nhận ra rằng bên dưới lớp băng dày,
bên dưới sự yên tĩnh trải dài của đường Taiga,
đang có những vết nước nhỏ.
Chúng không hiện ra rậm rộ, không gây sụp đổ ngay lập tức, nhưng đang từ từ lan rộng.
Một trong những vết nước ấy nằm ở khoảng cách giữa trung tâm và vùng biên.
Trong khi Moscow thu lợi từ khí đốt, từ dầu mỏ và từ xuất khẩu tài nguyên,
thì nhiều cộng đồng bản địa ở Siberia vẫn sống trong điều kiện thiếu thốn.
Những tộc người như Nenets, Evans, Buryats hay Yakuts
đóng góp đất đai, sức lao động và tài nguyên cho quốc gia,
nhưng lại là những người ít được hưởng lợi nhất từ sự phát triển kinh tế.
Tại nhiều vùng sâu, tỷ lệ hộ nghèo vẫn ở mức cao,
cơ sở y tế và giáo dục còn thiếu thốn,
và giá thực phẩm mùa đông có thể cao gấp đôi so với các thành phố phía Tây.
Một vết nứt khác là sự im lặng của những con số.
Trong cuộc xung đột tại Urena,
báo cáo cho thấy tỷ lệ lính nghĩa vụ tiệt mạng từ các vùng như Tuva,
Buryatia hay Yakutia cao hơn rất nhiều so với Moscow hay Saint Petersburg.
Điều này khiến nhiều người bắt đầu đặt ra câu hỏi,
ai đang trả giá và ai đang được bảo vệ?
Ô nhiễm môi trường cũng là vấn đề âm thầm nhưng nghiêm trọng.
Việc khai thác khoáng sản, luyện kim và khai thác gỗ quy mô lớn trong nhiều thập kỷ
đã để lại hậu quả không nhỏ cho rừng, sông và không khí ở Siberia.
Thành phố công nghiệp Norilsk thường xuyên nằm trong danh sách những nơi ô nhiễm nhất thế giới.
Các dòng sông vốn trong xanh bị nhượng màu bùn đỏ.
Và lớp băng vĩnh cửu từng là nền móng ổn định
lại đang bắt đầu tan chảy vì biến đổi khí hậu,
làm biến dạng nhà cửa và cơ sở hạ tầng.
Dưới bề mặt của sự ổn định, những phong trào đòi quyền tự trị cũng bắt đầu nhanh nhóm.
Chúng không ồn ào, không mang tính đối đầu,
nhưng phản ánh một mong muốn được lắng nghe, được công nhận
và được chia sẻ nhiều hơn trong tương lai của chính vùng đất mà họ đã sống qua bao thế hệ.
Câu hỏi cuối cùng và cũng là câu hỏi chưa ai trả lời dứt khoát chính là
Ai thật sự hưởng lợi từ kho báu Siberia?
Là những tập đoàn năng lượng khổng lồ?
Là các thành phố xa xôi ở phía Tây?
Hay là những người dân sống dưới băng giá,
ngày ngày nhặt củi, nuôi tuần lọc và cầu nguyện cho mùa đông tới đừng quá khát nghiệt?
Câu trả lời vẫn nằm đâu đó,
im lặng như chính Siberia rộng lớn, âm trầm
và luôn chốt chứa nhiều hơn những gì mắt thường có thể nhìn thấy.
Siberia không có những biểu tượng hào nhoán,
nhưng nếu bạn lắng nghe đủ lâu,
bạn sẽ nhận ra nó đang kể về sự sống,
thứ sự sống chậm rãi nhưng bền bỉ,
như cây thông mọc giữa băng,
như người gia quốc đứng lặng trước mặt trời mọc mùa hè ngắn ngũi.
Đó là kiểu sinh tồn không cần ồn ào,
mà lặng lẽ vững vàng giữa gió và tuyết,
giữa thời gian và im lặng.
Có lẽ nếu muốn hiểu được nước Nga đến tận gốc rễ,
ta không thể chỉ nhìn vào những thành phố lớn,
ta phải đi về phía băng tuyết,
nơi Siberia vẫn đang thị thầm từng ngày.
Và nếu đủ kiên nhẫn, đủ khiêm nhường,
có lẽ ta sẽ nghe được điều gì đó
từ một vùng đất chưa từng lên tiếng,
nhưng chưa bao giờ vắng mặt.