Những thay đổi kì lạ trên bề mặt Europa khiến giới khoa học kinh ngạc | Top thú vị |

Top Thú vị
491 người theo dõi
Những thay đổi kì lạ trên bề mặt Europa khiến giới khoa học kinh ngạc | Top thú vị |
#topthuvi #khoahoc #vutru #khamphavutru #khoahocvutru #hanhtinh #traidat #mattrang #khoahocvakhampha #biankhonggian #thienha #hoden
--------------------------------------
❤ Nhận order kính thiên văn qua Zalo: 0986.352.131
--------------------------------------
Tín dụng: Chúng tôi không sở hữu hoàn toàn những tư liệu trong video, nó thuộc về những tổ chức khoa học uy tín như: NASA / ESA / ESO / CSA / Roscosmos / SpaceX / Envato.
Thông tin chi tiết xin vui lòng liên hệ theo phần giới thiệu của kênh
Trân trọng cảm ơn!
Europa, mặt trăng kỳ bí và hấp dẫn nhất hệ mặt trời của chúng ta,
nằm nếp mình trong khoảng không gian lạnh lẽo quanh một tinh.
Đây được cho là một thế giới tiềm năng nhất cho sự sống.
Nhìn bề ngoài, nó là một quả cầu băng lạnh giá.
Nhưng ẩn sâu bên trong là một thế giới đại dương ngầm khổng lồ,
với lượng nước có thể gấp đôi lượng nước có trên trái đất.
Các nhà khoa học nghi ngờ, những diên vật sống
có thể đang tồn tại bên trong lòng đại dương tăm tối của Europa.
Nhiều tòa vũ sụ đã ghé thăm mặt trăng này,
và mỗi lần ghé thăm, Europa chưa bao giờ làm chúng ta hết ngạc nhiên.
Mới đây, kính viễn vọng không gian James Webb
đã có cái nhìn chi tiết về mặt trăng hấp dẫn này
và phát hiện ra rằng bề mặt của Europa liên tục thay đổi.
Điều này có nghĩa có thể có một thứ gì đó
đang vận động và làm biến đổi lớp vỏ băng giá theo thời gian.
Vậy chuyện gì đang xảy ra với mặt trăng Europa
và nó liệu có phải là thiên đường cho sự sống ngoài trái đất hay không?
Xin mời quý vị và các bạn cùng đi khám phá!
Europa là một trong số bốn mặt trăng lớn nhất của một tên,
bên cạnh Ganymede, Io và Callisto.
Cả bốn mặt trăng được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1610
bởi nhà thiên văn học lừng danh Galileo Galilei.
Vì vậy đôi khi bạn sẽ thấy người ta gọi chúng là mặt trăng Galileo.
Europa là mặt trăng thứ sáu tính theo quỹ đạo từ trong ra ngoài của một tên.
Nhưng nếu chỉ xét trong nhóm mặt trăng Galileo,
nó là mặt trăng thứ hai tính từ một tên.
Nằm gần một tên nhất là Io, mặt trăng núi lửa lớn nhất hệ mặt trời.
Tiếp đến là Europa, thế giới đầy hứa hẹn cho sự sống.
Xa hơn nữa là Ganymede và cuối cùng là Callisto.
Europa quay quanh một tinh ở khoảng cách 670.900 km.
Bản thân một tinh quay quanh mặt trời ở khoảng cách khoảng 5,2 đơn vị thiên văn AU.
Trong đó, một AU là khoảng cách từ trái đất đến mặt trời, tương đương 150 triệu km.
Ở khoảng cách xa xôi, ánh sáng mặt trời mất khoảng 45 phút để đến được Europa
và nó nhận được lượng ánh sáng mặt trời mờ hơn 25 lần so với trái đất nhận được từ mặt trời.
Europa là mặt trăng nhỏ nhất trong nhóm mặt trăng Galileo.
Nó có đường kính khoảng 3.100 km, bằng khoảng 90% kích thước mặt trăng của trái đất.
Vì vậy, nếu chúng ta thay thế mặt trăng của mình bằng Europa,
nó sẽ xuất hiện trên bầu trời với kích thước gần bằng mặt trăng của chúng ta,
nhưng sáng hơn rất nhiều.
Lý do là bởi bề mặt của Europa được tạo thành từ nước đá.
Do đó, nó phản xạ ánh sáng mặt trời gấp 5,5 lần so với mặt trăng của chúng ta.
Nên mặc dù Europa ở rất xa,
nhưng bạn vẫn có thể nhìn thấy nó bằng ống nhòm thông thường khi quan sát từ trái đất.
Ở khoảng cách 670.900 km so với mập tinh,
Europa chỉ mất 3,5 ngày để hoàn thành một vòng quay quay mập tinh
và bị lực hấp dẫn cực lớn của mập tinh khóa thủy chiều.
Nghĩa là khi quay, một mặt của nó luôn hướng về phía mập tinh,
tương tự như việc mặt trăng bị khóa thủy chiều bởi trái đất.
Một điều thú vị nữa là các vệ tinh Io, Europa và Ganymede
quay trong một quỹ đạo cộng hưởng 4-2-1 do ảnh hưởng hấp dẫn lẫn nhau của chúng.
Tức mỗi lần Ganymede quay quanh mập tinh một lần,
Europa sẽ quay quanh hai lần và Io quay quanh bốn lần.
Sự cộng hưởng quỹ đạo này và lực hấp dẫn liên tục từ các mặt trăng khác
khiến quỹ đạo của Europa không bao giờ trở thành một hình tròn hoàn hảo,
mà nó có hình ellipse.
Kết quả là khi quay, Europa chịu lực thủy chiều cực lớn giữa mập tinh
và các mặt trăng xung quanh, khiến nó có các vết nứt trăng chịt trên bề mặt,
một hiệu ứng đặc biệt mà bạn không tìm thấy ở bất cứ nơi nào khác trong hệ mặt trời.
Từ những khám phá ban đầu cho đến hiểu biết sâu sắc, tôi thực sự tò mò rằng
các nhà khoa học đã biết được gì sau những lần ghé thăm Europa.
Nhiều thập kỷ trước, họ đã đặt ra giả thuyết táo bạo
sẽ ra sao nếu sự sống tồn tại trên mặt trăng băng giá Europa của mập tinh.
Ý tưởng ấy đã kéo Europa ra khỏi bóng tối và trở thành tâm điểm của sự chú ý.
Năm 1972, sử dụng kính thiên văn tại Đài quan sát quốc gia Kitt Peak ở Tocson, Arizona,
các nhà khoa học đã tiến hành một số quan sát quang phổ.
Kết quả không nạp ngoài dự đoán, Europa là một quả cầu băng khổng lồ
với lớp vỏ được làm từ nước đá đông cứng.
Nhưng điều hấp dẫn nhất là các mô hình nhiệt cho thấy
bên trong Europa có thể chứa một lớp nước lỏng.
Tàu vũ trụ Pioneer 10 và 11 của NASA đã bay qua mập tinh vào đầu những năm 1970.
Nhưng tàu vũ trụ đầu tiên chụp ảnh bề mặt Europa với độ chỉ tiết đáng kể
là tàu vũ trụ Voyager 1 và Voyager 2.
Tàu Voyager 1 đã tiếp cận Europa gần nhất vào ngày 4 tháng 3 năm 1979.
Tàu vũ trụ này đã chụp được hình ảnh toàn cảnh của Europa
từ khoảng cách 2,8 triệu km.
Vài tháng sau, Voyager 1 đã có cuộc trạm sán gần nhất với Europa
vào ngày 9 tháng 7 năm 1979.
Hình ảnh từ hai tàu Voyager cho thấy
bề mặt của Europa sáng hơn mặt trăng của trái đất,
có nhiều dài và gờ kỳ lạ,
và đáng ngạc nhiên là không có hố và trạm lớn, vách đá cao hoặc núi.
Nói cách khác, Europa có bề mặt rất nhãn
so với các mặt trăng khác của hệ mặt trời.
Mặc dù không bay quá gần Europa,
nhưng hình ảnh chất lượng cao từ tàu Voyager hé lộ,
Europa khác biệt hoàn toàn so với phần còn lại của hệ mặt trời.
Tôi sẽ để Europa cạnh một số mặt trăng lớn của hệ mặt trời
và bạn sẽ thấy sự khác biệt.
Bề mặt Europa được bao phủ bởi vô số các vết dạng tối màu,
có các mặt đối diện khớp với nhau
giống như các mảnh ghép của một trò chơi xếp hình.
Chúng được gọi là đường kẻ.
Những đường này thường chỉ rộng khoảng 1-2 km,
nhưng có thể kéo dài hàng nghìn km trên bề mặt.
Những hòa văn này là một bí ẩn có thành phần chưa được hiểu rõ,
nhưng có khả năng nó được tạo ra do các dòng vật chất bên dưới
phun lên bề mặt và đã bị biến đổi bởi bức xạ.
Hình ảnh từ Voyager cho thấy Europa có rất ít hố và trạm,
dường như chưa đến 50 miệng hố.
Điều này thật ngạc nhiên, bởi theo những gì chúng ta biết,
các miệng hố và trạm sẽ hình thành theo thời gian
khi bề mặt hành tinh liên tục bị thiên thạch bắn phá
trong suốt hàng tỷ năm.
Nhưng Europa hoàn toàn thiếu vắng các miệng hố,
ngụ ý rằng bề mặt của nó tương đối trẻ,
chỉ khoảng 20-180 triệu năm tuổi.
Bởi vậy các nhà khoa học nghi ngờ
có một thứ gì đó đã xóa sổ dấu vết của các miệng hố.
Những phát hiện thú vị cùng những câu hỏi con bỏ ngỏ
đã thúc đẩy sứ mệnh mạnh mẽ đến một tinh,
đó là tàu vũ trụ Galileo.
Được phóng vào năm 1989,
tàu vũ trụ Galileo đã đi vào quỹ đạo quanh một tinh
từ năm 1995.
Nhiệm vụ chính của Galileo
bao gồm quan sát từng vệ tinh trong số 4 vệ tinh Galileo
trong các lần bay ngang qua, lặp đi lặp lại.
Thông tin về Europa mà Galileo gửi về
hấp dẫn đến mức nhiệm vụ được kéo dài thêm 2 năm
và được gọi là nhiệm vụ Galileo Europa.
Tổng cộng, tàu vũ trụ đã thực hiện
12 lần bay ngang qua vệ tinh bằng giá này.
Một trong những khám phá quan trọng nhất
do Galileo thực hiện đã chỉ ra
tư trường của một tinh bị phá vỡ
trong không gian xung quanh Europa.
Điều này cho thấy có một loại tư trường đặc biệt
đang được tạo ra bên trong Europa
bởi một lớp sâu bên dưới bề mặt.
Nó chứa một số chất lỏng dẫn điện.
Đây là bằng chứng rõ ràng cho thấy
bên dưới lớp vỏ băng dày của Europa
là một đại dương nước mặn toàn cầu.
Bây giờ, chúng ta biết rằng
lớp vỏ băng giá của Europa dày từ 15 đến 25 km.
Nó trôi nổi trên một đại dương sâu
từ 60 đến 150 km.
Vì vậy, trong khi Europa
chỉ băng một phần tư đường kính trái đất,
nhưng đại dương của nó có thể chứa gấp đôi
hoặc gấp ba lần lượng nước có trên trái đất.
Hành trình truy tìm dấu vết của nước
tiếp tục mang đến một kết quả nằm ngoài mong đợi.
Vào tháng 11 năm 2019,
một nghiên cứu quốc tế do NASA dẫn đầu
đã công bố rằng họ phát hiện trực tiếp
hơi nước lần đầu tiên trên bề mặt Europa.
Mặc dù có nhiều bằng chứng chứng minh
sự tồn tại của một đại dương nước mặn
trong lòng Europa,
nhưng nó chưa được xác nhận chính thức.
Các cuộc điều tra sau đó vẫn tiếp tục.
Đến tháng 9 năm 2022,
tàu vũ trụ Juno đã có lần chạm sán
với Europa ở khoảng cách cực gần,
chỉ cách bề mặt hành tinh khoảng 352 km.
Hình ảnh của JunoCam cho thấy
đầy đủ các chi tiết
từ các vết nứt rãnh nhỏ
cho đến các chi tiết như thú mỏ vịt.
Đây là hình ảnh có độ phân giải cao nhất
về mặt trăng Europa.
Qua các lần bay cận điểm,
Juno đã ghi nhận những tín hiệu từ trường
và cầu trúc bề mặt đặc biệt
giúp củng cố giả thuyết
về một đại dương nước lòng
nằm bên dưới lớp vỏ băng dày.
Gần đây, kính viễn vọng không gian James Webb
cũng dành một khoảng thời gian nghiên cứu về Europa.
Đài quan sát của NASA
đã bất ngờ phát hiện
bề mặt băng giá của Europa
không bị đóng băng vĩnh viễn
mà chúng liên tục thay đổi.
Với cái nhìn tinh tế,
khả năng quan sát cực nhảy,
James Webb đã nhận thấy sự đa dạng
trong các trạng thái băng trên Europa.
Trong điều kiện điển hình,
nước khi đóng băng tạo thành
các tinh thể lột rác tương tự như
cấu trúc tuyết hay băng trên trái đất.
Tuy nhiên, do thiếu hụt bức xạ bảo vệ,
bề mặt Europa liên tục
bị tác động bởi các hạt năng lượng cao
dẫn đến sự phá vỡ tinh thể
và hình thành băng ở trạng thái
vô định hình.
Tuy nhiên, điều đặc biệt là Europa
không chỉ có băng vô định hình
mà còn có các vùng băng kết tinh ở xung quanh.
Hiện tượng này là dấu hiệu
cho thấy một nguồn nước lỏng
đang hoạt động ở bên dưới.
Quá trình hoạt động địa chất gây ra vết nất
đã khiến nước lỏng từ đại dương
nổi lên, tái kết tinh
thành dạng băng của cấu trúc tinh thể.
Các trạng thái này diễn ra
trong một khoảng thời gian tương đối ngắn,
khoảng 2 tuần. Điều này chứng tỏ
Europa là một môi trường năng động,
không tĩnh như ta từng nghĩ.
Những phát hiện này
đang dần củng cố niềm tin rằng
ẩn sâu lớp băng lạnh giá của Europa
là một đại dương sâu rộng,
một kho tàng ẩn trứ vô vàn bí ẩn
và hứa hẹn những khám phá
đầy thú vị trong tương lai.
Nếu Europa thực sự
được xác nhận về đại dương nước lỏng
Sự sống, như chúng ta biết,
cần 3 yếu tố chính là nước lỏng,
một số nguyên tố hóa học
và một nguồn năng lượng.
Sau đó, qua thời gian,
sự sống dần được hình thành.
Europa có thể đã tồn tại
trong lịch sử toàn bộ hệ mặt trời của chúng ta.
Vì vậy, nó đủ thời gian
để sự sống sinh sôi và phát triển.
Với Europa,
hai yếu tố đầu là nước lỏng
và các nguyên tố hóa học đã có sẵn.
Các nhà khoa học tin rằng
Europa có nguồn nước dồi dào
và các nguyên tố hóa học phù hợp
những thành phần cơ bản của sự sống
bao gồm carbon,
hydro, nitro, oxy,
phosphorus và lưu hình.
Còn về yếu tố thứ 3 của sự sống
là năng lượng.
Mọi dạng sống đều cần năng lượng để tồn tại.
Trên trái đất,
phần lớn năng lượng đó đến từ mặt trời.
Ví dụ, thực vật phát triển
và sinh sôi thông qua quá trình quang hợp,
một quá trình chuyển đổi ánh sáng mặt trời
thành năng lượng.
Năng lượng được truyền cho con người,
động vật và các sinh vật khác
khi chúng ăn thực vật.
Nhưng trên Europa,
sự sống có thể chỉ dựa vào phản ứng hóa học
thay vị quang hợp.
Bởi bất kỳ sự sống nào nếu có
đều sẽ nằm bên dưới lớp băng dày
nơi không bao giờ có ánh sáng mặt trời
chiếu tới.
Nếu một ngày nào đó,
chúng ta thực sự tìm thấy sự sống
trên Europa, tôi không kỳ vọng
tìm thấy những sinh vật khổng lồ
hay nền văn minh ngoài hành tinh.
Có lẽ, chúng chỉ là
những dạng vi khuẩn nhỏ bé
đang lặng lẽ tồn tại dưới lớp băng dày
hàng triệu km.
Nhưng bạn biết không, tôi vẫn
không thể ngừng tưởng tượng về một điều kỳ diệu
rằng có lẽ, đâu đó
trong đại dương tăm tối và lạnh giá ấy
có thứ gì đó đang bơi.
Có thể nó đã ở đó
hàng triệu năm và đang chờ
chúng ta tìm thấy.
Còn bạn thì sao? Bạn có nghĩ
Europa đang che giấu một bí ẩn
nào đó? Hãy để lại cảm nhận
của mình bên dưới phần bình luận.
Tôi rất mong được nghe suy nghĩ từ bạn.
Cảm ơn bạn đã theo dõi
hết video ngày hôm nay. Đừng quên
đăng ký kênh và bật chuông thông báo
để đón xem những video hấp dẫn và thú vị hơn nhé!
Xin chào và hẹn gặp lại!
