5 QUỐC GIA KHÔNG CÓ SÔNG: HỌ LẤY NƯỚC TỪ ĐÂU ĐỂ TỒN TẠI? | Ghiền Địa Lý

ĐỒNG NAI TƯƠI ĐẸP
2K người theo dõi
382 Lượt xem video·12 thg 8, 2025
Hãy mở rộng bản đồ thế giới và dừng lại ở khu vực Vịnh Ba Tư. Một điều kỳ lạ lập tức đập vào mắt: không có lấy dải màu xanh lam nào xuất hiện trong khu vực này. Cho thấy một thực tế khắc nghiệt và ít ai biết đến: Có 5 quốc gia nằm giữa sa mạc mênh mông, dưới cái nắng cháy da thịt, mà không có bất kỳ con sông tự nhiên nào chảy qua lãnh thổ của họ.
Hãy mở rộng bản đồ thế giới và dừng lại ở khu vực Vịnh Ba Tư, một điều kỳ lạ lập tức đập vào mắt.
Không có lấy giải màu xanh lam nào xuất hiện trong khu vực này, cho thấy một thực tế khắc nghiệt và ít ai biết đến.
Có 5 quốc gia nằm giữa sa mạc mênh mông dưới cái nắng cháy ra thịt mà không có bất kỳ con sông tự nhiên nào chảy qua lãnh thổ của họ.
Toàn bộ khu vực này nằm trên bán đảo Á Rập, vùng đất được mệnh danh là một trong những nơi khô hạn nhất hành tinh.
Nhìn từ ảnh vệ tinh, bạn sẽ thấy những mảng màu vàng cháy của sa mạc trải dài vô tận,
thi thoảng trên lẫn vài dãy núi đá và một giải bờ biển hẹp.
Khi hậu ở đây khắc nghiệt đến mức mưa rơi cũng trở thành sự kiện hiếm hòi.
Lượng mưa trung bình chỉ vào khoảng 50-100mm mỗi năm quá nhỏ bé nếu so với mức hơn 1.500mm mà Việt Nam nhận được.
Nhiệt độ mùa hè thì thường xuyên vượt ngưỡng 40 độ C và với độ ẩm cực thấp,
nước bốc hơi gần như ngay lập tức khi tiếp xúc với mặt đất.
Không giống các quốc gia lân cận như Iraq hay Iran được ưu ái bởi các dãy núi cao như Zagros có thể cung cấp nguồn nước từ tuyết tan.
5 quốc gia vùng vịnh không có điều kiện địa hình để hình thành những dòng sông ổn định.
Ngay cả Yemen, dù cũng khô cằn, vẫn có các wadi, nghĩa là những lòng sông chỉ chảy khi có mưa lớn.
Trong khi đó, Oman tuy có một vài wadi nhưng chúng cũng chỉ mang tính tạm thời, không đủ để được xem là sông.
Sự thiêu vắng nguồn nước mặt khiến các quốc gia này phải đối mặt với một bài toán sinh tồn
mà không quốc gia nào khác trên thế giới từng giải theo cách tương tự.
Không có sông đồng nghĩa với vô vàn thách thức, từ việc tìm nguồn nước uống hàng ngày
đến phục vụ nông nghiệp, sản xuất, công nghiệp, thậm chí cả cảnh quan đô thị.
Nhưng thay vì đầu hàng trước khô hạn, các quốc gia này đã lựa chọn đối mặt và vượt lên bằng công nghệ và chiến lược.
Họ đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống khử mặn nước biển, biến đại dương thành nhà máy nước ngọt quy mô lớn.
Đồng thời, họ khai thác nước ngầm từ các tầng địa chất sâu, tái sử dụng nước thải thông qua công nghệ hiện đại
và trong nhiều trường hợp, sẵn sàng nhập khẩu nước từ các quốc gia khác.
Những giải pháp này mang lại nguồn sống nhưng cũng tiêu tốn hàng tỷ đô la Mỹ mỗi năm
và đặt áp lực nặng nề lên tài nguyên năng lượng của các quốc gia.
Sự thiêu vắng của sông ngòi còn là khoảng trống văn hóa.
Trong nhiều nền văn minh, sông là linh hồn của đời sống, nơi diễn ra lễ hội, sinh hoạt cộng đồng,
canh tác nông nghiệp và cả thơ ca nghệ thuật.
Việt Nam có sông Hồng, sông Mekong, Ai Cập có sông Nin, Ấn Độ có sông Hằng.
Nhưng ở các quốc gia vùng vịnh, dòng sông chưa từng hiện diện trong tâm thức người dân.
Thay vào đó, văn hóa tại đây hình thành quanh sa mạc, biển cả và các ốc đảo.
Những truyền thống như chăn nuôi lạc đà, khai thác ngọc chai
hay sử dụng hệ thống dẫn nước pha lai cổ đại của Âu Man
chính là cách người dân thích nghi với điều kiện sống cực đoan suốt hàng nghìn năm.
Vậy 5 quốc gia không có sông trên thế giới bao gồm những nước nào?
1. Qatar
Qatar, một quốc gia nhỏ bé trên bán đảo Khô Càn bên bờ vịnh Ba Tư gần như không có nguồn nước tự nhiên.
Không sông, không hồ, không rừng, lượng mưa trung bình mỗi năm dưới 80mm,
một con số ít ỏi đến mức tưởng như không thể duy trì sự sống.
Thế nhưng, giữa cái nắng bỏng rát hơn 40 độ C của sa mạc,
Qatar vẫn mọc lên như một ốc đảo hiện đại, sáng trang những công trình xa hòa,
nơi người dân sống trong sự tiện nghi, thành thơi và hầu như không bị áp lực bởi chuyện thiếu nước.
Tất cả là nhờ vào nguồn tài nguyên khí đốt khổng lồ mang lại cho quốc gia này quyền lực
và dòng tiền dồi dào để mua nước theo đúng nghĩa đen.
Từ lâu, Qatar đã chi hàng tỷ đô xây dựng các nhà máy khử mạng công suất lớn,
mỗi ngày sản xuất hơn 400 triệu lít nước để phục vụ cho đời sống sinh hoạt, tưới cây.
Khi có đủ tiền và công nghệ, thứ khan hiếm như nước cũng trở nên dễ dàng.
Trong một đất nước mà dầu khí sinh lợi như mạch máu quốc gia, nước sạch dù đắt đỏ
cũng không khiến người dân bận tâm quá nhiều.
Thủ đô Đô Ha là biểu tượng rõ ràng nhất cho sự xa hòa không giới hạn đấy.
Những công trình kiến trúc kỳ vĩ mọc lên giữa sa mạc, được bao quanh bởi cây xanh mướt,
tất cả đều sống nhờ hệ thống tưới tự động bằng nước tái chế và công nghệ tiết kiệm nước tân tiến.
Trong khi nhiều quốc gia phải cắt giảm lượng nước tưới cây hay cấm rửa xe khi khô hạn,
thì ở Qatar, bãi cỏ khách sạn vẫn xanh dì, sân gốc giữa sa mạc vẫn luôn mướt mát.
Không chỉ có đủ nước để dùng, Qatar còn nhập khẩu cỏ từ Mỹ,
xây dựng khu bảo tồn cỏ rộng tới 425.000m2, tương đương 40 sân bóng.
Người dân Qatar được giáo dục để biết nước quý giá, nhưng họ chưa bao giờ phải sống trong cảnh tiết kiệm đến từng giọt.
Các thiết bị tiết kiệm nước được dùng rộng rãi, học sinh được dạy về quá trình khử mặn,
nhưng đó là một phần của chiến lược quản lý dài hạn, chứ không phải vì thiếu thốn.
Trong đời sống thường ngày, việc mờ vòi có nước mát lạnh giữa mùa hè 45G là chuyện hiển nhiên,
và không ai phải lo lắng đến chuyện thiếu nước tắm, giặt hay tưới cây.
Qatar tiếp tục đầu tư vào công nghệ để không chỉ đủ nước, mà còn xanh hóa cả sa mạc.
Từ năng lượng mặt trời cho nhà máy khử mặn đến hệ thống hút ẩm từ không khí,
quốc gia này đang theo đuổi mục tiêu tăng công suất khử mặn lên 80 tỷ lít mỗi ngày vào năm 2050.
Dù điều đó đồng nghĩa với việc tiêu thụ năng lượng khổng lồ và gây lo ngại về khí thải,
Qatar tin rằng với tiền bạc, công nghệ và tầm nhìn, họ có thể vừa sống sang, vừa hướng tới tương lai bền vững.
Ở Qatar, nước là vang trắng, nhưng tiền và dầu đã giúp quốc gia này biến điều không thể thành có thể,
một thế giới nơi khăn hiếm không còn là rào cản.
2. Ả Rập Saudi
Không có một con sông nào chảy qua, Ả Rập Saudi vẫn sống xa hoa giữa vùng sa mạc khắc nghiệt
rộng hơn 2,15 triệu km vuông, lớn nhất bán đảo Ả Rập và đứng thứ nhì trong thế giới Ả Rập.
95% lãnh thổ là hoang mạc, chảy dài từ sa mạc Rup An Khali, mình mồng phía nam,
nơi cắt phủ kín một phần ba đất nước đến sa mạc Annafut với những cổn cắt cao hơn 30m.
Nhiệt độ mùa hè có thể vượt qua 50 độ C, lượng mưa chỉ khoảng 70-100mm mỗi năm và gần như bốc hơi ngay khi chạm đất.
Những dòng nước tạm bợ như Wadi Andrumi Limetta, dài hơn 600km, cũng chỉ xuất hiện sau vài cơn mưa hiếm hoi.
Không có sông, không hồ, không rừng, vùng đất này tưởng chừng không thể sống được, nhưng khi có tiền, không gì là không thể.
Là một trong những quốc gia giàu giàu mỏ nhất thế giới, Ả Rập Saudi đã dùng chính nguồn tài nguyên này để mua nước.
Theo đúng nghiết đen, họ xây hơn 30 nhà máy khử mặn dọc theo biển,
trong đó Ras Al Khae là biểu tượng của công nghệ sản xuất hơn 1,5 tỷ lít nước mỗi ngày.
Dù chi phí vận hành đắt đỏ, tiêu tốn năng lượng khổng lồ và tạo ra khí thải,
Chính phủ không ngại chi tiền để người dân sống trong tiện nghi.
Thành phố xanh giữa sa mạc, đài phun nước, điều hòa mở cả ngày, cây cối được tưới bằng nước biển đã xử lý.
Cuộc sống ở Riyadh, Jeddah hay Dami Limettam vẫn tràn đầy sự giàu có.
Siêu thị đầy áp trái cây từ Ai Cập, Lebanon hay Úc, nhà kính trồng rau giữa sa mạc nhờ công nghệ tưới nhỏ giọt siêu tiết kiệm.
Còn các khu nghỉ dưỡng ven biển thì mát lạnh nhờ cả hệ thống làm mát khổng lồ.
Nông nghiệp truyền thống đã rút lui, nhường chỗ cho công nghệ và tiền bạc.
Thậm chí, để tránh lệ thuộc hoàn toàn vào nguồn nước trong nước,
Ả Rập Saudi còn chi hàng tỷ đô mua hoặc thuê đất ở Ethiopia, Sudan, Argentina để trồng lúa, mì và rau củ rồi nhập ngược về.
Trong xã hội hiện đại, tiết kiệm nước trở thành một nét văn hóa.
Người dân tắm nhanh, giặt tiết kiệm, tái sử dụng nước thải và trẻ em học về giá trị của từng giọt nước từ khi còn nhỏ.
Dù vậy, chính phủ vẫn mạnh tay trợ giá để không ai phải lo nghĩ nhiều.
Miễn là có tiền từ dầu mỏ, sẽ luôn có nước chảy từ vòi, không có sông, nhưng có quyền lực tài chính.
Ả Rập Saudi biến vùng đất, tưởng như chết thành nơi sống được, thậm chí sống rất tốt.
Họ không tiết kiệm khi đầu tư vào công nghệ nước, kể cả gây mưa nhân tạo hay hút ẩm từ không khí.
Từng giọt nước ở đây có giá trị, nhưng cũng được trả bằng nguồn lực mà ít quốc gia nào khác có thể theo kịp.
So với Iraq, nơi từng tự hào vì có hai dòng sông lớn nhất khu vực,
Ả Rập Saudi cho thấy, có dầu, có tiền, thì không cần sông cũng có thể sống vương giả.
3. Bahrain
Không có sông, không có hồ, mưa thì ít ỏi, khí hậu lại khắc nghiệt, Bahrain đáng lẽ phải là nơi khô cằn, khó sống, nhưng không.
Nhờ túi tiền dùng rình từ dầu mỏ, tài chính và du lịch, đảo quốc nhỏ bé này biến mọi bất lợi thành cơ hội,
chi đậm để có nước sạch, sống xanh và không thiếu thứ gì.
Dù khan hiếm nước nghiêm trọng, người dân Bahrain vẫn tắm mát lạnh, tưới cây xanh mướt nhờ hệ thống khử mạn tối tân.
Hơn 90% nước sinh hoạt đến từ các nhà máy khử mạn như Adu, mỗi ngày tạo ra 218.000 mét khối nước.
Mỗi khối nước có giá cao gấp đôi so với nước tái chế, nhưng không thành vấn đề vì Bahrain có tiền.
Chưa dừng lại, quốc gia này chuyển sang công nghệ thẩm thống ngược rô hiện đại hơn, vừa tiết kiệm điện vừa thân thiện môi trường.
Từ năm 2019, tỷ lệ dùng rô tăng vọt từ 8% lên hơn 36%.
Với tư duy, có tiền thì nước nào cũng quý, Bahrain đầu tư mạnh vào xử lý và tái sử dụng nước thải.
Dự án nâng cấp nhà máy Tubli trị giá hơn 36 triệu đô đã tăng gấp đôi khả năng tái chế nước thải để tưới cây, làm mát dùng cho công nghiệp.
Mỗi ngày có thể tái sử dụng tới 200.000 mét khối nước, giảm áp lực lên nước ngầm, từ nước mưa đến mây trời, không gì là không khai thác.
Không để lãng phí một giọt mưa nào, Bahrain xây dựng hệ thống thu gom nước mưa để dùng cho sinh hoạt và tưới tiêu.
Họ còn thử nghiệm gây mưa nhân tạo, một cách gọi mây kéo nước đầy tham vọng.
Hàng loạt nhà máy nước lớn như Heatwaterplant, công suất 60 triệu gallon mỗi ngày, được xây dựng theo hình thức đối tác công tư PPP,
thu hút thêm vốn tư nhân cùng góp sức giải cân khác.
Thiếu nước, đất cằn, Bahrain gần như không làm nông nghiệp. Nhưng dân không thiếu thứ gì.
Rau củ, thịt cá, gạo sữa, tất cả được nhập khẩu từ khắp nơi, từ Jordan đến châu Âu.
Một bữa ăn có thể là kết tinh của 5 quốc gia. Mặc dù tốn kém, nhưng với Bahrain, miễn sống tốt là được.
Bahrain không chỉ đầu tư vào công nghệ mà còn đầu tư vào con người.
Trẻ em được dạy tiết kiệm nước từ nhỏ, các nhà thờ Hồi giáo lắp hệ thống nước sám và vòi sen tiết kiệm.
Có thể nói, rau có giúp Bahrain vượt khó.
Tất nhiên, sống giữa hoang mạc mà vẫn có nước sạch mỗi ngày là một cái giá đắt.
Khử mặn tiêu tốn điện năng, xà nước muối ra biển gây ảnh hưởng sinh thái.
Nhưng Bahrain sẵn sàng trả giá đó để đảm bảo mức sống cao. Không có sông không có nghĩa là bất lực.
Với Bahrain, thiếu nước chỉ là cái cớ để sáng tạo, để đầu tư và để chứng minh rằng,
nếu có tiền, bạn có thể mang cả đại dương đến đảo.
Kuwait, một quốc gia nhỏ nằm giữa Ả Rập, Saudi và Iraq, không có lấy một dòng sông hay hồ tự nhiên nào.
Diện tích chỉ hơn 17.000 km2, khí hậu khô hạn, mưa chưa tới 75mm một năm và nước ngầm thì mạng do bị khai thác cạn kiệt.
Thế nhưng, quốc gia giàu giàu mỏ này đã dùng tiền để xoay chuyển mọi thứ.
Khi không có nước, Kuwait không ngần ngại chi tiền để mua nước, tạo nước và thậm chí biến sa mạc thành nơi sống sang chảnh bậc nhất Trung Đông.
Ngay từ những năm 1950, Kuwait đã đi đầu trong công nghệ khử mạn nước biển.
Những nhà máy như Shuai hay Azunoff hoạt động suốt ngày đêm, cho ra hơn 1,5 triệu mét khối nước mỗi ngày, đủ dùng cho toàn dân.
Chi phí khử mạn khoảng 0,8 đến 1 đô 1 mét khối tiêu tốn lượng lớn khí tự nhiên.
Nhưng với một quốc gia kiếm hàng tỷ đô mỗi năm từ giàu, đây chẳng phải vấn đề.
Các dự án mới như Ankiran còn kết hợp năng lượng mặt trời để tiết kiệm chi phí dài hạn và giảm khí thải.
Hình ảnh các đường ống nước khổng lồ nối từ vịnh Ba Tư vào trung tâm Kuwait City chính là minh chứng cho một quốc gia sẵn sàng bỏ tiền để có nước sạch.
Không thể tự trồng trọt trên đất sa mạc khô cằn, Kuwait chọn cách nhập khẩu gần như toàn bộ thực phẩm.
Trái cây Ai Cập, gạo Ấn Độ, thịt bò Úc, cá Naui, tất cả đều có mặt ở siêu thị.
Nước uống đóng chai đến từ Pháp, Ý, Thụy Sĩ bày bán tràn lan và tại các khách sạn 5 sao, chai nước Perrier được bày lên bàn như rượu vang hảo hạng.
Kỳ nước là điều sa sỉ, Kuwait sẵn sàng chơi lớn để có những thương hiệu đắt đỏ nhất thế giới ngay giữa sa mạc.
Ở một quốc gia gần như không có nước tự nhiên nhưng vẫn có sân golf xanh dì và công viên hoa lá,
dân golf Sahara-Kuwait, công viên Al-Shahid hay các trung tâm thương mại như The Avenues đều sử dụng nước khửa mặn hoặc nước tái chế để tưới cây.
Vận hành đài phun nước bể bơi, tất cả đều tốn hàng triệu đô mỗi năm nhưng cái gì cũng có thể nếu chịu chi.
Cảnh bể bơi vô cực hướng ra Vịnh Ba Tư, những đài phun nước khổng lồ bên trong trung tâm thương mại
hay khu nghỉ dưỡng dợp bóng cây giữa vùng nắng cháy là lời khẳng định, Kuwait không để thiếu nước cản bước lối sống thượng liêu.
Không chỉ làm nước từ biển, Kuwait thậm chí đang nghiên cứu gây mưa nhân tạo và thu gom nước mưa, dù rất ít.
Cánh đồng giao nhỏ giữa sa mạc với hệ thống tưới nhỏ giọt bằng nước tái chế là minh chứng cho công nghệ hiện đại được đầu tư để biến từng giọt nước trở nên có giá trị.
Giàu có không có nghĩa là lãng phí. Tại Kuwait, học sinh được dạy tiết kiệm nước từ nhỏ. Tại nhà hàng, nước được giót vào ly nhỏ.
Các gia đình lắp hệ thống vòi sen tiết kiệm và sử dụng nước sám cho các hoạt động không cần nước sạch.
Chiến dịch Water is Life đi khắp cả nước, phát hiện và sửa dò gì giúp tiết kiệm hàng triệu lít nước mỗi năm.
Hình ảnh em bé tắt vòi khi đánh răng không chỉ là biểu tượng giáo dục mà còn cho thấy Kuwait hiểu rõ, dù có tiền, nước vẫn là tài nguyên cần trân trọng.
Kuwait trì hàng tỷ đô mỗi năm cho khử mặn, nhập khẩu thực phẩm, phát triển công nghệ nước và duy trì hạ tầng sống giữa sa mạc.
Với GDP bình quân đầu người khoảng 43.000 đô, người dân nước này có thể sống xa hoa và không quá lo lắng về việc thiếu nước.
Nhưng mọi thứ đều có cái giá, nước thải muối từ khử mặn đang hủy hoại hệ sinh thái biển vịnh Ba Tư
và nước ngầm, dù ít, cũng có nguy cơ biến mất trong vài thập kỷ tới.
5. Oman
Không giống như các quốc gia vùng vịnh khác vốn bằng phẳng và đô thị hóa mạnh, Oman nổi bật với địa hình đa dạng hiếm có.
Dây núi Al-Haza hùng vĩ, bờ biển trải dài hơn 1.600 km và các sa mạc rộng lớn.
Trên bản đồ, Oman không có sông cố định nhưng lại sở hữu mạng lưới lòng sông khô chỉ xuất hiện nước sau những cơn mưa quý hiếm, còn gọi là wadi.
Dù lượng mưa trung bình khoảng 100mm mỗi năm, người Oman đã không để thiên nhiên giới hạn họ
mà biến nó thành một phần trong bản sắc sống chậm, tinh tế và bền vững.
Với dân số khoảng 5,3 triệu người, Oman không chạy theo mô hình siêu đô thị.
Thay vào đó, người dân trải rộng khắp các làng ven biển, Muscat và thung lũng núi.
Họ không có sông ngòi để khai thác nhưng lại giữ hệ thống kênh dẫn nước ngầm từ núi về đồng bằng,
còn gọi là Falay có tuổi đời hàng nghìn năm và được UNESCO công nhận là di sản văn hóa nhân loại.
Tại Oman, trẻ em được dạy về giá trị của từng giọt nước từ thời nhỏ.
Người lớn chăm chút những khu vườn nhỏ trong chà la, liệu và rau xanh bằng phương pháp canh tác truyền thống,
không phụ thuộc vào đại nông trại hay công nghệ hóa mạnh mẽ như nhiều nước vùng vịnh khác.
Sau mỗi cơn mưa, các hòa đi dù chỉ chảy trong chốc lát lại trở thành điểm tụ họp, xã ngoại và kết nối cộng đồng.
Cảnh tượng trẻ em nô đùa dưới dòng nước chảy giữa đá núi, người lớn trò chuyện bên bờ
là nét văn hóa không tìm thấy ở những thành phố sa mạc được bê tông hóa hoàn toàn.
Dù vẫn dựa vào dầu mỏ, Oman không phô trương bằng những tòa nhà chọc trời hay đảo nhân tạo.
Thay vào đó, nước này âm thầm đầu tư vào hệ thống khử mặn, chiếm hơn 50% nước sinh hoạt tại đô thị.
Song song đó, họ bảo tồn hệ thống canh pha lai để nuôi sống nông nghiệp quy mô nhỏ nhưng bền vững.
Nước này còn xây dựng chiến lược dài hơi, tái chế nước thải, khai thác năng lượng mặt trời để vận hành nhà máy khử mặn
và xây dựng các hồ chứa nhằm tận dụng nước mưa từ qua đi.
Có thể thấy, Oman không giống Ả Rập Saudi, cũng không giống UAE hiện đại và hào nhoáng mà chọn con đường riêng,
gìn giữ thiên nhiên, tôn trọng di sản và phát triển bền vững.
Trong khi Yemen có qua đi nhưng thiếu hạ tầng quản lý, Oman nổi bật với sự ổn định và tư duy bảo tồn.
Và nếu so với Kuwait, nơi không có sông và dựa hoàn toàn vào nước khử mặn, Oman có lợi thế tự nhiên
và di sản nhân tạo kết hợp hài hòa tạo nên bản sắc không thể sao chép.
Điểm chung của 5 quốc gia không có sông là gì, với ngân sách dư giả từ dầu mỏ và khí đốt,
các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư đang chạy đua để giải bài toán nước bằng công nghệ đỉnh cao như gây mưa nhân tạo,
tái chế nước thải, điều khiển độ ẩm tất cả đều đang diễn ra trong lòng sa mạc.
Họ đã đạt được những thành tựu lớn.
Oman chia sẻ kinh nghiệm quản lý Phalai, còn Ả Rập Saudi trở thành trung tâm công nghệ khử mặn hàng đầu thế giới.
Nhìn vào Ả Rập Saudi, Bahrain, Kuwait, Qatar và Oman, ta thấy điều rõ ràng, thiếu sông không có nghĩa là thiếu tầm nhìn.
Năm nước này đã vượt qua nỗi khổ vì thiếu nước và phát triển rực rỡ xây dựng các thành phố hiện đại giữa sa mạc, tổ chức World Cup, v.v.
Trong khi nhiều quốc gia có sông đang đối mặt với ô nhiễm thì những nước không có sông lại dạy chúng ta rằng,
thích nghi là sống còn và sáng tạo là con đường đi lên.
Bạn thấy quốc gia nào khiến bạn ấn tượng nhất? Hãy để lại bình luận bên dưới nhé!
Nếu thấy bài viết thú vị, đừng quên like, subscribe để không bỏ lỡ các nội dung tiếp theo về thế giới quanh ta!
