Hệ thống ngân hàng Nga đang đứng trên bờ vực sụp đổ, bị bóp nghẹt bởi cái giá phải trả cho nhiều năm chiến tranh và các lệnh cấm vận. Một cơn bão tài chính hoàn hảo đang hình thành từ lạm phát phi mã, tình trạng thiếu hụt lao động nghiêm trọng và một cỗ máy chiến tranh không đáy đang làm cạn kiệt ngân khố quốc gia.
Đằng sau những con số chính thức có vẻ ổn định là một sự thật kinh hoàng bị che đậy: các khoản nợ xấu khổng lồ được ngụy trang bằng các thủ thuật kế toán, tạo ra một quả bom hẹn giờ có thể phát nổ bất cứ lúc nào. Khi các ngân hàng "quá lớn để sụp đổ" bắt đầu cần đến những gói cứu trợ khổng lồ, liệu nước Nga có đang trượt dài vào một cuộc khủng hoảng tàn khốc như năm 1998, một cuộc khủng hoảng có thể định đoạt số phận của chế độ Putin?
Thưa quý vị, nước Nga đang đứng trước bờ bực của một cơn địa chấn tài chính
Những dòng người xếp hàng dài trước các ngân hàng để rút tiền mặt
lo sợ về một sự xúc đổ không thể tránh khỏi
Ngân hàng lớn nhất đất đức tuyên bố rút khỏi châu Âu
đổ lỗi cho dòng tiền tháo chạy ô ạt và những mối đe dọa nhắm vào nhân viên và tài sản của họ
Lần đầu tiên sau hơn một thế kỷ, Moscow đã vỡ nợ nước ngoài
buộc phải thách toán bằng đồng rút thay vì đô la
Các ngân hàng hàng đầu của Nga đang thất bại
Họ cảnh báo rằng có thể sẽ cần đến một có cứu trợ khẩn cấp trong vòng 12 tháng tới
để tránh xúc đổ hoàn toàn
Trong khi đó, ngân hàng trung ương đang đên cuồng y những lượng tiền rút khổng lồ để giữ cho chính phủ tồn tại
Một cơn bão hoàn hảo của lạng phát phi mã, các lệnh cấm vận nghiệt ngã
và một cỗ máy chiến tranh không đáy đang đẩy hệ thống ngân hàng Nga đến điểm dưới hạng
Cái giá của nhiều năm chiến tranh và cấm vận cuối cùng cũng đã đến
Và cái giá này có thể quá cao để chế độ của Putin có thể gánh chịu
Bằng chung xin kính chào quý vị
Trong chương trình ngày hôm nay của Dòng chảy thế sự
Chúng ta sẽ cùng nhau đi sâu vào tâm trấn của cuộc khủng hoảng
Phân tích những vết nứt đang lan rộng trong hệ thống kinh tế Nga
và giải mã lý do tại sau ngày ngân hàng của họ
Vốn là huyết mạch của cả một quốc gia
lại đang đứng trước nguy cơ tàn vỡ
Một sự xúc đổ có thể kéo theo toàn bộ nền kinh tế và định đoạt lại tương lai chính trị của chính nước Nga
Phần một bão táp hoàn hảo khi nền kinh tế Nga chọc đáy
Thưa quý vị, để hiểu tại sao các ngân hàng Nga nại đang rung rời
Trước khi chúng ta phải nhìn bức tranh kinh tế vĩ mô đầy ưu ám đang bao trùm đất nước này
Bởi lẽ ngân hàng chỉ gặp khó khăn khi phần còn lại của nền kinh tế cũng đang lao đào
Vấn đề nhất nhối đầu tiên và rõ ràng nhất chính là lãng phát cao ngất ngỡ
Tỷ lệ lãng phát đã chặn mức 8,4% vào năm 2024 và hiện đang tiến gần đến con số 10%
Nói một cách đơn giản, giá cả cho các mặt hàng thiết yếu hàng ngày như thực phẩm,
nhân liệu và dịch vụ tiện ích đang tăng vọt. Điều này cũng nghĩa là người dân Nga phải trả
nhiều tiền hơn để mua được ít hàng hóa hơn và đồng tiền của họ không còn giá trị như trước
Đối với người dân bình thường, đặc biệt là những người về hưu sống bằng lương hưu,
đây là một cuộc vật lộ thực sự. Nhưng lãng phát không chỉ bóp nghẹt các hộ gia đình,
nó còn đang siết cổ nhiều doanh nghiệp. Họ phải đối mặt với chi phí nguyên vật liệu và nhân công cao hơn
để họ vào tình thế khó khăn nghiêm trọng. Mối liên hệ với các ngân hàng là rất rõ ràng.
Khi các hộ gia đình vật lộn với chi phí sinh hoạt, họ cũng sẽ vật lộn để trả các khoản thế chấp
hoặc lãi xuất thẻ tiến dụng. Và khi các doanh nghiệp vật lộn với chi phí kinh doanh tăng cao,
họ cũng sẽ gặp khó khăn trong việc hoàn trả các khoản phầy.
Một trong những nguyên nhân chính đằng sau tỷ lệ lãng phát tăng vọt của Nga là tình trạng thiếu hụt
và việc lao động nghiêm trọng đã gây khó khăn cho đất nước. Đây là sự kết hợp của các vấn đề
về nhân khẩu học, nhập cư và tác động của cuộc chiến đang diễn ra.
Dân số Nga đã suy giảm trong nhiều năm do tỷ lệ sinh thấp. Năm 2024, tỷ lệ sinh đã chặn mức thấp nhất
trong 25 năm với 1,2 triệu trẻ được sinh ra, trong khi số người chết tăng lên 1,8 triệu.
Đồng thời, người Nga ngày càng giá đi và ngày càng có nhiều người nghỉ hưu.
Điều này cũng nghĩa là có ít người trong độ tuổi lao động hơn để hỗ trợ nền kinh tế.
Trên hết, cuộc chiến ở Úc có nghĩa là hàng trăm nghìn người Nga đã bị huy động đi nghiệp vụ quân sự
hoặc đã trốn khỏi đất nước để tránh bị gõi, nhập ngũ.
Sự thiếu hụt lao động đã đẩy tiền lương lên cao. Điều này lại làm tăng chi phí sản xuất
cho các doanh nghiệp và dất đến hàng hóa và dịch vụ đắt đỏ hơn.
Nhưng thiếu lao động không phải là yếu tố duy nhất ở đây. Một động lực quan trọng khác cho lãng phát ở Nga
là chi tiêu khổng lồ của chính phủ cho cuộc chiến ở Úc.
Năm 2024, ngân sách quốc phòng của Nga sấp xỉ 140 tỷ đô la, chiếm tới 35% tổng chi tiêu của chính phủ.
Năm nay, con số này sẽ còn cao hơn nữa với kế hoạch chi 6,3% GDP cho quốc phòng.
Đây là một mức chi tiêu không bền vững bởi vì nó đang làm nền kinh tế quá nóng và gây căng thẳng
cho tài chính của chính phủ Nga. Để tài trợ cho nỗ lực chiến tranh, chính phủ đã phải dùng đến quỹ tài sản
quốc gia, vốn được thiết kế để hỗ trợ hệ thống lương hưu và ổn định nền kinh tế trong thời kỳ khủng hoảng.
Trước chiến tranh, quỹ này có 113,5 tỷ đô la tài sản lưu động, nhưng bây giờ chỉ còn lại 36 tỷ đô la.
Quỹ này có nguy câu cạn kiệt vào năm 2026.
Thêm vào đó, doanh thu từ năng lượng của Nga, vốn là nguồn thu nhập chính của Điện Kremlin đã giảm suốt
do các lệnh cấm vận và giá năng lượng toàn cầu thấp hơn.
Vì vậy, chính phủ đã phải thu thập đến nợ để tài trợ cho nỗ lực chiến tranh của mình.
Năm 2024, Điện Kremlin thâm hụt 34 tỷ đô la, tương đương 1,7% GDP.
Và năm nay, tình hình còn tồi tệ hơn. Hầu hết các khoản nợ này được tài trợ bởi ngân hàng Trung ương Nga.
Về cơ bản có thể in tiền từ không khí giống như bất kỳ ngân hàng Trung ương nào khác.
Nhưng có một cái giá phải trả. In tiền làm tăng cung tiền mà không có thực sự làm tăng lượng hàng hóa
và dịch vụ có sẵn trong nền kinh tế. Điều này dẫn đến lạng pháp.
Hãy tưởng tượng như có nhiều tiền hơn đuổi theo cùng một lượng sản phẩm.
Nhưng trường hợp của Nga là ít sản phẩm hơn vì các lệnh cấm vận đã làm tê liệt hoạt động nhập cảng.
Phần 2. Gánh nặng nợ nằn vào cỗ máy in tiền.
Thoạt nhìn, mức thâm hụt 1,7% GDP không phải là quá lớn, đặc biệt khi xét đến việc Nga có nợ chính phủ
tương đối thấp, khoảng 21% GDP. Vấn đề là, việc in tiền này không chỉ xảy ra thông qua chính phủ.
Trên thực tế, chính phủ còn đăng bộ các công ty phải gánh tiêm nợ để tài trợ trong chiến tranh,
và họ đăng bộ các ngân hàng phải cho các công ty này vay tiền bất kể tiền hình tín dụng của họ ra sao.
Kể từ khi chiến tranh bắt đầu, nợ doanh nghiệp đã tăng một cách chưa từng có,
thêm 415 tỷ đô la, và đó không phải vì việc vay mượn đột nhiên trở nên hấp dẫn.
Chỉ riêng các nhà thấu quốc phòng đã gánh khoảng nợ 250 tỷ đô la theo cách này.
Yêu điểm của phương pháp này là nó không nằm trên sổ sách của chính phủ,
khiến chi tiêu quốc phòng có vẻ thấp hơn thực tế. Nhưng cuối cùng, nó vẫn có tác động đến cung tiền.
Theo Cục Tình báo Đối ngoại Ukraine, cung tiền của Nga đã tăng 24,4% vào năm 2022,
19,4% vào năm 2023, và 19,2% vào năm 2024. Chúng ta nói về lãng phát mà điều này gây ra,
nhưng còn một cái cạnh thứ ba, đó là lãi suất. Lãng phát có thể đã tồi tệ hơn nhiều nếu ngân
hàng trung ương Nga không phản ứng bằng cách tăng lãi suất. Kể từ năm 2023, lãi suất chuẩn của Nga đã
tăng vọt từ 7,5% lên 21%, con số này cao nhất kể từ thời Soviet. Hiện tại, nó ở mức 20%,
một mức lãi suất cao đến điên rồ nếu so với 4,5% ở Hoa Kỳ. Điều này làm cho việc tiết kiệm trở nên
rất có lợi về mặt tài chính, trong khi tiến dụng trở nên vô cùng đắt đỏ.
Mục tiêu cuối cùng là làm nguội nền kinh tế, cắt giảm cung tiền và đưa lãng phát trở lại mức 4%.
Tuy nhiên khi chính phủ tiếp tục in tiền hoặc buộc các công ty phải vai nợ, lãi suất cao sẽ không có tác dụng.
Và với cuộc chiến tiếp diễn ở Ukraine, có vẻ như chi tiêu của chính phủ sẽ không sớm chậm lại.
Trong khi đó, có một cái giá phải trả cho lãi suất cao của Nga,
nó đang dẫn đến sự trì trệ kinh tế và thậm chí có thể là một cuộc khủng hoảng kinh tế.
Trên giấy tờ, nền kinh tế Nga đang tăng trưởng tốt trong vài năm qua. Cả năm 2023 và 2024,
tăng trưởng GDP đều đạt 4,1%. Nhưng gần như tất cả sự tăng trưởng này đều liên quan đến nền
kinh tế chiến tranh của Nga, chứ không phải nền kinh tế thực. Theo Trung tâm Wilson, Nga hiện đang ở trong
một nền kinh tế 2 tốc độ với các ngành phi quân sự đang trì trệ. Và vì lãng phát cao, thiếu hụt lao động
và lãi suất cao, khu vực phi quân sự này đang thực sự gặp khó khăn. Nhiều doanh nghiệp vừa vừa nhỏ
thậm chí còn có nguy cơ phá sản. Trong quý đầu tiên năm 2025, các công ty Nga đã phải trả 3,7
nghìn tỷ rút, tương đương gần 50 tỷ đô la, cho các khoản thanh toán lãi. Con số đó tăng 58% so với năm
ngoái. Tổng chi phí lãi vay của doanh nghiệp cho cả năm 2025 có thể lên tới 15.000 tỷ rút, tương đương
172 tỷ đô la. Lý do cho sự gia tăng khổng lồ này là hơn 55% các khoản vay doanh nghiệp ở Nga có
lãi suất thả nổi, nghĩa là chúng thay đổi dựa trên lãi suất thị trường, và điều đó có thể nhanh
chóng trở nên tồi tệ nếu lãi suất cao ngất ngưỡng như hiện tại. Đó là lý do tại sao các cố vấn chính
phủ ở Nga đang cảnh báo về một làn sóng phá sản trong năm 2025, với 20% công ty đã ở trong vùng
rủi ro. Nếu tất cả họ đều phá sản, đó không chỉ là một thảm họa khủng khiếp cho nền kinh tế
nói chung mà còn cho các ngân hàng Nga. Họ sẽ không thể thu hồi được tiền của mình và sẽ bắt đầu gặp
phải các vấn đề thanh khoản nghiêm trọng. Phần ba, lễ hãi tử thần của ngân hàng Trung ương
Lúc này, ngân hàng Trung ương Nga đang bị kẹt giữa hai làn đạn. Họ cần hạ lãi suất để cứu các
doanh nghiệp, nhưng họ cần phải giữ nguyên trúng để ngăn chặn siêu lập pháp. Gần đây, họ đã hạ lãi suất
từ 21% xuống 21% để cho các doanh nghiệp có thêm chút không gian để thở. Nhưng đó chỉ là một sự
điều chỉnh rất nhỏ và có lẽ là tất cả những gì họ có thể làm vào lúc này.
Vì vậy, không khó để hiểu tại sao những người làm việc tại các ngân hàng Nga lại đang lo lắng,
và tất cả những điều này diễn ra trong bối cảnh ba năm bị cấm vận đã làm tê liệt ngành ngân hàng.
Các ngân hàng Nga đã bị cắt khỏi các hệ thống thanh toán quốc tế như suýt, khiến việc thực hiện
các giao dịch nhập cảng hoặc suất cảng trở nên vô cùng khó khăn. Nhiều ngân hàng Nga cũng đã bị
Hoa Kỳ, EU và các nước khác trừng phạt, nghĩa là họ không thể kinh doanh với hầu hết thế giới tài
chính. Một số ngân hàng thậm chí còn bị đóng băng tài sản ở nước ngoài. Đặc biệt là các ngân hàng
trung ương Nga đã mất quyền truy cập vào khoảng 300 tỷ đô la tranh phiếu euro và đô la. Hầu hết số
tài sản này hiện đang được quản lý tại Mỹ và lợi nhuận thu được đang được gửi đến Ukraine.
Nếu không có tất cả các khoản giữ chữ ngoại hối này, ngân hàng trung ương rất khó để bảo vệ hệ
thống tài chính Nga khỏi các cú sốc. Một tác động khủng khiếp khác của các lệnh cấm vận là người dân muốn
bán đồng rupe của họ và chuyển tiền vào các tài khoản ở nước ngoài.
Điều này dẫn đến tình trạng tháo chạy vốn. Đây là một vấn đề đối với các ngân hàng,
vì họ không có đủ ngoại tệ để cung cấp cho tất cả các khách hàng của mình.
Điện Kremlin đã phản ứng bằng cách thực thi các biện pháp kiểm soát vốn nghiêm ngập. Người dân không thể
chuyển đổi tất cả các đồng rupe của họ nữa, và các doanh nghiệp có dự trữ ngoại tệ buộc phải
chuyển đổi nó thành rupe để hỗ trợ đồng tiền này. Mặc dù đây có thể là một giải pháp nhanh chóng
và dễ dàng, nhưng nó chỉ là một trong nhiều mặt trận mà các ngân hàng đang gặp khó khăn.
Các lệnh cấm vận và các vấn đề chung trong nền kinh tế như lão pháp và lãnh suất cao đều
đang cộng rộn lại. Hiểu tất cả những điều này, chúng ta có thể bắt đầu thấy lý do tại sao các ngân hàng
ở Nga đang gặp rắc rối lớn và tại sao họ lại lo lắng về một sự sụp đổ tiềm tạc.
Phần 4. Sự thật đằng sau những con số bong bóng sắp vỡ.
Nếu các ngân hàng lớn thực sự sụp đổ, chúng có thể kéo theo cả nền kinh tế,
và đó là một vấn đề nghiêm trọng đối với chế độ của ông Putin.
Vì vậy, đáng để xem xét điều này một cách tri tiết. Nga có 13 ngân hàng mà ngân hàng trung ương
gọi là các tổ chức cho vai quan trọng, có tính hệ thống. Về cơ bản,
đó là những ngân hàng quá lớn để có thể sụp đổ. Lượt nhất trong số đó là Sabibank,
một ngân hàng do nhà nước sở hữu phần lớn, nắm giữ một phần ba tổng tài sản ngân hàng ở Nga.
Ngân hàng lớn thứ hai là VTB Bank, cũng do nhà nước sở hữu phần lớn,
và ngân hàng lần thứ ba là Gazprom Bank, không phải là một ngân hàng nhà nước nhưng thuộc sở hữu
của những người bạc tài phiệt cùng Putin. Chỉ từ điều này, khá rõ ràng rằng các ngân hàng Nga
nằm trong tay ông Putin hoặc thông qua chính phủ hoặc thông qua các tay chân của ông.
Chúng là cơm cụ để ông kiểm soát nền kinh tế Nga. Nhưng gần đây, Bloomberg đã báo cáo rằng ít nhất
3 trong số 13 ngân hàng quan trọng có tính hệ thống có thể cần phải được tái cấp vốn trong 12 tháng tới.
Nó mong cách phi tài chính, họ có thể hết tiền và cần sự giúp đỡ để ngăn chặn một sự sụp đột.
Điều này thực sự có thể xảy ra với các ngân hàng, vì họ sử dụng tiền của người gửi tiền để cho người
vay vay. Và nếu người vay không thể trả lại tiền, ngân hàng không có tiền để trả cho người gửi tiền,
và họ sẽ gặp rắc rối. Một trong chỉ số quan trọng là tỷ lệ khoản cho vay không sinh lời,
NPL. Về cơ bản, đó là số lượng người vay không còn đáp ứng được các khoản thanh toán của họ.
Tại ngân hàng cho vay lướn thứ hai của Nga là VTBPEN, 5% các khoản vay cho cá nhân đã không sinh lời,
và con số này đang tăng nhanh chóng. Và chính thức 4% tổng các khoản vay doanh nghiệp trong lĩnh
vực ngân hàng Nga hiện cũng không sinh lời. Nhưng vấn đề là, con số đó không quá tệ so với
các tiêu chuẩn lịch sử. Nếu bạn nhìn vào tỷ lệ các khoản cho vay không sinh lời trong lịch sử
ở Nga, nó đã gần chạm mức 10% trong cuộc khủng hoảng sau năm 2008, và đã tăng lên 2 con số
trong cuộc khủng hoảng năm 2017 và 2018. So với những năm này, lĩnh vực ngân hàng Nga có
vẻ khá lành mạnh. Điều này cũng đúng nếu bạn nhìn vào lợi nhuận.
Trong năm 2024, Sabiben đã có lợi nhuận 1,5.000 tỷ rút, tương đương khoảng 19 tỷ đô la. Và hiện tại,
các ngân hàng Nga có rất nhiều dự trữ, với 8.000 tỷ rút, tương đương hơn 100 tỷ đô la,
sẵn sàng để trả lại cho người gửi tiền khi họ cần. Đó là lý do tại sao Thống đốc Ngân hàng Trung
ương ở Nga nói rằng lĩnh vực ngân hàng Nga được vốn hóa tốt và người dân không phải lo lắng.
Tuy nhiên, điều này rất sai lệch. Các ngân hàng Nga đang lo lắng vì chất lượng,
các khoản vay của họ tồi tệ hơn nhiều so với những gì dữ liệu chính thức đang nói.
Chúng ta cũng phải nhớ rằng hầu hết các ngân hàng đều nghe theo những gì điện
Cramdin muốn, và điện Cramdin đã làm đủ mọi cách để củng cố lĩnh vực ngân hàng,
chủ yếu thông qua việc thúc đẩy tái cấu trúc nợ.
Về cơ bản, tái cấu trúc nợ có nghĩa là các ngân hàng thay đổi các điều khoản và điều kiện
cho các khoản vay của họ, để giúp người vay dễ dàng trả lại hơn. Các ngân hàng có thể giảm lãi suất,
cho người vay thêm thời gian, hoặc đổi nợ lê vốn chủ sở hữu trong doanh nghiệp.
Nhưng điều tinh vi ở đây là điều này cho phép các ngân hàng thay đổi số sách kỹ toán của họ.
Các khoản cho vay không sinh lời có thể được tái cấu trúc và đột nhiên chúng biến thành các khoản
cho vay sinh lời. Điều này làm giảm tỷ lệ không sinh lời. Nhưng trên thực tế,
ngân hàng vẫn đang ở trong một tình trạng rất nguy hiểm.
Lý do tại sao chính phủ Nga muốn giữ giải pháp này rất đơn giản. Nếu người dân biết các ngân hàng
đang hoạt động tồi tệ như thế nào, họ sẽ muốn rút tất cả tiền tiết kiệm của mình.
Điều này tạo ra cái gọi là bành răn, cụ tháo chạy khỏi ngân hàng.
Nơi mọi người chạy đua để lấy tiền ra trước khi ngân hàng sụp đổ. Và đến thời điểm đó,
sự sụp đổ của một ngân hàng đã là không thể tránh khỏi vì không có cách nào ngân hàng có đủ
dữ trữ để lấy tiền cho tất cả các khách hàng của mình. Điều này gần như đã xảy ra vào năm
2022, ngay sau khi cuộc xâm lược diễn ra vì nhiều người Nga đã mất niềm tin vào các ngân hàng.
Vì vậy, nhận thức là tất cả ở đây ông Putin muốn giữ vững nhận thức về sự ổn định để ngăn chặn
một cuộc khủng hoảng lớn. Tuy nhiên, những cảnh báo về một cuộc tháo chạy khỏi ngân hàng mới
có thể xảy ra đang ngày càng gia tăng. Trung tâm Phân tích Kinh tế Vĩ mô và Giữ bóng Ngân hạng
của Nga cho biết, nguy cơ về một cuộc tháo chạy khỏi ngân hàng đang tăng vọt.
Phần 5. Bóng ma khủng hoảng. Kịch bản nào cho nước Nga? Cuối cùng, họ không thể chịu
hoãn một cuộc khủng hoảng không thể tránh khỏi mãi mãi. Và thật thú vị khi xem xét những gì có
thể xảy ra tiếp theo. Đối với các cuộc khủng hoảng tài chính, có một số mô hình dường như luôn lặp lại.
Trước hết khi một ngân hàng quá lớn để sụp đổ đang trên bờ bực sụp đổ, họ luôn được cứu trợ.
Đây là một tiến trình khá phức tạp, nhưng về cơ bản, hoặc chính phủ hoặc ngân hàng trung ương sẽ cho họ tiền.
Khi chính phủ làm điều này, nó được tài trợ bởi người nộp thuế hoặc bằng nợ quốc gia. Và khi ngân hàng
trung ương làm điều này, nó được tài trợ bằng việc in tiền. Chúng ta không cần phải tìm kiếm đâu xa để
thay cất tiền lệ lịch sử cho điều này. Ngay cả ở Nga, vào năm 2017 và 2018, trong thời kỳ khó khăn
tài chính, ngân hàng trung ương đã cứu trợ 3 trong số các ngân hàng tư nhân lớn nhất đất nước.
Trong tiến trình này, các ngân hàng đã được đặt dưới sự kiểm soát của nhà nước thông qua quỹ hợp nhất
ngành ngân hàng của ngân hàng trung ương. Một trong những ngân hàng thực sự đã tái mục đích để phục vụ
một lĩnh vực quốc phòng Nga. Tuy nhiên, tổng chi phí là hơn 1.000 tỷ rút, tương đương hàng chục tỷ đô la.
Những đồng rút đó thực sự đã được tạo ra từ không khí bởi ngân hàng trung ương.
Khi nhiều đồng rút mới được tạo ra, điều này có thể gây ra lạm phát và một cú sốc tài chính.
Tuy nhiên, vì các ngân hàng không quá lớn so với quy mô của toàn bộ hệ thống ngân hàng,
nên đó không phải là một vấn đề lớn. Nó không là gì so với các quá cứu trợ được đưa ra trong cuộc
khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008-2009, dẫn đến cuộc suy thoái lớn của Nga.
Một số ngân hàng lớn nhất của Nga bắt đầu gặp khó khăn về thanh khoản,
bao gồm Speran, VTB Bank và ngân hàng nông nhập Nga. Tổng cộng các ngân hàng Nga đã nhận được
hơn 200 tỷ đô la hỗ trợ từ nhiều nguồn, bao gồm cả chính phủ, ngân hàng VEB do chính tổng thống
Putin làm chủ tịch, và ngân hàng trung ương. Đây là một hóa đơn khổng lồ về trả, vì nó chiếm hơn
10% GDP của Nga vào thời điểm đó. Nó đã làm cạn kiệt giữ chữ của chính phủ và gây ra tỉ lệ
lạp phát cao 14%, ăn mòn sức mua của người dân. Không ai muốn lặp lại điều này, nhưng thảm họa
tồi tệ nhất có lẽ là cuộc khủng hoảng tài chính năm 1998 ở Nga. Incomben, ngân hàng thương
mại lớn thứ hai ở Nga vào thời điểm đó, đã thực sự sụp đổ, và lần này thậm chí còn không có một
cứu trợ nào. Các ngân hàng thương mại khác như Tokoben và Meneben cũng bị phá sản. Điều này cũng
nghĩa là nhiều người Nga đã mất tiền tiết kiệm của họ, và đối với những người Nga giữ tiền tiết kiệm
trong các ngân hàng nhà nước, tình hình cũng không khá hơn là bao. Do cuộc khủng hoảng tài chính lớn,
đồng đúc đã mất 2 phần 3 giá trị, và tỉ lệ lạp phát đạt 84%. Chính phủ cũng vỡ nợ, và điều này cũng
nghĩa là những thứ như chăm sóc sức khỏe, giáo dục lương hiu, tiền lương của khu vực công đã bị thiếu
một ngân sách nghiêm trọng. Bây giờ, khó có thể nói liệu một cuộc khủng hoảng ngân hàng mới của Nga sẽ
giống như cuộc khủng hoảng năm 2017, năm 2008 hay thậm chí có thể là năm 1998. Điều đó chủ yếu là do các
số liệu chính thức, không cho thấy các ngân hàng đang hoạt động tồi tệ như thế nào. Hiện tại chúng ta chỉ
có thể nói rằng các ngân hàng Nga sẽ sụp đổ, câu hỏi duy nhất là mức độ sụp đổ sẽ như thế nào. Nhưng
thật thú vị khi suy đoán. Ông Vladimir Putin có lẽ sẽ không cho phép một trong những ngân hàng quan trọng
của mình bị sụp đổ. Vì vậy, gần như chắc chắn rằng sẽ có các quá cứu trợ, và vì chính phủ đã eo hẹp
về tài chính nên rất có thể sẽ dẫn đến việc in tiền. Tổng chi phí có thể lên tới hàng nghìn tỷ rút,
tương đương hàng chục nếu không muốn nói là hàng trăm tỷ đô la. Tất nhiên, điều này phụ thuộc vào số lượng
các khoản vay thực sự không xin lời, điều mà không ai có thể đoán được vào thời điểm này.
Để ngăn chặn các cuộc tháo chạy khỏi ngân hàng hàng loạt, ông Putin có thể thiết lập các giới hạn rút tiền
hàng ngày từ các hộ gia đình, và ông có thể sử dụng các lực lượng nhà nước của mình để ngăn chặn
tình trạng bất ổn và bạo loạn hàng loạt. Đó là lúc mọi thứ có thể bắt đầu trở nên tồi tệ.
Việc cứu trợ các ngân hàng có thể thúc đẩy lạm phát vì nó làm tăng cung tiền. Lạm phát cao hơn gây
áp lực lên các hộ gia đình và doanh nghiệp thông qua các chi phí sinh hoạt và chi phí kinh doanh cao hơn,
khiến việc đáp ứng các khoản thanh khoản nợ trở nên khó khăn. Và điều này có thể khiến nhiều khoản vay hơn
trở nên không xin lời, khiến các ngân hàng lại gặp khó khăn và đó là cách Nga có thể rơi vào một
cuộc khủng hoảng tài chính toàn diện nếu điều này không được kiểm soát. Nhưng ngay cả trong các kịch bản
ôn hòa hơn, nếu các ngân hàng vẫn ổn định sau cuộc cứu trợ, việc in tiền được sử dụng chắc chắn
sẽ có nghĩa là đồng rút mất giá. Những thứ như là nhà ở và thực phẩm sẽ trở nên đắt đỏ hơn
và chất lượng, cuộc sống của những người Nga bình thường sẽ trở nên tồi tệ hơn, theo cách này hay cách khác.
Vì vậy, nếu có một điều cần học hỏi từ cuộc khủng hoảng ngân hàng này, đó là hóa đơn luôn đến hạng phải trả.
Ông Putin có thể cố gắng biến đất nước của mình thành một cỗ máy chiến tranh, nhưng điều đó sẽ luôn phải trả giá
bằng cuộc sống của những người Nga bình thường.
Dòng chày thời sự sẽ không dừng lại ở đây. Chúng tôi sẽ tiếp tục bám sát những diễn biến phức tạp của nền kinh tế Nga
và những tác động của nó đến cuộc diễn toàn cầu.
Để bảo đảm quý vị luôn là trung tâm thông tin, hãy nhấn đăng ký và bật chuông thông báo.
Sự đồng hành của quý vị luôn là nguồn động lực to lớn để chúng tôi tiếp tục mang đến những bài phân tích sâu sắc và kiểm thời.
Xin trân trọng, cảm ơn và hẹn gặp lại.