VÌ SAO MỸ ÁP THUẾ NẶNG NHẤT ASEAN CHO VIỆT NAM, LÝ DO THỰC SỰ KHÓ LƯỜNG

SỰ TỬ TẾ
247 người theo dõi
152 Lượt xem video·4 thg 8, 2025
Chào mừng quý vị trở lại với chương trình TÔI LÀ LÊ NGÌNH
Thưa quý vị hôm nay chúng ta sẽ bàn về một vấn đề cũng đang rất là nóng
đó là câu chuyện thuế quan của Hoa Kỳ
Thuế quan của Hoa Kỳ thì
từ đầu năm nay nó đã là chủ đề mà lớn và nóng trên toàn thế giới
Chúng tôi cũng đã có rất rất nhiều chương trình phân tích về cái câu chuyện biểu thuế
và cái thái độ của ông Trump đối với các nước mà bị đánh thuế
Rồi như là cái cuộc chiến thương mại và cuộc chiến thuế quan giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc
Đây là một cái chủ đề lớn
Và quý vị cũng đã theo dõi cũng rất nhiều chương trình rồi
Trong đó thì Việt Nam là một trong những nước mà chúng tôi cũng đã đề cập đến cho quý vị trong nhiều chương trình
Có được những cái sự ưu ái từ Hoa Kỳ trong đàm phán thuế quan
Thế nhưng mà mới đây thì có một cái thông tin nữa là
Ngày 1 tháng 8 thì truyền thông họ đăng tải
một cái danh sách đầy đủ các cái mức thuế mà Mỹ dành cho
tất cả các nước trên thế giới khi mà tiếp cận cái thị trường của họ
Và có điều đặc biệt đáng chú ý là
Ở chỗ là gần hầu hết các cái nền kinh tế lớn ASEAN đều có mức thuế cuối cùng là 19%
Sau một thời gian dài đe dọa cao đến 36 hoặc là 49%
Nhưng riêng Việt Nam là trường hợp đặc biệt với mức thuế 20%
Và tuy là chỉ cao hơn 1% thôi nhưng nó đã cao hơn tất cả các nước ASEAN khác
Và cái lý do trong mức thuế này thì chúng ta hôm nay sẽ cùng tìm hiểu
Và chúng ta sẽ tìm hiểu xem là
Vậy thì nó có cái tác động ảnh hưởng gì đến Việt Nam hay không
Thì đây là một câu chuyện nó cũng khá là có được một cái sự quan tâm của dư luận
Bởi vì là chúng ta biết là cái nền kinh tế Hoa Kỳ và Việt Nam
Nó có một cái sự liên hệ rất chặt chặt chẽ với nhau
Cái thặng dư thương mại của Mỹ nó quá lớn
Chúng ta biết là Việt Nam là quốc gia có thặng dư thương mại lớn nhất về Mỹ trong ASEAN
Nó vượt 120 tỷ đô năm 2024
Chiếm hơn 20% tổng xuất khẩu toàn quốc
Trong khi đó thì Thái Lan này, Malay này, Philippines hay Indo
Chỉ giao động từ 20 đến 50 tỷ đô thôi
Mỹ thì họ theo đuổi cái chính sách thuế quan tương hỗ dưới thời ông Trump
Cho nên thặng dư lớn thì nó cũng tương đương với việc là bị đánh thuế nặng
Trong khi các nước như là Thái Lan, Malay họ có thặng dư nhỏ hoặc là thâm hụt nhẹ với Mỹ
Trong khi thì Việt Nam bị xem là một đối quốc gia bất cân bằng nghiêm trọng
Và chiến lược của Mỹ thì cũng dễ hiểu thôi
Họ dùng cái mức thuế cao hơn để mà buộc là Việt Nam phải mở cửa thị trường
Và hạn chế cái vai trò trung chuyển của hàng Trung Quốc
Nó vốn cũng là một cái vấn đề mà nhiều nước ASEAN phải đối mặt
Thực ra thì mức thuế từ 19 đến 20% nó tranh nhau 1% thì
Thực lòng mà nói là nó cũng không phải là cái điều gì quá nghiêm trọng
Nhưng nó lại cho thấy là cái vị thế khác biệt đó
Bởi vì là Việt Nam là một trong những nước mà Hoa Kỳ và một số hiệp hội ngành nghề Hoa Kỳ
Đã cảnh báo về tình trạng mà trung chuyển hàng Trung Quốc
Gồm nhiều cái mặt hàng bị nghi ngờ
Như là thép, đồ điện tử, rồi nội thất, linh kiện điện tử v.v
Mỹ đã từng điều tra nhiều cái doanh nghiệp gốc Trung Quốc gắn marketing Việt Nam để né thuế
Câu chuyện nó cũng tương tự với nhiều quốc gia khác
Ví dụ như những quốc gia mà nó còn là cái đồng minh kinh tế thân cận của Hoa Kỳ
Như là Canada hay là Mexico nữa
Cũng là cái hàng trung chuyển của Trung Quốc đi vào
Trung Quốc thì họ gớ mặt lắm
Họ có nhằm những nước nào mà có quan hệ thân thiện với Hoa Kỳ
Để mà đội lốt cái sản phẩm xuất xứ từ nước đó
Để dễ bề có thể vào được thị trường Hoa Kỳ
Hoa Kỳ thì họ là một cái thị trường
Khó tính thì nói là khó nhưng mà dễ thì cũng là dễ
Họ dễ với những nước đồng minh
Những nước mà có quan hệ thân thiện với họ
Ít nhất là ở đời các tổng thống khác ông Trump
Thì xuất hàng sang Mỹ nó đơn giản hơn
Nhưng khi mà Trump lên nắm quyền thì việc mà xuất hàng sang Mỹ nó khó hơn rất nhiều
Ngay cả đồng minh cũng bị đánh thuế
Chứ đừng nói là những nước không phải đồng minh
Cho nên cái chiến lược phòng thủ của Mỹ là hiểu được
Họ phòng thủ trước, dân đe sau
Áp cái mức thuế cao nhất
Để mà ép các cái nước phải minh bạch hóa cái chuỗi cung ứng
Rồi tăng kiểm soát nội địa hóa thực sự
Trong đó Việt Nam là một trong những nước như vậy
Và trong cái biểu thuế mới đây thì Việt Nam không phải là nước bị đánh thuế cao nhất đâu
Có những quốc gia còn bị đánh thuế cao hơn nữa cơ
19-20% là cái mức thấp rồi đấy
Nếu như ngày 3 tháng 7 năm nay
Việt Nam chính là cái nước ASEAN đầu tiên mà
Ký cái thỏa thuận chung thương mại song phương với Mỹ
Thời Trump
Và điều đó nó đã mang về cái ưu đại thuế cho một số cái mặt hàng
Nhưng mà việc ký sớm nó khiến Việt Nam chịu ràng buộc nặng hơn
Trong đó có nhiều cam kết về chống lẩn tránh xuất xứ này
Giảm xuất siêu bằng cách mua hàng Mỹ nhiều hơn này
Hay là tăng thuế nội địa với hàng lắp ráp linh kiện Trung Quốc
Và chiến lược của Trump đó là muốn dùng cái thỏa thuận song phương là con dao hai lưỡi
Mở cửa thị trường cho doanh nghiệp Mỹ
Nhưng mà cũng gắn chặt Việt Nam với những nghĩa bụ
Và quý vị đã thấy rồi
Những con số nó đang nói cho chúng ta một vấn đề đó là
Việt Nam gần như là cái nước duy nhất bị cá nhân hóa trách nhiệm
Còn các nước ASEAN khác thì bị áp dụng một cái mức chung theo vùng
Trong ngôn ngữ chính sách quốc tế thì cá nhân hóa trách nhiệm
Nó có nghĩa là một quốc gia bị đối xử khác biệt
Trong một cái chính sách áp dụng cho nhiều nước
Và quốc gia đó bị gắn với các cái trách nhiệm riêng
Độc lập với khu vực mà họ thuộc về
Chính sách này nó thường đi kèm với lại giám sát riêng
Chế tài riêng và những kỳ vọng riêng nữa
Nói chung là nó có cả những thử thách riêng
Và nó cũng có những thuận lợi riêng
Bởi vì ông được xem là một cái trường hợp được đối xử đặc biệt mà
Thì về mặt giám sát thì ông cũng sẽ bị giám sát chặt hơn
Nhưng mà về mặt ưu đãi thì cũng có thể ông sẽ nhận được ưu đãi lớn hơn
Nó là hai mặt của vấn đề
Nhiều người nói rằng là ôi Việt Nam đàm phán sớm với Hoa Kỳ như vậy
Mà tại sao mức thuế lại cao hơn những nước đàm phán sau
Thì cái tốc độ đàm phán trước hay đàm phán sau nó không quan trọng thưa quý vị
Chúng ta cần hiểu nó như vậy
Bản chất vấn đề ở chỗ là
Không phải là nằm ở cái việc là ông đàm phán trước thì ông sẽ có lợi trước
Tất nhiên vẫn có cái câu chuyện là châu chậm uống nước đục
Đàm phán càng muộn thì càng khó có thể thuyết phục được
Nhưng đàm phán trước nó chỉ là một cái điều kiện trong số rất nhiều điều kiện thôi
Minh bạch hóa cái chuối cung ứng nó là cái điều kiện kiên quyết
Và Hoa Kỳ bây giờ thì họ đang rất cần
Rất cần cái thời đó
Đặc biệt trong bối cảnh là cuộc thương chiến Mỹ chung nó ngày càng diễn ra quyết liệt hơn
Và đôi bên đã không thể lùi bớt được rồi
Tới đây trong một cái cuộc gặp
Một cái vòng đàm phán tiếp theo giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc
Thì tôi nghĩ rằng mọi chuyện nó cũng chưa thể giải quyết được
Họ đã qua ba vòng đàm phán thương mại rồi
Nhưng không thành công
Vòng đàm phán thứ tư nó sẽ diễn ra trong cái bối cảnh áp lực ngày càng lớn hơn
Khi mà Hoa Kỳ đã bắt đầu chặt đứt các cây chuỗi xúc tu
Mà tuân hàng sang Mỹ của Trung Quốc
Qua các nước Đông Nam Á
Các nước ở Mỹ Latin
Hay là các nước ở Đông Bắc Á nữa
Và trong cái trường hợp thuế quan Mỹ với ASEAN năm nay
Thì 9 nước ASEAN còn lại trừ Việt Nam
Bị áp thuế 19% giống nhau
Chỉ duy nhất Việt Nam bị áp mức 20%
Kem theo thỏa thuận song phương riêng
Cam kết cụ thể
Rồi có cả giang buộc pháp lý nữa
Và điều này đồng nghĩa với việc Việt Nam không được đối xử như là một thành viên ASEAN thông thường
Mà được nhìn nhận như một đối tác chiến lược với trách nhiệm độc lập
Và Mỹ đã xem Việt Nam là ứng viên tiềm năng nhất
Để thay thế cho một phần Trung Quốc trong chuỗi cung ứng toàn cầu
Và cái điều này thực sự mà nói
Là nếu như Việt Nam chướp được cơ hội này
Thì là chúng ta sẽ có lợi nhiều hơn là có hại
Cho nên nhiều người tỏ ra bi quan về cái mức thuế mới
Nhưng mà tôi nghĩ rằng là
Nó không phải là bi quan
Thách thức bao giờ cũng đi kèm với cơ hội
Và Mỹ thì chơi cũng rất song phẳng
Họ đặt ra cái bài toán khó hơn cho mình
Nhưng mà khi mình giải được
Thì họ sẽ có phần thưởng lớn hơn cho mình
Đó là điều chắc chắn
Trong cuộc sống là như vậy mà
Muốn được thì phải mất
Ông muốn được là có một cái sự gắn kết chặt hơn với Mỹ
Mở cửa cái thị trường Mỹ
Và gắn bó lâu dài với Mỹ
Thì ông phải chịu thiệt
Phải chịu hy sinh
Chịu mất mắt từ đầu
Mà theo tôi đánh giá thì
Cái mức tranh lệch 1% nó không đáng kể
Nó không đáng kể về mặt con số lắm
Ví dụ như là Việt Nam phải ăn thuế
30%, 40%
Thì nó là thực sự là lo lắng thật sự
Nhưng mà chỉ là 20% so với 19%
Thì nó không đến mức độ là quá nguy hiểm
Và quá khắc nhiệt
Chúng ta đừng nhìn ở con số
Chúng ta hãy nhìn đằng sau những con số đó
Nó sẽ có những câu chuyện mà
Những cái mật ngữ mà chúng ta sẽ giải đáp dần dần
Thế thì chúng ta thấy rằng là chính quyền Trump đã ưu tiên Việt Nam
Trong cái chuỗi di rời sản xuất từ Trung Quốc
Đặc biệt là các ngành như là dệt may
Gia dày, đồ gỗ
Rồi điện tử, chip bán dẫn cấp thấp
Cũng như là lắp dắp cơ khí
Rồi thiết bị tiêu dùng
Bởi vậy cho nên là Việt Nam bị Mỹ
Đòi hỏi cái chuẩn mực cao hơn
Và cũng bị áp một cái chính sách riêng
Để mà đảm bảo là không đi theo cái vết xe của Trung Quốc
Nói chung nó là một cái cách đối xử đặc biệt
Như là chúng ta đã nói
Nhìn chung thì các nước ASEAN còn lại
Chưa đủ lớn để mà
Mỹ e ngại
Và cũng chưa đủ chiến lược để mà Mỹ đặt kỳ vọng
Càng không có tiền lệ rắc rối pháp lý với Mỹ
Như là Việt Nam
Cho nên là họ được gộp chung vào cái mức thuế
19%
Vừa là dăn đe nhẹ lại cũng vừa là theo dõi định hướng
Dù bị đánh thuế 20%
Nhưng mà Việt Nam vẫn giữ được cái thỏa thuận song phương với Mỹ
Và đó mới là điều quan trọng thưa quý vị
Trong khi nhiều nước ASEAN là họ chưa có
Hoặc là chưa đạt được cái thỏa thuận đó
Mỹ ưu tiên đàm phán riêng với Việt Nam
Và thể hiện một cái sự tin tưởng ở cái mức cao hơn
Dù là vẫn giữ một cái áp lực kiểm soát
Nói chung là Việt Nam
Kém hơn các nước khác 1% thuế
Nhưng mà lại
Có được cái lợi thế đó là có cái thỏa thuận song phương
Đầu tiên với Mỹ trong khối ASEAN
Và cái thỏa thuận song phương đó nó sẽ là
Một cái bước đầu tiên để mà tiến tới
Một cái FTA lớn hơn và sâu rộng hơn
Đồng thời gắn chặt cái nền kinh tế hơn
Vào cái thị trường Hoa Kỳ
Một thị trường mà béo bở nhất thế giới
Mà tôi nghĩ rằng là không chỉ Việt Nam đâu
Nhiều nước, nhiều nước lớn nữa
Cả châu Âu nữa
Rồi cả Trung Quốc nữa họ cũng đều
Yêu thích cái thị trường Hoa Kỳ này
Một cái miếng bánh quá là hấp dẫn
Không thể bỏ qua được
Chỉ có thực sự
Nói lì quý vị bỏ qua
Chỉ có ngớ ngẩn mới bỏ qua
Thị trường Hoa Kỳ thôi
Ngoài ra thì cái chính sách của Hoa Kỳ
Êp nội địa hóa
Nó cũng sẽ
Về lâu dài giúp các doanh nghiệp Việt Nam
Giảm lệ thuộc vào linh kiện từ Trung Quốc
Giá tăng cái sản xuất trong nước
Và điều đó nó sẽ đủ điều kiện
Để mà hưởng ưu đãi từ chính quốc gia
Như là Mỹ, nếu như mà
Chúng ta chứng minh được cái nội dung giá trị
Nội địa, chứng minh được cái giá trị
Giá tăng của mình, chứ không phải là
Mình là cái nơi để mà Trung Quốc họ tuần hàng sang
Để lắp dắp đơn giản
Rồi là gắn nhãn vào
Cái câu chuyện đó nó đã là cái thời trước đây rồi
Bây giờ chúng ta chuẩn bị
Vương minh một kỷ nguyên mới rồi đúng không
Phải khác chứ đúng không quý vị
Chúng ta phải có những cái sự
Thăng tiến hơn chứ
Không thể mãi là công sưởng cho Trung Quốc được
Cái vấn đề công sưởng cho Trung Quốc thì
Nhiều nước Đông Nam Á họ đều như vậy
Malay, Indo thậm chí những nước như vậy
Bao nhiêu năm nay họ cũng vẫn một cái công thức quen thuộc thôi
Là Trung Quốc họ
Đưa hàng sang, lắp dắp rồi gắn nhãn
Để mà lách thế Hoa Kỳ
Từ trước khi mà ông Trump ra ra cái
Thuế quan này cơ
Chứ không phải là bây giờ
Nhiều nước An San, nhiều nước Mỹ Latin
Rồi thậm chí cả những cái nước mà Bắc Mỹ
Như là Canada, Mexico
Họ cũng đều dùng cái bổn đó
Để mà có thể là
Có được lợi trong cái câu chuyện mà
Thuế quan
Nhưng mà về lâu về dài làm sao mà Mỹ họ để im được
Không phải ông Trump thì sẽ là người khác
Họ sẽ không bao giờ để im
Để mà Mỹ ngày càng bị lợi dụng nhiều như thế
Bị Trung Quốc hút máu rút ruột như vậy
Họ sẽ có chế tài
Và chế tài của ông Trump
Tôi đánh giá là nó còn nhẹ chán đấy
Ông ấy dọa thì có vẻ là ghê khớm
Đúng không ạ
Người ta gọi là sấm to như một mưa nhỏ
Nghĩa là ông vẫn để các cái cửa thoát
Để những cái
Chừa lại những đường lùi trong các quốc gia
Chứ không phải là ông ép
Mục đích không phải là
Thật sự là
Cái đây nó là một cái bẫy của truyền thông này
Quý vị nếu như mình nhìn nghe truyền thông nói
Thì tưởng ông Trump là ép các cái nước nhỏ
Là bắt họ phải
Là nộp thuế này kia
Rồi là ô ép các nước nhỏ
Nhưng mà mục đích của ông không phải thế
Mục đích là Trung Quốc ơ
Trung Quốc mới là cái điểm đến của những chính sách thuế quan này
Cho nên quý vị thấy rằng là
Mức thuế của các nước khác nó giảm nhanh chóng lắm
Từ lúc là 49-50%
Bây giờ chỉ còn 19-20%
Mà 19-20% đó đã bao gồm
10% mức thuế cơ bản rồi đấy
Có nghĩa rằng là
Cái câu chuyện mà thuế quan này
Không phải là để các nước nhỏ ngày càng yếu đi
Mà để tập hợp các nước nhỏ lại
Dưới mỗi ngọn cửa chung
Còn nếu anh mà phơi hợp ok với tôi
Thì anh sẽ được hưởng lợi thôi
Có đi có lại, nguyên tắc của tự do thương mại là thế
Có đi có lại
Anh muốn được thì anh phải mất
Anh phải hy sinh, chịu những cái thử thách
Làm gì có cái chuyện mà anh muốn được
Được vào thị trường của tôi mà anh lại
Không phải chịu mất cái gì, đúng không ạ
Nó là sự công bằng thực sự đấy
Chứ không phải là OEM đâu
Hoa Kỳ cũng đã ngầm xem Việt Nam
Là một cái chốt chặn để mà
Sản xuất và thay thế
Một phần Trung Quốc trong cái chuỗi cùng với toàn cầu
Và đây là cái điều mà
Nhiều nước muốn mà không được đâu
Cái việc áp thuế cao nhưng mà có thỏa thuận song phương
Cho thấy là Mỹ vừa cảnh báo lại vừa đầu tư
Chiến lược cho Việt Nam
Thì đây nó nên là một cái tín hiệu đáng mừng
Người lại đáng lo
Tôi có dạo một vòng trên các trang mạng
Rồi là cũng nhiều
Những cái bài đăng và bài viết cũng phân tích về câu chuyện này
Và hầu hết tôi đọc được
Những ý kiến tiêu cực về câu chuyện này
Nhiều người lo lắng
Và nhiều người cũng cảm thấy bất mãn một chút với Hoa Kỳ
Tại sao áp thuế Việt Nam cao thế
Nhưng mà theo cái đánh giá cá nhân của chúng tôi
Thì câu chuyện này nó là
Vừa là thách thức nhưng cũng vừa là cơ hội
Mọi việc đều phải
Đến xét ở hai khía cạnh
Một vấn đề bao giờ nó cũng hai mặt
Chúng ta không chỉ nên nhìn vào một mặt
Chúng ta thấy là Mỹ đánh thuế nặng Việt Nam như vậy
Thì chúng ta bắt đầu lo lắng rồi là
Chúng ta giao động
Mọi chuyện nó đang còn ở phía trước nữa cơ
Khi nào mà Mỹ
Việt Nam còn có những cái thỏa thuận
Thương mại song phương thực chất hay là
Thậm chí nó đi lên là hiệp định song phương về thương mại đi
Thì lúc đó là Việt Nam lại
Có được lợi lớn chứ không phải là bị thiệt hại đâu
Mức thuế 20% lúc đó
Nó chẳng là gì cả
Một khi mà đã có hiệp định thương mại
Đó
Nhưng mà tất nhiên thì Việt Nam cũng có những thiệt hại đầu tiên
Muốn gượng thì phải mất mà
Thì chúng ta cùng xem là Việt Nam sẽ mất những gì
Từ cái mức thuế cao như vậy
Đầu tiên là cái thuế 20% này
Là cái mức cao nhất Asia
Và nó sẽ làm hàng hóa Việt Nam kém cạnh tranh hơn một chút
So với các nước như là Cam
Malaysia hay là Thái
Nhiều doanh nghiệp nhỏ ra công
Lắp ráp cũng sẽ bị bóp
Cái biên lợi nhuận và thậm chí là mất đi đơn hạ
Đó là một thực tế mà chúng ta có thể nhìn thấy
Mỹ có thể là yêu cầu
Kiểm tra xuất xí thường xuyên hơn
Sát chặt hơn
Doanh nghiệp cũng sẽ bị bắt buộc
Phải chứng minh cái tỷ lệ nội địa
Rồi thậm chí là phải phân tích cả chuỗi
Cung cứng độ vào
Chi phí để mà tuân thủ là nó cao đấy
Và nó cũng ảnh hưởng đến tốc độ xuất khẩu
Bởi vì là các doanh nghiệp Việt Nam
Họ vẫn chưa bắt kịp được với cái diễn biến mới này
Bây giờ đúng một cái mà Mỹ thay đổi chính xác như vậy
Là họ cũng phải chạy
Vừa chạy để mà vừa có thể là
Thả mãn được cái yêu cầu của đối tác chứ
Cho nên là
Những cái doanh nghiệp lớn thì không sao
Bởi vì họ có cái bài bản và có cái quy trình sẵn rồi
Nhưng ví dụ các doanh nghiệp nhỏ thì
Thuyền nhỏ mà gặp sóng lớn
Thì chắc chắn là phải tròng trành rồi
Họ sẽ có những cái khó khăn
Chúng tôi cũng có thể là
Chia sẻ những cái khó khăn đó
Cho các doanh nghiệp nhỏ mà vừa
Với các doanh nghiệp lớn thì họ không sao
Thật sự mà nói
Không lo cái điều này
Họ có cái quy trình chuyên nghiệp
Họ có thể là mình bạch hóa mọi thứ nó dễ dàng
Nhưng các doanh nghiệp nhỏ và vừa
Lấy công làm lãi chẳng hạn
Thì tăng chi phí cũng đồng nghĩa
Vì họ sẽ giảm lợi nhuận rất nhiều
Đó là cái khó khăn lớn
Và nếu như không xử lý tốt được cái vấn đề trung chuyển này
Thì các doanh nghiệp Việt Nam có thể bị
Cho vào danh sách là
Thao túng thương mại
Một loạt cái mặt hàng như là gỗ
Linh kiện điện tử
Giày dép
Nó sẽ có nguy cơ phải chịu thêm thuế phòng vệ
Từ Mỹ trong tương lai
Nếu đánh giá về tổng thể
Thì Việt Nam bị đánh thuế cao nhất ASEAN
Nó không phải là một thất bại
Mà là một phép thử chiến lược
Hoa Kỳ họ vừa trừng phạt
Vừa đầu tư chính trị
Bởi vì Việt Nam là nước duy nhất có thỏa thuận riêng với Hoa Kỳ
Cho đến lúc này
Trong khi Thái, Cam này
Chỉ mới ký một cái thỏa thuận thương mại khu vực thôi
Và cái giá của cái mức thuế
20% nó là cơ hội
Dẫn đầu ASEAN trong chuỗi cung ứng thay thế Trung Quốc
Nếu như Việt Nam xử lý được các vấn đề
Về xuất xứ hàng hóa
Nâng cao tỷ lệ nội địa hóa
Rồi tăng liên kết khu vực để mà tránh bị cô lập
Và nếu chúng ta vượt qua được cái giai đoạn
Khó khăn đầu tiên này
Vượt qua được cái thử thanh này
Bằng những cái sự cải cách về chuỗi cung ứng và minh bạch thương mại
Thì cái con số
20% hôm nay
Nó có thể đổi lấy 10 năm dẫn đầu ASEAN
Về thương mại chiến lược với Mỹ
Ít nhất là như vậy
Và nó là một cái bước tiến chiến lược dài hạn
Chứ không phải là nhìn ngắn hạn đâu
Chi phí ngắn hạn đó là mức thuế 20%
Nhưng bước tiến dài hạn
Đó là dẫn đầu chuỗi cung ứng
Một sự đánh đổi như vậy tôi cho là nó không hề quá đáng
Và từ chi phí ngắn hạn
Nó sẽ có thể trở thành
Chuyển hóa thành lợi thế cạnh tranh dài hạn
Nếu như chúng ta hành động đúng
Và kịp thời
Hành động chuẩn
Thì cơ hội nó sẽ là cơ hội vàng
Mỹ thì họ đang cần một cái đối tác
Để mà thay thế Trung Quốc trong vai trò là công sưởng thế giới lắm
Họ cần rất cần
Từ nhiều năm nay rồi chứ không phải bây giờ
Và nếu Việt Nam thể hiện được một cái sự
Tuân thủ luật chơi
Minh bạch và không bị Bắc Kinh tháo túng
Thì Mỹ sẽ
Có một cái sự gia tăng niềm tin chiến lược với Việt Nam
Và khi cái niềm tin đủ lớn
Thì thuế quan nó sẽ được điều chỉnh ngay thôi
Nó là một cái phần thưởng chiến lược thôi
Hôm nay là mức thuế này
Ngày mai là mức thuế khác ngay
Nó rất linh hoạt, nó điều chỉnh tùy lúc, tùy thời, tùy đối tượng
Và nó là một công cụ
Cực kỳ linh hoạt trong tay ông Trump
Hôm nay ông ấy cảm thấy
Là nước này không tuân thủ
Thì ông đánh thuế 4-6%
Ngày mai nước đó họ làm tốt, tuân thủ, phối hợp tốt với Mỹ
Thì mức thuế hoàn toàn có thể về 0%
Bất cứ lúc nào
20%
Câu chuyện Việt Nam cũng thế thôi
Nếu chúng ta thuyết phục được ông Trump
Rằng Việt Nam chúng tôi là cái điểm đến tin cậy đấy
Các bạn hãy tin chúng tôi
Bởi vì chúng tôi là những người chơi
Mà luôn tuân thủ luật chơi
Chúng tôi không giống Trung Quốc
Chúng tôi không phải kẻ pháo luật chơi
Như vậy thì ông Trump sẵn sàng là ông sẽ giảm thuế ngay thôi
Cho nên nhìn cái mức thuế 20%
Đừng nghĩ là nó là mãi mãi
Nó có thể thay đổi bất cứ lúc nào
Tùy vào tâm trạng
Tùy vào tình huống, hoàn cảnh
Nếu nhìn ra bên ngoài
Thì chúng ta thấy là câu chuyện Ấn Độ
Nó là một cái tiên lệ
Họ đã từng bị áp thuế nặng
Ở giai đoạn đầu
Nhưng mà sau thì họ cải cách theo hướng thân Mỹ
Nhiều ngành đã được tháo gỡ thuế quan, miễn thuế
Nhiều nước khác cũng thế
Khi Hoa Kỳ thấy được Việt Nam kiểm soát tốt
Được chuỗi cung ứng
Và không bị trở thành một nơi trung chuyển
Thì Washington chắc chắn là sẽ khuyến khích
Các doanh nghiệp Mỹ rút khỏi Trung Quốc
Và sang Việt Nam làm ăn
Các tập đoàn công nghệ sẽ được hỗ trợ
Sản xuất, linh kiện
Đặt cơ sở tại Việt Nam
Thông qua những ưu đại nội địa
Hàng loạt doanh nghiệp như là Apple
Tesla hay Intel
Họ đang xem Việt Nam là một cái điểm đến chiến lược
Nhưng mà sở dĩ lâu nay
Họ vẫn rè rặt bởi vì
Cái rủi ro bị gắn với Trung Quốc
Và nếu Việt Nam vượt qua được cái bài test này
Có thể gọi là bài test năng lực đầu vào
Thì cái làn sóng FDI mới
Nó sẽ ổ ạt đổ vào ngay
Giờ chúng ta hình dung đơn giản như là
Cái việc mà chúng ta cầm CV đi xin việc
Bao giờ ứng viên xin việc
Cũng phải trải qua những bài test
Test năng lực, test trình độ, test đầu vào
Vượt qua được thì anh sẽ hưởng
Cái mức lương ưu đại, hưởng cái mức lương mà anh muốn thôi
Còn không vượt qua được thì xin lỗi
Anh cứ ở đó
Ở vòng gửi xe thôi
Nó đơn giản lắm, quy về cái câu chuyện
Doanh nghiệp và thương mại
Nó đơn giản như vậy, chúng ta hình dung như vậy
Giống như là chúng ta cầm một hồ sơ
Đi xin việc thôi
Vượt qua được tất cả những cái thử thách
Từ cái nhà tuyển dụng, thì chúng ta sẽ được hưởng
Cái mức lương mơ ước của mình
Đúng không ạ
Còn nhìn sang Cam, Thái, Malay
Thì hiện họ chỉ được các thuế theo vùng thôi
Họ không có gì đặc biệt cả
Họ cũng chẳng có cái cam kết song phương nào với Hoa Kỳ
Còn Việt Nam nếu mà chứng minh được
Mình có cái tiêu chuẩn
Cao hơn các nước ASEAN
Thì sẽ là một cái nước
Mà Mỹ đặc biệt quan tâm trong cái thời gian tới đây
Và sẽ có cái hành lang thương mại riêng với Mỹ
Điều đó tuyệt vời quá chứ đúng không ạ
Nói cái khác là mỗi chút vấn đề hiện nay
Nó đang làm
Là cái lòng tin
Đối bên họ đang vun bồi
Cái lòng tin
Mỹ thì muốn thấy là cách mà Việt Nam thể hiện
Cái sự cải cách chiến lược
Nó bằng những cái
Hành động thực chất
Không phải là cam kết bằng văn bản đâu
Yếu tố lòng tin nó đang là
Yếu tố cốt lõi
20% thế đó
Nó có thể thay đổi tùy theo lòng tin chiến lược của Mỹ
Đó
Cho nên là nhiều nhà phân tích kinh tế
Họ cũng đồng ý quan điểm rằng là
Việt Nam đang có trên tay
Một cơ hội chiến lược
Và nó chỉ đến một lần thôi, nó không đến nhiều lần
Nếu chúng ta không tận dụng được cơ hội vàng này
Thì nói chung là
Cũng thiệt hại lớn đấy, mất mát cũng lớn đấy
Và chúng ta lại sẽ như nhiều quốc gia khác thôi
Mỹ vẫn sẽ đối xử với Việt Nam
Như nhiều quốc gia khác
Bây giờ họ đang chăm sóc đặc biệt
Nói chung là vào cái dạng chăm sóc đặc biệt
Nhìn chung cái thách thức lớn nhất của Việt Nam
Bây giờ ấy
Nó không phải là cái thế quan từ Mỹ đâu
Nó có mấy vấn đề thách thức
Một là làm sao thoát được ra khỏi cái
Gọi là cái bóng của Trung Quốc
Chúng ta biết rằng là
Việt Nam là nhập nguyên liệu chủ yếu từ Trung Quốc thôi
Mà không chỉ Việt Nam, nhiều nước cũng thế
Nói thẳng ra là vậy
Họ nhập nguyên liệu giá rẻ từ Trung Quốc
Họ sản xuất và bán hàng giá đắt sang Mỹ
Đấy là cái chiến lược của nhiều nước rồi
Nước nào mà muốn giàu
Thì phải làm thế kiểu đấy
Các bạn nhìn thấy Hàn Quốc, Nhật Bản
Họ cũng làm thế
Họ là những nước phát triển đấy nhá
Ở châu Á họ là phát triển hàng đầu
Nhưng họ cũng làm thế thôi
Hay là trong khu vực này như là Thái này
Malay, Indo cũng làm như vậy
Nguyên liệu từ Trung Quốc thì nó rẻ nhất thế giới rồi
Không còn nơi nào rẻ bằng nữa
Mà nó làm ra nguyên liệu nhiều
Mẫu mão đa dạng phong phú
Có thể là đáp ứng mọi nhu cầu
Doanh nghiệp Việt Nam thì
Muốn nhanh mà cho nên là cứ nhập
Thậm chí là nhập nguyên con về
Xong bắt đầu là xuất đi thôi
Như vậy thì cách làm ăn nó đơn giản
Và nó mang lại lợi nhuận nhanh
Quay vòng vốn nhanh
Có thể tái đầu tư sản xuất nhanh
Cái điều đó ai chẳng muốn là cái doanh nghiệp
Bao giờ cũng muốn là cái vốn của mình nó phải quay vòng nhanh
Nó không bị động vốn
Ví dụ như là vốn nó động
Thì cái tuần hoàn
Với dòng tiền nó không có
Thì làm sao anh phát triển được
Lúc nào nó cũng phải lưu truyển
Lúc nào nguyên liệu nhập về cũng phải là
Sản xuất ra được thành phẩm
Hết
Lúc nào kho nguyên liệu nó cũng phải ở trong tình trạng là gần hết
Thành phẩm bán đi không tồn kho
Thế thì nó mới phát triển được
Nhưng mà thoát Trung Quốc thì không dễ đâu
Nhiều nước cũng hồ hào thoát Trung
Nhưng mà đâu có thoát được đâu
Nó khó ở cái điểm này
Cho nên thách thức lớn nhất của chúng ta đó là làm sao thoát được
Cái nguồn nguyên liệu từ Trung Quốc
Đa dạng hóa cái nguồn nguyên liệu lên
Xây dựng được những vùng nguyên liệu riêng của mình
Thế cái việc khó thứ 2
Đây là
Làm sao để tăng tỷ lệ nội địa hóa
Thì nó cũng là một cái hệ quả đấy từ cái việc mà
Thoát khỏi cái nguồn nguyên liệu Trung Quốc thôi
Chúng ta phải nâng cấp chính mình thôi
Không còn cách nào khác cả
Nếu muốn trở thành một nước công nghiệp
Một cái nước phát triển
Hơn nữa trong thời gian tới
Ví dụ chúng ta đặt ra mục tiêu là 2045 đúng không
Trở thành một cái nước cơ bản là
Nước có thu nhập cao đúng không
Thế từ 2045 đến bây giờ
Còn 20 năm nữa thôi
Thì liệu chúng ta trong 20 năm đó
Có giải quyết được cái vấn đề đó hay không
Nếu giải quyết được thì nó sẽ là
Cái thành công lớn
Đó là những thách thức mà chúng ta phải đối mặt
Chứ không phải là mức thuế 20 hay 30% từ Mỹ đâu
Cái mức thuế đấy
Quý vị hình dung nó chỉ là ngắn hạn thôi
Nó không phải là cái bài toán mà chúng ta cần phải giải
Chúng ta cũng phải giải quyết vấn đề
Nó quá nhỏ
Thực sự
Những vấn đề mà chúng ta muốn là dài hạn
Thì nó phải nhìn được cái tầm nhìn chiến lược 2-30 năm cơ
Còn mức thuế này nó chỉ
Vài năm thôi
Thậm chí có khi hết nhiệm kỳ ông Trump là mức thuế nó cũng không còn như vậy nữa
Chúng ta đi giải quyết
Mức thuế đó làm gì
Quan tâm đến cái mức thuế 20% hay là 19 hay là
30% làm cái gì
Hãy quan tâm đến những vấn đề nó sâu xa
Nó rộng lớn hơn tầm nhìn nó bao quát hơn
Hãy nhìn đến thập điên tới đi
Xem là Việt Nam có chớp được cái cơ hội
Mà hiện tại chúng ta đang có quan hệ rất tốt với các nước phương Tây
Hoa Kỳ rồi cả những nước phát triển
Tại Đông Nam Á hay Đông Á như là
Nhật Hàn hay là những nước
Thái v.v
Chúng ta có trở thành đối tác tốt lõi
Trong chuỗi cung cương mới sau Trung Quốc hay không
Đó là những câu hỏi phải giải quyết đấy
Nơi nguy hiểm nhất lại là nơi an toàn nhất
Nơi thách thức lớn nhất lại là nơi
Có cơ hội lớn nhất
Nếu chúng ta đủ bản lĩnh
Giám bước đi và tạo ra sự khác biệt
Thì tôi tin rằng là
Cái cuộc thương chiến Mỹ-Trung này
Nó sẽ là một bước ngoặt
Với lại kinh tế Việt Nam
Tái định vị được cái vị thế quốc gia thôi
Thế thì cũng liên quan đến câu chuyện
Con số thuế này thì
Cộng đồng mạng họ cũng suôn sao bàn tán
Là cái việc là
Việt Nam còn bị đối xử thua cả Cam
Việt Nam 20% thuế còn Cam chỉ có 19 thôi
Thế là tại sao lại như vậy
Thì chúng ta lại nói về câu chuyện con số
Ngày 1 tháng 8
New York Times họ đưa tin là Cam đã đồng ý
Giảm thuế quan và
Thở phào nhẹ nhọn
Đã được Mỹ đồng ý
Và chúng ta biết là Cam là cái nước
Thậm chí còn trung chuyển ghê gớm hơn cả Việt Nam
Là một sân sau đích thực của Trung Quốc
Thậm chí Trung Quốc còn chi phối
Nhiều mặt của Cam
Và Mỹ cũng thừa biết là Trung Quốc ảnh hưởng lớn đến Cam như thế nào
Nhưng mà
Họ tại sao lại ăn thuế có 19% thôi
Liệu có điều đấy có phải là vô lý hay không
Chúng ta hãy phân tích thêm một chút
Camuchia họ có thực sự được thở phào hay không
Hay là đế chế của ông Hun Sen
Đang bị dồn vào một con đường khác
Mà nó thậm chí còn cùng quẫn hơn
Nếu như ngày 1 tháng 8
Truyền thông quốc tế họ đưa tin về cái việc là
Camuchia chính thức đã được thỏa thuận với Mỹ
Và theo đó thì
Mức thuế quan nó
Áp lên hàng hóa Camuchia sang Mỹ là 19%
Thay vì con số
Từ 25, 35% hay là 49%
Mà nhiều người đã từng dự đoán
Cùng với thỏa thuận thì chính quyền Hun Sen
Đã phát đi một tín hiệu lạc quan
Đó là chúng tôi đã thoát được một cái đòn giáng
Chí tử từ Washington
Bây giờ ai thoát được cái đòn giáng thuế quan từ Mỹ là vui lắm
Hun Sen càng vui
Bởi vì sau cái xung đột với Thái Lan
Họ cứ nghĩ rằng Hoa Kỳ cũng sẽ áp ra những lệnh trừng phạt
Mình, nhưng không
Hoa Kỳ chơi ở cái song phẳng, nếu như anh tốt với tôi
Tôi sẵn sàng đối tốt lại với anh
Báo chí nước ngoài thì họ
Coi đây là một cái hơi thở phào nhẹ nhõm
Trong thời điểm nóng
Vì Campuchia đang có cơ hội sửa sai
Bì nhổn thương mại và tránh được một cái đột rút
Vốn FDI ồ ản
Tuy nhiên đánh giá sâu sắc từ góc nhìn chiến lược
Thì cho thấy là cái niềm an ủi đó
Nó rất là mong manh, thậm chí nó có thể là
Cái sự nhầm lẫn chiến lược chết người đó
Không hề đơn giản như những gì chúng ta nhìn thấy đâu
Thế thì
Cái 19%
Mà áp thuế dành cho Campuchia đó
Nó không phải một ân huệ đâu thưa quý vị
Mà là một cái liều thuốc
Giảm đau tạm thời thôi
Để nhằm giữ Campuchia trong trạng thái mà
Sống dở chết dở
Và nó cho phép chính quyền Hunsen
Tạm duy trì cái dòng hàng xuất khẩu
Nhưng mà đồng thời lại khóa chặt các cái lựa chọn
Chiến lược giải hạn cho họ
Và khiến cho Phnom Penh mất đi cái tính chủ động
Trong cái chính sách đối ngoại và thương mại của mình
Tại sao lại như vậy
Thế thì chúng ta nhận ra là những cái bài viết kiểu như là
Trên New York Times ấy
Mà chúng tôi vừa mới trích dẫn cho quý vị
Thực chất nó là truyền thông lạc quan hộ thôi
Một cái kiểu lạc quan trước
Một cái bẫy nhận thức nguy hiểm
Những cái tiêu đề như vậy nó gợi
Một cảm giác rằng là Hoa Kỳ đang nhẹ tay
Vì còn cần Campuchia
Rằng là chính quyền Phnom Penh
Có khả năng mặc cả với Washington
Và cái mức thuế 19% là là tín hiệu tích cực
Và có thể đảo ngược trong tương lai gần
Nhưng mà thực tế nó lại diễn ra ngược lại
Truyền thông thì nói một đẳng
Nhưng mà thực tế nó lại diễn ra một nẻo
Hoa Kỳ họ đã làm
Một cái điều nguy hiểm hơn
Họ không trừng phạt
Không ra mặt trừng phạt
Mà họ giữ camp ở cái mức là
Gọi như là người ta hay nói
Một thật ngữ là từ hay là từ hình treo
Gọi là
Từ hình trơ thì hay nhán
Tạo ra một cái trạng thái
Bất ổn kéo dài
Đủ để kìm hãm phát triển nhưng mà không để camp có cớ
Để mà ngả hẳn với Trung Quốc
Nói chung là một cái sự mập mờ
Nói thẳng là như vậy
Lờ đờ nước hến
Người ta có cái câu là lờ đờ nước hến
Cho lòng tương tư
Cứ nửa đục nửa trong như vậy
Để đối phương không biết đâu mấy lần cả
Không biết cái dụng ý thực sự của mình là gì
Và cái việc mà
Mỹ nhắm vào Campuchia nó cũng có 3 nguyên nhân cơn lõi
Thưa quý vị
Đầu tiên đó là
Cái vai trò mà trung chuyển hàng hóa ngày càng rõ của camp cho là Trung Quốc
Báo cáo hải quan Hoa Kỳ
Nó cho thấy là xuất khẩu từ camp
Sang Mỹ nó tăng tới 73%
Chỉ trong 18 tháng qua
Nó vượt xa tốc độ tăng trưởng GDP
Và năng lực sản xuất nội tài của họ
Họ lấy đâu ra nhiều hàng như vậy
Để mà xuất sang Mỹ
Chỉ có thể là trung chuyển hàng Trung Quốc thôi chứ
Tăng 73%
Chỉ trong là 1 năm rưỡi
Cái tốc độ tăng trưởng GDP của họ
Nó không thể nhanh mức độ như vậy cả
Quan hệ
Quốc phòng đầu tư với Trung Quốc
Của camp cũng quá sâu
Các căn cứ hải quân như RIM
Dự án sân bay Darasaco
Hay là các đặc khu kinh tế giáp biển
Nó đều có cái bóng dáng của Bắc Kinh đó hết
Và đó là lý do
Mà Mỹ nghi ngờ là camp không còn
Có cái sự trung lập chiến lược nữa
Họ đang ngả về phía Trung Quốc nhiều hơn
Điều này thì ai cũng biết
Ai cũng biết
Và lý do thứ 3 đó là hệ thống chính trị
Gia đình trị nó khiến các cái thỏa thuận
Nó thiếu đi sự tin cậy
Washington đánh giá rằng là mọi quyết định thương mại
Và chính sách của camp nó đều phục vụ
Lợi ích của nội bộ của gia tộc ông Hunsen
Thay vì những mục tiêu quốc gia
Như là trong một chương trình chúng tôi đã phân tích rồi
Và điều này nó làm gia tăng
Cái rủi ro trong đàm phán dài hạng
Nói cách khác thì cái đòn 19% thuế này
Nó là một cái dây thừng để buộc
Vào tay Campuchia
Để Mỹ có thể kéo nước này về cái bàn cờ ASEAN
Một cái bàn cờ mới do Washington dẫn dắt
Cho nên cái mức thuế đó
Nó không phải là phần tưởng đâu
Mật ngọt chết ruồi đấy
Nó là tín hiệu cảnh báo
Và cái việc mà camp
Thở phào thực ra nó chỉ là
Biểu hiện của một cái nạn nhân
Chưa biết mình là
Đang phải tự hình treo
Chờ thì hình hán thôi
Việc camp đạt được
Một thỏa thuận với Washington
Nó đã được chính quyền Hunsen
Đưa ra một tuyển truyền rầm rộ
Xem như là một cái chiến thắng tránh được tai họa
Nhưng mà nếu phân tích cái bản chất
Kinh tế chiến lược của con số này
Thì có thể thấy đây chỉ là một cái liều thuốc giảm đau nhẹ
Theo như chúng tôi đã nói
Thậm chí nó là một cái hình thức
Quyền lực kiểm soát mềm mắc kinh tế
Hơn là một cái sự cứu rỗi thực sự
Với nền kinh tế của Campuchia
Tính đến ngày 1 tháng 8 vừa qua
Dữ liệu do Bloomberg và USTR
Văn phòng đại diện thương mại Hoa Kỳ công bố thì
Việt Nam bị áp mức thuế cao nhất 20%
Tính các nước ASEAN nhé
Camp là 19%
Thái, Malay, Indo từ 9-14%
Philippines là 8%
Singapore thì miễn trừ
Bởi vì không có nghi vấn trung truyền hàng hóa
Lào Myanmar thì chưa có số liệu
Do không thuộc danh sách 10 đối tác chính
Như vậy là Camp
Nằm ở cái nhóm 2 nước
bị cá nhân hóa áp thuế
Không tính theo cái nhóm ASEAN
Nhưng mà khác với Việt Nam đây không phải là ưu ái với họ
Mà là cái đòn nhắm riêng biệt
Ngụ ý là anh đang bị chúng tôi
theo dõi đặc biệt
Và tại sao cả Camp lẫn Việt Nam đều bị áp
Thuế riêng như vậy? Bây giờ chúng ta lại nói là
Việt Nam với Việt Nam là cơ hội còn với Camp nó là
Một cái án tử hình treo
Bởi vì thế này chúng ta lại phải phân tích lại
Về cái địa chính trị trong khu vực này
thì Campuchia họ đang chọn phe
là Trung Quốc rồi
Nên nhớ là họ đã từng phá những cái tòa nhà
mà Hoa Kỳ tài trợ ở căn cứ Rim
để mà Trung Quốc nhảy vào xây dựng
Và khiến cho người ta nghi ngờ rằng là Trung Quốc
có thể được độc quyền sử dụng căn cứ Rim
Một căn cứ quá quan trọng
ở khu vực sườn phía Nam Biển Đông
Từ căn cứ này hải quân Trung Quốc
có thể triển khai cực nhanh tại Malacca
Và ảnh hưởng lớn đến chiến lược của Hoa Kỳ trong khu vực
Rồi Hoa Kỳ cũng đã từng gần đây tung ra
nhiều lệnh trừng phạt với lại Campuchia
Cấm vận vũ khí Campuchia
Sau khi Hoa Kỳ cấm vận vũ khí Campuchia
thì Hun Sen thậm chí có nói rằng
Chúng tôi có dùng vũ khí Hoa Kỳ đâu
Cấm chả làm gì với chúng tôi
Nói chung là thái độ vẫn cứ câng câng như thế
Không sợ hãi
Cho nên là
Cái câu chuyện của Camp và của Việt Nam
nó khác nhau hoàn toàn
Việt Nam với cái chính sách
ngoại giao cây tre linh hoạt
thì luôn luôn là
không làm mất lòng Hoa Kỳ chút nào
Thậm chí lại còn là
làm cho Hoa Kỳ vui
làm cho Hoa Kỳ thích
Không có những chiến lược gây tổn hại trực tiếp đến Hoa Kỳ
Thế thì vị thế của hai nước
nó phải khác nhau chứ
Dù là thậm chí mức thuế của Việt Nam nó còn cao hơn
Nhưng về bản chất là nó khác xa với mức thuế của Camp
Với Campuchia thì đó là
một cái tử hình treo, một cái án
chờ thi hành án
Còn với Việt Nam nó là một cái cơ hội
Sở dĩ nó có sự khác biệt là chúng tôi phải giải thích rõ như vậy
Để nhiều quý vị có thể nói rằng ông này
lưỡi không xương, nhiều đường lất léo
Với Việt Nam thì ông nói là cơ hội, còn với Camp thì
ông lại bảo nó là thách thức, nó là
án treo
Thì cụ thể sự việc nó là như vậy
Nó phân biệt với nhau bởi vì cái thái độ
giữa Việt Nam và Campuchia với Mỹ là nó khác nhau
Thái độ, quan trọng là cái thái độ
Cùng một cái lỗi nhưng mà
thái độ khác nhau thì nó sẽ mang đến những kết quả khác nhau
Đúng không ạ?
Cái mức thuế mà Camp
mà đang gánh bây giờ ấy
Nó không thể bảo đảm
cái bình ổn lâu dài cho nền kinh tế của họ được
Mức thuế đó nó khiến
họ mất đi lợi thế cạnh tranh dựa vào giá rẻ
Một cái lợi thế mà họ
lâu nay vẫn tự hào
Đa phần hàng hóa xuất sang Mỹ của Camp
nằm trong phân khúc lao động rẻ, gia công thấp
Và chủ yếu nó chỉ là những đồ diệt may
giày dép, gỗ, đồ nội thất v.v
Các ngành này thì nó rất là nhạy cảm
với chi phí đầu vào
Khi cái biên lợi nhuận nó vốn chỉ từ 5-8%
Mức thuế lên đến 19%
nó sẽ khiến cho nhiều đơn hàng chuyển sang
các nước khác như là Bangladesh, Việt Nam hoặc là Mexico
Chưa kể là
các nhà đầu tư nước ngoài
Nhật, Hàn, v.v
Thậm chí cả Mỹ nữa, họ đang có sự hướng
ngừng mở rộng vốn FDI tại Campuchia
Chờ xem chính sách cổ định hay không
Cái việc FDI đình trệ
nó là dấu hiệu sớm của suy thái thương mại
Và khác với các nước
mà được xếp theo nhóm thì Camp
họ nằm trong diện theo dõi đặc biệt
Mỗi quý thì Washington sẽ cập nhật đánh giá
và nếu phát hiện là có vi phạm tiếp tục tuần hàng
Trung Quốc, duy trì đặc khu
sản xuất mờ ám như là Sihanoukville
hoặc là các động thái quân sự hóa liên kết với Bắc Kinh
thì mức thuế nó có thể tăng lên ngay lập tức
Nghĩa là 19% nó chỉ là
con số ban đầu thôi
Nghĩa là Camp họ không có cái vùng an toàn pháp lý
Thay vào đó là những cái án treo
khiến mọi quyết định đầu tư ở đây
nó trở nên rủi ro hơn
Và nhà đầu tư họ nhìn thấy như vậy
thì họ không dám, họ khiếp sợ, không dám đầu tư vào Camp đâu
Và
một trong những điều kiện để Mỹ giữ
mức thuế của 19% là cải tổ chỗi cung cứng
theo kết chuẩn bình bạch
loại bỏ các nhà máy trá hình của Trung Quốc
rồi mở hệ thống kiểm toán hải quan
cho các chuyên gia độc lập
Thế nhưng mà Camp họ liệu có làm được điều này không?
So với Việt Nam thì
cái việc mà Camp làm được nó là khó hơn rất nhiều
Các cái cải cách này
chủ yếu nó mang tính hình thức thôi
Thậm chí là có dấu hiệu nguy tạo dữ liệu thương mại
để mà đánh lừa các kiểm toán viên Mỹ
Bởi vì
Trung Quốc họ đã thâm nhập quá sâu vào nền kinh tế của Camp
Họ điều tiết mọi thứ
Cho nên Camp mà muốn thoát khỏi Trung Quốc
thì khó hơn bằng lên trời
Bây giờ Camp họ đang bị kẹt giữa
hai gọn kìm
Nếu họ xích lại gần với Mỹ thì phải cắt đứt nguồn lợi từ Trung Quốc
mất đầu tư lớn
và có thể bị Bắc Kinh trừng phạt ngầm
Nếu tiếp tục lệ thuộc vào Bắc Kinh
thì họ sẽ chịu thêm thuế
mất đơn hàng, rút vốn
và bị loại khỏi chuỗi cung ứng Mỹ, Nhật, EU
Và tình thế này
nó tạo ra một nghịch lý đó là
dù có thể là thở phào với mức thuế không quá cao
nhưng mà mọi cánh cửa chiến lược
thực chất là đang thu hẹp với Phnom Penh
Và họ không còn quyền
chọn hướng đi chủ động nữa
mà đang bị Mỹ và Trung Quốc
dắt đi bằng cây gậy kinh tế, quân sự chính trị
Một cái nước mà để
hai thế lực rằng xé nhau như vậy
Thậm chí là hai thế lực đó rằng xé dữ dội như vậy
thì nó không thể nào mà an toàn được
Hãy nhìn câu chuyện Ukraine
bị rằng xé bởi Nga và NATO
suốt bao nhiêu năm, cuối cùng chiến tranh nổ ra
và mọi thứ nó đều tiêu tàn
Tốt hơn hết
là đừng giống như Ukraine
Tốt hết đừng để xảy ra câu chuyện kinh bản
tương tự như họ
Đó là cái cùng bất đắc dĩ thôi
Tất nhiên khi mà đất nước của họ
có chiến tranh thì người dân phải cầm súng
và thời thế sẽ tạo anh hùng, tạo ra những kỳ tích
trên chiến trường
Nhưng mà kỳ tích trên chiến trường
xin nhấn mạnh với quý vị
nó không có ít lợi gì đối với nền kinh tế cả đâu
Ai mà chẳng muốn làm ăn yên ổn
Ai mà chẳng muốn phát triển văn hóa, giáo dục, y tế
đúng không ạ
Chiến tranh nó sẽ phá hủy tất cả mọi thành tựu đó
Chiến tranh là cái thứ mà vô nghĩa nhất
Nó sẽ phá hủy tất cả
Thậm chí mất đi cả mạng
Chiến tranh nó là sự hủy diệt mà
Nó là tiêu sản mà
Nó không phải là tài sản
Như chúng ta đã biết là với cái thời gian cầm quyền
kéo dài hơn 4 thập kỷ
thì ông Hun Sen và gia tộc của mình đã xây dựng
một cái đế chế quyền lực kiểu phong kiến hiện đại
Có thể nói là như vậy
Ở Campuchia thì ông ấy không khác gì là quốc vương cả
Thậm chí quyền lực của ông còn lớn át cả quốc vương Campuchia
Và cái đế chế đó
bây giờ họ đang rơi vào trạng thái vừa co cụ
lại vừa lộ rõ
các điểm giãn ức của mình
Mức thuế mới nó không phải là một cú đánh
đánh việc kinh tế nữa đâu
mà chính là một cái đòn công kích
vào nền tảng kiểm soát chính trị và lợi ích
của gia tộc Hun Sen
Và đằng sau cái lớp vỏ ổn định
là một hệ thống đang lún sâu vào thế
không thể cắt đứt Trung Quốc
Nhưng lại cũng không thể ra mặt chống Mỹ được
Thì khó cho họ là như vậy
Từ năm 2003 thì ông Hun Sen đã bàn giao
lại cái ghế thủ tướng cho Human Aid
Nhưng mà ông Human Aid
thì giới quan sát quốc tế nhận định rằng là
thiếu uy tín trong lực lượng cũ
Khả năng điều tiết giữa các nhóm lợi ích kém
và chưa đúc có đủ cái quan hệ chiến lược
ở Mỹ hay Trung Quốc để mà mặc cả
Thóm lại là vẫn phải là tay Hun Sen
Do đó khi mà
Mỹ công bố cái mức thuế này
thì các phe nhóm trong chính quyền họ bắt đầu
nghi ngờ năng lực xử lý khủng hoảng của Human Aid
Và nó sẽ dẫn đến các cái việc
là các nhóm lợi ích họ tìm
cái kênh riêng để mà liên lạc với Bắc Kinh
để mà bảo vệ dòng vốn của mình
Một số doanh nghiệp họ cũng quay sang
là thao túc thương mại phi chính thức
khiến cho hệ thống càng thêm bất đổn
Và nhiều người đang ra câu hỏi là
liệu Hun Sen có trở lại trực tiếp điều hành
trong thời gian tới hay không?
Hay vẫn tiếp tục để Human Aid điều hành về cái kinh tế này?
Nếu có thì đó sẽ là dấu hiệu rõ ràng
cho thấy cái vương chiều chính trị
nó đang lung lay rồi
Hun Sen không thể bỏ rơi đâu được, lại phải quay lại thôi
Cái đế chế của Hun Sen
về bản chất là nó không thể vận hành
nếu không có luồng tiền xuất khẩu ổn định
và cái sự đầu tư từ Trung Quốc
Và sau các đoàn đánh chiến lược
của Mỹ thì hai trụ cột này nó đang
suy yếu nghiêm trọng
Xuất khẩu thì bị hạn chế, bị giám sát
Mỹ không chỉ áp thuế
mà còn yêu cầu minh bạch chuỗi cung ứng
kiểm soát đầu tư có liên hệ với Trung Quốc
và gỡ bỏ những đặc khu kinh tế nhạy cả
Và những yêu cầu này nó xung đột
trực tiếp với cái mô hình doanh nghiệp thân hữu
của chính quyền
Vì phần lớn đặc khu tại Sihanoukville
đều liên quan đến gia đình Hun Sen
hoặc là các tướng lĩnh trung thành hết
Trong khi đó thì đầu tư từ Trung Quốc
nó lại cực kỳ quan trọng với họ
Bởi vì Trung Quốc vốn là cái nhà đầu tư lớn nhất
tại Campuchia
hiện đang thắt chặt chi tiêu vì suy thoái trong nước
và yêu cầu Phnom Penh đưa ra
thêm các cam kết an ninh
như là cho phép đóng quân ở các căn cứ hải quân
như là RIM chẳng hạn
rồi bảo vệ tài sản doanh nghiệp Trung Quốc bằng quân đội
hay là đảm bảo là không đổi trục
để mà ngả sang Mỹ
Những yêu cầu ngày càng gắt khe hơn
và nó khiến chính quyền Campuchia bị kéo rãn cả
về hai phía
có thể dẫn đến khủng hoảng ngoại giao kép
nếu như mà họ không khéo léo xử lý
Và nếu so sánh với Việt Nam hiện nay
thì sự khác biệt chúng ta thấy rất là rõ ràng
Việt Nam thì có thể sẽ chấp nhận
chịu đau ngắn hạn để mà cải cách dài hạn
Còn Campuchia
thì họ sẽ giữ nguyên mô hình lệ thuộc
và né tránh thay đổi
Nói ngay khác thì Cam giống như là một cái cơ thể
đang đắp thuốc cầm máu
trong khi Việt Nam thì đang phẫu thuật
thậm chí là đại phẫu để loại bỏ
các khối ưu chiến lược
Số phận của hai nước như thế nào
thì không cần nói người ta cũng biết
Chỉ có thay đổi
mới là có cơ hội thôi
Còn nếu vẫn giữ nguyên cái lề lối cũ
thì thực sự là không có cơ hội nào hết
trong cái kỷ nguyên mới này
kỷ nguyên yêu cầu minh bạch, cải cách này
Và trong cái chiến lược toàn cầu
mà Hoa Kỳ xây dựng tại khu vực Đông Nam Á
thì Campuchia họ không nằm
trong nhóm các quốc gia có thể tin cậy
hoặc là xây dựng liên minh chiến lược lâu dài
Bởi cái bản chất của họ là
cũng là sớm đầu tối đánh
Có nghĩa là cứ ba bên nào
mà có lợi cho họ là họ sẽ thân thiện thôi
Họ chờ mặt như chờ bàn tay thôi
Theo đó là Washington
nhìn Phnom Penh như là một mắt sích yếu
và dễ bị thao túng bởi Bắc Kinh
Cần giám sát chặt
và có thể xử lý nếu như là
phá vỡ trật tự khu vực
Chính quyền Trump 2.0 họ đang có một cách
tiếp cận rất là rõ ràng với Đông Nam Á
Việt Nam, Philippines, Singapore
được xếp ở nhóm chiến lược ưu tiên
Indo-Malay thuộc nhóm hợp tác chọn lọc
Còn Cam và Myanmar thì bị xếp vào
nhóm theo dõi đặc biệt
Campuchia có vị trí tiếp giáp Vịnh Thái Lan
gần điểm trọng yếu loại eo biển Malacca
và lối vào hậu phương Biển Đông
cái sườn phía nam Biển Đông
Khi mà Trung Quốc ngày càng
áp lực tăng cường lên Biển Đông
thì việc Cam ngả hẳn về phía Bắc Kinh
chính là một lỗ hổng chiến lược
đối với Mỹ và đồng minh
Lỗ hổng này cần phải bịt lại ngay
Đặc biệt là Campuchia lại còn cho
phép Trung Quốc xây dựng căn cứ
tại Rim
Chính quyền Hun Sen không lên tiếng
trước các hành vi khiêu khích của Trung Quốc
tại Biển Đông
Rồi các công ty quốc phòng Trung Quốc xuất hiện
tại Camp
Nó đặt ra rất nhiều dấu hỏi
về cái dòng chảy công nghệ lưỡng dụng
Từ góc độ của Lấu Nam Góc nhìn nhận
thì Campuchia không còn là quốc gia trung lập nữa
mà đã trở thành một cái tiên đồn gián tiếp của Trung Quốc
dù là không tuyên bố công khai
Cho nên là Mỹ càng có lý do chiến lược
để mà áp thuế áp lực lên Campuchia
Họ muốn kéo Campuchia ra khỏi
cái mô hình vệ tinh
của Bắc Kinh
Gây suy giảm cái khả năng hậu thuẫn của Trung Quốc
Và không giống như Việt Nam hay là Indo
Campuchia họ
không có vị thế kinh tế lớn
Cho nên là Mỹ không cần phải đầu tư
để mà lôi kéo họ về phe mình
Mà chỉ cần là đưa ra những cái sự răn đen
như vậy là đủ rồi
Không cho họ giúp Trung Quốc
thành lập căn cứ quân sự hoặc là không gian chiến lược
Và thậm chí là
Mỹ không cần kìm hãm cái mô hình
trung truyền hàng hóa Trung Quốc
Cho nên là Mỹ đã dùng đòn thuế
để mà trừng phạt Campuchia như vậy
Nói như vậy là chính sách của Mỹ với Việt Nam
và Campuchia là hai cách đi
và hai số phận khác nhau như chúng ta nói
Đó là hai số phận hoàn toàn khác nhau
Trong thế kỷ 21 này
khi các loại quyền lực truyền thống đang thay đổi
thì lòng tin chính là quyền lực mềm quan trọng nhất
Chúng ta đã nói rất nhiều về lòng tin rồi
Nếu không có niềm tin chiến lược
có lòng tin
thì không có buôn bán quan hệ
hay thương mại gì hết
Lòng tin thì không thể vay mượn
mà chỉ có thể xây dựng bằng những hành động
thực chất thôi
Thực chất, minh bạch
Hy vọng rằng là Việt Nam và Hoa Kỳ sẽ tạo dựng được
một cái lòng tin như vậy
Chúng ta hãy cùng chờ xem
Đến đây thì chương trình ngày hôm nay cũng xin phép được tạm dừng
Xin mời quý vị chia sẻ những quan điểm cá nhân của mình phần dưới
Chúng tôi rất vui khi tiếp tục được đón nhận
những cái trao đổi của quý vị
để rộng được dư luận
Xin chào và hẹn gặp lại
