5 ĐẠI ÁN TRU DI CỬU TỘC CHẤN ĐỘNG NHẤT VIỆT NAM - CHÓ MÈO KHÔNG THA

Trong suốt triều dài lịch sử Việt Nam Có những thời khắc mới chỉ một cái chết bất ngờ Một bản án vội vàng Hay là một cuộc chuyển giao quyền lực Cũng đủ để biến cả dòng tập khung mạnh Thành những vết nhờ ám ảnh nhìn đời Đó là lúc mà quyền lực tuyệt đối Không chỉ tước đoạt đi mạng sống của từng cá nhân Mà còn quấn phăng cả 9 họ 3 đời Xóa sạch dấu vết của những tên tuổi lẫy lưng Khoai sổ tịch quê hương Những đêm dài máu lạnh Những bản án chu di kiểu tộc Những cuộc tàn sát nhổ cỏ tận gốc Đã trở thành vết chém sâu hoám Trên trang sự Việt Không chỉ giết chết con người Mà còn tiêu hủy đi danh dự ký ức Và tương lai của cả một dòng sống Vụ án lệ chi viên Và cái chết oan khuất của Nguyễn Trãi Chỉ là khơi đầu cho chuỗi bi kịch kinh hoàng Từ họ hồ bị nhà Minh tận diệt Đến những cuộc tàn sát đậm máu dưới thời Tây Sơn Và sự trả thu sắt đá của vua Gia Long Với tàn dư Tây Sơn Tất cả đều phơi bầy mặt tối lạnh lung của lịch sử Nơi mà cây giáo quyền lực và nghi kị Luôn là máu và nước mắt Xin kính mời các bạn cùng đón xem Những dấu lặng trong lịch sử đất nước ta Vụ án lệ chi viên Và lệnh chu di kiểu tộc nhà Nguyễn Trãi Vào năm 1442 Đại Việt Tý Triều Lê Thái Tông Đang trong giai đoạn khá là ổn định Sau cuộc kháng chiến chống Minh Nguyễn Trãi một trong những công thần khai quốc Chí thuệ kiệt xuất và là anh hùng văn võ toàn tài Giữ vị trí thượng thư Và cố vấn thân cận cho nhà vua Tháng 8 năm nhầm tuất Tức là năm 1442 Vua Lê Thái Tông đi tuần phương Đông Đến nghỉ tại chùa lệ chi viên Này thuộc xã Đại Lai huyện Gia Bình Bắc Ninh Nơi mà Nguyễn Trãi có tư dinh riêng Đêm đó vua đột ngột băng hà Khi mới 20 tuổi không rõ nguyện nhân Sự kiện này gây trấn động Triều Đinh Và mở đầu trong một trong những vụ án oan Nổi tiếng nhất lịch sử Việt Nam Diễn biến vụ án Ngay sau cái chết bất ngờ của nhà vua Triều Đinh đã náo loạn Các đại thần cùng Hoàng Thái Hậu Dưới áp lực chính trị và nghi kỵ Đã nhanh chóng quy kết trách nhiệm cho Nguyễn Trãi Và vợ là Nguyễn Thị Lộ, thị nữ thân cận của vua Đồng thời là người nổi tiếng học vấn thông tuệ Nguyễn Thị Lộ bị cáo buộc giết vua Bằng cách ám sát hoặc đầu độc Bởi vì ba là người được vào hầu vua suốt đêm đó Nguyễn Trãi vì tư cách là chủ nhà Và là quan lớn trong triều Cũng bị bắt giữ tịch thu tài sản Cha khảo nặng nề Đại viện sử ký toàn thư có ghi Vua đi tuần phương đông Đến lễ tri viên bị bệnh, mất Các quan bắt Nguyễn Trãi cùng người nhà Chịu tội Chu Di, 3 ngày sau chém bêu đầu ở chợ Triều Đình nhà Lê Đã ban hành lệnh Chu Di kiểu tộc Giết sạch cả 9 họ Kiểu tộc ở đây bao gồm toàn bộ người thân Trong 3 đời, ở cả 3 bên Thứ nhất là bên nội, bên cha 3 đời, từ đời ông nội, đời cha Anh em trai, con cháu, cháu trai nội Bên ngoại Bên mẹ 3 đời, ông ngoại, mẹ, anh em mẹ Con cháu bên ngoại Bên vợ, cũng 3 đời Là ông bà bên vợ, cha mẹ vợ, anh em vợ Con cháu bên vợ Trong thực tế áp dụng, hình phạt này Còn có thể mở rộng tới cả người giúp việc Bạn bè thân tín, thậm chí là người trong làng xã Có quan hệ gần Chu Di tam tổng, giết 3 họ Thì là hình phạt phổ biến hơn trong luật pháp phòng kiến Áp dụng như tội phản nghịch Phạm vi hẹp hơn Chu Di kiểu tổng Tức là giết cả 3 bên nội, ngoại, vợ trong 3 đời Nhưng mà không mở rộng đến họ xa Bạn hữu hay là người ở như kiểu tổng Chu Di kiểu tổng khốc liệt hơn rất là nhiều Là mức giết tận gốc dễ Với ý nghĩa không để bất cứ mâm mống Phục thù nào còn xót lại Theo đại viện sử ký toàn thư Tất cả người nhà Nguyễn Trãi Thân thích họ hàng, người ăn, kẻ ở đều bị bắt giam Xét hỏi rồi đem chém Họ hàng thân thích đều chết không xót một ai Thay chất đầy cửa chợ Mức độ truy sát khốc liệt chỉ xuất hiện Còn ở Việt Nam, có thể nói là trước này chưa từng có Sự kiện này khiến nhà Nguyễn Trãi bị tuyệt tự Nhiều dòng họ liên quan Kể cả là người giúp việc, bạn hữu đều liên lụy theo Các nhà nghiên cứu hiện đại cho biết Ngoài dòng họ Nguyễn Trãi Tại Đàng Nhị Khê ở Thương Tín Hà Nội Một số nhánh họ ngoại Là dòng họ vợ Nguyễn Trãi ở Hải Dương Bắc Ninh Thậm chí là cả người đã đi xa hoặc lấy họ khác Đều bị truy bắt, giết sạch Nhà Nguyễn Trãi bị xóa tên Khỏi sổ tịch làng xã Tài sản bị tịch thu, nhà cửa bị phá Mô mà bị đau bới, thân xác bị bêu trợ Những người thân thích may mắn thuấn toát Phải đổi họ lưu vong Hoặc là sống ẩn giật suốt nhiều năm Đến tận năm 1464, Vua Lê Thành Tông Là con của Lê Thái Tông Cháu nội Lê Thái Tổ Sau khi cha xét lại vụ án, phát hiện đây là một án oan Vua mới cho phục hồi danh dự Trùy tặng trước tước dòng Nguyễn Trãi Cho sưu tầm di cảo thờ văn Đây là một trong những vụ án oan Trấn động nhất sự Việt Để lại bài học sâu sắc về sự khốc liệt của quyền lực, định kiến Và sự nguy hiểm của những quyết định vội vã Trong chính trị triều đình Vụ án lệ trí viên dẫn đến cái chết oan khuất Và sự hủy diệt toàn bộ chính họ nhà Nguyễn Trãi Gây ra một vết thương sâu sắc Cho lịch sử và hậu thế Sự kiện này trở thành biểu tượng bi kịch Minh oan chậm trễ và sức mạnh tàn khốc của quyền lực tuyệt đối Ở trong lịch sử Việt Nam Vụ đàn áp Vào năm 1407 Sau một thời gian ngắn tồn tại với nhiều kẻ cách Triều đại nhà Hồ sụp đổ Dưới sức tấn công của quân Minh do Trương Phụ và Mộc Thạnh chỉ huy Quân Minh đánh chiếm Tây Đô Bắt được Hồ Quỳ Ly Con trai thì là Hồ Hán Thương Cùng nhiều thành viên hoàng tộc và quan lại Tại cơ biển Kỳ La, nay thuộc Nam Định Những người này bị áp giải về Nam Kinh Đánh dấu dưỡng chấm thức hoàn toàn của triều đại nhà Hồ Theo đại viện sử ký Toàn Thư Quyền 14, Minh Thực Lục, Quyền 60 Ngay sau khi chiếm nước Đại Việt Nhà Minh đã áp dụng biện pháp mạnh Nhằm triệt phá tận gốc ảnh hưởng còn lại của nhà Hồ Theo ghi chép trong đại viện sử ký Toàn Thư Trương Phụ bắt được Hồ Quỳ Ly Hán Thương tử nghi Cùng hơn 500 người gồm thân thích, quan tưởng Người phục dịch, thuyên be, vang bạc Ghi giới, đều nạp cho nhà Minh Tổng tác độ Hồ bị Chu Di Những kẻ còn lại bị phiêu bạt không giảm xưng dành Tuy không có ghi nhận rõ ràng Về một xác lệnh Chu Di tam tổng Giết cả ba họ Nhưng mà các tài liệu đều cho thấy Nhà Minh thực hiện chủ trương triệt đề loại bỏ tông tộc, thân quyền Và những người có liên quan tới nhà Hồ Các tông thất họ Hồ, công thần, quan lại lớn nhỏ Từng phục vụ cho nhà Hồ Phần lớn đều bị bắt giữ, giết hại Hoặc bị đưa theo những quốc lưu đẩy Hồng Nguyên Trưng, con của Hồ Quỳ Ly Một số công thần như Nguyễn Cảnh Trân, Đặng Tất Cũng bị bắt giải sang kìm làm Cùng với việc bắt bớ sử phạt Nhiều người thuộc họ Hồ Và các dòng họ liên quan đã phải đổi họ Giấu gốc tích để tránh liên lụy Một số tư liệu địa phương và truyền ngôn cho biết Nhiều dòng họ nghệ an thanh hóa Thậm chí đổi họ từ Hồ sang họ Hà Họ Hứa hay họ Hộ Động thái này chủ yếu phản ảnh tâm lý sợ hãi Phòng ngừa tự phát trong dân gian Và các dòng tổng Toàn bộ tài sản đất đai của nhà Hồ đã bị nhà Minh tịch thù Gia đình thân thích không được phép lập ban thơ Mô mạc nhiều nơi bị đào phá Phọt xả giấu tích Nhiều tông thất quản lại công thần nhà Hồ đã lưu vong Phiêu bản ẩn náu trong và ngoài nước Một số ít may mắn thoát nạn Sau này tham gia vào phong trào khởi nghĩa chồng Minh Bi kịch của họ Hồ Không chỉ là nỗi đau của cả một dòng tổng Mà còn là vết thương lớn trong xã hội Đại Việt Đầu thế kỷ thứ 15 Dưới chính sách cai trị khắc nghệt của nhà Minh Một dòng họ lớn từng đứng đầu chiều đình Đã bị xóa hoàn toàn khỏi bản đồ quyền lực Để lại nỗi ám ảnh cho nhiều thế hệ sau Vụ thảm sát chua ri dòng tổng Dưới chiều Tây Sơn và Gia Lòng Cuối đế kỷ thứ 18 Việt Nam rơi vào cuộc nội chiến Họ Trịnh ở đằng ngoài, Chúa Nguyễn ở đằng trong Và phong trào Tây Sơn ở miền Trung Năm 1786 Đến năm 1787 Quân Tây Sơn tiến ra Bắc Lật đổ chính quyền Họ Trịnh vốn đã tồn tại hơn 200 năm Không lâu sau đó, Tây Sơn tiếp tục dép bỏ nhà Lê Lập đến chiều Đại Diêng Dưới thời Quang Trung Nguyện Huệ Ngay sau khi đánh bại Họ Trịnh Quân Tây Sơn tiến hành hàng loạt vụ thảm sát Nhắm vào dòng dõi quý tộc này Theo các ghi chép, lệnh được ban ra là Giết sạch con cháu Họ Trịnh Bao gồm cả đàn ông, phụ nữ, trẻ em Với mục đích tận diệt và mống phục quốc Và giật tắt mọi ý định phục hương Họ Trịnh ở đằng ngoài Nhiều thành viên Họ Trịnh Nhất là hậu rợi trực tiếp của các chúa Đã bị bắt diết, chặt đầu xếp thành đống Xa trên la liệt trên bền sông Các ghi chép của sự thần nhà Nguyễn Đều mô tả cảnh tượng máu chảy thành sông Đông ngới chất cao như núi Phụ nữ trẻ em cũng không thoát khỏi thảm họa Nhiều người bị giết hoặc lưu đẩy Một số bị ép lấy quan Tây Sơn để đoạn tuyệt huyết thống Nhà cửa tài sản Mô mà dòng Họ Trịnh ở Phủ Liễu Châu, Thanh Hóa Hay là Đông Kinh, Hà Nội Thì đều bị phá sạch, ruộng đất dùng công Còn đối với Họ Lê Sau khi Tây Sơn lật đổ Những thành viên trung thành với dòng Họ này cũng bị truy lùng, giết chóc Vừa lê triều thống, phải lưu vong dân Trung Quốc Các thành viên hoàng gia còn lại Phần lớn bị giết hoặc là chết trên đường trốn chạy Sự trả thu của Gia Long Đối với tàn dư Tây Sơn Vào năm 1802 Sau khi đánh bại Tây Sơn, Nguyễn Ánh Gia Long lên ngồi, lập tên nhà Nguyễn Để trả thu dòng tộc bị giết hại và ổn định quyền lực Gia Long thực hiện các cuộc tru di tam tộc Sử tử hoặc truy lùng tàn sát Những người từng phục vụ thân thuộc về Tây Sơn Các tướng lĩnh quan lại Thậm chí là cả những người chỉ thương tiếp tế Hoặc ủng hộ quân Tây Sơn Đều bị quy vào tội phản nghịch, bị giết Hoặc dùng quân dịch khổ sai Phạm vi trả thu của Gia Long rất là rộng Có lúc mở rộng ra cả dòng họ bên ngoài, họ xa Hay là những con cháu nhỏ tuổi Một số tôn tất Tây Sơn như là em trai Quang Trung Các cháu chát họ hàng Đều bị sử tử hoặc lưu đầy biệt xứ Nhà Nguyễn đối với nhà Tây Sơn vô cùng khắc nghiệt Cuộc mà vua Thái Đức Vua Quang Trung chém thiết dòng họ Nguyễn Phúc Ánh coi là chưa đủ Còn chuyên đao mô mà của cha ông 2 nhà anh hùng áo vải Và những người đã theo Tây Sơn Và đã chết trước khi non sâm đổi chủ Còn đối với nhà Tây Sơn Thì Nguyễn Phúc Ánh chém tất cả dòng họ Từ vua Biểu Hưng, Cảnh Thịnh Cho tới một em em mới sinh đã lọt vào ngục thất Lại chuyên đao mà vua Thái Đức và vua Quang Trung Nghiên xương đổ xuống bể Còn sọ thì đem xiềng lên ngục thất trong Hoàng Cung Để mà làm lọ đi tiểu Để nhổ cỏ cho sạch gốc Nguyễn Ánh mọi nơi siêu tâm Những bà con gần xa cổ họ Nguyễn Tây Sơn Và những tương tá Tây Sơn còn trốn tránh nơi sơn giã Hai người con vua Thái Đức là Văn Đức Văn Lương và cháu nội Còn Nguyễn Bảo là Văn Đẩu Nương Náo nơi mộ điểu ở vùng An Kê Vừa tôi nhà Nguyễn biết Nhưng mà sợ người thương không dám đến bắt Phải mãi đến năm Minh Mạng thứ 12 Là năm 1832 Thấy tình thế đã yên, ba chú cháu mới đem nhau về thăm quê cũ Ở Kiền Mỹ Bọn bất lương đi mật báo Quân nhà Nguyễn nên vây bắt Giải về Phú Xuân mà diết Ngót hơn 150 năm Nhà Nguyễn cố làm cho người người quên đi nhà Tây Sơn Nhưng mà những người yêu nước vẫn luôn nhớ đến nhà Tây Sơn Ngọn bút yêu nước vẫn chép đi chép lại Vẫn tìm tòi trong nơi khuất tịch Những tài liệu còn trồn cất Để viết về nhà Tây Sơn Nói cho cùng những vụ thảm sát Chù Xi này không chỉ là bi kịch cá nhân Mà còn là dầu ấn đẫm máu Của thời ký chuyển giao quyền lực khốc liệt Cuối thế kỷ 18 đầu thế kỷ 19 Dòng họ quý tộc trịnh lề gần như tuyệt diệt Di sản văn hóa vấn chất bị xóa sổ Tàn tích Tây Sơn cũng bị Giao Long truy cung diệt tuận Nhiều nhánh họ phải đổi tên Liều lạc khắp miền trung, nam bộ Sang Cà Lào, Thái Lan để tránh truy sát Và đây là những trương đen tối nhất Của lịch sử cận đại Việt Nam Phản ánh sự tàn nhẫn khôn lương của tranh đoạt vương quyền Và tảm họa trả thu triệt đề Trong lịch sử phòng kiến