ĐSMSN - Về đồng ăn cua - Southwest Vietnam Cuisine Show.mp4
Đức Lê
1 người theo dõi
19 Lượt xem video·19 thg 7, 2025
Gió đưa, gió đẩy, dìa rảy ăn còng, dìa sông ăn cá, dìa đồng ăn cua
Quê hương miền Tây Nam Bộ trong kiếp của nhiều người là những rảy vườn, những đồng ruộng, những dòng sông
Là những con người sống hào sản chân tình giữa những lo toan của công chuyện đồng án tất bật
Ở quê mà mùa nào thì thức nấy, mà dùng nào thì sản vật nấy
Mỗi nhà cũng có những cách chế biến riêng để cho phù hợp với khẩu vị của những thành viên trong gia đình
Để rồi nha, với con còng xứ rảy, con cá dưới sông, con cua miệt đồng hay là những loại hải sản của xứ biển
Thì trong những bữa cơm quê với những món ngon rạc ri quê mùa thì nó cũng nghiễm nhiên trở thành nỗi nhớ
Trở thành ký ức của những đứa con tha hương luôn đào đáo nhớ về
Những đứa con miền sông nước đi xa khi nhắc tới quê mình
Ngoài nỗi nhớ về những dòng sông thì còn là biết bao tình cảm nhớ thương cùng nhiều kỷ niệm êm đềm
Gọi tên những cách đồng
Đồng ruộng phương Nam luôn hiện diện trong tâm tưởng của mỗi người là những hình ảnh đẹp nhưng rất đổi dung dị, đời thường
Và cũng vô cùng ngon lành với những thứ sản vật mà thiên nhiên ban tặng
Nhớ làm sao quên những đám ruộng trổ mạ non, có bài dịch con liếu riếu bơi kiếm mồi
Nhớ thiệt nhiều bóng dáng người cha già sớm hôn đi thăm ruộng
Rồi mỗi khi con nước tràn bờ báo hiệu mùa lũ về
Cái dáng làm lũi của cha lại lưu côi chóng xuồng trên đồng nước để sớm mai theo chân cha ra chợ
Là biết bao những thứ tôm, cá, cua, ốc miệt đồng tươi ngon làm phong phú thêm cho bữa ăn của bà con miền sông nước
Nói về sản vật của ruộng đồng nhất định phải nhắc tới cá, tép, cua và ốc
Với nhiều loài, nhiều cách nấu nướng để làm nên những hương vị thơm ngon mà bất cứ ai thể ăn là sẽ không bao giờ quên được
Đó là con cá lốt đồng đem nấu canh chua với trái mận
Hay nấu canh chua ngọt với khóm, cà chua
Lại dọn ăn kèm với dĩa cá lốt muối xả chiên
Thì đảm bảo cái chua ngọt dịu dàng của canh kết hợp cùng cái mặn mà của cá chiên
Sẽ vô cùng ngon lành và hao cơm dữ lắm
Còn nếu như có con cá rô đồng thì đem đi nấu canh chua bông súng với trái giác là vô cùng hợp ý
Hay có nấm đọt choại ngon thì tô canh chua cá rô nấu đọt choại cũng sẽ khiến nhiều người mê mẩn
Hoặc với cá trê thì còn gì kích thích sự thèm ăn cho bằng
Món cá trê kho có màu nâu bóng mứt được rắc thêm nhiều tiêu, nhiều hành
Dọn ăn chung cơm nóng và dưa leo, cà chua, rau sống hay rau luộc gì cũng đều hợp rơ dữ lắm
Còn nữa nha, cá trê mà đem nướng hay chiên lên cho vàng giòn
Lại mần chén nước mắm gừng cay cay, rồi dằm chung với cá
Hái thêm mỡ rau dường, xong rồi nhớ bới chén cơm đầy
Khèn ơi cái màu cá trê chiên vàng giòn thơm phức
Thiệt là ngon lành, thiệt là bắt cơm mà cũng bắt mồi dữ dàng lắm
Đồng ruộng phương Nam còn có con ếch hay còn được kêu là gà đồng
Với những sớ thịt trắng tươi và dai chắc, khi ăn ngọt lừ vị tự nhiên
Nên mận món gì cũng dễ ghiền hết ráo
Thiệt vậy, mấy bữa người nông dân đi ruộng về mệt
Bà xã Tâm Lý đem nấu rồi dọn ra tô canh ếch nấu lá giang
Thì đúng là vừa ngon, lại vừa mát lòng, mát dạ dữ lắm
Gắp cái đùi ếch chấm vô dĩa muối ớt cay cay
Chan nước canh vô cơm rồi thưởng thức
Món ăn bình dân, hương vị cũng rất bình dân
Nhưng nó khiến người ta hễ được ăn là tự nhiên thấy quên hết mọi mệt mỏi liền
Hoặc như những bữa xế chiều, xông xuôi hết công việc đồng án
Mấy ông hàng xóm lại ngồi cùng với nhau
Trên chiếc bàn nhỏ kề ngoài gốc sân kế bờ ruộng
Có dĩa ớt xào lá cách hay ớt xào lăng cùng với sị rượu đế
Để vừa lai rai, lại vừa hỏi nhau
Chuyện vụ mùa xuống giống
Chuyện thằng ba con bẫy
Chuyện thế sự ở đời
Ờ, đời nhà nông, cần gì cao sang
Chỉ bình yên như vậy thôi là đủ lắm rồi
Má ơi đừng đánh con đau
Bữa ăn đặc sản ở miền sông nước Tây Nam Bộ đa dạng lắm
Có cá, có ớt thiệt tươi ngon rồi
Thì nhớ thêm mớ ốc nữa
Để miệng người ăn lại càng thêm mê, thêm kiền
Mềm ẩn cái mùi thơm phức bay ra từ dĩa ốc bưa nướng tiêu
Bán ở một góc nhỏ ghen đường
Từng con ốc qua chung với nước mắm và tiêu
Nằm sôi trên bếp thang nóng
Khi chín, chỉ cần lẽ nhẹ
Xoay cái giỏ ốc một cái là có liền phần ruột ốc nóng hổi
Bỏ vô miệng nhai nghe ngọt lừ
Giòn ngon không biết sao kể cho hết
Còn như con ốc lát
Thì người phương Nam có cách chế biến rất độc đáo
Là đem rửa sạch, cất vô giỏ rồi treo lên vàng bếp
Con ốc lúc này chỉ hửi hơi khói bếp
Mà vẫn sống qua mấy tháng liền
Khi ăn sẽ trút ra rửa lại
Ngầm ốc với sữa tươi và hột gà
Để ốc đói bụng, chui ra ăn và trở nên mập ú
Ốc lát treo vàng bếp
Chỉ cần đơn giản đem luộc chung với lá ổi, lá sả
Đem lễ ra chấm mắm gừng hay cơm mẻ
Thì từng con ốc ngọt lừ, ú nu
Chắc chắn sẽ dễ dàng chinh phục vị giác của những thực khách
Dù là khó tính nhất
Mùa lũ về trên quê hương Đồng Tháp
Cũng là mùa bông điên điển nở vàng
Bông súng ma, phủ trắng cả cánh đồng
Rồi những khu chợ sỉ cá đồng đó
Mới tờ mờ sáng thôi là đã tấp nập người mua kẻ bán
Những loại tôm cá thiên nhiên mà con nước ban tặng cho sứ này
Đó chính là con cá linh, cá rô, cá lóc
Rồi con ếch, con chuột, con rắn, con lương
Và còn rất là nhiều cua nữa nha
Con cua đồng của sứ Đồng Tháp đó thì nó có quanh năm
Nhưng mà rủ nhất là vào tháng 5 tới tháng 10 âm lịch đó
Lúc này mỗi một con cua là nó mập ú hạt
Chắc thịt, ngọt mà ngon nữa
Cho nên bà con mình rất là ưa chuộng
Thường mua về để làm những món ngon cho cả nhà cùng thưởng thức
Hoặc là để dành đải bàn phương xa
Với tất cả tấm lòng hiếu khách
Và sự thảo thơm của một người con miền sông nước
Về xứ đồng ruộng phương Nam
Mà không kể tới những món ngon từ con cua đồng
Thì đúng là thiếu sót nhiều lắm
Cứ đi dạo quanh khu chợ sĩ Trường Xuân
Vào mùa con nước nhảy bờ
Thì ngoài ê hề các loại rau bông, tôm cá, ếch lương
Còn có sự hiện diện của rất nhiều cua đồng nữa
Cua đồng vào mùa này cứ mập ú, khỏe và tư rói
Để theo chân người nông dân ra chợ
Bài lên sạp hàng cho những bà nội trở nhìn thấy
Là lại tắp vô, mua giày mớ ngon ngon
Đem về nấu lên bữa cơm mát lành
Để chiêu đẩy cả nhà món ăn chân phương của đồng ruộng
Tuy một mặt, nhưng so với độ ngon, lành và bổ
Thì chắc chắn không thua kém bất cứ thứ thực thà mắc mỏ nào cả
Nhà quê thì thiếu gì các loại rau non xanh mương mướt
Để nấu chung với cua đồng
Mà hợp rơ nhất có lẽ là rau mùn tơi
Rau bình bát và trái mướt dường
Ba thứ này mà đem kết hợp cùng con cua đồng
Sẽ cho ra món canh ngọt lừa và thơm mát
Hết chỗ chê luôn đó
Cua đồng sẽ được tách bỏ mai và yếm
Sau đó đem xa nhuyễn, lọc qua rổ
Để lấy phần nước cốt, nấu lên cho sôi
Lúc này riêu cua sẽ kết tinh lại
Rồi nổi lên trên
Bà mẹ quê tiếp tục bỏ rau và mướt vô nấu chung
Khi canh sôi lại là chính tới
Tỏa ra mùi thơm ngào ngạt từ thịt cua
Từ rau trái
Và cũng là mùi thơm chân chất của đồng ruộng quê hương nữa
Bữa cơm ở mái nhà quê
Có sự góp mặt của tô canh cua đồng
Nấu chung các loài rau dân giả
Thì dù là quê mùa, dù là bình dị đó
Nhưng cái vị ngon vị ngọt của nó
Thì đủ sức làm dịu đi cái nắng ban trưa
Hay làm ấm lòng người trong những chiều mưa lạnh
Nếu mà cần những món có phần cao sang hơn chút đỉnh
Để đải khách hay tụ hợp bạn bè
Thì với con cua đồng
Có thể nấu lên cái lẩu với nước lèo ngọt ngất dĩa thịt cua
Có điểm màu gạch cua được xào sơ vàng đượng
Cùng những miếng riêu cua màu sáng nhẹ và thơm
Nổi lên trên mặt, nhìn vô cùng hấp dẫn
Ngoài món lẩu ra
Thì người phương Nam còn có một biến thể khác nữa
Một sự kết hợp giữa cháo và lẩu
Đó là món lẩu cháo cua đồng ấm bụng
Giúp bà con mình bồi bổ sức khỏe
Vô cùng hữu hiệu sau một ngày mệt nhọc
Đầu tiên phải rang gạo cho vừa vàng tới
Để hột cháo khi nấu xong sẽ tơi nhuyễn trong miệng
Sau đó bắt nồi lên nấu cháo
Có thể bỏ chung mớ nấm rơm cho vị cháo thanh nhẹ hơn
Khi cháo sôi và chín, hột cháo nở bung
Thì mới từ từ chế phần nước cốt đã ray từ thịt cua say nhuyễn vô
Cháo sôi lại lần nữa, riêu cua nổi lên trên mặt
Là bắt đầu múc cháo ra, đơm rau, dọn chén
Rót nước mắm, xắt ớt cay
Và mời cả nhà vô mâm được rồi đó
Lẩu cháo cua đồng khi ăn sẽ được nhúng rau ăn chung
Như mùng tơi, mướp dường, rất ngon, ngọt và hợp rơ nữa
Từng hấp cháo được hấp vô trong miệng
Nghe rõ vị cua ngọt lừ
Nghe rõ hột cháo tan nhanh trong miệng
Nghe được vị rau quê thanh mát nữa
Tất cả những mùi vị đó
Nó trôi xuống bão tử
Trôi tới đâu là bụng dạ như được sống lại tới đó
Bình tĩnh và khỏe khoắn hơn
Càng ăn lại càng ngon
Càng hấp dẫn hơn rất nhiều nữa
Con cua đồng đối với người dân miền sông nước
Nó không chỉ là một sản vật của thiên nhiên
Hay là một loại thức ăn ngon
Mà con cua tám cảng hai càng đó
Chính xác đã trở thành ký ức tuổi thơ của biết bao người
Mà dám chắc rằng
Cả đời, dù có đi đông đi Tây
Cũng không thể nào quên được
Đó là ký ức về những bữa lội ruộng
Đi mò cua, đem về rộng ở trong sô nước
Coi như chiến lợi phẩm
Để làm nên những món ăn đậm chất tuổi thơ
Nơi đồng quê ruộng lúa
Kiếm cái nồi sạch
Trúc cua vô, đổ thêm chút nước
Bắt lên bếp chừng vài phút là cua chín
Dỡ nắp nồi ra là thấy bóc khói thơm lừng
Màu cua đỏ ao, đã mắc lắm
Gắp cua ra, thêm chén muối tiêu hay muối ớt chanh
Là ngon lành khỏi chê
Hay chỉ cần canh bếp lửa
Nấu cơm của mẹ vừa có than
Là thảy mấy con cua vô
Một hồi sau đó
Khi cua chuyển màu đỏ
Thì lẹ làng gắp ra rồi thưởng thức
Tách mai cua, bẻ càng cua
Rồi nhâm nhê từng miếng nhỏ
Đó đúng là một thu vui của dị giác
Để con người ta luồn luồn sai mê
Dù là khi con nít
Hay đã lớn tướng làm cha làm mẹ
Thì vẫn thấy thèm
Nhắc tới cua đồng
Là biết bao nỗi nhớ về cuộc sống nhà quê
Lại hiện về rõ ràng từng chi tiết một
Để rồi có những đứa con xa quê
Nay đã là anh thanh niên lớn tướng
Nhưng mỗi lúc về nhà
Là lại rũ rê mấy đứa em nhỏ
Bắt cua đem ra bờ giường nướng rơm
Để tìm lại chút hương vị đồng quê
Đã từ từ ít xuất hiện
Khi người ta trưởng thành
Và đời sống dần khám khá hơn
Rút một ôm rơm bự
Đốt lửa
Rồi quăng từng con cua vô
Tuốt nhánh cây đem khèo
Cho rơm cháy đều
Khi lửa tàn thì cũng là lúc
Nghe thoảng trong gió
Cái mùi cua nướng thơm phức
Hòa chung với mùi rơm, mùi khói
Khèo nhẹ từng con cua đem ra
Từ trong đóng trò
Để lên tấm lá chuối
Cua nướng rơm đồng quê mà
Nó có khi quá lửa một xíu
Cây nguê bị cháy rụi một chút
Cây con cua có hơi đen
Vì dính tro dính thang
Nhưng mà không sao
Kệ cho đen
Chỉ cần gấp bài ra
Kèm chén muối ớt chanh
Rồi nhẹ nhàng
Dắt miếng chanh vô chén muối
Trộn đều lên
Là đứa nào đứa nấy
Cứ nuốt nước miếng ưng ực
Rồi bu vòng vòng
Đợi chia phần cua nướng liền cho mà coi
Mỗi đứa một con nha
Cua còn nóng
Cầm cho khéo khéo à
Thích hà
Thơm quá xá thơm
Chịu hổng nổi luôn tụi bay ơi
Tách cua ra
Phần thịt cua còn bóc khói
Đem chấm vô muối ớt chanh
Đưa vô miệng cắn miếng
Chèn ơi
Đứa nào đâm muối ớt mà cay dữ vậy bay
Nhưng mà kệ
Cái vị cua ngon ngọt quá
Cái vị đồng quê sao mà thân thương quá cỡ
Càng cắn
Càng nhâm nhi
Là nghe càng mê
Càng khoái càng ghiền
Càng nhung nhớ không biết chừng nào ngôi
Con cua đồng của sứ đồng tháp đó
Nó hổng bự hổng sang
Cũng hổng mắc tiền như con cua biển
Ngày xưa thì nó chỉ là cái món ăn chơi
Khi mà mấy đứa con nức tụ tập lại với nhau
Hay là làm mồi nhậu lai rai
Cho mấy anh mấy chú sau một ngày đồng án vất vả
Rồi hơn một chút đó
Thì làm nguyên liệu để các bà các mẹ
Chế biến thành những món ăn đơn giản
Cho bữa cơm gia đình
Người ta tự bắt rồi để dành ăn
Chứ ít khi mang bán lắm
Còn bây giờ nha, cứ mỗi mùa nước về đó
Là khắp các vợ quê, đặc biệt là ở đồng tháp
Ở đâu cũng thấy sự hiện diện của con cua đồng hết á
Để rồi trong danh sách những món đặc sản
Của miền sông nước
Lại được viết dài thêm
Bởi những món ngon được làm từ con cua miệt đồng này
Khách phương xa ghé về
Phải gợt ngù bởi một hương vị mới
Còn những đứa con tha hương mà ghé về đó nha
Thì phải nấn ná ở lâu thêm một chút nữa
Để làm sao thưởng thức cho được
Cái hương vị ngày xưa cũ
Thì mới thấy thả lòng
