"Chào mừng quý vị đến với chương trình phân tích - bình luận cuối tuần của Việt Nam Xưa và Nay. Gần đây, sự vắng mặt của Đệ nhất phu nhân Bành Lệ Viện trong các chuyến đi quốc tế của Chủ tịch Tập Cận Bình đã thu hút sự chú ý của nhiều chuyên gia. Sự đơn độc từ chuyến đi của ông Tập đến Việt Nam đến việc tham dự ễ duyệt binh kỷ niệm Chiến thắng Thế chiến II ở Nga, đã dấy lên tin đồn trong nội bộ Trung Quốc rằng bà Bành bị bắt buộc phải ở lại trong nước nhằm ngăn cản cả hai cùng trốn khỏi đất nước. Hôm nay, hãy cùng nhau tìm hiểu về kế hoạch đào thoát bí mật của ông Tập Cận Bình.
00:00 Dẫn nhập 01:05 Dấu hiệu vắng bóng và bước khởi đầu của kế hoạch đào thoát 04:00 Hai phương án vượt biên và mạng lưới trung thành tại tân cương 06:24 Phản bội và đòn trấn áp từ trung ương 08:37 Vì sao kazakhstan? điểm dừng chiến lược trong kế hoạch trốn chạy 11:46 Kế hoạch đổ vỡ và dấu hỏi lớn về vai trò của ông tập
Chúc quý khán giả có một buổi tối xem video thật ý nghĩa và an lành.
Gần đây sự vắng mặt của đệ nhất phu nhân Bành Lợi Viện trong các chuyến đi quốc tế của ông Tập Cận Bình đã thu hút sự chú ý của nhiều chuyên gia.
Tháng 4 vừa qua, khi ông Tập đến Việt Nam, Campuchia và Malaysia, bà Bành không xuất hiện bên cạnh như mọi lần.
Sau đó, tại lễ việt binh kỷ niệm chiến thắng thế chiến 2 ở Nga, ông Tập cũng có mặt một mình.
Điều này đã làm dấy lên tin đồn trong nội bộ Trung Quốc và thế giới rằng,
bà Bành bị bắt buộc phải ở lại trong nước nhằm ngăn cản cả hai cùng trốn khỏi đất nước.
Dù nghe có phần ly kỳ giống như thuyết âm mưu, nhưng các manh mối đang dần kết nối và làm sáng tỏa bức tranh toàn cảnh.
Và trong chương trình ngày hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về kế hoạch đào thoát bí mật của ông Tập Cận Bình.
Ngọc Vy xin kính chào quý vị khán giả đang theo dõi chương mục phân tích bình luận chuyên sâu trên Việt Nam xưa và nay.
Nếu đây là lần đầu tiên quý vị đến với chúng tôi, quý vị hãy hào phóng tặng cho chúng tôi một like.
Và đừng quên ghi danh đăng ký kênh để có thể đón xem những nội dung mới nhất trên Việt Nam xưa và nay.
Còn bây giờ, xin mời quý vị đến với phần nội dung chi tiết.
Dấu hiệu vắng bóng và bước đi khởi đầu của kế hoạch đào thoát
Trong những ngày qua, một nhân vật quan trọng trong hệ thống quyền lực của ông Tập Cận Bình đã bất ngờ bị sa thải,
mở ra nhiều giả thiết về sự thay đổi trong nội bộ lãnh đạo Trung Quốc, ông Mã Hưng Thụy,
người từng giữ chức bí thư khu tự trị Tân Cương,
một trong những vị trí than chốt liên quan đến quân sự an ninh và chính sách xác tộc,
bất ngờ bị cách chức mà không có lời giải thích rõ ràng.
Sự kiện này gây chú ý bởi vai trò đặc biệt của ông trong mối quan hệ thân cận
với đệ nhất phu nhân Bành Lệ Viện, người được cho là có ảnh hưởng sâu rộng đến ông Tập Cận Bình.
Ông Mã và bà Bành có mối liên hệ lâu đời, quê cùng các quân đông
và thuộc các gia tộc có quan hệ mật thiết từ trước khi ông Tập lên nắm quyền.
Ông từng được xem là ứng viên hàng đầu cho vị trí chánh băng phòng trung ương,
cơ quan điều phối quyền lực nội bộ của Đảng Cộng sản Trung Quốc,
nhờ sự tin tưởng tuyệt đối từ bà Bành.
Thế nhưng, sự sa thải đột ngột này được nhiều nguồn tin nội bộ tiết lộ
là nó không đơn giản chỉ là một động thái trong cuộc chiến chính trị.
Ngược lại, đây là hệ quả của việc ông Mã đã tham gia vào một kế hoạch bí mật
giúp bà Bành chuẩn bị cho việc đưa ông Tập rời khỏi Trung Quốc, trốn sang Trung Á,
cụ thể là Kazakhstan.
Cuối năm ngoái, một cuộc gọi đặc biệt quan trọng
được thực hiện từ một đường dây điện thoại mã hóa nội bộ,
được bảo mật tối đa và chỉ sử dụng trong khu vực cư trú của ông Tập tại Trung Nam Hải,
người gọi chính là bà Bành Lệ Viện, nhắn gửi ông Mã về thông tin một dòng ngầm
ngày càng mạnh mẽ trong nội bộ đảng yêu cầu điều tra cái chết của cố thủ tướng Lý Cát Cường
và thúc ép ông Tập từ chức.
Bà thừa nhận vị thế của chồng đang trở nên lung lay
và lo ngại về sự liên minh giữa Trương Hụ Hiệp và các lão thành trong đảng.
Cuối cùng bà đặt ra vấn đề,
liệu ông Mã có thể giúp cho đại lão bản tức là ông Tập tìm lối thoát an toàn hay không?
Nắm bắt được yêu cầu này, ông Mã ngay lập tức mời bà Bành đến Tân Cương
nơi ông có toàn quyền điều hành, với lý do hợp pháp và thẩm định nhân sự trong quân ủy Trung ương,
cụ thể là đánh giá thăng cấp trong lực lượng binh đoàn sản xuất và xây dựng Tân Cương
để tránh sự giám sát cắt cao.
Ông Mã đã chủ động sử dụng một chiến thuật tinh vi là giả định xe công vụ bị nghe lén.
Ông cho đoàn xe dừng bất ngờ tại tư dinh của một người bạn tỷ phú,
từ đó chọn lấy một chiếc Land Rover chưa qua sử dụng để lái riêng cùng bà Bành.
Phương án này nhằm hạn chế nguy cơ bị theo dõi hoặc nghe trộm.
Cuộc hành trình chỉ có hai người trong xe trao đổi nội dung tuyệt mật.
Trên đường đi, bà Bành thẳng thắng bày tỏ sự lo ngại về tình hình nội bộ,
đặc biệt về sức ép ngày càng lớn từ phe đối lập.
Bà tin rằng ông Tập sẽ không thể duy trì quyền lực lâu được nữa
và hỏi ông Mã về phương án thoát thân an toàn nhất.
Thực tế thì ông Mã đã có sẵn kế hoạch đào thoát
và đã trình bày ngay trong cuộc gặp bí mật này.
Sự việc này đánh dấu bước khởi đầu cho một chuỗi sự kiện căng thẳng
hé lộ cuộc đấu đá ngầm trong nội bộ cấp cao Trung Quốc
và cho thấy tín hiệu rõ ràng về việc ông Tập có thể chuẩn bị cho một kế hoạch thoát hiểm
Hai phương án vượt biên và mạng lưới trung thành tại Tân Cương
Theo kế hoạch do ông Mã Hưng Thụy soạn thảo thì có hai phương án chính
để đưa ông Tập Cận Bình rời khỏi Trung Quốc một cách bí mật, an toàn và hiệu quả.
Phương án đầu tiên là vượt biên qua cửa khẩu Khorgaz,
một điểm giao thương chiến lược giữa Tân Cương và Kazakhstan.
Phương án hai là sử dụng đường hàng không khởi hành từ sân bay Ziromji
tới thành phố Almaty, trung tâm kinh tế lớn nhất của Kazakhstan.
Ông Mã kem kết với bà Bành rằng cửa khẩu Khorgaz hiện nằm dưới quyền
kiểm tra chặt chẽ của trung đoàn 61 và 62 thuộc sư đoàn 4
của Binh đoàn Sản xuất xây dựng Tân Cương.
Đáng chú ý là lãnh đạo các trung đoàn này đều là người sân đông quê hương
của ông Mã và bà Bành và được chính tay ông Mã bổ nhiệm.
Đây là những nhân vật trung thành tuyệt đối với ông Mã,
không chỉ tuân thủ cấp trên theo hệ thống mà còn trung thành cá nhân với ông.
Ông Mã khẳng định rằng,
Bất cứ khi nào phu nhân đến chỉ cần báo cho tôi, tôi sẽ đích thân hộ tống qua biên giới,
không ai có thể cản trở.
Ông nhấn mạnh quyền điều động toàn bộ lực lượng của Binh đoàn Sản xuất
và xây dựng Tân Cương trong khu vực chiến lược,
mà không cần sự phê duyệt từ Bắc Kinh.
Trong quá trình chuẩn bị này thì ông Mã và bà Bành đã cùng đi thị xác
các điểm vượt biên, đặc biệt là cửa khẩu Khorgaz,
tuyến rút lui chính của kế hoạch nếu được kích hoạt.
Sau chuyến thị xác đầu tiên, bà Bành trở về Bắc Kinh như bình thường
nhưng nhanh chóng quay lại Tân Cương lần thứ hai.
Lần này bà sử dụng danh nghĩa là nghệ sĩ, ca sĩ quốc gia
để đến thăm các xưởng phim, đoàn nghệ thuật địa phương,
võ bọc hoàn hảo cho việc hoạt động bí mật.
Tân Cương nhất là khu vực gần cửa khẩu Khorgaz,
vốn có nhiều xưởng phim và đơn vị nghệ thuật được hưởng thuế ưu đại
giúp kế hoạch của bà thêm phần kính đáo.
Một nguồn tin thân cận nhận định rằng,
bà Bành có thể là đang dùng danh nghĩa của đoàn phim
để che giấu đoàn tùy tùng riêng, chuẩn bị cho cuộc rút lui kỹ lưỡng.
Tuy nhiên, sự trở lại liên tiếp đầy ẩn ý này
đã làm dấy lên nghi ngờ trong đội ngũ cận vệ.
Trong hệ thống quyền lực của Trung Quốc,
đội ngũ bảo vệ không chỉ là vệ sĩ mà còn là lực lượng an ninh
nội bộ giám sát chặt chẽ, dù là đệ nhất khu nhân bà Bành
cũng không thể thoát khỏi sự theo dõi âm thầm này.
Các vệ sĩ đồng thời là nhân viên Cục Cảnh vệ Trung ương
đã báo cáo lên cấp trên về các chuyến đi và cuộc gặp bất thường
giữa bà Bành và bí thư khu tự trị Tân Cương.
Tên tuổi đầu tiên được đưa vào báo cáo là ông Thái Kỳ,
giám đốc văn phòng Trung ương đảng,
kim người đứng đầu Cục Cảnh vệ Trung ương.
Đơn vị kiểm soát lực lượng an ninh bảo vệ các nhà lãnh đạo cấp cao,
trong đó có ông Tập và bà Bành.
Phản ứng của Thái Kỳ là một bước ngoặt,
phản bội và đòn trấn áp từ Trung ương.
Khi nhận được báo cáo về những chuyến đi bất thường
của bà Bành lệ viện tới Tân Cương,
ông Thái Kỳ, thân tính lâu năm được xem
là người giữ cửa tuyệt đối trung thành với ông Tập,
đã không khỏi chấn động.
Lần này, ông đứng trước tình thế vô cùng khó khăn.
Nếu tiếp tục giữ kín mọi chuyện
và trung thành tuyệt đối với nhà lãnh đạo,
ông có thể bị cuốn vào một âm mưu vượt biên,
đầy rủi ro chính trị,
có thể hủy hoại cả một sự nghiệp
và mạng sống trong bối cảnh nội bộ đảng đầy đấu đá.
Nhưng nếu chọn phản bội,
ông sẽ trở thành kẻ công khai
đứng về những thế lực muốn lật đổ trực tự hiện tại.
Cuối cùng, Thái Kỳ chọn con đường
sinh tồn chính trị.
Ông lập tức báo cáo toàn bộ sự việc
từ kế hoạch vượt biên đến các chuyến đi của bà Bành
và vai trò quan trọng của ông Mã Hưng Thụy.
Lên cựu Thứ trưởng ông Gia Bảo,
một trong những nguyên lão
có ảnh hưởng lớn nhất hiện nay trong hậu trường chính trị.
Song song đó, ông đã triệu tập
và thẩm vấn khẩn cấp
hai sĩ quan cấp cao thuộc Sư đoàn 4,
Điểm trọng yếu trong kế hoạch đào thoát
qua thẩm vấn,
hai sĩ quan thừa nhận là bí thư Mã Hưng Nhĩ
đã nhiều lần trực tiếp đưa bà Bành
đến thị sát khu vực biên giới
và chỉ thị cho phép các đoàn xe từ Bắc Kinh,
đặc biệt là chở các nhân vật cấp cao
được qua mà không cần kiểm tra.
Dù không biết ai sẽ vượt biên,
nhưng họ xác nhận sự hiện diện của bà Bành
trong các chuyến khảo sát này.
Nhận thấy dấu hiệu rõ ràng
của một kế hoạch đào thoát bí mật,
Bắc Kinh đã nhanh chóng tổ chức họp khẩn cấp
do ông Gia Bảo chủ trì.
Sau nhiều giờ họp kính, quyết định được đưa ra
là cách chức ngay lập tức ông Mã Hưng Thụy
triệu hồi về Bắc Kinh để điều tra
và thay thế bằng một nhân vật đáng tin cậy hơn
từng làm công tác tuyên truyền cấp cao
dưới thời ông Gia Bảo.
Đáng lưu ý là khi về thủ đô,
ông Mã không bị đưa đến các cơ quan bang tổ chức
hay ủy ban kiểm tra kỷ luật như thông lệ,
mà phải báo cáo trực tiếp với quân ủy trung ương.
Người tiếp nhận không ai khác chính là Trương Hữu Hiệp,
người chỉ huy chiến dịch thanh trường ngầm
nhắm vào phe Tập.
Dưới áp lực điều tra không còn nơi bấu phiếu,
ông Mã buộc phải khai toàn bộ chi tiết
từ cuộc gọi đầu tiên của bà Bành qua đường dây đỏ
và các nội dung bàn bạc, chuyến thị sát,
cơ chế hỗ trợ vượt biên đến những cam kết đã đưa ra.
Mọi mảnh ghép cuối cùng đã được ráp lại
hoàn chỉnh kế hoạch đào thoát của ông Tập
do bà Bành lệ viện chỉ đạo ông Mã Hưng Thụy thực thi,
Vì sao Kazakhstan điểm dừng chiến lược trong kế hoạch trốn chạy?
Nếu kế hoạch vượt biên thành công,
Kazakhstan sẽ là điểm đến đầu tiên
trong hành trình trốn chạy của ông Tập và gia đình.
Đây không nhất thiết là nơi lưu vong cuối cùng,
nhưng được xác định là chặn dừng an toàn
khả thi và mang tính chiến lược nhất.
Lý do không chỉ vì vị trí địa lý
mà còn nhờ mạng lưới chính trị và tài chính
mà ông Tập đã âm thầm xây dựng
tại quốc gia này trong hơn 10 năm.
Kazakhstan là nơi mà ông Tập lần đầu
công bố sáng kiến Bành đai và con đường
năm 2013,
mở đầu bước đi toàn cầu của Trung Quốc.
Kể từ đó dưới sự chỉ đạo của ông,
Trung Quốc đầu tư hàng chục tỷ đô vào Kazakhstan
ở các lĩnh vực hạ tầng, năng lượng khoáng sản
và hậu cần. Những khoản đầu tư này
không chỉ mở rộng ảnh hưởng Bắc Kinh,
mà còn tạo ra mối quan hệ mật thiết
với giới tinh hoa chính trị Kazakhstan,
những người hưởng lợi trực tiếp từ các dự án song phương.
Tổng thống của Kazakhstan hiện nay
là Kassym Chomak Tokayev,
có quan hệ cá nhân sâu sắc với Trung Quốc.
Ông từng học Đại học ngôn ngữ và văn hóa
Bắc Kinh, thông thạo tiếng Trung và có
kinh nghiệm ngoại giao tại Bắc Kinh từ thời Liên Xô.
Nhờ vậy ông duy trì mối quan hệ
đặc biệt với ông Tập. Điều ít nguyên
thủ quốc gia nào có được. Người tiền nhiệm
của Tokayev, cựu tổng thống Nuristan
Nayabazep cũng là
người đồng minh thân cận với Bắc Kinh,
từng đặt nền móng cho sự hiện diện sâu rộng
của Trung Quốc tại Kazakhstan.
Gia đình ông Tập cũng đã có sự chuẩn bị
trỏ rệt. Người anh trai của ông là Tập Viễn Bình,
cùng với em trai bà Bành Lệ Viện
là Bành Lỗi đều sở hữu doanh nghiệp
và tài sản tại Kazakhstan. Có thông tin cho rằng
ông Tập Viễn Bình đã mua dinh thự
biệt lập ở gần thủ đô Astana,
được xem là nơi trú ẩn tiềm năng
trong trường hợp có biến cố chính trị xảy ra.
Kazakhstan đáp
ứng tiêu chí an ninh chiến lược khi lãnh đạo
nước này hứng lợi lớn từ quan hệ với Bắc Kinh,
sẵn sàng cung cấp phòng bảo hộ
quan hệ cá nhân thân thiết
ảnh hưởng tài chính sâu rộng
và khả năng kiểm soát truyền thông nội địa
biến Kazakhstan thành nơi lánh nạn
lý tưởng cho giai đoạn đầu của cuộc lưu vong.
Ngoài ra, Kazakhstan
có đường biên giới dài hơn 1.800 km
với khu tự trị Tân Cương,
một khu vực nằm trong quyền kiểm soát
tuyệt đối của Mã Hưng Thụy, nhân vật chủ chốt
trong kế hoạch vượt biên. Điều này
cho phép ông Tập vượt biên một cách kính đáo
qua đường bộ hoặc đường hàng không,
mà không phụ thuộc tuyến kiểm soát trung ương.
Về phần của Nga,
mặc dù cũng có biên giới dài với Trung Quốc
và từng là nơi tạm trú
của các lãnh đạo bị lật đổ,
nhưng không phù hợp với điểm đến đầu tiên của ông Tập.
Quan hệ giữa ông Tập
và ông Putin dù công khai
là đối tác chiến lược không giới hạn,
nhưng thực chất thì rất phức tạp,
mang tính tính toán lợi ích hơn là tình bạn.
Khi nội bộ cộng sản Trung Quốc thay đổi,
Nga sẽ phải đối mặt với lựa chọn khó khăn,
chứa chấp ông Tập sẽ làm mất lòng
lãnh đạo mới, còn giao nộp
sẽ bị xem là phản bội đồng minh.
Do đó Moscow tránh trở thành tâm điểm
của các mâu thuẫn nội bộ Trung Nam Hải,
thay vào đó hỗ trợ gián tiếp
cho ông Tập qua mạng lưới tình báo,
giúp ông sang Kazakhstan hoặc các quốc gia Trung Á khác.
Tấm lại thì Kazakhstan
là lựa chọn đầu tiên an toàn,
thân thiện và linh hoạt, nơi ông Tập
có thể hạ cánh mềm trước khi quyết định bước tiếp.
Dù đích đến cuối cùng có thể là
Canada, Úc, Trung Đông hay các quốc gia Trung Á khác,
Kazakhstan vẫn là điểm xuất phát
chiến lược trong kế hoạch rút lui
được chuẩn bị kỹ lưỡng.
Kế hoạch đổ vỡ và dấu hỏi
lớn về vai trò của ông Tập
Kế hoạch rút lui bí mật
được xây dựng công phu triển khai có tổ chức
và được bảo vệ bằng hệ thống nhân sự trung thành
rút cuộc đã sụp đổ hoàn toàn
dưới lửa dao chính trị của nội bộ đảng
Cộng sản Trung Quốc, nhân vật chủ chốc
điều phối ông Mã Hưng Thụy bị lật đổ
trong một cuộc triệu hồi khẩn cấp.
Mạng lưới hỗ trợ Tân Cương
bị tháo giỡn chỉ trong một vài ngày.
Còn bà Bành Lệ Viện, người được cho là
kiến trúc sư của toàn bộ âm mưu,
nay rơi vào tình thế vô cùng nguy hiểm
khi bị chính hệ thống an ninh
mà bà từng tin tưởng theo dõi từng bước.
Tuy nhiên, điều gây tranh cãi nhất
trong nội bộ lẫn ngoại giới quan sát là
vai trò thực sự của ông Tập cận bình
trong toàn bộ kế hoạch này là gì?
Trong toàn bộ tài liệu tiết lộ
từ các nguồn thảo tin thì không có chi tiết nào xác nhận
rằng ông Tập trực tiếp chỉ đạo
kế hoạch vượt biên, cũng như không rõ
ông có biết gì về các bước chuẩn bị
mà vợ ông và Mã đã tiến hành hay không.
Kịch bản đặt ra là
phải chăng bà Bành đã chủ động lên kế hoạch
đưa chồng đi lánh nạn khi nhìn thấy
tình thế ngày càng bất lợi và cảm nhận được rằng
vòng vây quyền lực đang xuyết chặt
Trung Nam Hải. Giới bình luận chính trị
Trung Quốc cho rằng khả năng lớn là ông Tập
vẫn chưa thực sự quyết định bỏ trốn
nhưng đồng thời cũng không còn kiểm soát nổi
tất cả những gì đang diễn ra quanh mình.
Khi các phe phái nội bộ đảng
đặc biệt là nhóm Lão Thành do Trương Hụ Hiệp
và ông Gia Bảo đại diện
đẩy mạnh yêu sách điều tra cái chết
của cựu thủ tướng Lý Khắc Cường
tình hình chính trị của ông Tập đã trở nên
cực kỳ mong manh. Những lời kêu gọi
xóa bỏ lãnh đạo hiện tại để cứu lấy đảng
không còn là lời thì thầm trong hành lang
mà đã xuất hiện trong các cuộc họp
nội bộ cấp cao.
Bà Bành lệ viện vốn quen thuộc với hậu trường
chính trị đã nhiều năm chứng kiến các đợt
Khi cán cân quyền lực đảo chịu
kẻ thua cuộc không những mất quyền
mà còn có thể mất mạng vì thế
nhiều khả năng bà đã âm thầm tính toán
tự mình tìm một lối thoát cho cả hai
trước khi quá muộn. Bà không chỉ là
một phu nhân mà còn là một nhân vật
chính trị xã hội có ảnh hưởng riêng biệt
với cấu trúc quyền lực của đảng. Một người
biết rõ cần phải hành động trước khi
bị động đến. Sự thật là
nếu như kế hoạch không bị phát giác
nếu đội cận vệ không nghi ngờ nếu không
chọn sự phản bội thì giờ đây
ông Tập đã yên vị trong một biệt thự
kính đáo gần Astana dưới sự
bảo vệ của một chính quyền thân Bắc Kinh
chờ thời thế thay đổi hoặc tiến hành
mặc cả từ xa. Nhưng
tất cả đã thất bại và thất bại
ấy nếu nhìn kỹ đó không chỉ là một
kế hoạch đào thoát bị ngăn chặn
mà là lời cảnh báo chính trị rõ ràng nhất
đối với người từng nắm toàn bộ quyền lực
tuyệt đối trong đảng. Tình thế
hiện tại của ông Tập giờ đây không khác gì
một con thuyền mất phương hướng giữa dòng
bị cô lập trong nội bộ giám sát
bởi chính những người trung thành
và phải sống trong nỗi bất an thường trực
không biết khi nào chiếc ghế của mình
sẽ bị giật mất. Một nhà lãnh đạo
từng không có đối thủ giờ đây
có thể bị chính những người thề từng trung thành
tiễn ra khỏi vũ đài chính trị.
Chuyên mục phân tích bình luận hôm nay
trên Việt Nam xưa và nay xin khép lại tại đây.
Cảm ơn quý vị đã theo dõi đến hết chương trình.
Quý vị có suy nghĩ như thế nào
về chủ đề hôm nay xin để lại ý kiến
của mình trong phần bình luận để tương tác
cùng mọi người. Còn bây giờ Ngọc Vy
xin chào tạm biệt và hẹn gặp lại
quý vị trong các chương trình tiếp theo.