LỜI NÓI QUYẾT ĐỊNH PHÚC PHẬN CẢ MỘT ĐỜI | THUẬT TRÍ GIẢ

Nhân Quả Đời Người
28 người theo dõi
39 Lượt xem video·19 thg 7, 2025
Lời đã nói ra như mũi tên đã bắn, không thể thu hồi. Mỗi câu nói đều mang sức mạnh tạo nên niềm vui hoặc gieo rắc tổn thương. Vì vậy, biết suy nghĩ trước khi mở lời chính là gieo mầm bình an cho chính mình và người khác
Đội ngũ Thuật Trí Giả xin chân thành cảm ơn quý khán giả đã luôn dõi theo và đồng hành cùng kênh trong suốt thời gian qua. Chúng tôi hy vọng rằng những giá trị tri thức và chiêm nghiệm sâu sắc mà Thuật Trí Giả chia sẻ sẽ tiếp tục là nguồn cảm hứng và lợi lạc bền lâu cho quý vị trên hành trình tu dưỡng và khám phá bản thân.
Thuật chí giả, kính chào quý vị và các bạn đang lắng nghe.
Người xưa thường nói,
Cái miệng quyết định phúc phận cả một đời.
Bởi vì lời nói không chỉ là phương tiện giao tiếp,
mà nó còn phản ánh nội tâm, đạo đức và trí tuệ của con người.
Từ góc nhìn của cách bậc Thánh Hiền,
việc tu khẩu luôn được coi là cốt lõi trong hành trình tu tâm dưỡng tính
trên bức đường tu và xây dựng nhiệp lành.
Lời nói tuy nhẹ như gió,
nhưng có thể mang theo phúc hay họa,
gieo duyên lành hay kết oán thủ.
Bởi lẽ, một lời nói chân thành có thể an ủi,
cứu rỗi một tâm hồn đang khổ đau.
Ngược lại, một lời độc ác, vô vạ,
có thể gây tổn thương, chia rẽ,
thậm chí hủy hoại cả một đời người.
Từ góc nhìn của các bậc Thánh Hiền Đông Tây,
việc tu khẩu luôn được xem là cốt lõi trong hành trình tu tâm dưỡng tính,
xây dựng nhiệp lành và nuôi dưỡng đức hạnh.
Khổng tử từng nói,
người quân tử thận trọng trong lời nói,
mà gắng sức trong việc làm.
Lão tử khuyên,
họa từ miệng mà ra,
dạy con người biết giữ miệng để tránh họa.
Trong Đạo Phật,
tu khẩu là một trong những bước đầu tiên của giới luật,
vì khẩu nghiệp,
tức nghiệp từ miệng,
dễ tạo mà khó sửa.
Gieo một lời sai trái hôm nay,
có thể gạt quả khổ về sau.
Ngay cả trong Kinh Thánh,
Chúa Giê-xu cũng nhấn mạnh.
Bởi lời nói,
con sẽ được xưng công chính,
và bởi lời nói, con sẽ bị định tội.
Thực hành tu khẩu không chỉ là giữ im lặng khi cần,
mà còn là biết nói lời đúng lúc,
đúng mực,
chân thành và có trí tuệ.
Người có đạo đức sẽ không dùng lời
để khoa chương,
chê trách hay chê bai người khác.
Họ nói để khích lệ,
để xây dựng,
để truyền cảm hứng và hóa giải hận thù.
Lời nói, nếu biết tu dưỡng,
có thể trở thành chiếc cầu nối
giữa con người và con người,
giữa tâm với tâm và là ánh sáng
dẫn đường trên hành trình hoàn thiện bản thân.
Người biết giữ lời,
giữ tâm thì tự nhiên phúc đến,
họa lùi.
Bởi khẩu đức là nền tảng vững trách
cho phúc phận và sự an lành dài lâu
trong cuộc đời của một người.
Láo tử trong Đạo Đức Kinh tưởng dạy,
họa từ miệng mà ra,
hàm ý rằng
tai họa phần nhiều khởi phát từ lời nói không đúng mực.
Ông nhấn mạnh sự im lặng,
khiêm cung và lời nói hàm xúc
như một biểu hiện của trí tuệ và đạo đức.
Lời nói có thể gây xung đột,
gieo oán kết,
hoặc cũng có thể hóa giải thù hận,
đem lại hòa khí,
tất cả tùy thuộc vào tâm người nói ra lời đó.
Một nhân vật điển hình
trong lịch sử Trung Quốc minh chứng cho lời dạy,
họa từ miệng mà ra,
là tể tướng Triệu Cao
thời nhà Tần.
Triệu Cao là một hoạn quan và mưu thần
giữa triều đại Tần Thủy Hoàng.
Sau khi hoàng đế qua đời,
ông ta lợi dụng quyền lực,
tháo túng triều đình,
giả chuyền di chiếu để lập hồ hợi
Tần Nhị Thế lên ngôi,
đồng thời hãm hại trung thần Phù Tô.
Triệu Cao nổi tiếng với câu chuyện
chỉ hiêu bảo ngựa.
Ông đem một con hiêu dân vua
nhưng lại gọi đó là ngựa.
Khi có người phản bác,
ông ghi lại những ai không thuận theo mình
để sau đó giết hết,
cùng cố quyền lực tuyệt đối.
Tuy nhiên,
chím những lời nói dối trá, gian nghị
và mưu mô từ miệng Triệu Cao
đã gây nên nghi kỵ khắp triều đình,
làm xã thác dối loạn.
Cuối cùng, sự tàn độc và gian trá
của ông khiến triều thần câm phẫn.
Chỉ một thời gian ngắn sau đó,
ông bị giết chết bởi chính những người
từng phục vụ mình.
Câu chuyện này đã minh chứng rõ ràng
cho lời nói gian trá, ngạo mạn
và bất chính có thể mang lại
quyền lực tạm thời,
nhưng cuối cùng lại dẫn đến họa diệt thân.
Trái lại, nếu giữ được lời nói
chân thành, khiêm cung,
người ta có thể giữ được đức,
mà đức thì sẽ trường tồn kheo thời gian.
Phật Thích Ca Mâu Ni
dẫy về tránh ngữ trong
Bát Tránh Đạo, gồm
không nói dối,
không nói lời hai lưỡi,
không nói lời độc ác,
không nói lời phù phiếm.
Đức Phật dẫy rằng, khẩu nghiệp
tức nghiệp từ miệng, nếu không
giữ gìn thì dễ tạo nhân xấu,
gây tuẩn hại cho mình và người,
dẫn đến quả báo đau khủ về sau.
Ngược lại,
người biết dùng lời thiện lành,
nói đúng lúc, đúng chỗ,
nói lời từ ái thì sẽ tích được nhiều
phúc đức, được người kính trọng và
thuận lợi trong cuộc sống.
Ngày nay, không ít người đã lợi dụng
mạng xã hội như một công cụ để
vu khống, chụp mũ và
bới móc đời tư người khác,
để đổi lấy số lượng lượt xem cao
và lượt lây ào. Họ
mài mê theo đổi sự nổi tiếng phù phiếm
mà quên rằng, việc
xâm phạm đời sống riêng tư của người khác
không chỉ là hành vi thiếu đạo đức
mà còn có thể gieo tai họa
cho chính bản thân và gia đình mình.
Danh tiếng giả tạo ấy rồi
sẽ phai nhạt, nhưng hậu quả
của lời nói ác ý có thể kéo dài
suốt đời, như một vết nhơ
khó gột dừa trong cả nhân cách
lận số phận.
Chúa Giê-xu cũng dạy
trong Kinh Thánh, Nghiệp nói
ra điều gì là do lòng đầy dẫy điều ấy
mà thia hai ba bà tư.
Nghĩa là, lời
nói là sự phản ánh trung thực của
tâm hồn. Ngài dạy con người
phải giữ lời nói chân thật, yêu
thương, tránh xét đoán,
vu cáo, hay dùng miệng lưỡi để
gây tổn thương cho người khác. Ngài
cũng nhấn mạnh rằng, bởi lời
nói, con sẽ được xưng công chính
và bởi lời nói,
con sẽ bị đỉnh tội,
cho thấy rõ ràng sức nặng của lời
nói trong việc quyết định vận mệnh của
con người. Hitler không phải
là một chiến binh dũng mãnh hay
một học giả lỗi lạc, nhưng ông
sở hữu khả năng hùng biện phi thường.
Bằng những bài diễn thuật đầy
kích động, thuyết phục và mang tính
gieo rắc thù hận, ông đã lôi cuốn
hàng triệu người Đức đi theo
chủ nghĩa dân tộc cực đoan và bài
do thái. Chỉ bằng lời
nói, được phóng đại qua truyền thống,
khẩu hiệu, tuyên truyền,
Hitler đã làm dấy lên làn sóng
thù hận chưa từng có, đưa
thế giới vào một cuộc chiến đấm máu
và gây ra cái chết của hàng chục triệu
người, trong đó có sáu triệu
người do thái bị diệt chủng.
Trong lòng của Hitler, đầy dấy
hận thù, sự kiêu ngạo và
tham vọng quyền lực, ông đã dùng
miệng lưỡi để dẫn dắt cả một dân tộc
vào bóng tối. Và cũng như
lời dạy, bởi lời nói,
con sẽ bị định tội, ông
đã để lại việt nhờ muôn đời trong
lịch sự nhân loại. Ông Martin
Luther King, là một mục
sư, nhà hoạt động dân quyền
vĩ đại của nước Mỹ thế kỷ 20.
Ông không dùng vũ lực,
không mang vũ khí, nhưng với
lời nói xuất phát từ trái tim đầy yêu
thương, lòng bao dung và đức tin
vào công chính, ông đã lay động
hàng triệu con người trên khắp nước Mỹ.
Bài diễn thuyết nổi tiếng
I have a dream,
tôi có một giấc mơ, là một trong
những minh chứng rõ ràng nhất.
Chỉ bằng lời nói, ông đã thắp
lên hy vọng về một nước Mỹ,
không còn kỳ thị chủng tộc,
nơi còn người được sống bình đẳng,
tự do và nhân ái.
Trái tim ông đầy yêu thương,
nên lời ông nói ra mang sức mạnh
chữa lành, đoàn kết và khai sáng.
Và đúng như lời Chúa
dạy, bởi lời nói,
con sẽ được xưng công chính.
Ông được tôn vinh không chỉ bởi hành động,
mà bởi những lời nói đã
làm thay đổi cả một dân tộng.
Tu khẩu là một phần trọng yếu
trong hành trình tu tâm dưỡng tính,
bởi vì lời nói không
chỉ là phương tiện giao tiếp, mà còn
phản ánh nội tâm, đạo đức
và nhiệp lực của một người.
Thất ca Môni dạy về
nhiệp từ lời nói và khuyên
các đệ tử cần giữ khẩu nghiệp
thanh tịnh, tránh bốn lỗi lớn
vọng ngữ, nói dối,
ử ngữ, nói lời
theo diệt, ác khẩu,
nói lời độc ác và
lưỡng thiệt, nói hai chiều gây
chia rẽ. Những lời nói
tưởng như vô hại nếu không kiểm soát
sẽ gieo mầm bất thiện,
gây hại cho bản thân và người khác,
tạo nhiệp về sau.
Người chân tu cần luyện tâm tử bi
và nói lời ái ngữ.
Dùng lời nói để khích lệ,
chữa lành và gieo duyên lành
cho người nghe. Mỗi
một câu nói nên được cân nhắc
như gieo một hạt giống.
Nếu lời ấy thiện lành,
hạt sẽ nảy mầm phúc báo.
Nếu lời ấy độc hại,
sẽ sinh ra phiền não,
tạo chướng mại trên con đường tu hành.
Các đồng tu khi gặp
nhau cũng không nên nói chuyện phiếm,
chuyện giật gân ngoài xã hội,
đàm đợn chuyện không liên quan
đến việc tu tập. Cần
giữ tâm cho chính, chỉ nói lời
chân thật và đo lường lời
nói ra có hợp với đạo hay không.
Tu khẩu
là biểu hiện bên ngoài của việc
tu dưỡng khí chất nội tâm.
Lão Tử từng nói
biết mà không nói là trí,
nói mà không biết là họa.
Nghĩa là người tu hành
nên giữ lòng tĩnh lặng,
lời nói chừng mực,
không khoe khoang, không bàn chuyện
thị phi, không tranh luận đúng
sai vô bổ. Đạo
gia cho rằng đạo không thể
hiện qua lời nói xuông,
mà thể hiện qua sự tĩnh tại,
hòa hợp và tự nhiên.
Người càng cao đạo
thì càng ít lời, vì
họ thấu rõ rằng mỗi lời
thốt ra đều mang năng lượng
ảnh hưởng đến trường khí của
chính mình và người khác.
Ngay sau đây, chúng tôi sẽ
chia sẻ về hai người phụ nữ nổi tiếng
trong lịch sử Trung Hoa, được
ngợi ca không chỉ bởi tai đức,
mà còn bởi khẩu đức tuyệt vời.
Đừng rời khỏi video nhé,
hãy cùng lắng nghe và cảm nhận
những bài học sâu sắc
từ cuộc đời của họ.
Thứ nhất, Ban Chiêu,
một trong những biểu hiện rõ nhất
về đức tu khẩu của Ban Chiêu
là việc bà được Triều Đình
tin cậy giao nhiệm vụ hoàn thành
bộ sử, hán thư
sau khi anh trai bà ban cố
qua đời. Trong quá trình này,
bà đã tiếp xúc với nhiều quan lại,
học giả và cả hoàng tộng.
Dù là người đứng đầu
một công trình học thuật đồ sộ,
Ban Chiêu vẫn luôn giữ
lời nói chuẩn mực, không dùng
những từ ngữ khoa trương, hợm hĩnh
hay thiếu tôn trọng.
Bà trình bày ý tiến một cách rõ ràng,
mạch lạc và thuyết phục,
đồng thời sẵn sàng tiếp thu những góp ý
mang tính xây dựng.
Ngoài ra, Ban Chiêu còn là giáo viên
của Hoàng hậu Đặng Tuy và
các phi tần. Điều này đòi hỏi bà
phải có khả năng giao tiếp khéo léo
và tế nhị. Bà không chỉ
truyền đạt kiến thức, mà còn
uốn nắn hành vi, lời nói
cho những người phụ nữ trong cung đình.
Sự tinh tế trong cách dùng từ,
sự chu đáo trong việc lựa chọn
ngôn ngữ đã giúp bà có được
sự kính trọng và tin tưởng
từ cả Hoàng hậu lẫn các phi tần.
Ban Chiêu đã
đúc kết những tư tưởng của mình về
đạo làm người và đức tu khẩu
trong tác phẩm nổi tiếng
Nữ Giới. Đây là một
bộ sách gồm 7 thiên,
được viết để dạy dỗ các con gái
và phụ nữ nói chung
về lễ nghi, đạo đức và
cách ứng xử. Trong đó,
bà đặc biệt nhấn mạnh về tầm
quan trọng của việc ngôn ngữ,
tức là lời nói.
Trong Nữ Giới, Ban Chiêu
khuyên phụ nữ nên ít nói,
nói chậm rãi và suy nghĩ kĩ
trước khi nói. Bà cho rằng
lời nói không đúng mực sẽ
gây họa, lời nói thô tục
sẽ mất lễ. Nói năng
phải giữ gìn, lời nói
phải đúng chỗ, không được
tùy tiện phát ngôn. Bà
nhấn mạnh rằng phụ nữ không nên
nói nhiều, không nên nói lấn át
người khác và không nên nói
những lời thị phi, đàm tiếu.
Thay vào đó, lời nói
của phụ nữ nên thể hiện sự
ôn nhu, hòa nhã và khiêm
nhường. Bà cũng dạy
rằng lời nói của phụ nữ
phải phù hợp với thân phận và
địa vị. Chẳng hạn
khi giao tiếp với chồng, phải
dùng lời lẽ tôn trọng, không
được cãi cọ hay thách thức.
Khi nói chuyện với người lớn tuổi,
phải thể hiện sự cung kính.
Khi nói với người dưới, phải
dùng lời lẽ khoan dung, độ lượng,
không được hách dịch hay quát nạt.
Hơn nữa, Ban Chiêu
quản chỉ ra rằng lời nói
phải đi đôi với hành động.
Một người phụ nữ có đức hạnh
không chỉ thể hiện qua lời nói hoa
Mỹ mà còn qua những việc làm
cụ thể. Lời nói đúng đắn
sẽ dẫn đến hành động đúng đắn
và ngược lại, hành động đúng đắn
sẽ củng cố uy tín của lời nói.
Tóm lại, thông qua nữ dưới,
Ban Chiêu đã truyền tải một
thông điệp mạnh mẽ về việc kiểm soát
lời nói, sử dụng ngôn ngữ
một cách có ý thức và trách nhiệm.
Bà muốn phụ nữ hiểu rằng
lời nói là công cụ mạnh mẽ,
có thể xây dựng hoặc phá hủy
các mối quan hệ, có thể nâng cao
hoặc hạ thấp phẩm giá của bản thân.
Việc tu dưỡng đức tu khẩu
không chỉ là một phần của đạo đức cá nhân
mà còn là yếu tố quan trọng
để xây dựng một gia đình hòa thuận
và một xã hội văn minh.
Những lời dạy của Ban Chiêu
về đức tu khẩu vẫn còn nguyên giá trị
cho đến ngày nay, nhắc nhở
chúng ta về sức mạnh và tầm
quan trọng của từng lời nói được thốt ra.
Thứ hai, Hoàng hậu Mã Thị
Mã Hậu
Bà là bậc mẫu nghi thiên hạ
với khẩu đức và đức hạnh vẹn toàn.
Hoàng hậu Mã Thị,
chính khung của Hán Quang Vụ Đế,
Liêu Tú, là một trong những hình
mẫu hiền hậu được xử sách Trung Quốc ca ngợi.
Cuộc đời và những phẩm chất
cao quý của bà đã để lại dấu ấn
sâu sắc, trở thành biểu tượng
của sự khiêm nhường, tiết chế
và lòng nhân ái, xứng đáng
với danh hiệu mẫu nghi thiên hạ.
Mã Hậu xuất thân từ
một gia đình danh giá. Cha bà
là Mã Viện, một vị tướng tài ba
có công lớn trong việc phỏ tá
Liêu Tú thống nhất thiên hạ.
Tuy nhiên,
thay vì ỉ vào gia thế hiền hách,
Mã Hậu lại nổi tiếng với sự
khiêm tốn và giản dị hiếm có.
Bà không bao giờ khoe khoang hay
tìm cách can thiệp thô bạo và chính sự,
một điều mà không phải vị hoàng hậu
nào cũng làm được. Ngược lại,
bà luôn giữ thái độ ôn hòa,
cẩn trọng trong lời nói và hành động.
Điểm nổi bật nhất trong đức hạnh
của Mã Hậu chính là khẩu đức của bà.
Trong chốn cung đình đầy
dãy thị phi và tranh giành quyền lực,
Mã Hậu luôn giữ được sự
thanh tịnh trong lời nói.
Bà không bao giờ dùng những lời lẽ gây gắt
hay chỉ trích nặng nề.
Khi muốn khuyên can hoàng đế,
bà luôn chọn cách mềm mỏng, lý lẽ,
dùng tình để thuyết phục
thay vì áp đặt hay gây sức ép.
Sự khéo lẽo này
không chỉ giữ được thể diện cho hoàng đế,
mà còn giúp Liêu Tú lắng nghe
và thấu hiểu những lời khuyên chân thành của bà.
Nhờ vậy,
nhiều quyết sách của triều đình đã trở nên
sáng suốt và hợp lý hơn.
Trong hậu cung, Mã Hậu
luôn đứng ra giải quyết các mâu thuẫn
bằng sự điềm đạm và nhẫn nại.
Bà đối sự công bằng với các phi tần,
cung nữ, không bao giờ thiên vị
hay gây bè kết phái.
Những tranh chấp nhỏ nhặt trong nội cung
thường được bà giàn xét một cách khéo léo,
giữ cho không khí hậu cung
luôn hòa thuận và yên bình.
Điều này góp phần rất lớn
vào sự ổn định của triều đại,
giúp Liêu Tú có thể chuyên tâm vào việc trị quốc
mà không phải bận tâm đến
những rối re nội bộ.
Mã Hậu cũng nổi tiếng với lòng tiết kiệm
và không màng danh lợi.
Bà sống giản dị, không xa hoa lãng phí.
Ngay cả khi đã là hoàng hậu,
bà vẫn giữ thói quen tự tay
làm những công việc thường nhật,
không dựa rỗng vào người hầu.
Bà cũng luôn từ chối những lời thỉnh cầu phong tước
ban thưởng cho người thân trong gia tộc,
sợ rằng sẽ làm ảnh hưởng đến uy tím
của Hoàng đế và gây thêm gánh nặng
cho đất nước.
Sự thanh liêm, chính trực của bà
đã trở thành tấm gương sáng
cho toàn thể hoàng tộc nói theo.
Chính vì những phẩm chất cao quý đó,
Mã Hậu được người đời sau ca ngợi là
Hiền Hậu Mẫu Nghi Thiên Hại.
Bà không chỉ là một người vợ hiền thảo,
một người mẹ mẫu mực,
mà còn là một nhà cố vấn thầm lặng
giúp Liêu Tú xây dựng
lên một chiều đại thịnh trị.
Cuộc đời của Hoàng hậu Mã Thị
là minh chứng cho thấy rằng
sức mạnh thực sự không nằm ở quyền lực
hay sự khoa trương
mà nằm ở đức hạnh, sự khiêm nhường
và lòng nhân ái vẹn toàn.
Biết tu khẩu
chính là đang tu tâm,
đang gieo trồng phúc đức cho bản thân
và môi trường xung quanh.
Người có thể kiểm soát lời nói
là người đang làm chủ được một phần lớn
của nghiệp lực và từng bước hướng đến
trí tuệ, an nhiên và giải thoát.
Vì vậy, tu khẩu
không chỉ là lời khuyên đạo đức
mà là phương pháp thực hành tâm linh sâu sắc.
Một người biết giữ lời
nói lời thiện lành,
không chỉ gìn giữ hòa khí,
vun bồi nhân duyên tốt đẹp
mà còn tự tích phúc, hóa giải nghiệp xấu
mở ra con đường hành thống trong cuộc đời.
Đó là lý do vì sao
người xưa tin rằng
cái miệng có thể tạo ra phúc
cũng có thể chuốc lấy họa
quyết định cả phúc phận một đời người.
Cảm ơn bạn đã lắng nghe đến cuối video.
Hy vọng những chia sẻ hôm nay
sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn
sức mạnh của lời nói
thứ tưởng trưng nhỏ bé
nhưng lại có thể quyết định cả một đời phúc họa.
Nếu bạn thấy giá trị
hãy nhấn like để ủng hộ kênh.
Chia sẻ cho người thân và bạn bè
bởi đôi khi chỉ một lời nhắc nhở
đúng lúc cũng có thể thay đổi
cả cuộc đời ai đó.
Hẹn gặp lại bạn trong những video tiếp theo.
