RỢN NGƯỜI TRƯỚC ĐƯỜNG DÂY SẢN XUẤT DẦU ĂN CHO NGƯỜI TỪ THỨC ĂN CHĂN NUÔI VỚI QUY MÔ LÊN ĐẾN 8.200 TỶ

Dầu dùng cho thức ăn chăn nuôi nhưng lại được biến thành dầu ăn cho người Điều không thể tin nổi nhưng lại là sự thật Một sự thật dùm dợn vừa được phanh phui bởi Công an tỉnh Hương Yên vào ngày 24 tháng 6 hé lộ đường dây sản xuất dầu ăn giả quy mô lớn Hàng chục nghìn tấn dầu ăn để chế biến thức ăn chăn nuôi bị phu phép thành dầu ăn cho người bán ra thị trường trong thời gian dài, thu về số tiền lên đến 8.200 tỷ đồng Một con số đủ khiến bất kỳ ai cũng phải giật mình và băng hoang trước sự tha hóa vì đồng tiền Các đối tượng đã sử dụng hệ thống ống ngầm để bơm dầu từ bồn chứa nguyên liệu chăn nuôi sang bồn chứa dầu ăn, sau đó đóng chai, giãn mát là O-Food một thương hiệu từng được quảng bá râm rộ như dầu ăn chất lượng cao Kết quả kiểm nghiệm từ cơ quan chức năng cho thấy sản phẩm này không hề chứa vitamina như công bố mà chỉ là thứ dầu kém chất lượng, tiêu bẩn nguy cơ gây hại cho sức khỏe Ba bị can cầm đầu gồm Đặng Thị Hương, Giám đốc Công ty Nhân Minh Food, Nguyễn Trọng Năng Giám đốc Công ty Trách nhiệm Hiệu hạn Thương mại và Dịch vụ An Dương và một đối tượng khác đã bị khởi tố về các tội sản xuất, buôn bán hàng giả và buôn lậu Hơn 1.000 tấn dầu nhập lậu đang chờ tiêu thụ cũng bị thu giữ Nhưng con số này chỉ là phần nồi của tàng băng chim khi mà hàng chục nghìn tấn dầu giả đã thâm nhập sâu vào chuỗi thực phẩm Điểm đến của những do dầu này không phải là chuồng chạy xa xôi mà chính là những nơi thân thuộc nhất Bếp ăn trường học, nhà hàng đông đúc, quán ăn ven đường và cả làng nghề sản xuất bánh kẹo, bim bim, snack, những món ăn vặt mà trẻ em yêu thích Những lời khai lệnh lùng của các đối tượng đã khiến người ta không khỏi băng hoang Biết bao bữa ăn, bao gói đồ ăn vặt đã vô tình trở thành kẻ đông lõa trong chuỗi cung ứng nguy hiểm này Công ty Trách nhiệm Hiệu hạn Thương mại xuất nhập khẩu An Hưng Phước một trong những đầu mối nhập khẩu dầu thực phẩm lớn nhất cả nước cũng bị gọi tên trong đường dây này Với doanh thu ước tính 8.200 tỷ đồng chỉ trong 3 năm và một số công ty hoạt động liên tục 14 năm với doanh thu hàng năm lên đến 4.500 tỷ đồng Quy mô của vụ việc vượt xa sức tưởng tượng Lợi nhuận khổng lồ đến từ 2 nguồn Trênh lệch giá bán, dầu ăn cho người cao hơn 17% so với dầu chăn nuôi và trốn thuế giá trị gia tăng Ban đầu dầu ăn chịu thuế 8% còn dầu chăn nuôi được miễn thuế Một kế hoạch hoàn hảo nhưng lại đánh đổi bằng sức khỏe của hàng triệu người tiêu dùng Điều khiến vụ việc trở nên đáng sợ hơn không chỉ là quy mô mà còn là sự tinh vi trong cách thức che dấu Các đối tượng lập ra hàng loạt công ty bình phong, lút bóng dưới danh nghĩa sản xuất dầu ăn cho người Hồ sơ giả mạo, nhãn mác lừa đảo và những lời quảng cáo về dầu ăn bổ sung vitamina đã đánh lừa người tiêu dùng lẫn các cơ sở chế biến thực phẩm Thủ đoạn này không chỉ cho thấy sự liều lĩnh mà còn là sự coi thường nghiêm trọng đối với đạo đức kinh doanh và sức khỏe cộng đồng Dầu dùng cho thức ăn chăn nuôi vốn không qua tinh lọc kỹ lưỡng thường chứa tạp chất giữ lượng kim loại nặng và hóa chất không phù hợp với tiêu chuẩn thực phẩm Việc sử dụng lâu dài có thể gây ra những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng từ dối loạn tiêu hóa, tích tụ độc tố đến nguy cơ mắc các bệnh mãn tính như gan thật hoặc thậm chí là ung thư Điều đáng lo ngại là những đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất chính là trẻ em, công nhân và học sinh những người thường xuyên sử dụng suất ăn từ bếp ăn tập thể Ngay sau khi vụ việc được công bố, Cục An toàn thực phẩm Bộ Y tế đã phát đi cảnh báo khẩn cấp tối ngày 24 tháng 6. Cơ quan này nhấn mạnh rằng việc sử dụng dầu chăn nuôi để chế biến thực phẩm cho người là vi phạm nghiêm trọng quyết định an toàn thực phẩm, tiêm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng Cục khuyên cáo các cơ sở chế biến, đặc biệt là bếp ăn tập thể, phải kiểm tra kỹ lưỡng, công bố Thông báo nêu rõ tân thủ mục đích sử dụng của nguyên liệu thực phẩm không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là trách nhiệm pháp lý, mọi hành vi vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo pháp luật. Tuy nhiên, Cục An toàn thực phẩm cũng lưu ý rằng theo nghị định 15-2018 NDCP dầu thực phẩm thuộc nhóm sản phẩm do Bộ Công Thương Quản lý. Điều này đặt ra câu hỏi lớn, trách nhiệm giám sát nằm ở đâu khi mà hàng chục nghìn tấn dầu giả đã trót lọt qua các khẩu kiểm tra trong suốt nhiều năm? Hãy thử tưởng tượng hậu quả của vụ việc qua những con số. Chục nghìn tấn dầu, tương đương với hàng triệu lít được phân phối khắp các tỉnh thạch. Mỗi ngày, hàng nghìn bữa ăn được chế biến từ thứ dầu này, từ tô phở nóng hổi, đĩa gà rán giòn tan cho đến những bánh quy tôm lửng. Người tiêu dùng từ những em nhỏ trong trường học đến những người lao động trong khu công nghiệp, hoàn toàn không thể phân biệt được đâu là dầu ăn thật, đâu là dầu ăn giả. Niềm tin và an toàn thực phẩm vốn đã mong manh, giờ đây lại bị ráng thêm một đòn mạnh mẽ. Vụ việc này không chỉ là vấn đề của riêng công ty Nhật Minh Food hay An Hưng Phước. Nó phản ánh một lỗ hổng lớn trong hệ thống quản lý thực phẩm, từ không nhập khẩu nguyên liệu, sản xuất đến phân phối. Làm sao một đường dây hoạt động suốt 14 năm với doanh thu hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm lại có thể qua mặt được các cơ quan chức năng? Phải trăng quy trình hậu kiểm, truy xuất nguồn gốc còn quá lòng lẻo, đặc biệt là các cơ sở chế biến nhỏ lẻ và lang nghê. Nhìn sâu hơn, vụ việc này còn là câu chuyện về lòng tham và đạo đức kinh doanh. Để tối đa hóa lợi nhuận, các đối tượng đã bất chấp tất cả, từ việc trốn thuế, giả mạo nhãn mắc đến việc đánh đổi sức khỏe của hàng triệu người. Con số 8.200 tỷ đồng là minh chứng đau lòng cho sự thà hoá ấy. Lợi nhuận ấy được xây dựng dựa trên những giọt dầu kém chất lượng, những bữa ăn không an toàn trên niềm tin bị đánh cắp của người tiêu dụng. Nhưng trách nhiệm không chỉ thuộc về các đối tượng vi phạm. Các cơ quan quản lý từ Bộ Công Thường đến các đơn vị kiểm tra địa phương cũng cần nhìn lại vai trò của mình. Một hệ thống giám sát chặt chẽ hơn, với các biện pháp kiểm tra định kỳ và truy xuất nguồn gốc minh mạch, có lẽ đã có thể ngăn vụ việc từ sớm. Thay vì chờ đến khi mà hàng chục nghìn tấn dầu giả đã tiêu thụ, tại sao không có những đợt kiểm tra ngẫu nhiên, những quy định nghiêm ngặt hơn về nhập khẩu và phân phối nguyên liệu? Người tiêu dùng trong câu chuyện này là những nạn nhân đáng thường nhất. Họ không có cách nào biết rằng thứ dầu trong chai Old Food, thứ dầu được quảng cáo rầm rộ trên các sàn thương mại điện tử lại là một sản phẩm giả mạo. Ngay cả những cơ sở chế biến thực phẩm từ nhà hàng đến bếp ăm tập thể cũng đã vô tình trở thành nạn nhân của chuỗi cú uống này. Khi tin tưởng vào hóa đơn, trứng tử và nhãn mác, vụ việc này đặt ra một câu hỏi dây dứt. Làm sao để người dân có thể yên tâm với những gì họ ăn mỗi ngày? Cục An toàn Thực phẩm đã khuyến cáo người tiêu dùng vào các cơ sở chế biến cần thận trọng, kiểm tra kỹ nguồn gốc nguyên liệu. Nhưng lời khuyến cáo này dù cần thiết lại khó thực hiện trong thực tế. Không phải ai cũng có điều kiện hay kiến thức để truy xuất hồ sơ công bố sản phẩm. Trong khi đó, các sản phẩm giả mạo như Old Food vẫn có thể len lỏi vào các chợ, siêu thị và chính căn bếp của mỗi gia đình. Vụ việc này cũng là lời cảnh tình cho các doanh nghiệp chân chính trong ngành thực phẩm. Trong một thị trường cạnh tranh khốc liệt, áp lực giảm giá thành là điều không thể tránh khỏi. Nhưng việc chạy theo lợi nhuận bằng cách sử dụng nguyên liệu kém chất lượng như dầu chăn nuôi không chỉ hủy hoại uy tín doanh nghiệp mà còn gây tổn hại cho cả ngành. Những thương hiệu như của Old Food từng được quảng bá rầm rộ, giờ đây trở thành biểu tượng của sự lừa dối. Điều này nhắc nhở rằng uy tín và chất lượng là yếu tố sống còn trong kinh doanh thực phẩm. Đồng thời, vụ việc cũng cho thấy vai trò quan trọng của truyền thông và báo chí. Nếu không có bản tin của VTV24, nếu không có sự vào cuộc quyết luyệt của công an tỉnh Hương Yên, có lẽ đường dây này vẫn tiếp tục hoạt động và hàng nghìn tấn dầu giả vẫn tiếp tục len lỏi vào bữa ăn của người Việt Nam. Truyền thông với sức mạnh lan tỏa đã trở thành ngọn đuốc xoay sáng những góc khuất buộc các cơ quan chức năng phải hành động. Nhưng câu chuyện không thể dừng lại ở việc triệt phá một đường dây. Để ngăn chặn những vụ việc tương tự trong tương lai, cần có những sự thay đổi mang tính hệ thống. Trước hết, cần siết chặt quy trình nhập khẩu nguyên liệu thực phẩm, đặc biệt là các mặt hàng như dầu thực vật. Mọi lô hàng cần phải được kiểm tra kỹ lưỡng, với các tiêu chuẩn rõ ràng về chất lượng và mục đích sử dụng. Thứ hai, cần tăng cường hậu kiểm tại các cơ sở sản xuất và phân phối, với các đợt kiểm tra ngẫu nhiên và xử phạt nghiêm mịnh. Thứ ba, cần xây dựng một hệ thống truy xuất nguồn gốc minh bạch, dễ tiếp cận, để người tiêu dùng và các cơ sở chế biến có kiểm tra thông tin sản phẩm một cách dễ dàng. Vụ việc dầu ăn giả tại Hưng Yên vì vậy không chỉ là một scandal kinh tế, mà còn là lời cảnh báo về niềm tin và trách nhiệm, niềm tin của người tiêu dùng và thực phẩm họ ăn mỗi ngày, niềm tin của các cơ sở chế biến và chuỗi cung ứng, và niềm tin của xã hội và hệ thống quản lý, tất cả đang bị lung lay. Để khôi phục niềm tin ấy, cần sự trung tay đến từ các cơ quan chức năng, doanh nghiệp, truyền thông đến chính người tiêu dùng. Vì một tương lai không còn những sự việc đau lòng kề trên nữa.