Sài Gòn Bún Thịt Nướng #Kýứcđườngphố
Phan Bach
115 người theo dõi
2 Lượt xem video·22 thg 6, 2025
Part speed to the city streets
We begin to feel the fire
We rise like tall buildings
As the chemicals they take us higher
The night's young and it's just begun
As she puts her hand in mine
We wanna chase the night
Wanna dance to the light
Pull the stars from the sky
Just two hearts running wild
Never sleep, never stop
As we shout from the top
We're gonna, we're gonna be
Two hearts running wild
Now the morning
As the afternoon
We lay awake in vain
Life's so loud
As the hours pass
We're gonna do it all
Sáng sớm Sài Gòn
Có thứ gì đó rất mỏng manh trôn ngang mũi
Một làng khói mỏng
Một mùi hương thoảng
Một chút ký ức lặng lẽ đang tỉnh giấc
Giữa nhịp sống hối hạ của những bánh xe lăng
Còi xe ráo và bước chân gấp gáp
Chợt có một mùi thơm khiến người ta khựng lại
Là mùi thịt nướng cháy cạnh
Tỏa ra từ một góc phố
Nơi một người đẩy xe đang gắp bún vào hộp
Với nụ cười hiền pha lẫn
Trong làng khói mờ của thịt nướng
Sài Gòn đâu chỉ là những tòa nhà cao tầng
Hay đèn xe rực rỡ
Sài Gòn, trong tôi
Còn là những góc đường xanh mát
Những hàng bún thịt nướng thân quen
Nằm yên bình bên ngã ba nhỏ
Ở đó, người ta ăn không chỉ để no
Mà để thấy mình thuộc về
Như thể mỗi gắp bún, mỗi miếng thịt
Là một lời ru bình dị
Cho một trái tim đang mỏi mệt
Có người hỏi
Sài Gòn có gì đặc biệt?
Tôi không biết phải trả lời sao cho đủ
Chỉ thấy lòng mình tự động vẽ ra hình ảnh
Một tô bún thịt nướng
Với đủ vị của cuộc đời này
Ngoài thịt nướng
Còn có nem nướng, nem chua
Chả giò, đậu phộng
Rau sống mát lành
Và cả một sáng nào đó
Ánh nắng đầu ngày vẫn len qua
Những khe lá
Để rồi rớt chênh chết
Trên bếp thang
Đang làm cho mấy xiên thịt nướng
Nóng dần đến bốc khói
Những cánh khói nhảy múa
Đông đưa theo cơn gió ban mai
Nhẹ nhàng lan tỏa
Đưa mùi thơm của thịt nướng
Đi đến tận cửa nhà
Ai còn mơ ngủ
Bún
Một trong những nàng thơ trứ danh
Của ẩm thực Việt
Thường được người ta hình dung
Với tô nước lèo nóng hổi
Nghì ngút khói
Nhưng ở miền nam
Có một tô bún khác
Không nước lèo
Mà vẫn làm đắm say
Bao trái tim thực khách
Bún thịt nướng
Món ăn ấy
Khi đi kèm với nem nướng
Chả giò, nem chua
Lại càng trở thành một bản giao hưởng đầy dư vị
Nơi từng loại nguyên liệu
Như những nhạc cụ riêng biệt
Hòa quyện vào nhau
Tạo nên một bản tình ca của cuộc sống
Bình dị, phong phú và chân tinh
Bún thịt nướng như nhiều món ăn khác
Của miền nam
Không có một lịch sử huy hoàng
Được ghi chép trong sách vở
Nó hiện diện một cách bình dị
Trong đời sống thường nhật
Xuất hiện ở quán vỉa hè
Ở hầu hết các chợ
Hay hàng ăn trong xóm
Nhưng nếu là ngược
Về các vùng đất khai hoang nam bộ
Cuối thế kỷ 17
Ta có thể hình dung ra tiền thân
Của món bún thịt nướng
Nó là những bữa ăn dân giả
Của lưu dân người Việt, người Hoa
Và người Khmer trong hành trình mưu sinh
Thịt được tẩm ướp gia vị
Rồi nướng trên bếp thang
Hình thức nấu nướng phổ biến
Ở các vùng khi chưa có tiện nghi hiện đại
Thịt nướng ăn kèm với bún tươi
Rau sống hái quanh nhà
Nước mắm ớt pha chút ngọt
Một chút đồ chua ngâm trong hủ
Một chút giá
Vậy là thành món
Dễ làm, dễ ăn, dễ bán
Bún thịt nướng nhanh chóng
Trở thành món ăn đường phố phổ biến
Của miền Nam, đặc biệt là Sài Gòn
Linh hồn của món ăn chính là
Thịt nướng thơm lừng
Và cách ướp đậm đà
Không giống thịt nướng kiểu Âu
Thường chỉ rắc muối tiêu
Thịt nướng trong món ăn bún thịt nướng
Là cả một nghệ thuật ướp gia vị
Người ta chọn thịt ba rọi
Hoặc thịt nạc vai sắc mỏng
Ướp với hành tím, tỏi băm, sả
Nước mắm ngon
Chút đường cát vàng, tiêu sọ
Đôi khi có thêm mật ong
Hoặc nước cốt dừa
Để tạo độ bóng bẫy và mùi thơm
Tất cả được trộn đều
Để qua đêm cho thấm
Khi nướng, thịt được xếp lên vỉ
Và nướng trên thang hồng
Mỗi xiên thịt là một bản
Hòa ca mùi vị vừa cháy cạnh
Vừa mềm ngọt
Tiếng mỡ chảy seo seo trên lửa
Khói quyện với hương sả tỏa lan
Quyến rũ đến khó cưỡng
Đó là lúc cả khu phố biết
Chẳng có hàng bún thịt nướng mở cửa
Nếu thịt nướng là giai điệu chủ đạo
Thì nem nướng là phần bề đầy duyên gián
Trong bản hợp tấu này
Nem nướng
Vốn có nguồn gốc từ Nha Trang
Khánh Hòa
Được làm từ thịt xay nhuyễn trộn
Với mỡ heo hạt lựu
Gia vị, tỏi, tiêu
Cuộn thành viên hoặc nắng thanh dài
Rồi giêm qua que tre để nướng trên lửa thang
Nem nướng có độ dai
Ngọt và thơm rất riêng
Khi ăn cùng với bún
Người ta thường xắt lát hoặc để nguyên
Đặt trên mặt tô
Chàng thêm nước mắm chua ngọt
Sự kết hợp này dần dà trở thành combo phổ biến
Bún thịt nướng
Nem nướng
Hai món cùng một tinh thần
Thơm, nồng nàng, đậm đà bản sắc Việt
Chả giò hay còn gọi là nem rán miền Bắc
Vốn là món ăn truyền thống
Trong các dịp lễ Tết
Nhưng khi vào Nam
Đặc biệt ở Sài Gòn
Nó nhanh chóng chuyển mình thành món ăn đường phố
Cái tài của người Sài Gòn
Là biết rút ruột những gì tinh túy nhất
Để mang ra vỉa hè
Nơi ai cũng có thể thưởng thức
Chả giò trong bún
Thường làm từ thịt heo băm nhỏ
Miến, nấm mèo
Củ sắn, hành tím
Trộn đều rồi cuốn bằng bánh tráng mỏng
Cuốn xong đem chiên vàng rụm
Trong chảo ngập dầu
Khi ăn, chả giò được cắt khúc
Đặt trên tô bún cùng rau sống
Trang nước mắm tỏi ớt
Thêm chút đồ chua
Vị giòn rụm của chả giò
Làm tăng thêm kết cấu và hương vị
Tạo cảm giác thoả mãn trọn vẹn cho người ăn
Trong món ăn bún thịt nướng
Nước mắm là linh hồn ẩn
Sau tất cả
Không có nước mắm
Bún thịt nướng sẽ chỉ còn là một để thức ăn đẹp mắt
Mà nhạt vị
Nước mắm pha cho món này
Là sự kết hợp của nước mắm ngon
Hoặc nước cốt chanh, tỏi băm, ớt giả và nước lọc
Tuy vùng mà độ chua ngọt có thể thay đổi
Nhưng cái chung là nước mắm phải có vị thanh
Sánh nhẹ
Dậy mùi mà không gắt
Ở một số nơi
Người ta còn thêm đầu phồng giả nhỏ
Mỡ hành
Hoặc nước cốt dừa nhẹ vào nước mắm để tăng độ báo
Khi trang lên tô bún
Tất cả hòa quyện lại
Thịt, nem, chả, rau bún, nước mắm
Không còn thứ nào là vai phụ
Mỗi thành phần đều là nhân vật chính
Trong một màn trình diễn hoàn hảo
Ở Sài Gòn
Không khó để tìm thấy hàng bún thịt nướng
Có người bán từ chiếc xe đẩy ven
Đường cùng với những ổ bánh mì giòn rụm
Có người mở quán nhỏ
Trong con hẻm
Cũng có tiệm khang trang trên phố lớn
Nhưng dù sang hay nghèo
Tô bún thịt nướng vẫn là món ăn quốc dân
Của biết bao người
Từ cô công nhân sáng sớm
Anh xe ôm trưa vội
Cho đến khách Tây ngẩn ngơ
Vì vị ngon khó tả
Dì Sáu, người bán bún thịt nướng
Ở góc chợ Bình Tây
Kể rằng cô học nghề từ má ruột
Đã gần 40 năm
Ngày xưa
Mỗi buổi sáng dì phải dậy từ 3 giờ
Để ướp thịt, pha nước mắm, luộc bún
Đến giờ
Vẫn còn giữ cách làm xưa
Người ta ăn tô bún nhớ hoài
Là vì mình không làm dối
Từng lát thịt nướng
Từng muỗng nước mắm
Là cả tấm lòng gửi gắm
Ngày nay, món bún thịt nướng
Không chỉ còn ở vỉa hè
Nó đã hiện diện trong thực đơn
Của nhiều nhà hàng sang trọng
Thậm chí là các nhà hàng Việt
Tại Mỹ, Úc, Pháp
Nhiều người Việt xa quê
Khi thèm vị quê hương
Chỉ cần ngửi thấy mùi thịt nướng là lòng rưng rưng
Cũng có những đầu bếp trẻ
Cải biến món ăn
Thêm nước sốt mè rang kiểu Nhật
Thay chả giò bằng tempura tôm
Dùng rau rốt két thay xà lách
Nhưng dù đổi thay thế nào
Cốt lõi của món ăn
Hương vị đậm đà và cấu trúc phong phú
Vẫn không thể đánh mất
Nếu được nhân cách hóa
Bún riêu cua miền Bắc
Như người chị cả sát xảo
Đầm thấm trong tô nước lèo đỏ Âu
Đầy gạch cua và cà chua
Mang theo phong vị đồng ruộng
Và tính cách thẳng thắng của miền Bắc
Bún mọc lại là nàng dâu đoan hiền
Thanh tao nhẹ nhàng
Với nước dùng trong veo
Mọc trồng trĩ như lời ăn tiếng
Nói nắng nóc của người Hà Nội
Còn bún thịt nướng
Cô em Úc miền Nam thì rực rỡ
Tươi tắn, ưa náo nhiệt
Cô gái ấy không cần
Vấy lụa thước tha mà nổi bật
Bằng hương thịt nướng, tiếng chả giòn
Nụ cười tươi giữa chợ đông người
Một cô gái mang theo năng lượng
Của nắng gió phương Nam
Ba nàng, mỗi người một vẻ
Nhưng cùng chung một gốc rễ bún Việt
Bình dị, gần gũi
Gắn bó với đời sống của mọi người
Có những ngày tôi lang thang giữa lòng Sài Gòn
Chỉ để tìm lại một mùi hương cũ
Mùi thịt nướng thơm lừng bay
Từ một quán nhỏ bên đường
Len lõi qua khói xe, qua dòng người vội vã
Rồi chạm khẽ vào sóng mũi
Đó là lúc tôi biết mình đang nhớ
Một tô bún thịt nướng
Và cũng đang nhớ Sài Gòn
Cái Sài Gòn giảng dị
Hào sản mà thiết tha
Nơi từng tô bún bình dân
Cũng có thể mang trong nó
Cả một mảnh hồn phố thị
Tôi không nhớ lần đầu tiên
Mình ăn bún thịt nướng là ở đâu
Có thể là một quán nhỏ
Ở chợ vườn chuối
Cũng có thể là hàng xe đẩy
Trong con hẻm bàn cơ
Nhưng tôi nhớ rất rõ cảm giác lần ấy
Thơm, béo, ngọt
Mặn, giòn, mát
Tất cả hòa vào nhau
Một cách kỳ diệu
Và tôi cũng nhớ mình đã ăn hết sạch
Không chừa một cọng rau
Bún thịt nướng không phải món ăn
Của nhà giàu
Nó thuộc về những mái hiên thấp
Những hàng ghế nhựa con con
Và những buổi sáng có ánh nắng xiên qua tàn cây
Một tô bún đầy đặn
Với bún trắng mềm
Thịt nướng cháy cạnh vàng ươm
Rau sống tươi non
Thêm chút đồ chua
Đầu phộng trang giả dập
Rưới nước mắm pha vừa tay
Ấy là món ăn của người lao động
Của sinh viên
Của người Sài Gòn bình thường mà đẹp đẻ
Có một thời tôi sống trong một căn trọ nhỏ
Gần khu bà Chiểu
Mỗi buổi chiều đi làm về
Thường đi ngang một tiệm bún thịt nướng
Không cần nhìn bản hiệu
Chỉ cần ngửi mùi khói thịt nướng
Phả ra từ lò thang nhỏ
Đặt trước quán là biết ngay
Mùi ấy có gì đó rất Sài Gòn
Nồng nàng nhưng không ngột ngạt
Đậm đà nhưng không quá đáng
Giống như chính con người Sài Gòn vậy
Người nướng thịt là bà chị khoảng 40
Da rám nắng
Tay kẹp cây quạt mò phe
Phẩy như múa
Những lát thịt được xếp gọn gàng trên vỉ
Lật trở bằng đôi đũa tre thuần thuộc
Mỗi lần có khách ghé
Bà chị lại cười
Tô đặc biệt hén anh
Thêm chả giò luôn ngang
Tiếng nói trong trẻo
Thân tình như thể quen nhau từ thổ nào
Tôi nghĩ nếu Sài Gòn có linh hồn
Thì hẳn một phần linh hồn ấy
Nằm trong cái mùi thơm thịt nướng
Vừa khói lửa
Vừa ngọt ngào
Tôi từng thấy nhiều gương mặt
Có cô sinh viên vừa ăn vừa lướt quép
Có anh xe ông ngồi nhai từng miếng
Hình như đang thưởng thức điều gì quý giá
Anh thanh niên trẻ dẫn người yêu
Có lẽ đây là lần đầu ăn bún không nước
Anh ấy vừa ăn vừa cười
Với người bạn gái của mình
Cũng có lần tôi gặp
Một bà cụ ngồi ăn chậm rãi
Tay rung rung gắp từng miếng thịt
Khi tôi tò mò hỏi
Cụ nói
Hồi còn buôn bán ở chợ cầu ông lãnh
Ngày nào cũng ăn món đi
Giờ nhớ
Nên nhờ con chở đi ăn lại
Bún thịt nướng không chỉ là món ăn
Nó còn là nơi để người ta gặp lại mình
Gặp lại một thời đã qua
Gặp lại cái bình dị mà chân tình
Tôi từng xa Sài Gòn hơn 2 năm
Có lần ở trời Tây
Giữa tiết trời đông lạnh
Tôi tìm đến một nhà hàng Việt
Họ có món
Grilled pork vermicelli
Tôi gọi ngay
Nhưng khi tô bún được dọn ra
Tôi thấy thiếu điều gì đó
Không phải thiếu thịt
Thiếu rau hay nước mắm
Mà thiếu mùi phố xá
Tiến xe qua lại
Thiếu nắng
Và thiếu luôn cái thân mật
Của một quán ăn bên lề đường
Tôi ăn mà như nhai ký ức
Ký ức của những buổi trưa
Giữa tháng tư oi ả
Ngồi dưới dù che nắng
Nghe tiếng mỡ thịt nổ tí tách bên tay
Nhớ những lần bạn bè gọi nhau
Ê ra đầu hẻm ăn tô bún thịt nướng đi
Tao đói quá
Rồi cùng nhau cười nói hồn nhiên
Tôi hiểu lúc đó
Rằng tô bún thịt nướng tôi nhớ
Không chỉ là món ăn
Đó là Sài Gòn
Một phần hồn phố
Một đoạn đời mình
Một lát cắt của sự gắn bó
Có thể một ngày
Món bún thịt nướng sẽ được làm
Bằng bếp điện, không còn mùi khói
Có thể người ta sẽ thay
Chả giò bằng chả tôm
Thay thịt ba rọi bằng thịt bò nướng
Có thể món ăn ấy sẽ được đặt
Trong tô gốm nhật
Bày trên bàn kính trong nhà hàng máy lạnh
Nhưng tôi mong rằng đâu đó
Trong những con hẻm nhỏ của Sài Gòn
Vẫn còn một bà cô dùng quạt mò phê phẩy
Một chiếc vị thịt nướng nghi ngút khói
Một tô bún giảng dị
Mà khiến người ta rung động
Vì chừng nào còn mùi thịt nướng thơm
Trong gió chiều
Chừng đó Sài Gòn vẫn còn thở
Bằng cái hơi thở bình dân, gần gũi
Người ta có thể viết nhạc
Làm thơ về phở, về hủ tiếu
Nhưng với tôi
Một tô bún thịt nướng nơi góc phố Sài Gòn
Cũng đủ làm thành một bài ca
Không cần ngôn từ Hoa Mỹ
Chỉ cần một gắp bún
Một miếng thịt
Một muỗng nước mắm
Là đủ để hiểu thế nào là món ăn quê hương
Tô bún ấy, với tôi
Là một lời yêu Sài Gòn rất giảng dị
Như chính Sài Gòn vậy
Không màu mè
Không cao sang
Nhưng khiến người ta đi xa là nhớ
Ở gần thì thương
Bún thịt nướng, nem nướng
Chả giò không chỉ là món ăn
Mà là ký ức, là văn hóa
Là tình cảm người miền Nam
Gửi vào từng bữa ăn
Nó không cần nghi lễ cầu kỳ
Không đòi hỏi nguyên liệu quý hiếm
Nhưng lại có sức sống bền bỉ
Và sức lan tỏa kỳ diệu
Tô bún ấy không chỉ làm đầy bao tử
Mà còn làm ấm lòng
Kết nối những con người xa lạ
Trong quán nhỏ bên đường
Và trong những ngày đất nước đổi thay
Món ăn ấy vẫn ở đó
Như một phần linh hồn không thể thiếu
Của ẩm thực Việt Nam
Có thể người ta yêu Sài Gòn
Bằng những lý do lớn lao
Bằng cơ hội, bằng tương lai
Bằng những mơ mộng không thành
Còn tôi, tôi yêu Sài Gòn
Bằng những điều nhỏ nhất
Như yêu một tô bún thịt nướng
Tô bún ấy
Có thể chỉ là bữa ăn vội của một công nhân
Bữa trưa quen thuộc của cô sinh viên
Hay bữa cuối tuần của một gia đình nhỏ
Nhưng bên trong tô bún giảng dị đó
Là sự chăm chúc của bàn tay người nướng thịt
Là nụ cười của người bán hàng
Là hương thơm của bao nhiêu lần lửa đỏ
Khói cây
Là tình thương nở ra
Từ những điều không ai gọi tên
Nếu một ngày nào đó bạn thấy mệt mỏi
Xin hãy tìm một quán nhỏ
Gọi một tô bún thịt nướng
Ngồi thật yên
Hãy để mùi thịt cháy cạnh vỗ về bạn
Để vị nước mắm làm dịu lại những lo toan
Hãy để Sài Gòn
Trong khoảnh khắc rất ngắn ấy
Ôm bạn vào lòng bằng cái ôm
Vừa thơm vừa nóng hổi
Như cách người Sài Gòn vẫn ôm lấy nhau
Giữa cuộc đời đầy bụi bậm này
Tô bún thịt nướng
Có thể chỉ là món ăn
Nhưng cũng có thể là một lời nhắn nhũ
Sài Gòn không bao giờ bỏ rơi bạn
Chỉ cần bạn dừng lại
Hít một hơi sâu
Và để trái tim mình mở ra
