Israel và Iran đã không còn đường lùi! Mỹ tham chiến chỉ là vấn đề thời gian

Ôn Cố Tri Tân
1.7K người theo dõi
354 Lượt xem video·25 thg 6, 2025
☘️ Đăng ký kênh Youtube Ôn cố tri tân: bit.ly/3jjW9R2
☘️ Kênh Ôn Cố Tri Tân trên nền tảng Ganjing World:
https://www.ganjing.com/channel/1fk15t0au3k3L47HGBt16Yojh1mm0c
☘️ Kênh Ôn Cố Tri Tân - Góc nhìn trên nền tảng Ganjing World: https://www.ganjingworld.com/channel/1ge5ul8vf355QTd3VFRspskdr1ip0c
☘️ Ủng hộ chúng tôi tại: https://www.buymeacoffee.com/OnCoTriTan
Cuộc chiến giữa Israel và Iran lần này không còn là những cuộc đấu tên lửa qua lại để dặn mặt nhau mà hai bên thực sự đã không còn đường lui.
Nếu Israel dừng lại thì những cuộc tấn công trước đó vào Iran trở nên vô nghĩa.
Nếu Israel không hạ được pháo đài hạt nhân Fordow thì mối họa hạt nhân vẫn còn treo trên đầu.
Còn Iran cũng không thể để Israel đánh mãi.
Nhưng họ không còn cách nào khác bởi vì lòng dân Iran đang có sự thay đổi lớn.
Khi cục diện đã đến lúc gần hạ hội phân giải, có thể Mỹ sẽ tham gia để làm sạch Trung Đông một lần và mãi mãi.
Rốt cuộc đây là sự việc gì?
Nhưng trước khi vào phần bình luận, kính mời quý khán giả hãy like, subscribe kênh Bồn Cố Tri Tân để cập nhật những phân tích độc đáo nhất.
Tối ngày 16 tháng 6 có tin tức lan truyền rằng Tổng thống Trump đã rời sớm hội nghị G7 ở Canada để trở về Tòa Bạch Ốc
cho thấy chính phủ Mỹ đang chuẩn bị đưa ra một quyết định cực kỳ quan trọng.
Ngay sau đó, một số lượng lớn máy bay tiếp nhiên liệu được điều động đến châu Âu
và có tin rộn trên mạng rằng nhiều máy bay chiến đấu tiên tiến như F-35 và F-22 cũng được chuyển đến khu vực Trung Đông.
Ngoài ra còn có thông tin về một số máy bay ném bôm B-2 đã đến căn cứ không quân Diego Garcia ở Ấn Độ Dương.
Tuy nhiên khi kiểm chứng thông tin này và thấy rằng từ tháng 3 năm nay,
tờ Wall Street Journal đã đưa tin về việc một số máy bay B-2 được triển khai đến Diego Garcia
nên đây có lẽ không phải là sự việc gần đây.
Trên thực tế, quân đội Mỹ có thể tấn công Yemen hoặc Iran bất cứ lúc nào mà không cần điều động thêm lực lượng.
Chỉ cần đưa ra quyết định, việc điều động quy mô lớn các máy bay tiếp nhiên liệu này có mục đích rõ ràng
đó là hỗ trợ các máy bay chiến đấu của Israel và Mỹ trong các cuộc tấn công tầm xa,
đánh vào các mục tiêu sâu trong lãnh thổ Iran bằng cách tiếp nhiên liệu trên không.
Hiện tại, Israel đã có khả năng thực hiện các chuyến bay tuần tra trên không phận Iran.
Điều này cho thấy Israel đã hoàn toàn kiểm soát không phận Iran.
Các xe phóng tên lửa của Iran chỉ cần lộ diện là sẽ bị phát hiện và tấn công ngay lập tức.
Điều này cho thấy không quân Israel có thể giám sát không phận Iran 24 trên 7
và có khả năng lực lượng hậu cần không quân Mỹ đã phối hợp với không quân Israel.
Hiện nay cả thế giới đang chú ý đến việc liệu Tổng thống Trump có ra lệnh tấn công nhà máy
làm giàu uranium dưới lòng đất ở Fordo của Iran trong vài ngày tới hay không.
Cái gọi là Mỹ tham gia tấn công chính là ám chỉ việc này.
Bởi các nhiệm vụ khác, không quân Israel đều có thể thực hiện mà không cần Mỹ ra tay.
Chỉ riêng nhiệm vụ này là Israel không thể làm được.
Căn cứ Fordo nằm sâu trong dải núi Qom ở miền bắc Iran.
Được cho là ở độ sâu 80m dưới lòng đất, các máy bay F-15 hay F-35 của Israel
dù mang bơm xuyên đất cũng không đủ sức xuyên thủng độ sau này.
Công cụ duy nhất khả dụng hiện nay là bơm xuyên đất khổng lồ GBU-57 của Mỹ
nặng 13 tấn dài khoảng 6m, rộng 0,8m.
Loại bơm này chỉ có Mỹ sở hữu, không thể được mang bởi bất kỳ máy bay chiến đấu nào hay tên lửa đạn đạo
mà chỉ có thể được thả từ máy bay ném bơm chiến lược B-2 tạng hình của Mỹ.
Do đó, chỉ có B-2 của Mỹ mới có thể thực hiện nhiệm vụ này.
Không ai ngoài Mỹ có thể làm được.
Tổng thống Trump liên tục đăng bài trên mạng xã hội, kêu gọi Iran đầu hàng, yêu cầu chính quyền thần quyền đầu hàng vô điều kiện
cho thấy ông đang do dự, không muốn ngay lập tức đi đến bước này.
Một khi Mỹ trực tiếp tham chiến, bản chất vấn đề sẽ thay đổi.
Đồng nghĩa với việc Mỹ với tư cách là một siêu cường sẽ phải chịu trách nhiệm cho các diễn biến tiếp theo.
Điều này sẽ gây áp lực lớn lên Tổng thống Trump, ảnh hưởng đến chính sách nội bộ của ông.
Cho nên về vấn đề Mỹ tham chiến và việc ám sát Ali Khamenei, Tổng thống Trump và Thủ tướng Netanyahu có một số bất đồng.
Tuy nhiên, tình hình hiện nay đang đẩy mọi thứ tiến lên và có khả năng Tổng thống Trump cuối cùng sẽ tham gia.
Bởi Israel đã hoàn thành hầu hết các bước trước đó, chỉ còn lại một hoặc hai cơ sở hạt nhân quan trọng.
Nếu Mỹ không hành động, cơ hội này sẽ bị bỏ lỡ.
Kể từ cuộc khủng hoảng con tin ở Tehran năm 1979, Iran và Mỹ đã trở thành kẻ thù.
Trong vài ngày qua, Iran đang trải qua một phiên bản mới của bộ phim Argo, thoát khỏi Tehran.
Nhưng lần này nhân vật chính không còn là nhân viên đại sứ quán Mỹ tại Iran, mà là hàng triệu người dân thường Iran.
Con đường lãnh nạn của người Iran hiện nay lý tưởng nhất là hướng về phía Tây Bắc đến Thổ Nhĩ Kỳ.
Cách Tehran khoảng hơn chục giờ lái xe, gần biên giới Iran, Thổ Nhĩ Kỳ có các thành phố đông dân cư, cuộc sống ổn định và tình hình cũng tương đối an toàn.
Lựa chọn thứ hai là Armenia ở phía Bắc, nơi cũng ổn định và gần Tehran hơn, nhưng giao thông không thuận tiện, dễ kẹt xe trong thời chiến.
Còn Iraq ở phía Tây, khu vực giáp Iran, chủ yếu là núi non hoang vắng, tình hình không ổn định, không phải hướng lãnh nạn lý tưởng.
Về phía Đông, Pakistan và Afghanistan thì càng không khả thi, do đường xa phải đi qua các khu vực bộ lạc nghèo khó và bất ổn, an toàn thấp, cho nên con đường lãnh nạn tốt nhất là đến Thổ Nhĩ Kỳ.
Hy vọng người dân Iran sớm giành được tự do, hòa bình sớm đến với họ. Tất nhiên, muốn đạt được cả hai điều này là rất khó.
Nếu phải chọn một thì thà đau ngắn còn hơn đau dài.
Trong khi hành động quyết liệt về quân sự, Israel cũng phát động chiến tranh tâm lý, khuyến khích người dân Iran nổi dậy.
Tuần trước Netanyahu đã kêu gọi người dân Iran đứng lên, lật đổ chế độ thần quyền đang đàn áp họ.
Tờ Jerusalem Post, tờ báo tiếng Anh có lượng phát hành lớn nhất của Israel, vào ngày 16 tháng 6 cũng đã đăng một bài xã luận với tiêu đề.
Israel đã hành động, giờ là lúc người dân Iran nổi dậy.
Bài báo tốn tắt các thành tựu quân sự trong vài ngày qua, thể hiện sự đoàn kết của Israel giống tôn tử nói.
Trên dưới đồng lòng thì thắng, ngay cả phe đối lập ở Israel cũng kiên định ủng hộ chính phủ hành động chống Iran.
Bài báo kêu gọi người dân Iran hãy đứng lên, nắm lấy cơ hội này bằng cả hai tay.
Bài viết nhấn mạnh rằng Israel không giao chiến với người dân Iran, mà chỉ tấn công chế độ thần quyền.
Kẻ gây tổn hại cho tất cả.
Dù chế độ thần quyền không sụp đổ trong một đêm, nhưng hành động của Israel đã phơi bài điểm yếu của chế độ này, phá tan huyền thoại về nó.
Cuối bài, tờ báo đưa ra lời kêu gọi mạnh mẽ, hãy tự giúp chính mình, và các bạn sẽ tìm thấy đồng minh trong toàn khu vực.
Bài xã luận này có sức mạnh không kém gì một cuộc không kích dữ dội, và thật sự đã đánh trúng điểm yếu chí mạng trong chế độ thần quyền Iran.
Quyền lực của họ được xây dựng trên nền tảng của sự sợ hãi, và điều họ sợ duy nhất chính là khi người dân không còn sợ họ nữa.
Cổ máy tạo ra nổi sợ của chính quyền thần quyền Iran, tức lực lượng quân đội và bộ máy bạo lực của họ, đang bị Israel phá hủy.
Nền tảng để họ tồn tại đang dần biến mất.
Tuy nhiên, ai cũng thấy rõ rằng giấc mơ vũ khí hạt nhân của Iran đã tan vỡ.
Chính quyền thần quyền đã phải chịu thất bại và nhục nhã ở mức độ này, ngay cả khi không ngay lập tức dẫn đến binh biến trong quân đội hay nổi dậy của người dân.
Iran cũng không thể yên lặng trở lại như trước được. Israel cũng sẽ không cho phép điều đó xảy ra.
Cho nên, dù theo cách này hay cách khác, Iran chắc chắn sẽ trải qua một sự thay đổi sâu sắc trong tương lai.
Vậy điều gì sẽ xảy ra với Iran tiếp theo?
Có thể khẳng định rằng Israel sẽ tiếp tục không kích, nhưng không nhất thiết phải tấn công mỗi ngày hay giữ nguyên cường độ như hiện tại.
Tuy nhiên, họ sẽ duy trì thế, phát hiện là đánh, không phát hiện cũng truy đuổi để đánh, không cho Iran thời gian tập hợp lại lực lượng hay xây dựng lại hệ thống phòng không.
Nếu để Iran làm được điều đó, những cuộc không kích trước sẽ trở thành vô nghĩa.
Đối với các tướng lĩnh cấp cao mới được Iran bổ nhiệm, Israel sẽ tìm cách tiêu diệt từng người một.
Khi các chỉ huy cấp cao bị loại bỏ hết, họ sẽ nhắm đến các chỉ huy cấp trung.
Sau khi phá hủy các cơ sở quân sự, họ sẽ tấn công các cơ sở hậu cần.
Sức mạnh của quân đội Iran và vệ binh các mạng Hồi giáo chắc chắn sẽ bị suy yếu liên tục.
Nếu quân đội Mỹ tham gia, quá trình này sẽ diễn ra nhanh hơn.
Áp lực quân sự này sẽ dẫn đến hai hệ quả chính trị.
Thứ nhất là thúc đẩy quân đội Iran nổi loạn.
Người dân xuống đường lật đổ chính quyền thần quyền, kịch bản của một cuộc cách mạng.
Giống như cuộc cách mạng năm 1979 nhưng theo hướng ngược lại.
Hệ quả thứ hai là sự hợp tác giữa các lực lượng trong và ngoài nước để tìm kiếm lối thoát chính trị.
Phe ôn hòa trong chính quyền thần quyền có thể chọn cách thỏa hiệp.
Các quan chức và nhà thần học hiện tại của Iran, phe trong thể chế,
cùng với những người lưu vong, luật sư, nhà hoạt động nhân quyền,
và các thành viên hoàng gia cũ, phe ngoài thể chế,
có thể đạt được thỏa thuận buộc Khamenei từ chức, chấm dứt chế độ thần quyền,
đi theo con đường tách biệt chính trị và tôn giáo,
từ bỏ chương trình hạt nhân và thành lập một chính phủ Iran mới.
Đây là cái gọi là lối thoát chính trị.
Sự kết hợp giữa các lực lượng trong và ngoài nước
có thể đạt được thông qua sự hòa giải của các quốc gia Hồi giáo khác hoặc phương Tây.
Tuy nhiên, cả hai con đường này đều không dễ dàng.
Lý do chính là vì chế độ thần quyền của Iran đã tồn tại quá lâu,
khiến các lực lượng xã hội khó tìm thấy.
Ngay cả khi các bên có ý định thỏa hiệp,
họ cũng không tìm được đối tác để đàm phán.
Cho nên, để con đường chính trị khả thi,
cần thêm thời gian và hiện tại vẫn chưa thấy dấu hiệu nào rõ ràng.
Con đường còn lại là quân đội nổi loạn và người dân xuống đường lật đổ chính quyền.
Đây là điều mà Mossad mong muốn đạt được.
Với mức độ thâm nhập của Mossad vào xã hội Iran,
điều này hoàn toàn có cơ hội xảy ra.
Iran đã nhiều lần chứng kiến các cuộc biểu tình quy mô lớn trong quá khứ,
nên khả năng kích hoạt là có.
Một khi cuộc nổi dậy lớn xảy ra,
Iran sẽ càng tiến gần đến tình trạng bất kiểm soát xã hội.
Và điều này càng dễ kéo Mỹ vào cuộc.
Khi mọi thứ đã rối loạn, Mỹ sẽ ít đắn đo hơn
và có thể cân nhắc làm thế nào để định hình tình hình theo hướng có lợi cho mình.
Lúc đó, Tổng thống Trump rất có thể sẽ can thiệp.
Trước khi tiếp tục bình luận,
thì mọi người biết chúng tôi ngày nào cũng kêu gọi mọi người đăng ký.
Thật ra chúng tôi chỉ muốn tập trung làm nội dung.
Nhưng thực toán của Youtube hiện nay là nếu bạn không đăng ký,
thì chương trình và kênh này sẽ gần như biến mất.
Nếu hôm nay chúng tôi không nhắc nhở,
có thể ngày mai bạn sẽ không tìm thấy chương trình của chúng tôi nữa.
Cho nên, xin mọi người hãy đăng ký nếu chưa đăng ký.
Còn nếu bạn đã đăng ký,
xin hãy nhấn like, comment thật nhiều,
hãy chia sẻ chương trình của chúng tôi.
Việc ủng hộ chúng tôi bằng cách này là hoàn toàn miễn phí.
Chỉ cần một cú nhắp chuột,
bạn đã giúp kênh chúng tôi đến với nhiều người hơn.
Hiện tại chúng tôi còn thiếu chưa tới 10.000 người đăng ký
để đạt cuộc mốc 100.000 người đăng ký.
Sự ủng hộ của mọi người chính là động lực để chúng tôi tiếp tục.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn.
Tướng Mike Flynn cho rằng,
về tình hình Trung Đông là Mỹ phải để Israel hoàn thành nhiệm vụ.
Chỉ khi đó,
Mỹ mới có thể tập trung toàn lực đối phó với Trung Quốc.
Ông Flynn nói rằng,
Israel không sai khi tham chiến.
Và cuộc chiến này là để bảo vệ nền văn minh phương Tây,
chống lại mối đe dọa từ một chế độ điên cùng
sắp sở hữu vũ khí hạt nhân.
Nếu Iran thực sự sở hữu vũ khí hạt nhân
và muốn tiêu diệt Israel,
thì với tư cách là lãnh đạo tối cao của Iran,
ông Khamenei rất khó để đưa ra một quyết định như vậy.
Thực tế, ông ấy, Khamenei,
rất khó để đưa ra một quyết định như vậy.
Bởi vì đối với một nhà lãnh đạo,
điều đầu tiên họ nghĩ đến
là liệu vinh hoa phú quý của mình có được bảo toàn hay không.
Nếu ông ấy thực sự sử dụng vũ khí hạt nhân
để tấn công Israel,
chúng ta gần như có thể chắc chắn rằng
Iran sẽ dùng vũ khí hạt nhân của Mỹ trả đũa
và bị xóa sổ hoàn toàn khỏi mặt đất.
Khi đó, những ngày tháng tốt đẹp của ông Khamenei cũng sẽ chấm dứt.
Nhưng vấn đề nằm ở chỗ
những kẻ cuồng tính theo chủ nghĩa Hồi giáo Nguyên Thủy
có thể nghĩ rằng
nếu họ mất đi danh vọng và sự giàu sang ở thế gian,
họ sẽ được lên thiên đàng.
Nếu họ tiêu diệt được Israel,
họ tin rằng vị trú của họ sẽ thưởng cho họ
như 72 trình nữ,
đồ ăn ngon vô tận
và mọi thứ vui trên thiên đường.
Lúc này, sự cuồng nhiệt tôn giáo
có thể lớn ác lý trí.
Đây chính là lý do tại sao
việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân
là một mối nguy hiểm rất lớn đối với Israel.
Như mọi người đã biết,
Do Thái giáo thực chất là nguồn gốc
của cơ đốc giáo và thiên trú giáo.
Cho nên về mặt tôn giáo,
Israel có mối liên hệ rất sâu sắc với Mỹ.
Văn hóa Mỹ cũng được gọi là văn hóa
Do Thái cơ đốc truyền thống.
Do đó, Mỹ không thể để Israel
bị Iran tấn công bằng vũ khí hạt nhân.
Cho nên ông Flynn cho rằng
cuộc chiến giữa Israel và Iran
là vì mục đích tự vệ,
bảo vệ nền văn minh phương Tây.
Đây là điểm thứ nhất.
Thứ hai, theo tướng Flynn,
là phải để Israel hoàn thành nhiệm vụ.
Chỉ khi Israel loại bỏ được Iran,
Mỹ mới có thể tập trung toàn lực
đối phó với Trung Quốc.
Điểm này rất đáng chú ý.
Trên thực tế hiện nay,
dù là chiến tranh Nga-Ukraine
hay việc Mỹ chọn đứng về phía nào
ở Trung Đông,
mục tiêu cuối cùng
đều là để đối phó với Trung Quốc.
Điểm thứ ba,
sự xuất hiện của một chính quyền Iran thân Mỹ
sẽ mang lại cho Mỹ một con bài quan trọng
ở Trung Đông để đối kháng với Trung Quốc,
trực tiếp làm suy yếu ảnh hưởng
của Trung Quốc tại khu vực này.
Thực ra, mục tiêu chiến lược lớn nhất
của Trung Quốc ở Trung Đông có hai điểm.
Một là đảm bảo nguồn cung năng lượng
từ Trung Đông.
Hai là thông qua Iran để gây rối cho Israel.
Từ đó làm phân tán sự chú ý
của Mỹ khỏi Trung Quốc.
Nếu Iran bị loại bỏ,
Trung Quốc sẽ mất đi nguồn cung năng lượng
từ Iran hoặc bị giảm đáng kể.
Đồng thời họ cũng không còn cách nào
để gây rối cho Mỹ nữa.
Điểm thứ năm,
việc đánh bại Iran sẽ ổn định Trung Đông
vì Iran đang hỗ trợ nhiều tổ chức khác
trong khu vực như Hamas ở Palestine,
Hezbollah ở Liban,
lực lượng Houthi ở Yemen, v.v.
Do đó, đánh bại Iran
sẽ giúp ổn định tình hình Trung Đông
và đảm bảo an ninh cho Israel.
Điểm thứ sáu,
nếu Israel chiến thắng,
điều này sẽ tái khẳng định vị thế lãnh đạo
tuyệt đối của Mỹ trên toàn cầu
và của Israel ở Trung Đông.
Theo quan điểm của tướng Mike Flynn,
Israel phải đánh bại Iran,
chấm dứt hoàn toàn chế độ thần quyền
của Iran để đạt được hòa bình
ở Trung Đông.
Từ quan sát hiện nay, khả năng tổng thống Trump
tấn công Iran là rất cao,
nhưng phạm vi tấn công sẽ tương đối hạn chế.
Sau khi phá hủy các cơ sở hạt nhân
dưới lòng đất của Iran,
Mỹ có thể sẽ rút quân.
Đây là một dự đoán, chúng ta cần
thời gian kiểm chứng.
Lý do Iran hiện đang xung đột với Israel
là vì họ không muốn từ bỏ nhà máy
sản xuất vũ khí hạt nhân dưới lòng đất.
Nếu Mỹ phá hủy nó,
đối với Ali Khamenei,
ông ấy sẽ không còn gì để giữ lại nữa.
Cho nên, ông ấy rất có thể sẽ trở lại
bàn đàm phán.
Tuy nhiên, dù Ali Khamenei muốn đàm phán,
liệu Israel có chấp nhận hay không
lại là một vấn đề khác.
Bởi vì hiện tại, Israel
rất muốn lật đổ chế độ Iran ở Trung Đông
và thiết lập một chính quyền
như thời Vương Triều Palavi
trước của các mạng Hồi giáo của Khamenei
vào năm 1979.
Khi đó, dù là một quốc gia Hồi giáo,
Iran rất thế tục hóa.
Trước các mạng Hồi giáo,
cuộc sống của người Iran thời Vương Triều Palavi
như thế nào? Phụ nữ Iran
khi đó ăn mặt không khác gì phụ nữ
châu Âu ngày nay, rất thời trang,
không che mặt và cuộc sống rất tự do.
Theo Israel,
chỉ một Iran như vậy mới có thể
thực sự chung sống hòa bình với họ.
Hiện tại, Thủ tướng Netanyahu
đang kêu gọi người dân Iran
đấu tranh cho tự do của họ.
Hoàng tử và Vương Triều Palavi
hiện đang ở Mỹ cũng đã lên tiếng
kêu gọi, có thể với ý định
khôi phục Vương Triều này.
Còn Iran là một đồng minh thân cận
của Trung Quốc. Trung Quốc và Iran
đã ký một thỏa thuận hợp tác kinh tế
trị giá 400 tỷ đô la Mỹ.
Trung Quốc mua dầu từ Iran
và cung cấp cho Iran nhiều linh kiện
bao gồm công nghệ cao.
Iran xuất khẩu lượng lớn dầu cho Trung Quốc
và cũng là một cơ sở sản xuất
vũ khí quan trọng hỗ trợ Nga
thông qua Trung Quốc.
Trong chiến tranh Nga-Ukraine, Nga sử dụng
rất nhiều máy bay không người lái,
phần lớn do Iran cung cấp.
Và những máy bay này lại sử dụng công nghệ
và linh kiện của Trung Quốc,
sau đó được chuyển đến
chiến trường Nga-Ukraine.
Việc Tổng thống Trump tấn công Iran
thật sự có thể nói là một mũi tên trúng hai đích.
Thứ nhất, nó giải quyết triệt để
vấn đề an ninh của Israel.
Thứ hai, nó đồng thời dán một đòn
vào ông Putin, cắt đứt nguồn cung
vũ khí của Nga trên chiến trường Nga-Ukraine.
Điều này cũng góp phần thúc đẩy
cuộc đàm phán hòa bình giữa Nga
và Ukraine mà Tổng thống Trump mong muốn.
Sở dĩ Iran đi đến
tình trạng như ngày nay
là do từ một xã hội thế tục
Iran đã chuyển đổi nhanh chóng
sau cách mạng Hồi giáo năm 1979
để lại nhiều vấn đề cấu trúc.
Những nguyên nhân lịch sử này
cùng với sự mức cân bằng
trong nội bộ tầng lớp cầm quyền
trong vài thập kỷ qua đã tích tụ
nhiều mâu thuẫn. Nói cách khác,
nhiều gián điệp ba tư hay những kẻ
phản bội từng là những người ủng hộ chế độ.
Họ không phải tự nhiên
đã thích Israel hay Mỹ,
thậm chí có thể từng có giai đoạn
rất cầm ghét các nước này.
Nhưng dưới áp lực và sự mâu thuẫn
họ cuối cùng chọn làm gián điệp
cho Israel vì họ cho rằng
kết quả này sẽ có lợi hơn cho mình.
Họ nghĩ, tôi không thể đấu lại ông Khamenei
nhưng Israel thì có thể
nên tôi sẽ âm thầm hỗ trợ
để Israel ra tay.
Câu chuyện bắt đầu từ cách mạng
Hồi giáo Iran năm 1979.
Trước cách mạng, chính quyền Palavi ở Iran
thân phương Tây nhưng xã hội
cũng có những vấn đề nghiêm trọng như
tham nhũng và phân hóa dầu nghèo.
Năm 1979,
các cuộc đình công và biểu tình
đã làm tê liệt cả nước,
khiến giáo sĩ Khamenei
khi đó đang lưu vong,
trở về và được hàng triệu người chào đón nhiệt liệt.
Chính quyền Palavi
nhanh chóng mất quyền lực
và Iran bước vào giai đoạn chuyển đổi nhanh chóng.
Tuy nhiên, trước cách mạng
Iran là một xã hội khá cởi mở
với nhiều nhóm hưởng lợi
cùng với những người ủng hộ tách biệt tôn giáo khỏi chính trị.
Các trí thức,
những nhà hoạt động xã hội cánh tá
chịu ảnh hưởng phương Tây
và một số nhà dân tộc chủ nghĩa Ba Tư
được gọi chung là phái thế tục.
Trong cách mạng năm 1979,
dưới làn sóng biểu tình của dân chúng,
họ đã chọn nhượng bộ
và hợp tác với tầng lớp giáo sĩ cầm quyền mới
nhưng cũng không muốn mất đi lợi ích của mình.
Làm thế nào Khamenei
thực hiện sự chuyển đổi này?
Ông đã tạo ra một hệ thống
mang vỏ bọc tôn giáo
gọi là chế độ giám hộ Fakir
giám hộ luật Hồi giáo
Trong tiếng Ba Tư,
Fakir có nghĩa là nhà luật học Hồi giáo
và đây là hạt nhân
của thể chế thân quyền Iran.
Hiến pháp Cộng hòa Hồi giáo Iran quy định
lãnh tụ tối cao phải là một Fakir
tương đương với tổng bí thư
và phải là chuyên gia lý luận.
Dưới lãnh tụ tối cao là hội đồng chuyên gia
gồm các thành viên cũng phải là Fakir.
Họ chịu trách nhiệm
chọn lãnh tụ tối cao mới
sau khi lãnh tụ hiện tại qua đời
đồng thời hỗ trợ và giám sát
khi lãnh tụ còn sống.
Hiện nay, hội đồng chuyên gia
đang ở nhiệm kỳ thứ 6
với 88 giáo sĩ nhà luật học Hồi giáo.
Trong các cấp chính quyền tỉnh,
các bộ của chính phủ trung ương Iran
không có vị trí Fakir cố định.
Tuy nhiên,
các bộ trưởng của chính phủ trung ương Iran
phải được hội đồng giám hộ hiến pháp đề cử.
Trong đó có một nửa thành viên
là Fakir
và chịu sự kiểm soát của lãnh tụ tối cao
cho nên lãnh tụ tối cao
thực chất nắm quyền bổ nhiệm
các bộ trưởng.
Tổng thống Iran ở vị trí hoàn toàn yếu thế
ở cấp địa phương và quốc hội
dù không có Fakir làm bí thư
nhưng ảnh hưởng của hệ thống tôn giáo
vẫn rất lớn.
Ở mỗi tỉnh lị ở Iran
đều có một imam cầu nguyện thứ 6
là đại diện của lãnh tụ tối cao địa phương.
Đây là các tầng lớp giáo sĩ
kiểm soát đất nước.
Sau khi nắm quyền
tầng lớp giáo sĩ bắt đầu thúc đẩy
chủ nghĩa Hồi giáo nguyên bản
phản đối lối sống xa hoa kiểu phương Tây
dẫn đến xung đột gây gắt với phái thế tục
bao gồm các thương nhân,
chuyên gia và quan chức hành chính
những người muốn duy trì
lối sống trước đây
và không muốn sống khổ hạnh như tù sĩ.
Ban đầu Khomeini không nắm
ưu thế trong quân đội
nên không thể áp đảo phái thế tục.
Dù tầng lớp giáo sĩ giỏi tổ chức cầu nguyện
và xây dựng hình thái ý thức
nhưng chỉ hô khẩu hiệu thì không thể
vận hành xã hội hay phát triển kinh tế
mà vẫn phải dựa vào phái thế tục
để làm việc. Tuy nhiên,
cơ hội trời cho đã đến
khi Iraq phát động chiến tranh chống Iran
mang đến cuộc chiến Iran-Iraq.
Khomeini tận dụng
cơ hội này, dương cao ngọn cờ
đạo nghĩa và câu chuyện vĩ đại
vốn là thế mạnh của những người làm công tác
hình thái ý thức.
Ông đã thành công trong việc đàn áp tiếng nói
phản đối trong quân đội
và qua 8 năm chiến tranh, Khomeini
loại bỏ tàn dư của chế độ cũ
trong quân đội, bổ nhiệm người
của mình nắm quyền. Đồng thời,
ông thành lập tổ chức gọi là
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo.
Nhờ nắm được quân đội, ông đã đàn áp
thành công phái thế tục, lợi dụng
thời chiến để thịch thu tài sản,
thanh trừng nhân sự và triệt hạ
những người có ảnh hưởng trong phái thế tục.
Đối với những người không có
góc rễ trong quân đội như Khomeini,
vốn xuất thân từ công tác
hình thá ý thức, ông không thể ngay
lập tức thay thế toàn bộ quân đội
cũ sau khi lên nắm quyền. Việc này
sẽ dẫn đến một khoảng trống quốc phòng
và xã hội mất kiểm soát.
Cho nên, Khomeini vừa sử dụng
quân đội cũ, vừa không hoàn toàn
tin tưởng họ. Ông phải tạo ra
lực lượng vũ trang riêng của mình,
rồi dần dần chuyển nguồn lực sang
cho lực lượng trung thành với mình. Sau
một thời gian, ông hoàn thành việc
thay thế. Hiện nay, các cơ quan
quân sự của Iran duy trì đồng thời
hai hệ thống, Vệ binh cách mạng
Hồi giáo Iran và quân đội
truyền thống. Tuy nhiên, nguồn lực
tài chính quốc gia có hạn, vậy phải
làm thế nào? Vì thế, Khomeini để
lực lượng trung thành của mình tiếp quản
các nguồn tài nguyên chiến lược quan trọng của
đất nước, cho phép quân đội kinh doanh
để tự nuôi sống. Do đó,
các ngành công nghiệp chiến lược như
giao thông, tài chính, dầu mỏ
và xây dựng đã trở thành túi tiền
của vệ binh cách mạng.
Những ngành đồng quyền này
trở thành con bò sữa của họ.
Kết quả là vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran
không chỉ là lực lượng quân sự
mà còn là tập đoàn kinh tế nhà nước
lớn nhất, trở thành tư bản
quan liêu lớn nhất của Iran.
Tình trạng này dẫn đến sự mất
cân bằng trong xã hội. Phái thế tục
ban đầu hợp tác với tầng lớp giáo sĩ
nhưng sau khi hợp tác họ nhận ra
mình đã bị lừa, liên tục bị
thanh trừng và cảm giác mức
mát của họ là mạnh mẽ nhất.
Qua vài thập kỷ,
vệ binh cách mạng và tầng lớp giáo sĩ
đã hình thành nhiều gia tộc quyền quý
không còn giữ lối sống khổ hạnh
mà Khomeini từng cổ suý.
Ví dụ, lãnh đạo tối cao hiện nay
của Iran là Ali Khamenei
sở hữu tài sản cá nhân
và tài sản rồng của các con trai ông
được ước tính lên
vài tỷ đô la Mỹ.
Iran còn có một tổ chức mang danh nghĩa
đoàn thể từ thiện tôn giáo
gọi là Tổng hành dinh thi hành lệnh của imam
dưới sự quản lý
của văn phòng lãnh tổ tối cao
với tài khoản không được công khai.
Tổ chức này kiểm soát tài sản
lên đến hàng trăm tỷ đô la Mỹ.
Trong năm 2013, rào tờ đưa tin rằng
Tổng hành dinh thi hành lệnh
của imam là một phần quan trọng
trong đế quốc kinh doanh khổng lồ
của gia đình Khomeini và Khamenei.
Với quy mô tài sản
hàng trăm tỷ đô la Mỹ,
điều này gần ngang ngửa với lối sống
xa hoa của vua Iran
mà các giáo sĩ từng phản đối.
Càng bị cấm vận,
đời sống dân dân Iran càng khó khăn
và sự bất mãn của người dân càng tăng.
Nhìn những người từng khởi nghiệp
bằng chống tham nhũng, sống khổ hạnh
giờ đây trở thành những
mũm miễm giàu có.
Người dân không khỏi phẫn quốc
cảm thấy mình đã bị lừa.
Chính quyền thần quyền lại càng cực đoan
về mặt giáo lý, yêu cầu các lãnh đạo
phải tư tưởng thuần khiết.
Trung thành không tuyệt đối là tuyệt đối
thì không trung thành.
Do đó họ liên tục thanh trừng
các thành phần ôn hòa trong chính quyền.
Những quan chức có ảnh hưởng phương Tây
hoặc thân Mỹ dẫn đến sự sa rời
ngày càng lớn giữa tầng lớp cầm quyền
và dân chúng cùng với khoảng cách
ngày càng rộng về mức sống.
Hơn nữa lãnh tụ tối cao Khamenei
còn muốn con trai mình kế vị.
Điều này chẳng khác nào khôi phục
chế độ quân chủ.
Cộng hòa Hồi giáo là Cộng hòa
nhưng nếu để con trai kế vị thì chẳng còn
Cộng hòa nữa, chỉ còn Hồi giáo.
Điều này khiến nhiều người phẫn nộ.
Giữa các gia tộc quyền quý
cũng xảy ra mâu thuẫn gây gắt.
Và ông Khamenei thực sự trở thành một bạo chúa.
Trong bối cảnh này
những người bất mãn ở Iran
đã trở thành lực lượng đối lập lớn nhất.
Các gián điệp của Mossad có mặt
ở khắp các ngành, các tầng lớp
trong xã hội Iran. Để chống thâm nhập
cơ quan tình báo an ninh Iran
từng thành lập một bộ phận chuyên trách
để điều tra xem ai trong quân đội
và chính phủ là gián điệp của Mossad.
Bộ phận này tập hợp các tinh binh
từ khắp nơi, lập nhiều vụ án lớn.
Nhưng điều hài hước là
chính những người đứng đầu bộ phận
chống thâm nhập này lại là gián điệp
của Mossad. Những năm gần đây
các nhà khoa học hạt nhân Iran liên tục
bị ám sát. Trong chiến dịch của Israel
năm nay, cả tư lệnh vệ binh
cách mạng Hồi giáo và tổng tham mưu trưởng
đều bị tiêu diệt.
Israel nắm rõ mọi hành động của họ
và tiến độ chương trình hạt nhân Iran
biết chính xác thời điểm cần ra tay
vì nếu chậm trễ
sẽ quá muộn. Điều này cho thấy
thông tin tình báo của Israel đến từ
tầng lớp cốt lõi nhất của Iran.
Người dân Iran
đã tìm ra cách của họ.
Thế là họ lần lượt trở thành gián điệp
bước trên con đường sáng của việc
làm nội gián. Ở Iran có một câu
chuyện cười chính trị. A nói với B
Có cơ hội làm gián điệp
cho Mossad. Anh làm không?
10.000 USD. B đáp
Tuyệt quá! Tôi rất muốn làm
nhưng có thể trả gấp được không?
Tức là ở Iran, làm gián điệp
cho Mossad là một cơ hội mà người ta sẵn sàng
bỏ tiền ra để tranh giành.
Đồng thời Iran còn có
những mâu thuẫn dân tộc phức tạp
ví dụ người Quds,
người Baloch, người Arab
ở Iran đều có mâu thuẫn sâu sắc
với chính quyền trung ơn ở Tehran.
Họ cũng mong muốn chính quyền thần quyền
gặp trắc rối nên trở thành
đối tượng hợp tác với CIA và Mossad.
Một nguyên nhân quan trọng khác là nghèo đói.
Sau nhiều năm bị cấm vận,
đời sống người dân Iran rơi vào
khó khăn. Nhiều nhân viên kỹ thuật
và quan chức hành chính cấp cơ sở
sống trong túng thiếu.
Trong khi đó, Iran có một cộng đồng
người lưu vong ở nước ngoài rất phát triển.
Người trong nước, qua các mối quan hệ
có thể liên lạc với người quen
ở nước ngoài. Một khi trốn ra ngoài,
họ có thể sống tốt hơn
nên trong lòng càng thêm sao động.
Người Iran ở nước ngoài hợp tác
với Mossad và CIA.
Tạo ra các kênh cứu trợ và sắp xếp
cho những người đào tẩu từ trong nước.
Đây là lý do tại sao làm gián điệp
ở Iran trở thành một ngành công nghiệp
lớn. Nhiều người trong hệ thống,
kể cả những người ở tầng lớp cao
cũng đang tìm đường lùi cho mình.
Cho nên việc Iran bị thâm nhập đến
mức như một giỏ tre mút nước không
có gì lạ lạ.
Quý khán giả có nhìn nhận như thế nào?
Hãy để lại bình luận bên dưới.
Nếu quý khán giả thấy video này hữu ích
thì hãy ủng hộ chúng tôi bằng một subscribe,
một like và một comment
để chúng tôi xây dựng
chương trình hoàn thiện hơn.
Nếu có nhà ý,
thì quý khán giả có thể mời chúng tôi
một ly cà phê bằng liên kết bên dưới.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn.
Hẹn quý khán giả trong những
bài bình luận tiếp theo.
