VTV3| Những sắc màu không gian: Bảo tồn di tích văn hóa Huế (2012)
Lê Trần Gia Bảo
9 người theo dõi
14 Lượt xem video·17 thg 6, 2025
Di thích kiến trúc được xem làm loại hình tài sản văn hóa.
Điều đặc biệt là tài sản này chế đựng những giá trị rất khô động của một giai đoạn lịch sử nhất định của một dân tộc,
một đất nước và của những giai đoạn lịch sử nối tiếp nhau.
Tài sản đó biểu hiện sự kiết tinh những giá trị trong những cấu trúc về kỹ thuật xây dựng,
tổ hợp không gian kiến trúc, sự biểu đạt về thẩm mỹ nghệ thuật,
ý thức về sự giao cảm giữa thiên nhiên, môi trường và con người.
Tất cả gắn liền với giá trị nhân văn về những giá trị văn hóa khi vật thể.
Với ý nghĩa đó, bảo tồn di thích kiến trúc thực sự được thừa nhận là một định vực hoạt động khoa học kỹ thuật tổng hợp
để nhằm hướng đến sự giữ gìn, bảo lưu và chuyển giao một cách toàn diện đầy đủ
và chân thực chính xác các giá trị hữu hình và vô hình của tài sản văn hóa kiến trúc cho thế hệ mai sau.
Là một triều đại phong kiến cuối cùng ở Việt Nam 1802-1845,
Triều Nguyễn đã để lại cho chúng ta một di sản văn hóa khá đồ sộ về quy mô,
loại hình di thích và chúng vẫn đang còn gắn bó với các nhân chứng sống.
Sự thừa nhận di thích Triều Nguyễn là di sản văn hóa nhân loại,
đứng ngang hàng với các di thích của hàng ngàn năm tuổi trên thế giới
đã gạt bỏ ý nghĩa tuổi tác để thừa nhận sự bình đẳng
của các giá trị văn hóa nổi bật toàn cầu của mỗi dân tộc.
Đạo luật về bảo vệ di thích từ những năm 113 dưới thời Pháp thuộc
đã được ban hành ở Việt Nam với danh sách xếp hạng các di thích
do Viện Đồng Bắc Phổ đưa ra, không có danh mục di thích Huế.
Mọi việc sửa chữa, thay đổi đều do triều đình mà trực tiếp là bộ lễ và bộ công đảm nhận.
Điều đó nói lên rằng một số công trình đã được xây dựng từ thời Gia Long,
Minh Mạng và đến thời Khải Định, Bảo Đại còn ghi lại những dấu ấn về sửa chữa và cải tạo.
Các dấu ấn này đều được xem xét, phân tích hoặc với quan nghiệm là nguyên gốc để bảo tồn và tu bổ.
Huế sở hữu một cái tài sản vô cùng to lớn mà đang đòi hỏi,
sở hữu một cái tài sản có giá trị vật thể mà đang đòi hỏi công tác bảo tồn và trùng tu vô cùng to lớn.
Với tốc độ mà trùng tu bảo tồn như hiện nay thì theo ông cho biết là nó phải mất bao lâu nữa?
Đó cũng chính là vấn đề mà không chỉ chúng tôi mà các lãnh đạo của tỉnh,
lãnh đạo bộ văn hóa thể thao du lịch cũng đã từng trao đổi và rất là tranh trở.
Sở hữu một cái quần thể di sản văn hóa vật chất vô cùng to lớn,
bản thân của một cái kinh đô trong cái chế độ quân chủ trong cái thời kỳ phát triển đỉnh cao nhất của nó.
Thì có thể nói về mặt di sản văn hóa thì Huế hết sức giàu có,
tuy nhiên đó cũng là trách nhiệm hết sức nặng đề
bởi vì hơn ai hết Huế sẽ giữ cái trách nhiệm là bảo tồn, dình dự cái di sản đó cho con cháu thế hệ mai sau,
cho ngay cả thế hệ đương đại và mai sau.
Tuy nhiên với cái việc mà chúng ta đầu tư nó hết sức hạn chế như hiện nay,
tức là mỗi năm hiện nay thì chúng ta có cái tổng đầu tư khoảng 60 tỷ cho công tác trùng tu bảo tồn du lịch,
nó hoàn toàn không đáp ứng được cái nhu cầu về trùng tu bảo tồn, dự dình các cái di sản đó.
Chính vì vậy trong cái chiến lược từ nay đến năm 2020
thì chúng tôi đang cố gắng để làm sao vận động tối đa vừa cái nguồn lực của địa phương,
cái đầu tư của Trung ương, các cái nguồn tài trợ hợp tác quốc tế
và có một cái hướng nữa tức là xã hội hóa cái công tác bảo tồn bảo tàng trùng tu di sản
thì làm sao mới đẩy nhanh được tốc độ trùng tu của nó phải nhanh lên,
phải đáp ứng được các cái nhu cầu của chiến lược trùng tu du lịch nặt ra.
Thì nếu mà theo cái mong muốn của chúng tôi thì cố gắng đến 2020
sẽ có thể trùng tu được một cái cơ bản các cái công trình kiến trúc chính
ở trong khu vực đại nội và một số cái lăng tầm,
một số cái công trình chính nằm trong cái quần thể du lịch cô đô.
Tuy nhiên đó mới là mục tiêu chúng tôi để ra.
Còn cái việc có thực thi được hay không thì còn đòi hỏi rất nhiều vấn đề
trong đó từ cái khả năng đầu tư vốn của chúng ta.
Còn nếu với cái tình trạng mà đầu tư đang hết sức hạn chế như hiện nay
thì có thể 3, 40 năm nữa cái việc trùng tu vẫn chưa có thể nói xong
một cách cơ bản.
Thì đó chính là cái vấn đề rất là lớn
mà cái di tích Huế hiện nay đang phải đối đầu và tìm cách giải quyết.
Công việc hợp tác của chúng tôi với Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố Đô Huế
bắt đầu từ năm 2003 bằng việc trùng tu cung an định.
Chủ yếu là việc phục chế lại các bức tranh tường và các họa tiết trang trí.
Mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố Đô Huế
trong dự án này khá cụ thể.
Phía Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố Đô cung cấp nguyên vật liệu
và nhân lực cần thiết cho công việc trùng tu tại chỗ.
Chúng tôi được giúp đỡ về mặt hậu cần.
Bên cạnh đó chúng tôi cũng phải có những vật liệu của chúng tôi.
Công tác đào tạo chuyển giao công nghệ diễn ra trong khi tiến hành công việc.
Tổng thể Di tích Trường Nguyễn có nguyên niên đại không quá xa
so với toàn bộ kiến trúc của dân tộc.
Bảo tồn Di tích Kiến trúc cũng luôn mang tính lịch sử
như bản thân Di tích Kiến trúc.
Nó có sự phát triển và thừa nhận các thành tựu mới
cũng như kế thừa các kinh nghiệm quý báu của các gia đoàn chức để lại.
Nó cũng khắn bó với các tập thể, những con người cụ thể
ở trong những điều kiện khác nhau với nhận thức và với trình độ chuyên môn khác nhau
và đã đạt được kết quả hoạt động nghề nghiệp khác nhau.
Tuy công cuộc Bảo tồn Di tích Huế là một sự nghiệp còn rất mới mẻ
nhưng cũng đã đạt được một thành tựu lội vật căn bản bền vững
cho sự phát triển chuẩn mực và đã được quốc tế thừa nhận.
Trung tâm Bảo tồn Di tích của đô Huế đã ký cam kết
thực hiện hợp tác nghiên cứu khoa học và đào tạo
với các tổ chức và trường đại học trên thế giới
nhằm góp phần nâng cao tiêu chuẩn cũng như làm bảo tính xác thực
trong công cuộc bảo tồn và trụng tu Di tích.
Điển hình là Trung tâm Hợp tác Huế Trường Đại học Showa Nhật Bản
khảo sát và nghiên cứu nhà truyền thống ở Huế
hợp tác với trường đại học Uesoda Nhật Bản
trong việc khảo sát, nghiên cứu và đo vẽ Di tích Huế
từ năm 1995 đến nay.
Hợp tác với Bảo tàng lịch sử Hoàng gia Áo
trong việc nghiên cứu chỉnh lý và trưng bày hiện vật.
Bên cạnh đó, Trung tâm Bảo tồn Di tích của đô Huế
cũng đã cử 20 cán bộ, chuyên gia đi đào tạo dài hạn và ngắn hạn
ở nước ngoài với sự hỗ trợ của Quỹ Pho,
Hội Người Yêu Huế ở Đan Mạch và các tổ chức quốc tế khác.
Các dự án bảo tồn phục hồi nội thất ở Cung An Định
do Cộng hòa Limerick tài trợ,
dự án đào tạo kỹ thuật và phục hồi cổng,
bình phong, mộ vua, năng tửa Đức
đóng vai trò rất quan trọng.
Có thể nói, người Đức chúng tôi đứng đầu
về kinh nghiệm và chất lượng chúng tu bảo tồn các Di tích cổ.
Là một chương trình hợp tác có ngân sách từ Bộ Ngoại giao Đức,
đây là một phần trong việc trao đổi hợp tác văn hóa
với mục đích chia sẻ những kiến thức với những nước đang phát triển.
Chúng tôi và các học viên Việt Nam học hỏi lẫn nhau,
những hiểu biết của họ giúp chúng tôi tìm hiểu
về các công trình cần phải trùng tu,
về vật liệu được sử dụng để xây dựng.
Cùng với họ, chúng tôi đã cố gắng tìm hiểu
điều gì đã xảy ra với những công trình đó,
tìm hiểu bối cảnh lịch sử.
Cả hai bên cũng chia sẻ với nhau những kiến thức
liên quan đến công tác trùng tu Di tích cổ.
Chúng ta đang đứng đến Tổ Chính Tư,
khu vực Phù Nội Vù của Đài Nội Huế.
Ở đây đang diễn ra công trình đó là trùng tu,
bảo tồn và đào tạo của nhóm Greg Đức,
hội hợp với Trung tâm Bảo tồn Di tích cổ đô Huế.
Giai đoạn thực hiện từ giữa năm 2011 và đến giữa năm 2012.
Đêm tối lên từ nay là trước đây
là dùng cho các cúng phi và mỹ nữ đến đây
để thập hướng những bài sản thân.
Em tham gia dự án từ năm 2007 đến giờ.
Đây là dự án thứ 3 là em tham gia.
Và dự án ban đầu là em tham gia là dự án cung an ninh,
là dự án thứ 2 là dự án tử đức.
Và thứ 3 là trăng đắng Hà Nội.
Đây là dự án thứ 4.
Dự án thì có một công việc và cách thực hiện khác nhau.
Như dự án cung an ninh là bọn em phải bóc tắt.
Nhưng họ phục vệ lại những bức tranh tương của cung an ninh.
Dự án tử đức là dự án thủy điện
ở công trình ngoài trời
là được làm phục vệ lại nguyên gốc vối vựa
dạng san sử chuyên thẩm.
Và đây dự án thứ 3, dự án thứ 4 đây
là tương đương như dự án tử đức
là cung san sử với vữa truyên thẩm.
Cung An Định, tọa lạc bên bờ sông An Kiệu
tại số nhà 97, đường Phan Đình Phùng, thành phố Huế.
Đây là cung điện riêng của vua Khải Định
từ khi còn là thái tử đến khi làm vua.
Sau này được vĩnh thụy, thừa kế
và từng sống ở đây sau khi thoái vị.
Nguyên tại vị trí này
từ năm thành thái thứ 14, tức là 1902
biểu bào, tức vua Khải Định sau này
đã lập phủ riêng, đặt tên là phủ An Định.
Đến sau khi lên ngôi, năm 1917
Khải Định đã dùng tiền riêng
để cải tạo lại theo lối kiến trúc hiện đại.
Đầu năm 1919, công việc xây dựng đã hoàn tất
cùng với giữ nguyên tên gọi.
Từ ngày 28 tháng 2 năm 1922
cung An Định trở thành tiềm đẻ
của đông cung thái tử vĩnh thụy.
Sau cách mạng tháng 8 năm 1945
gia đình cựu hoàng Bảo Đại
đã chuyển từ hoàng cung qua sống tại cung An Định.
Sau năm 1954, chính quyền quốc định Diệm
đã tịch thu cung An Định
và sau năm 1975, bà tử cung
đã hiến cung An Định cho chính người cách mạng.
Sau nhiều thay đổi mục đích sử dụng
cung An Định bị xuống cấp hiếm trọng
cho đến năm 2001 mới được phục hồi trưởng tư.
Lầu Khải Tường nằm phía sau đỉnh Trung Lộc
là công trình kiến trúc chính của cung An Định.
Khải Tường nghĩa là nơi khởi phát điểm lành
do vua Khải Định đặt.
Lầu Khải Tường nằm phía sau đỉnh Trung Lộc
là công trình kiến trúc chính của cung An Định.
Khải Tường nghĩa là nơi khởi phát điểm lành
do vua Khải Định đặt.
Lầu bổng 3 tầng, xây dựng bằng các vật liệu mới
theo kiểu lâu đài châu Âu,
theo phong cách tên cổ điển,
pha lẫn yếu tố phong thủy bản địa.
Lầu được trang trí rất công phu,
đặc biệt là phần nội thất ở tầng 1
với các bức tranh thường có giá trị nghệ thuật rất cao.
Đến nay, 6 bức bích họa ở Khải Tường Lâu
dưới sự giúp đỡ của Cộng Hòa Đế Mạc Đức
đã được phục hồi theo phương pháp phục hồi hoàn nguyên
và sử dụng các chất bảo quản
nhằm ngăn chặn các thác hại của môi trường,
trả lại diện mạo vốn có của nó
trong nội điện di tích cung An Định.
Điều quan trọng là phương pháp tiếp cận
và quan nghiệm tân tiến về chủ tư
của các chuyên gia nước bạn
đã được thể hiện ở đây.
Giữa chúng tôi và các đồng nghiệp Việt Nam
có những khác biệt về phương diện,
cách tiếp cận hay trùng tu một di tích.
Cách của các bạn đang giống chúng tôi 50 năm trước.
Ở châu Âu, quan điểm đã thay đổi một cách rõ rệt.
Khi trùng tu các công trình kiến trúc,
yếu tố đầu tiên là phải nghiên cứu kỹ thực trạng
và phải biết mình trùng tu cái gì, trùng tu như thế nào.
Sau đó phải tiến hành các nghiên cứu về lịch sử,
kiến trúc, chất liệu đã sử dụng
rồi mới đưa ra một kế hoạch trùng tu toàn diện.
Và quan trọng là phải gìn giữ được tính nguyên bản của nó.
Cách thay thế phải phù hợp với mục đích trùng tu.
Dù là chất liệu mới nhưng nó rất gần
với các chất liệu nguyên gốc của di sản.
Công việc của chúng ta không phải là xây dựng lại
mà là tìm cách bảo tồn nguyên trạng.
Chúng tôi không làm lại những cái mà đã hoàn toàn mất đi rồi.
Đây là điểm khác biệt nhất trong cách làm của chúng tôi.
Chúng tôi cũng phải mất một thời gian dài
để thay đổi những quan điểm này.
Như trước đây, việc trùng tu,
bảo tồn các công trình kiến trúc ở Huế,
chúng ta chủ yếu là sử dụng biện pháp
là khảo sát, sau đó là trùng tu từng phần.
Thông qua việc khảo sát thực tế trên hiện trường
dựa vào kết quả trực tiếp trong các lần khảo sát đó.
Nhưng mà hiện nay đối với các công trình
trùng tu của kiến trúc Huế,
thì chủ yếu là chúng ta áp dụng
phương pháp hạ dạy toàn phần của Nhật Bản.
Tức là có hạ dạy một cách toàn phần
thì chúng ta mới đánh giá một cách đầy đủ toàn diện
về mặt kỹ thuật đối với công trình đó.
Cái thứ hai là mới khám một cách đúng mệnh
tất cả những chi tiết, cấu kiện
mà nó đã bị hư hỏng xuống cấp đến mức độ nào
để từ đó quyết định là chúng ta sẽ
tái sử dụng những cái cấu kiện gì
hay là quyết định phương pháp kỹ thuật
như thế nào là hợp lý nhất.
Thì cũng chính qua quá trình hợp tác
mà đến nay chúng ta cũng áp dụng những phương pháp
rất là tiền tiến. Và tôi cho rằng là
chính qua quá trình hợp tác như vậy mà
đội ngũ trùng tu bảo tồn di tích sản Huế hiện nay
là được trang bị một cái nhãn quan
một cái phương pháp luận. Tôi cho rằng là
đủ để chúng ta có thể xử lý được
rất nhiều vấn đề phức tạp
trong cái việc trùng tu bảo tồn di tích sản văn hóa.
Ở Việt Nam các bạn có một nền văn hóa khác
một cách ứng xử hoàn toàn khác
các mối quan hệ trong xã hội cũng rất khác nhau.
Ở Việt Nam cách làm thường thấy
là người ta sẵn sàng phá bỏ một cái đã hư hỏng
để xây một cái mới vào chỗ cũ.
Điều này là không thể chấp nhận được.
Chúng tôi cũng đã gặp nhiều những tranh cãi
đây là hai cách tiếp cận hoàn toàn khác nhau.
Tuy nhiên chúng tôi đến đây
không phải để đem chiếc lý của mình áp đặt cho các bạn
đơn giản chỉ là chia sẻ những gì
chúng tôi đang phải trả giá cho cách làm trước đây.
Từ năm 1945 về sau
Huế được thừa nhận tư cách là di tích của dân tộc.
Xong từ năm 1954 đến năm 1975
việc bảo tồn di tích này
do Viện Khảo Cổ Sài Gòn
và Phòng Bảo tàng Di tích Huế quản lý.
Với việc trực tiếp sửa chữa, xây cất
lại do Nguyễn Phước Tộc đảm trách.
Ở giai đoạn này
một số di tích Huế biến dạm cách trầm trọng.
Nhiều cấu trục bằng hỗ
bị thay bằng bê tông cốt thép.
Các máng xối nguyên bằng đồng
cũng được đúc bằng bê tông.
Các mái ngói không được lập
bằng ngói thanh liu ly và hoàng liu ly.
Và đặc biệt phổ biến là
sơn công nghiệp được quét lên các di tích có giá trị.
Công trình có ý nghĩa quan trọng như thêm yếu
đã được xây lại.
Công tác làm hồ sơ khoa học
và xây dựng cơ sở pháp lý cho di tích
đã không được quan tâm xây dựng bài bản.
Với tư cách là một chuyên gia của UNESCO
từ 1971 đến 1973
ông Morten Braun
đã đề nghị những công việc cần thiết
phải làm ở Huế
phù hợp với công ước quốc tế
về bảo tồn di tích.
Nhưng trong thời gian chiến tranh
đã không thực hiện.
Đối với tất cả các hạng mục công trình
có thể như đền, cổng
đều có giá trị như nhau
nếu chúng ta giữ được hơi thở thời gian trong đó.
Phá bỏ nó là chúng ta phá bỏ
những thông tin mang tính lịch sử trong nó.
Có một công trình có thể kể ra làm ví dụ
đó là việc trùng tu cổng lăng tựa Đức.
Khi bắt tay trùng tu qua phân tích
được biết rằng những người Việt Nam
đã sử dụng một chất liệu vữa xây truyền thống.
Chất liệu đó kể lại cho chúng ta câu chuyện lịch sử
chưa được kể về văn hóa kiến trúc.
Việc sử dụng các vần liệu si măng ngày nay
đã làm mất đi hoàn toàn những thông tin lịch sử đó
đã làm mất đi sự hấp dẫn của di tích.
Đối với những nhà trùng tu như chúng tôi
điều quan trọng là nâng cao
trình độ hiểu biết của người dân
giúp chúng ta hiểu được vấn đề liên quan đến
bảo tồn và trùng tu các di tích.
Điều quan trọng không phải là
việc trùng tu một công trình cụ thể.
Điều quan trọng là làm sao cho người dân
có ý thức trong lĩnh vực này.
Lăng Tự Đức
là một quần thể công trình kiến trúc
tọa lạc trong một thông đúng hẹp
thôn Thượng Ba, phường Thủy Xuân,
thành phố Huế. Lúc mới xây dựng
lăng có tên là Vạn Nhiên Cơ.
Sau cuộc nổi loạn cháy vôi
Tự Đức bị đổi tên là
Khiêm Cung. Sau khi Tự Đức mất
lăng được đổi tên thành
Khiêm Lăng. Lăng Tự Đức
có kiến trích cầu kỳ, thông cảnh
sơn thủy hữu tình
và là một trong những lăng tầng đẹp nhất
của vua chúa nhà Nguyễn.
Gần năm công trình trong lăng
và ở cả hai khu vực tầm điện
và lăng mộ đều có chữ Khiêm
trong tên gọi. Thì trái điện
Lương Khiêm có nhà hát Minh Khiêm
để nhà vua xem hát
được coi là một trong những nhà hát khổ nhất
của Việt Nam hiện còn.
Sau khu vực tầm điện là khu lăng mộ
với tấm bia bằng đá thanh hóa
nặng 20 tấn có khắc bài
Khiêm Cung Ký
do chính Tự Đức soạn.
Tự Đức viết bài văn bia này
thay cho Thánh Đức
thần công trong các lăng khác.
Toàn bài văn là một bản tự thuật
của nhà vua về cuộc đời, vương nghiệp
cũng như những rủi ro bệnh tật của mình
kể công và nhận tội của Tự Đức
trước lịch sử.
Mục tiêu của chúng tôi
tất nhiên là trùng tu những duy tích
ở đây. Nhưng đối với chúng tôi mục đích
cao hơn cả không phải chỉ là đem đến
sự hiểu biết rồi lại đem đi. Một nhiệm vụ
của chúng tôi là đào tạo tại chỗ một đội ngũ
cũng như những người có tay nghề cao
có trình đội hiểu biết sâu rộng về lĩnh vực này.
Còn ngoài ra nữa thì quan điểm
về trùng tu phục chế của họ có khác
với mình không?
Có một cái quan điểm là khi mà trùng tu
thì không những là ta tìm lại cái cũ
mà ngầm đoán ra là những cái bức
hay là trùng tu lại như khi mới xây
hay là trùng tu để giữ lại
cái giá trị hiện có.
Cái điều mà rất quan trọng là khi mà
người Đức ở đây mình đi nghề phụ
mình giúp cho họ. Thế mai kia người Đức
người ta đi rồi thì sao?
Bọn em rất mong có dự án tiếp theo
để những nhà học viên ở đây
được học và được
người ta truyền lại những cái kỹ năng
phục chế truyền thống
từ xa xưa ông cha ta đều làm.
Em có tự tin là sau này khi mà
qua những cái quá trình dự án này
mình sẽ có thể thành lập được trung tâm
thành lập được những cái kíp
để trùng tu những cái công trình còn lại ở Huế không?
Tự tin em thì em cũng không chưa
khẳng định là tự tin thành lập những cái nhóm
nhưng mà em tự tin rằng sau này
khi ra làm việc
em tự tin chắc rằng em sẽ làm
tốt những công trình phục chế ở Huế.
Chính trong cái hợp táo quốc tế
thì chúng tôi đánh giá rằng là cái vai trò
mà nâng cao về
trình độ, năng lực
cho đội ngụ cán bộ công nhân viên chức
tức là cái đội đặc biệt là
khi được đào tạo với các chuyên gia trên lĩnh vực này
là điều rất quan trọng. Chẳng hạn như
chính qua cái quá trình
hợp tác với các cái nhóm chuyên gia
Đức trong cái việc trùng tu bảo tồn
các loại tranh tường,
các loại trang trí
bằng mệnh sành, mệnh sứ
các họa thiết hoa văn trên kiên trúc cung đỉnh Huế
mà đến nay chúng tôi cũng có một đội ngụ
kỹ thuật viên
có thể nói là khá am tường
về cái lĩnh vực bảo tồn các cái di sản cứng
mà chúng ta đang có.
Hoặc là chính trong quá trình hợp tác
với cái nhóm
nghiên cứu kiên trúc cổ
của Nhật Bản, đặc biệt là
cái nhóm của Đại học Waseda
hoặc là Đại học Nihon
Đại học Tokyo
thì các cái cán bộ
nghiên cứu và kỹ thuật của chúng tôi đã được
trang bị một cái
nhãn quan về bảo tồn
di sản rất là tốt. Đồng thời
họ cũng được trao đổi và được chuyển giao
rất nhiều vấn đề về kỹ thuật bảo tồn
kiên trúc cổ của một nước tiên tiến
như Nhật Bản.
Hoặc là
trong cái quá trình hợp tác thì
bản thân các kỹ thuật viên về hóa nghiệm
chúng tôi cũng tiếp thu được rất nhiều điều
về các cái phương pháp hiện đại
để chống mối mọt
để bảo vệ môi trường
một cách hữu hiệu và bền vững
từ các chuyên gia hàng đầu của Pháp
của Ý, của Ba Lan
Tôi cho rằng chính cái
hợp tác quốc tế về mặt chuyển giao công nghệ
đối với Huế đã cũng thể hiện
cái vai trò rất lớn
trong cái việc đào tạo và tôi luyện
và trưởng thành cái đội ngũ
những người làm công tác bảo tồn trong lĩnh vực này
Giai đoạn 1.175-182
Việc bảo tồn di tích Huế
thuộc Sở Văn hóa Bình Trị Tiên Quản lý
và Ban Quản lý Di tích Thực hiện
Đây là giai đoạn kinh tế khó khăn
Sau một số công việc cấp bách đã được tiến hành
Các công tác như là phổ sơ khoa học
thiết kế tu bổ
đã không được thực hiện một cách đúng bày bản
nên không ít các sai sót xảy ra
Khung gian di tích lộ rõ
Như vậy được đánh giá
tình trạng kỹ thuật quần thể di tích Huế
lúc này rất nguyên trọng
và là mục tiêu cứu vãn di tích
như một nhiệm vụ cấp bách là phù hợp
Giai đoạn này kéo dài trong 15 năm
với các hoạt động bảo tồn bảo tàng
phát huy giá trị từng bước của các di tích
Từ năm 182
công cuộc bảo tồn di tích đã có những bước chuyển tiếp
đáng kể
Lần đầu tiên
một quẩn trứng kinh tế kỹ thuật được thiết lập
với những tinh thần cơ bản
về khỏi nguyên giá trị
Sự tiến bộ rõ nét cho công tác bảo tồn
trùng tu di tích có thể xác định
từ năm 1990 đến nay
Một trong những nguyện vọng của chúng tôi
đó là xây dựng một phương pháp bảo tồn trùng tu các di tích
Như các bạn biết
ở Huế đang có một kho báu vô cùng quý giá
là những di sản cần được bảo vệ
Đây là một công việc khổng lồ và rất khó khăn
Như các bạn biết
khí hậu rất khăng nghiệt
ở đây là tăng nhân gây hại cho các di tích
Có rất nhiều người đánh giá cao
giá trị của những công trình được xây dựng trong quá khứ
Họ thấy đó là một giá trị vô cùng to lớn
Nhiệm vụ của chúng ta là tìm cách bảo tồn
gìn giữ những di sản này
Tôi cũng tin tưởng rằng
chúng ta tiếp tục sự nghiệp bảo tồn di sản này
mặc dù đây là một công việc khó khăn
Tôi rất vui khi mỗi lần bắt tay vào trùng tu
mỗi công trình đều có một đặc điểm riêng
Cung an định là tranh tường
Lăng tự đất là những công trình ngoài trời
Còn công trình cụ thể ở đây là tranh ghép
Ở mỗi công trình đều có một cách tiếp cận
cách làm việc khác nhau
Điều này giúp cho công việc đào tạo được hoàn chỉnh hơn
Các hoạt động bảo tồn, bảo tàng
phát huy giá trị từng bước
của các di tích do Trung tâm Bảo tồn Di tích
của Đô Huế đảm nhiệm
Từ năm 1882, công tác nhiên cứu họp
đã được chú ý và từng bước được đẩy mạnh
Công tác thiết lập hồ sơ đòn ạc
họa và thiết kế phục hồi
đã được xác lập
Lần đầu tiên khi phục hồi hoàn thành
đã chú ý đến việc phân tích gạch vổ
với các tiêu bản khác nhau để phục chế
chân thực, chính xác
Phương pháp tu bổ
hoàn nguyên bằng cách tổ hợp các thành phần
nguyên gốc đã được ứng dụng
tu bổ sân Đại Triều
Bên cạnh đó, một số công trình bằng gỗ
đã được tu bổ với việc ra khường
ghép, chặp nối
Từ giai đoạn 1990 đến nay
đã có trên 80 hạng
mỗi một công trình được tu bổ vừa và nhỏ
Đáng chú ý là các công trình
đều được lập hồ sơ khoa học
với các bản thiết kế có chất lượng cao
Nhiều di tích quan trọng đã được trả lại
giá trị nguyên xưa vốn có
như Ngọ Môn, Thái Hòa Điện
Thiên Đỉnh Cung, Hương Miếu
Bên cạnh đó
sự hợp tác khoa học với UNESCO
với các chuyên gia của Đức, Pháp
Italia, Nhật Bản, Canada, Bà Lan
và các cơ quan trường đọc trên thế giới
đã thúc đẩy
và thu được nhiều thành tựu quan trọng
Việc hợp tác quốc tế
góp phần nâng cao vị thế của Huế
đối với thế giới, đây là một điểm hết sức quan trọng
Chúng ta biết rằng là nhờ
hợp tác quốc tế, thông qua các kênh
hợp tác quốc tế mà
bộ hồ sơ đề nghị công nhận di sản Huế
đã được công nhận lần đầu tiên ở Việt Nam
Huế trở thành di sản thế giới đầu tiên
ở Việt Nam, và 10 năm sau đến năm 2003
thì
di sản nhã nhạc cũng là di sản văn hóa
phi vật thể đầu tiên của Huế được công nhận
Cùng với cái việc công nhận
các cái di sản
vật thể cũng như phi vật thể của Huế
thì nó cũng thể hiện cái vị thế
cái vai trò của Huế trong cái bản đồ
di sản thế giới
Cái thứ hai là chúng tôi đánh giá rằng
chính qua quá trình hợp tác quốc tế
mà cái sự nhìn nhận
và cái năng lực về mặt truyền môn
của đội ngũ, những người làm công tác
bảo thồn di sản Huế đã được nâng lên rất nhiều
Chúng tôi đánh giá là
trong khoảng 20 năm trở lại đây
thì cái hợp tác quốc tế
không chỉ đem lại cho Huế một cái nguồn
đầu tư về mặt vật chất
khá to lớn
mà còn lại đưa lại cho Huế
những cái tác động có tính phi vật thể
rất là lớn
tức là những cái giá trị tiềm ẩn sau đó rất là lớn
và chúng tôi
trong cái hướng chiến lược của chúng tôi về cái hợp tác quốc tế
tôi vẫn cho rằng hợp tác quốc tế
vẫn phải là một trong những cái mũi nhọn
để mà
đảm bảo cho cái công cuộc bảo thồn di sản Huế
có sự phát triển bền vững
đó là một trong những điều rất quan trọng
Tổng thể kiến trúc
kinh đô Huế
di sản văn hóa thế giới được UNESCO tôn vinh
từ năm 1993
Nói đến Huế, người ta nghĩ đến thành trì,
cung điện, đàn miếu, chùa quán
hay các khu năng tầm rộng lớn
của các vua nguyễn
Đây là những công trình kiến trúc đáng đỉnh cao của nghệ thuật
truyền thống và sự hài hòa với thiên nhiên
Đây thực sự là tác phẩm
của những người dân lao động
Những người thật thủ công
theo tay nhất trong nước
Những hệ thống kiến trúc ấy
biểu hiện những biến tấu độc đáo
trên một chủ đề thống nhất
Mỗi một công trình với tính cách riêng biệt của nó
là một thành tựu tuyệt mị
của nền kiến trúc, cảnh vật hóa
khiêu gợi trong cảm xúc của khách tham quan
một âm thang đặc biệt
Những kết quả của bảo thồn di sản Huế
cho thấy nỗ lực gìn giữ
tài sản ở Huế
Nhìn nhận đánh giá quá khứ về bảo thồn
để rút ra bèo kinh nghiệm
Xong, điều quan trọng là sinh nghiệp cao đẹp
về bảo thồn tài sản văn hóa
Nhưng hướng đến tương lai
để các giá trị văn hóa sẽ muôn đời
tồn tại xứng đáng với nền tự hào dân tộc
của đất nước 4.500 năm văn hiến
