Chào Mừng Các Bạn Đến Với Kênh Thiên Hà TV Video Ngày Hôm Nay Của Chúng Ta: Thực tế về vũ trụ này là điều khiến các nhà khoa học sợ hãi! | Thiên Hà TV ---------------------------- -Tham gia hội viên của Thiên Hà TV để ủng hộ chương trình: / @thienhatv999 Thiên Hà TV là kênh chia sẻ những kiến thức bổ ích về khoa học vũ trụ, khoa học hành tinh, vật lý thiên văn cùng những dự án về khám phá không gian, phóng tàu vũ trụ và những công nghệ của tương lai. Nếu thấy video hay hãy like, comment, share, đăng ký kênh và nhấn vào tín hiệu chuông 🔔 để là người đầu tiên nhận được thông báo của BBT chương trình nhé! =============== Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm bản quyền Chúng tôi không sở hữu đầy đủ tài liệu được biên soạn trong video này. Nó thuộc về những cá nhân hoặc tổ chức xứng đáng được tôn trọng. Chúng tôi sử dụng theo: Tuyên bố từ chối trách nhiệm bản quyền, phần 107 của Đạo luật bản quyền năm 1976. "Sử dụng hợp pháp" được cho phép cho các mục đích như phê bình, bình luận, đưa tin, giảng dạy. học bổng và nghiên cứu. Nếu có vấn đề về bản quyền xin liên hệ: [email protected] Bản quyền âm nhạc thuộc: Audio Library - YouTube, storyblocks và elements envato Bản quyền hình ảnh họa thuộc: Storyblocks và Elements envato
Các hành tinh, mặt trăng và ngôi sao chiếm cho đến 5% tổng khối lượng trong vũ trụ.
Phần còn lại nằm trong vương quốc của bóng tối tuyệt đối.
Vũ trụ tối là thành phần vô hình nhưng thống trị vũ trụ.
Nó bao gồm một chất gọi là vật chất tối và một lực gọi là năng lượng tối.
Mặc dù chúng ta biết rất ít về cả hai,
nhưng mỗi thứ đều giúp chúng ta hiểu được vũ trụ ngoài những gì mắt thường có thể nhìn thấy.
Khoảng 13,8 tỷ năm trước đây, vũ trụ là một nồi rốt hạt nóng bỏng.
Kể từ đó, nó đã dãn nở và nguội dần.
Và khi nó dãn ra và nguội đi thì vật chất trong nó kết tụ lại dưới tác dụng của lực hấp dẫn.
Kết quả là sự phân bố dọc mạng lưới của các thiên hà mà chúng ta quan sát thấy ngày nay.
Theo năm tháng, các quan chức đã cho phép các nhà vũ trụ họp xây dựng một mô hình mô tả chính xác cái xảy ra.
Bắt đầu từ chưa tới một giây sau Big Bang, nó được gọi là mô hình vật chất tối lạnh Lambda, gọi tắt là ACDM.
Và nó có khả năng bao hàm một loạt số liệu thiên văn ấn tượng với độ chính xác cao.
Đáng chú ý hơn cả, nó giải thích được các phân bố mà các thiên hà trải ra trên bầu trời,
sự tồn tại và các chi tiết tình vi của bức sạn nền vi sóng vũ trụ và sự tổng hợp các nguyên tố nhẹ Hydro, Heli và Lethi.
Một trong những đặc điểm nổi bật của mô hình ACDM là nó đưa ra tương đối ít giả định về vũ trụ vận hành như thế nào.
Ví dụ, nó giả sử là khắp dẫn hành sử theo kiểu khớp với lý thuyết tương đối rộng của Albert Einstein.
Những giả thuyết khác chỉ cần một vài thông số, giá trị của chúng được ấn định bởi số liệu quan chắc.
Các thông số tự do bao gồm tốc độ vũ trụ đang rãn nở hiện nay và hai thông số ấn định lượng kết tụ rất nhỏ có mặt trong nổi xuất nóng nguyên thủy.
Nếu không thì nó hoàn toàn đông đều.
Ở đây, đề cập về hai thông số vũ trụ học khác của lý thuyết ACDM, mật độ năng lượng trung bình trữ trong vật chất tối và trong không gian trống rỗng.
Để làm tăng thêm tính bí ẩn, thông số thứ hai thường được gọi là năng lượng tối.
Theo mô hình ACDM, năng lượng trữ trong mảng tối bao gồm 68% năng lượng tối, cộng với 27% vật chất tối, chiếm 95% năng lượng toàn phần của vũ trụ.
Nhiều vậy, chỉ còn 5% cho vật chất bình thường.
Và chắc chắn một ý kiến nổi bật sẽ được nêu ra là vật chất khả kiến của vũ trụ, vật chất cấu tạo nên các thứ như các hành tinh và các sao, chỉ chiếm một phần nhỏ díu trong quỹ năng lượng của vũ trụ.
Nhưng có lẽ ta không nên quá lo lắng.
Sở dĩ vật chất tối có tên gọi như thế là bởi thực tế nó không phát ra ánh sáng.
Và ta không nên quá bất ngờ rằng vũ trụ dường như chứa nhiều vật chất tối hơn vật chất bình thường.
Sự tồn tại của năng lượng trong chân không cũng không có gì bất ngờ với chúng ta.
Các phương trình Einstein của thuyết tương đối rộng có bao hàm nó qua hàng số vũ trụ học và các lý thuyết vật lý hạt của chúng ta có dự đoán nó.
Vướng mắt là ở chỗ, các dự đoán vật lý hạt dường như quá cao, ít nhất là 60 bậc độ lớn.
Nếu năng lượng chân không thật sự lớn như thế thì vũ trụ sẽ dãn nở nhanh đến mức không thể cho các ngôi sao hình thành.
Nàn đề đó được đặt tên là bài toán hàng số vũ trụ học và nó là một trong những vấn đề hóc bối nhất trong lĩnh vực vật lý học cơ bản.
Không tìm ra lời giải, chúng ta không thể nào hài lòng với hiểu biết của chúng ta về không gian trống rỗng và tác động của nó đối với lực hấp dẫn.
Cho nên, mặc dù mô hình ACDM hoạt động xuân xẻ, nhưng nó chẳng nói lên điều gì về nguồn gốc của năng lượng tối.
Nó cũng chẳng giải thích nguồn gốc của vật chất tối.
Sự tồn tại của vật chất tối lần đầu tiên được phỏng đoán vào thập niên 1930 là một phương tiện giải thích chuyển động của các thiên hà trong đám thiên hà Cô Ma.
Sau đó, nó được viện dẫn để giải thích chuyển động của các ngôi sao bên trong từng thiên hà.
Ngày nay, bằng chứng cho vật chất tối có từ nhiều hiện tượng đa dạng.
Trong đó có sự tổng hợp hạt nhân của các nguyên tố nhẹ bên trong các ngôi sao và sự hội tụ hấp dẫn.
Một hiện tượng xảy ra khi ảnh sáng từ những thiên thể ở xa, ví dụ như các thiên hà bị bóp méo bởi lực hốt hấp dẫn của vật chất trên đường chuyền.
Có lẽ mảnh bằng chứng quan trọng nhất là từ sự tiền hóa cấu trúc trong vũ trụ.
Đã có thời điểm, không bao lâu sau Big Bang, vũ trụ rất gần với trạng thái hoàn toàn đồng đều.
Trên những thang bậc rất lớn, nó trông vẫn trơn nhẫn, giống như một chất khí thiên hà được liên kết yếu bởi lực hấp dẫn.
Nhưng từ góc nhìn của chúng ta, vật chất trong vũ trụ dường như không phân bố đều.
Nó kết tụ lại để tạo ra các ngôi sao, các hành tinh và con người.
Vậy sự cấu trúc như thế đã tiền hóa như thế nào?
Đặc biệt, những hạt sống nhỏ xíu của sự cấu trúc này có thể được đo trực tiếp bằng cách nhìn vào bức xạ nền vi sòng vũ trụ.
Bức xạ phông nền này có xuất xứ khi vũ trụ mới 380.000 năm tuổi, và nó hầu như hoàn toàn đồng đều, ngoại trừ có những sai lệch nhỏ xíu.
Các phép đo chính xác của những sai lệch này, mới đây nhất là bởi vệ tinh Planck, mang lại một kiểm tra chặt chẽ nhất của mô hình ACDM,
và có thể được sử dụng để rút ra các thông số của mô hình với độ chuẩn xác vài phần trăm hoặc tốt hơn.
Các phép đo bức xạ nền vi sòng vũ trụ cho chúng ta biết rằng, các sai lệch ban đầu trong sự đồng đều của vũ trụ là nhỏ.
Nếu toàn bộ vũ trụ là vật chất bình thường, thì những nhiễu loạn này không thể lớn lên đủ nhanh để tạo thành mạng lười vũ trụ gồm các sợi và các đám thiên hà mà ta thấy ngày nay.
Áp suất bức xạ sẽ đẩy chúng ra xa nhau, trước khi lực hấp dẫn hút chúng lại với nhau.
Chính sự có mặt của một lượng vật chất tối, từng tác yếu với các bức xạ, giúp sự kết tụ diễn ra sớm hơn nhiều.
Đồng thời, vật chất bình thường tập trung xung quanh các cấu trúc vật chất tối, cuối cùng tạo ra các thiên hà.
Sự cấu trúc và phân bố của chúng vẫn mang vết tích của những sai lệch sơ khai đó đối với sự đồng đều thời hồng hoang.
Khi các nhà vật lý lý thuyết phải nói về vũ trụ tối, họ thường bắt đầu với một cảnh báo.
Phần tiếp theo là chưa hoàn chỉnh, nơi tình trạng mập mở kiến thức chiếm ưu thế.
Các nhà lý thuyết ồn ảo cãi phá và có nhiều suy đoán lại lùng và tuyệt vời về cái có thể xảy ra ở phía tối của vũ trụ.
Chúng ta không thể nào bao quát hết chúng ở đây.
Vì vậy, hãy xem xét một số lý thuyết đang dẫn đầu hiện nay.
Quan điểm đơn giản nhất cho rằng, vật chất tối là vật chất bình thường quá lưu mờ để chúng ta nhìn thấy.
Ví dụ như các hành tinh hay các ngôi sao chết.
Nhưng quan điểm này không đủ sức nặng, bởi vì những vật thể này phải được cấu tạo từ cùng loại vật liệu,
mà chúng ta biết là chỉ chiếm 5% mận độ năng lượng toàn phần của vũ trụ.
Các lỗ đèn nguyên thủy, chúng có thể đã hình thành từ những vùng vật chất quá đặc,
trước thời điểm các nguyên tố nhẹ được đun nấu sẽ tránh được danh dưới 5% đó.
Tuy nhiên, các giảng buộc thiên văn vật lý và lý thuyết có vẻ bác bỏ chúng là nguồn gốc duy nhất của vật chất tối.
Chỉ có ngoại lệ là các lỗ đèn với khối lượng nhỏ hơn khối mặt trăng của chúng ta.
Nhưng các nhà khoa học sẽ cần phải lý giải những lỗ đèn như vậy có thể được tạo ra như thế nào.
Vậy thì, vật chất tối có thể là cái gì khác?
Thật may mắn, chúng ta không hoàn toàn ở trong bong tối.
Ví dụ, các nhà khoa học biết rằng vật chất tối sẽ không phân hủy thành các hạt khác
ở thang bậc thời gian nhỏ hơn tuổi của vũ trụ.
Nếu không, họ đã phát hiện ra nó rồi.
Nó cũng sẽ chỉ tương tác yếu với các hạt vật chất bình thường.
Bởi vì nếu không, những nhà nghiên cứu đã có kinh nghiệm với nó qua cái gì đó,
ngoài những hiệu ứng hấp dẫn của nó.
Các nhà khoa học cũng biết rằng, chủ yếu nó sẽ là lạnh.
Ở đây, lạnh là một thuật ngữ chuyên môn,
ý nói các hạt vật chất tối không nên chuyển động gần tốc độ ánh sáng lúc bắt đầu hình thành thiên hà.
Cái gì xảy ra khi vũ trụ khoảng 50.000 năm tuổi?
Giang bục này là cần thiết.
Bởi vì nếu không, các hạt vật chất tối tương tác yếu sẽ không bị neo đủ lâu
mà kết tụ với nhau và hình thành các cấu trúc nhỏ như các thiên hà.
Vì lý do này, các neo chino, thứ có khối lượng rất thấp
và chuyển động rất gần tốc độ ánh sáng, không phải là một ứng cử viên vật chất tối lạnh bền.
Bởi vì không có ứng cử viên vật chất tối nào khác trong mô hình chuẩn của ngành vật lý hạt.
Cho nên các nhà vật lý kết luận rằng vật chất tối phải là một dạng vật chất thật sự mới mẻ.
Tuy nhiên, các tính chất đã mô tả ở trên là rất khái quá và chúng không thu hẹp các thứ xuống nhiều như ta muốn.
Vậy từ đây ta phải tiếp tục như thế nào?
Có một lựa chọn là hãy quên đi lý thuyết và cố gắng cho được các hạt vật chất tối.
Các thí nghiệm do tìm trực tiếp được triển khai trên ý tưởng là các hạt vật chất tối
thỉnh thoảng có tương tác với vật chất bình thường
và mục tiêu của các nhà khoa học là chặn bắt những hạt như vậy khi chúng đi qua một máy dò hạt.
Tuy nhiên, những thí nghiệm này sẽ vô hiệu nếu các hạt vật chất tối quá hiếm
khi tương tác với vật chất bình thường hoặc không hề tương tác.
Họ cũng sẽ thất bại nếu các hạt vật chất tối quá nặng hoặc quá nhẹ.
Một cách tiếp cận khác là cố gắng phát hiện gián tiếp các hạt vật chất tối.
Ví dụ, chúng có thể sẽ bị làm chậm và bị bắt giữ bởi lực hấp dẫn của mặt trời hoặc tâm của thiên hà
nơi chúng có thể tích tụ và tự hủy lẫn nhau, bắt đầu biến đổi thành các hạt khác.
Kết quả của sự phân hủy vật chất tối này sẽ trông giống như một sự dư thừa các hạt năng lượng cao
đến từ một nguồn đặc biệt nào đó và trên nguyên tắc sẽ có thể phát hiện được.
Cuối cùng, chúng ta có thể tìm kiếm sự tạo thành các hạt vật chất tối
trong các máy va chạm, ví dụ như máy va chạm hạt rôm lớn tại Sen.
Tuy nhiên, ngay cả khi máy ra tốc hạt mạnh nhất được sử dụng,
cho đến nay vẫn chưa tìm thấy dấu hiệu của vật chất tối.
Một trong những nguyên nhân có thể là do công suất và tốc độ của máy ra tốc hiện có chưa đạt đến giá trị lý tưởng.
Vật chất tối là một lĩnh vực nghiên cứu rất phổ biến trong các lĩnh vực vật lý hạt và vật lý thiên văn đương đại.
Trong tương lai, các nhà khoa học sẽ lập bản đồ khảo sát bầu trời chính xác hơn
để nâng cao hiểu biết của chúng ta về toàn bộ thiên hà và vũ trụ.
Vật chất tối vẫn còn là một bí ẩn lớn, nhưng quá trình nghiên cứu về nó còn thú vị hơn.
Khi trình độ khoa học và công nghệ ngày càng nâng cao,
nghiên cứu này sẽ ngày càng chuyên sâu hơn.
Con người sẽ dần làm sáng tỏ những bí ẩn,
có thể cho chúng ta hiểu biết mới về lý thuyết vật lý và khám phá vị trí của con người trong vũ trụ.
Phụ đề được thực hiện bởi cộng đồng Amara.org