[PODCAST] Từ 01/7/2025 Bắt buộc tất cả phải đóng BHXH: Từ chủ tiệm cafe, tạp hóa, tiệm phở,...

Kính thưa quý vị, từ ngày 1 tháng 7 năm 2025 tới đây, một trong những thay đổi lớn nhất trong chính sách an sinh xã hội của Việt Nam sẽ chính thức có hiệu lực. Đó là hàng triệu chủ hộ kinh doanh và người lao động không chính thức sẽ bắt buộc phải tham gia bảo hiểm xã hội. Không chỉ những người làm trong công ty hay doanh nghiệp lớn, mà lần này, các chủ quán cà phê, tiềm tạp hóa, tiềm sửa xe đầu ngõ, người bán hàng rong, giúp biệt nhà, hay kể cả những ai làm công nhật, nếu có trả công và có sự giám sát, thì đều nằm trong diện phải đóng bảo hiểm. Câu hỏi đặt ra là, ai sẽ là đối tượng chính bị tác động? Trước hết là chủ hộ kinh doanh cá thể có đăng ký kinh doanh, bao gồm các tiềm ăn, tiềm tắp, cửa hàng nhỏ lẻ, nếu có má số thuế và hoạt động chính thức. Thứ hai là nhóm người lao động không chính thức, bao gồm cả những người làm việc dễ dạng hợp đồng miệng, hợp đồng dưới một tháng hoặc làm dịch vụ, nhưng vẫn có thu nhập đều và chịu sự quản lý, chẳng hạn như lao động theo giờ, giúp việc, nhân viên theo ca trong các hộ kinh doanh nhỏ. Tất cả những nhóm này sẽ buộc phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Qua khảo sát thực tế, nhiều người dân và hộ kinh doanh nhỏ lẻ vẫn chưa nắm rõ về quy định bảo hiểm xã hội bắt buộc sắp có hiểu lực này. Dù thời gian áp dụng còn không tới một tháng nữa, không ít người thậm chí chưa từng nghe đến luật mới hoặc còn rất mơ hồ với các câu hỏi căn bản như mức đóng thấp nhất là bao nhiêu, cụ thể là họ phải đóng thế nào, đóng ở đâu, đóng bằng cách nào, và nếu không đóng hoặc đóng trễ thì có bị phạt không, bị xử lý ra sao. Bên cạnh đó, việc xóa bỏ thuế khoán từ ngày 1 tháng 6 năm 2025 cũng đang khiến hàng loạt hộ kinh doanh nhỏ gặp khó khăn do phải chuyển sang hình thức kê khai thuế, buộc phải thuê kế toán, in hóa đơn, làm sổ sách. Trong khi vẫn còn đang loay hoay với thủ tục thuế mới, thì nay lại chuẩn bị thêm một quy định bảo hiểm bắt buộc, khiến nhiều người cảm thấy quá sức. Dù không ít người ủng hộ chính sách vì thấy rõ quyền lợi lâu dài như lương hưu, bảo hiểm y tế hay trợ cấp thai sản, trợ cấp thất nghiệp, nhưng cũng có rất nhiều người, đặc biệt là những ai thu nhập chỉ 3 triệu mỗi tháng đang thực sự lo lắng. Họ không biết phải xoay sở ở đâu ra tiền để vừa lo cho cuộc sống hàng ngày, vừa đáp ứng các khoản đóng bảo hiểm đúng hạn. Kính mời quý vị cùng lắng nghe buổi thảo luận chuyên sâu ngay sau đây. Đừng quên nhấn like, đăng ký kênh và chia sẻ để ủng hộ chúng tôi. Xin cảm ơn quý vị rất nhiều. Chào mừng quý vị đến với buổi thảo luận chuyên sâu của chúng ta ngày hôm nay. Nhìn vào các tài liệu mà chúng ta có ở đây thì có một chủ đề thực sự đang rất nhó, đó là luật bảo hiểm xã hội năm 2024. Chỉ còn chưa đầy một tháng nữa thôi, ngày 1 tháng 7 năm 2025 là luật này chính thức có hiệu lực rồi. Vâng, đúng vậy. Và cái thay đổi mà ai cũng nhắc đến, có lẽ là đáng chú ý nhất chính là việc mở rộng, phải nói là mở rộng đáng kể các đối tượng phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Chính xác. Đây thực sự là một bước đi, có thể nói là một bước đi lớn của nhà nước nhằm tăng cường cái độ bao phủ an sinh xã hội. Mục tiêu là đưa thêm có thể là hàng triệu người vào cái hệ thống này. Hàng triệu người luôn ạ? Vâng, đặc biệt là những nhóm mà trước đây thì họ lại nằm ngoài diện bắt buộc tham gia. Ví dụ như là chủ hộ kinh doanh này, hay là những người lao động trong khu vực phi chính thức. Dạ, nghe rất là ờ, có tầm nhìn. Vậy thì hôm nay chúng ta hãy cùng nhau làm rõ hơn về cái thay đổi này. Dựa trên các thông tin, các bài báo, video clip mà chúng ta đã tổng hợp được, chúng ta sẽ đi sông vào xem là, à, cụ thể thì ai sẽ là người chịu tác động trực tiếp này? Vâng. Rồi các quy định về mức đóng ra sao, quyền lợi thế nào? Và tất nhiên là không thể thiếu những cái phản ứng, ờ, những cái thách thức ban đầu từ chính những người trong cuộc. Đúng vậy. Đó là những vấn đề rất quan trọng cần mùa sẻ. Vậy thì mình bắt đầu với câu họa có nãy là cốt lõi nhất đi ạ. Từ ngày 1 tháng 7 năm 2025 tới đây, những ai, những nhóm đối tượng nào sẽ chính thức thuộc diện phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc ạ? Vâng. Cái danh sách này trong luật mới thì được bổ sung khá nhiều đối tượng đấy. Phải kể đến những nhóm nổi bật nhất. Đầu tiên, như Chị vừa nhắc, là chủ hộ kinh doanh. Chủ hộ kinh doanh, vâng. Nhưng mà phải có đăng ký kinh doanh nhé. Và cái việc áp dụng cho nhóm này thì sẽ có lộ trình cụ thể, thức không phải áp dụng đồng loạt ngay. À, có lộ trình, dạ. Vâng. Nhóm thứ hai, cũng rất đáng chú ý, là người làm việc mà không theo hợp đồng lao động chính thức. Tức là, có thể là hợp đồng miệng hoặc thỏa thuận khác, nhưng quan trọng là họ được trả công và có sự quản lý, điều hành của người sử dụng lao động. À, tức là có yếu tố quản lý, điều hành và trả công, dù không có hợp đồng giấy tờ rõ ràng. Chính xác. Rồi tiếp theo là nhóm người lao động làm việc không chọn thời gian. Làm việc bán thời gian đó. Vâng. Kiểu part-time đó. Nhưng mà điều kiện là tổng tiền lương tháng của họ phải bằng hoặc là cao hơn cái mức lương tối thiểu vùng thấp nhất theo quy định của chính phủ. À, phải đạt mức lương tối thiểu vùng thấp nhất. Đúng rồi. Rồi còn có cả người quản lý doanh nghiệp, người quản lý hợp tác xã mà họ không hưởng tiền lương từ vị trí quản lý đó. Vâng. Nhóm này trước đây hình như chưa bắt buộc. Vâng. Và một nhóm nữa cũng được bổ sung, mở rộng quyền lợi hơn đó là người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, phường, tị trấn, và cả ở thôn, tổ dân phố nữa. À, những người hoạt động ở cơ sở. Vâng. Trước đây có thể họ chỉ tham gia một phần, thì nay luật quy định là tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc với các chế độ có thể nói là đầy đủ hơn. Rõ ràng là danh sách mở rộng hơn rất nhiều. Đúng thế. Và luật cũng mở đường tạo cơ sở pháp lý để trong tương lai chính phủ có thể xem xét trình quỹ bàn thường vụ quốc hội quyết định bổ sung thêm các nhóm đối tượng khác nữa vào diện tham gia bắt buộc này. Ví dụ như ai ạ? À, ví dụ như các tài liệu có đề cập tới khả năng xem xét đưa nhóm tài giấy công nghệ vào diện này chẳng hạn. Nhưng cái này là định hướng tương lai thôi. Dạ, em hiểu rồi. Vậy là rất nhiều nhóm đối tượng mới. Nhưng mà trong các nguồn thông tin chúng ta có thì có vẻ như nhóm chủ hộ kinh doanh đang nhận được sự quan tâm, thậm chí là lo lắng nhiều nhất. Vâng, đúng là như vậy. Các tài liệu nhấn mạnh khá nhiều vào nhóm này. Vậy thì cái lộ trình áp dụng và cái múc đóng cụ thể đối với họ được quy định như thế nào ạ? Vâng, về lộ trình thì như tôi đã nói là có chia giai đoạn rất rõ ràng. Giai đoạn 1 sẽ bắt đầu từ ngày 1 tháng 7 năm 2025. Ngay trong năm tới? Vâng, giai đoạn này sẽ áp dụng trước hết cho các chủ hộ kinh doanh mà họ thực hiện chế độ kế toán và nộp thuế theo phương pháp kê khai. À, nhóm kê khai trước? Đúng vậy. Theo số liệu ước tính cho năm 2024 thì nhóm này có khoảng 80.000 hộ. Khoảng 80.000 hộ, vâng. Đó là giai đoạn 1. Còn giai đoạn 2 thì sẽ bắt đầu từ ngày 1 tháng 7 năm 2029. Tức là 4 năm sau đó nữa? Vâng, 4 năm sau. Thì giai đoạn này sẽ áp dụng cho tất cả các chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh còn lại. Tức là bao gồm cả cái nhóm mà hiện nay đang nộp thuế theo phương pháp khoán. À, cả nhóm nộp thuế khoán cũng sẽ vào diện này từ 2029? Vâng. Thế còn về mức đóng thì sao ạ? Chủ hộ kinh doanh sẽ phải đóng bao yêu? Về mức đóng, thì luật quy định là họ sẽ đóng bằng 25% trên cái mức thu nhập tháng do chính chủ hộ kinh doanh lựa chọn. À, 25% trên thu nhập tự chọn? Đúng vậy, tự lựa chọn. Nhưng mà có giới hạn. Mức thu nhập này thấp nhất thì phải bằng mức tham chiếu dùng để tính mức đóng bảo hiểm xã hội. Mức tham chiếu, hiện tại là bao nhiêu ạ? Hiện tại thì chưa có con số chính thức cho năm 2025. Nhưng mà dự kiến, các tài liệu tham khảo đang tính toán dựa trên mức lương cơ sở hiện hành và các dự báo, thì cái mức tham chiếu này có thể vào khoảng 2 triệu 340 nghìn đồng một tháng. 2 triệu 340 nghìn đồng, đó là mức thu nhập tối thiểu để tính đóng? Vâng, đó là mức sàn. Có mức trần, tức là mức thu nhập tối đa để tính đóng, thì không quá 20 lần cái mức tham chiếu đó. 20 lần 2 triệu 340 nghìn đồng, là khoảng 46 triệu 800 nghìn đồng. Đúng rồi. Như vậy, cái mức đóng bảo hiểm xã hội hàng tháng của chủ hộ kinh doanh sẽ giao động trong một khoảng khá rộng. Vậy mình thử tính mức đóng tối thiểu xem sao ạ? 25% của 2 triệu 340 nghìn đồng. Thì sẽ là 585 nghìn đồng mỗi tháng. 585 nghìn đồng một tháng. Bỏ nghiệp thất nghiệp và tai nạn lao động bệnh nghề nghiệp theo diện bắt buộc này. À, chỉ có hư chí tử tuất, ốm đau thai sạn thôi. Đúng vậy, theo quy định cho đối tượng này. Thế còn mức đóng cao nhất thì sao ạ? Nếu chọn mức thu nhập kịch trần là 46 triệu 800 nghìn. Thì 25% của số đó sẽ là 11 triệu 700 nghìn đồng một tháng. Wow, 11 triệu 7. Một khoảng cách khá lớn giữa mức tối thiểu và tối đa. Vâng, nó phụ thuộc vào mức thu nhập mà chủ hộ tự kê khai và lựa chọn để đóng. Luật cũng cho phép họ linh hoạt trong việc đóng. Có thể đóng hàng tháng, hoặc đóng 3 tháng một lần, hoặc là 6 tháng một lần. Dạ, có sự linh hoạt về kỳ đóng. Nhưng mà cái con số tối thiểu là 585 nghìn đồng mỗi tháng. Nghe qua thì có vẻ không phải là nhỏ. Đặc biệt nếu mình nghĩ đến các hộ kinh doanh quy mô gia đình siêu nhỏ hoặc là những người lao động tự do, lao động phi chính thức mà thu nhập tháng có khi chỉ vài triệu thôi. Vâng, đúng là như vậy. Các nguồn tin của chúng ta phản ánh cái phản ứng của họ về mức đóng này như thế nào ạ? Có nhiều lo lắng không? Phải nói là phản ứng rất đa dơ dạng, rất phức tạp. Nhưng đúng là có một cái luồng ý kiến lo ngãi rất rõ rệt về gánh nặng tài chính. Gánh nặng tài chính? Vâng, các bài báo có ghi lại những câu chuyện cụ thể. Ví dụ như trường hợp chị Hoa chủ một cửa hàng vật liệu xây dựng nhỏ ở Thanh Hóa chẳng hạn. Dạ. Chị ấy chia sẻ là thu nhập thì rất bấp bênh, phụ thuộc vào mùa vụ xây dựng, có tháng được tháng không. Giờ thêm khoản đóng bảo hiểm này nữa thì thực sự là một gánh nặng. Vâng, với cửa hàng nhỏ thì chi phí cố định tăng thêm là cả vấn đề. Hay như câu chuyện của anh Tâm, làm nghề sửa xe đạp về hè. Anh nói thu nhập mỗi ngày chỉ đủ sống qua ngay thôi. Giờ bà đóng gần 600 ngàn một tháng thì thực sự là quá khó khăn. Dạ, những người lao động tự do, thu nhập thấp thì đúng là khó. Rồi chị Hồng làm giúp việc theo giờ, anh Hùng bán nước giải khát ở góc phố. Rất nhiều những câu chuyện tương tự được phản ánh. Họ đều chung một nỗi lo là chi phí sinh hoạt ngày càng tăng. Giờ lại thêm khoản này nữa, không biết xoay sở ra sao? Em thấy các tài liệu còn đề cập là cái việc này nó diễn ra song song với những thay đổi về quy định thuế nữa. À, đúng rồi. Đó là một điểm rất đáng chú ý, tạo ra cái mà người ta gọi là áp lực kép. Áp lực kép? Vâng, tức là cùng thời điểm này, hoặc là gần thời điểm này, thì lại có những quy định mới về thuế, như lúc nãy có đề cập đến việc dự kiến bỏ phương pháp tính thuế khoán đối với một số hộ kinh doanh. À, vâng, chuyển sang cây khai. Thì việc chuyển sang cây khai này, đối với nhiều hộ kinh doanh nhỏ lè, nó đồng nghĩa với việc họ phải tốn thêm chi phí thuê kế toán, rồi các thủ tục giấy tờ hành chính cũng phức tạp hơn. Tức là vừa tăng chi phí đóng bảo hiểm, lại vừa có thể tăng chi phí tuân thủ về thuế. Chính xác. Cho nên là nhiều người cảm thấy rất là áp lực, thậm chí có những lo ngại là họ có thể phải đóng cửa kinh doanh, hoặc là phải giảm bớt lao động, hoặc là buộc phải tăng ra bán hàng hói dịch vụ lên. Vâng, đó là những hệ lụy có thể xảy ra. Bên cạnh cái lo ngại về tài chính, còn có phản ứng nào khác không ạ? Ví dụ như về mặt thông tin chẳng hạn. Ví dụ như trường hợp chị Thư quản lý một quán cà phê được phỏng vấn. Chị ấy tỏ ra khá là bất ngờ khi biết mình thuộc đối tượng phải đóng bảo hiểm xó hội bắt buộc. À, tức là chưa nắm được thông tin trước đó. Đúng vậy. Và tình trạng này có vẻ khá phổ biến, đặc biệt là ở các khu vực nông thôn, vùng xấu, vùng xa. Nhiều người dân, nhất là các chủ hộ kinh doanh nhỏ lẻ, họ chưa tiếp cận được thông tin đầy đủ, chính xác. Thậm chí còn có những tin đồn thất thiệt, sai lạch về chính sách nữa. Vâng, công tác truyền thông chính sách ở đây có vẻ là một thách thức lớn. Rất lớn. Cần phải làm sao để thông tin đến được đúng đối tượng, một cách dễ hiểu và kịp thời. Nhưng mà nghe những lo lắng và khó khăn như vậy, thì có vẻ như đa số là phản đối hoặc là chưa sẵn sàng. Liệu có gốc nghiện nào khác không ạ? Các nguồn tin có đề cập đến những ý kiến ủng hộ hay đồng tình nào không? À, có chứ. Không phải tất cả đều chỉ có lo ngại. Bên cạnh những khó khăn được nêu ra, thì vẫn có những ý kiến đồng tình ủng hộ chính sách này. Vậy ạ? Ví dụ như thế nào ạ? Ví dụ như chính trị thư, quản lý quán cà phê mà lúc nãy chúng ta nhắc đến. Mặc dù ban đầu chị ấy bất ngả, nhưng sau khi tìm hiểu kỹ hơn, thì chị lại cho rằng Cái mức đóng gần 600 nghìn một tháng, nếu so với việc sau này được hưởng lương hưu, rồi được hưởng các chế độ khi ốm đau thai sản, thì nó lại là hợp lý. À, tức là nhìn vào lợi ích lâu dài. Đúng vậy. Chị ấy coi đó là một sự đầu tư cho tương lai, để đổi lên cái sự an tâm lâu dài. Một góc nhìn rất khác. Vâng. Rồi các bài báo cũng ghi nhận ý kiến của một số chủ tiệm tạp hóa khác. Họ cũng nhìn nhận đây là một chính sách tốt, có lợi cho tương lai. Đặc biệt là khi về già, không còn khả năng lao động nữa, thì có lương hưu để trang trải. Vâng, cái giá trị của lương hương khi về già là không thể phủ nhận. Ngoài ra, còn có ý kiến cho rằng việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc cũng giúp tăng thêm cái uy tín cho hoạt động kinh doanh của họ nữa. À, tăng uy tín? Theo nghĩa nào ạ? Có thể là khi họ tham gia đầy đủ nghĩa vụ với nhà nước, với xã hội, thì khách hàng, đối tác cũng sẽ tin tượng hơn chẳng hạn. Đó cũng là một góc nhìn. Dạ, cũng là một điểm đáng suy nghĩ. Vậy là phản ứng rất đa chiều, có lo lắng, có thiếu thông tin, nhưng cũng có cả sự ủng hộ vì lợi ích lâu dài. Đúng thế. Và từ những cái phản ứng đa chiều này, thì cũng có những đề xuất được đưa ra từ chính người dân và các chuyên gia. Những đề xuất gì ạ? Chủ yếu là tập trung vào việc làm sao để chính sách đi vào cuộc sống một cách hài hòa hơn. Ví dụ như là cần phải có một cái lộ trình áp dụng linh hoạt hơn nữa, có thể cần phân loại đối tượng chi tiết hơn nữa, dựa trên quy mô kinh doanh, mức thu nhập thực đế. Phân loại chi tiết hơn để có mức đóng phù hợp hơn. Có thể là như vậy. Rồi rất cần có những chính sách hỗ trợ thiết thực từ nhà nước, đặc biệt là cho những nhóm có thu nhập thấp, kinh doanh khó khăn trong giai đoạn đầu thực hiện chính sách. Chính sách hỗ trợ cụ thể, ví dụ như hỗ trợ một phần mức đóng trong thời gian đầu chẳng hạn. Đó cũng là một gợi ý. Và một đề xuất nữa rất quan trọng, đó là phải làm sao để đơn giản hóa tối đa các thủ tục đăng ký, khai báo, nộp tên bảo hiểm, giỏ hội. Vâng, thủ tục hành chính luôn là vấn đề. Đúng vậy. Phải làm sao cho người dân, đặc biệt là chủ hộ kinh doanh nhỏ lẻ, họ dễ dàng thực hiện được, không cảm thấy phiền hà, phức tạp. Về phía cơ quan bảo hiểm xã hội Việt Nam thì họ cũng đang nhận thức được vấn đề này và cũng đang nỗ lực theo hướng đó. À, cơ quan bảo hiểm xã hội có những động thái gì ạ? Thì họ cũng đang tích cực phát triển các phần mềm, các ứng dụng giao dịch điện tử, rồi cung cấp các hướng dẫn chi tiết, tổ chức các buổi tư vấn, đối thoại để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện. Nhưng mà tất nhiên là vẫn cần phải nỗ lực nhiều hơn nữa. Dạ vâng. Giữa những cái tranh luận về chi phí, về gánh nặc khi mở rộng đối tượng tham gia, thì các tài liệu chúng ta có cũng nêu bật một cái thay đổi khác của luật bảo hiểm xã hội 2024 mà được đánh giá là rất tích cực. Đó là thay đổi liên quan đến điều kiện hưởng lương hưu, phải không ạ? À, vâng. Chính xác. Đây phải nói là một điểm sáng rất đáng chú ý và thực sự mang lại tin vui cho nhiều người lao động. Cụ thể là thay đổi như thế nào ạ? Cụ thể là, từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, cái điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu để một người lao động được hưởng lương hưu hàng tháng khi họ đủ tuổi nghỉ hưu theo kỳ định í. Vâng, thời gian đóng tối thiểu. Thì sẽ được giảm từ 20 năm, như hiện nay, xuống chỉ còn 15 năm thôi. Từ 20 năm xuống 15 năm. Wow, giảm tới 5 năm. Đúng vậy, giảm 5 năm. Đây là một thay đổi rất lớn và rất có ý nghĩa. Ý nghĩa như thế nào ạ? Nó giúp ích cho những ai? Nó mở ra cơ hội được nhận lương hưu hàng tháng cho rất nhiều người lao động, đặc biệt là những người mà họ bắt đầu tham gia bảo hiểm xã hội muộn hoặc là những người có quá trình làm việc, quá trình đóng góp bị gián đoạn không liên tụng. À, ví dụ như những người làm việc thời vụ hoặc thay đổi công việc nhiều lần. Chính xác. Trước đây, nếu họ đóng chưa đủ 20 năm mà đã đến tuổi nghỉ hưu, thì họ thường chỉ có lựa chọn là nhận bảo hiểm xã hội một lần. Nhận một cục rồi thôi. Vâng. Thì nay, với quy định mới là chỉ cần đủ 15 năm đóng, họ đã có cơ hội được hưởng lương hưu hàng tháng cho đến hết đời. Điều này giúp đả bảo an sinh tốt hơn rất nhiều khi về già. Vâng. Đúng là có lương hưu hàng tháng thì cuộc sống khi về già sẽ ổn định hơn rất nhiều so với việc nhận một lần. Đương nhiên rồi. Vào luật cũng quy định là cách tính tỷ lệ hưởng lương hưu cũng sẽ được điều chỉnh tương ứng với số năm đóng góp thực tế. Tức là đóng 15 năm thì mức hưởng sẽ khác về đóng 20 năm, 25 năm. Nhưng quan trọng là họ đã đủ điều kiện để hưởng lương hưu hàng tháng. Vâng. Đây thực sự là một thay đổi rất nhân vắn và có lợi cho người lao động. Tôi cũng nghĩ vậy. Nó thể hiện sự linh hoạt và mục tiêu đảm bảo an sinh lơn giải cho người dân của chính sách. Quay trở lại với việc mở rộng đối tượng đặc biệt là sang nhóm lao động phi chính thức và chủ hộ kinh doanh. Một câu hỏi luôn được đặt ra là về tính khả thi và làm thế nào để đảm bảo sự tân thủ. Liệu có dễ dàng để quản lý và yêu cầu hàng triệu người mới này tham gia đóng đầy đủ hay không? Luật mới có giải quyết vấn đề này không ạ? Đây đúng là một thách thức không nhỏ trong quá trình thực thi. Tuy nhiên, luật pháp cũng đã có những điều chỉnh để xiết chặt hơn việc quản lý và đặc biệt là các chế tai xử lý vi phạm. Xiết chặt hơn như thế nào ạ? Thứ nhất là về xử lý hành vi chậm đóng trốn đóng bảo hiểm xã hội. Luật mới quy định rất rõ về việc tính lãi phạm. Cụ thể là sẽ bị tính lãi bằng 0,03% mỗi ngày trên tổng số tiền chậm đóng, trốn đóng. 0,03% một ngày. Tính ra một tháng cũng gần 1%. Một năm là hơn 10%. Khá cao đấy ạ. Mức lãi phạm này được cho là đủ sức gian đe. Ngoài ra, còn có các biện pháp xử phạt vi phạm hành chính khác theo quy định. Rồi còn có thể bị công khai thông tin vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng. Công khai danh tính người vi phạm? Vâng. Và đối với những trường hợp vi phạm nghiêm trọng, cố tình trốn đóng với số tiền lớn hoặc gây hậu quả nghiêm trọng thì thậm chí có thể bị truy cứu trách nhiệm hị sự nữa. Truy cứu trách nhiệm hình sự luôn ạ? Vâng. Luật có quy định về tội trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động. Bên cạnh đó, luật cũng quy định rõ trách nhiệm bồi thường của người sử dụng lao động. Bồi thường? Vâng. Nếu như việc người sử dụng lao động không đóng hoặc đóng không đúng, không đủ tiền bảo hiểm xã hội mà gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động thì họ phải có trách nhiệm bồi thường cho người lao động. À, vậy là người lao động được bảo vệ tốt hơn? Đúng vậy. Có thể thấy là các chế tài được quy định khá là đầy đủ và nghiêm khắc. Vấn đề là việc thực thi trên thực tế sẽ như thế nào? Vâng. Nói về thực thi thì các nguồn tin có đề cập đến hoạt động thanh tra, kiểm tra của cơ quan bảo hiểm xã hội Các kết quả thanh tra kiểm tra chuyên ngành về đóng bảo hiểm xã hội trong thời gian qua cho thấy là cơ quan bảo hiểm xã hội Việt Nam đang rất quyết liệt trong việc này. Quyết liệt như thế nào ạ? Họ đã tiến hành thanh tra kiểm tra tại hàng nghìn đơn vị sử dụng lao động và đã phát hiện xử lý rất nhiều trường hợp vi phạm. Kết quả là đã truy thu được hàng trăm tỷ đồng tiền nợ động, tiền đóng thiếu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp. Truy thu hàng trăm tỷ đồng? Vâng. Đồng thời, họ cũng ra soát và thu hồi lại hàng chục tỷ đồng tiền chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội không đúng quy định. Vậy là họ đang làm khá chặt chẽ cả đầu vào lẫn đầu ra. Có thể nói là như vậy. Điều này cho thấy cái quyết tâm của cơ quan chức năng trong việc đảm bảo tuân thủ pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo vệ quyền lợi cho người lao động và sự bền vững của quỹ. Vâng. Hy vọng là sự quyết liệt này sẽ được duy trì, đặc biệt là khi đối tượng tham gia được mở rộng ra rất nhiều. À, còn một trường hợp cụ thể nữa cũng được đề cập trong các tài liệu mà em muốn hỏi rõ hơn. Đó là trường hợp người đã nỉ hưu rồi, đang hưởng lương hưu, nhưng mà họ vẫn còn sức khỏe và tiếp tục đi làm, ký hợp đồng lao động. Thì trường hợp này quy định về đóng bảo hiểm xã hội như thế nào ạ? À, đây cũng là một điểm mới đáng lưu ý trong lot 2024. Theo quy định mới thì người đang hưởng lương hưu hàng tháng mà tiếp tục làm việc theo hợp đồng lao động mới. Vâng, ông có phải đóng gì không? À, để đảm bảo quyền lợi cho người lao động cao tuổi này, thì luật quy định là người sử dụng lao động có trách nhiệm phải chi trả thêm một khoản tiền khác vào lương hàng tháng cho họ. Trả thêm một khoản tiền vào lương, khoản tiền đó là bao nhiêu ạ? Khoản tiền này được xác định là tương đương với mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp mà người sử dụng lao động phải đóng cho một người lao động thông thường, theo quy định. À, tức là thay vì đóng cho quỹ bảo hiểm, thì doanh nghiệp trả thẳng khoản tiền đó vào lương cho người lao động đã nghỉ hưu này. Nhưng có một điểm cần lưu ý về thuế không ạ? Có một điểm rất quan trọng về thứ thu nhập cá nhân. Đó là cái khoản tiền mà người sử dụng lao động trả thêm vào lương cho người lao động đã nghỉ hưu này. Vâng. Thì khoản tiền này, người lao động nhận được sẽ không được khấu trừ khi tính thuế thu nhập cá nhân. Tức là họ sẽ phải tính thuế trên toàn bộ thu nhập nhận được, bao gồm cả khoản tiền trả thêm này. À, đây là điểm khác biệt so với tiền lương thông thường, nơi mà khoản đóng bảo hiểm thường được trừ ra trước khi tính thuế. Đúng vậy. Đây là một lưu ý quan trọng cho cả người lao động và người sử dụng lao động trong trường hợp này. Ừ, sắp có hiệu lực tới đây, mang đến những thay đổi phải nói là mang tính bước ngoặt. Vâng, chắc chắn là như vậy. Việc mở rộng đối tượng tham gia bắt buộc, đặc biệt là hướng tới các chủ hộ kinh doanh, người lao động trong khu vực phi chính thức là một nỗ lực rất đáng kể để chúng ta tiến gần hơn đến mục tiêu an sinh xã hội toàn dân. Đúng vậy. Đó là mục tiêu lớn và quan trọng. Đồng thời, cái việc giảm điều kiện về số năm đóng tối thiểu để được hưởng lương hưu từ 20 năm xuống còn 15 năm cũng là một tín hiệu rất tích cực, một tin vui thực sự cho đông đảo người lao động. Tôi hoàn toàn đồng ý. Đó là những điểm nhấn rất quan trọng của luật lần này. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực đó, thì con đường triển khai phía trước chắc chắn là không hề bằng phẳng như chúng ta đã phân tích. Vâng. Thách thức là không nhỏ. Cái thách thức lớn nhất có lẽ nằm ở việc làm sao để cân đối được giữa cái mục tiêu an sinh xã hội dài hạn với cái khả năng chi trả trước mắt của người dân, của doan hiệp. Đặc biệt là đối với các hộ kinh doanh quy mô nhỏ, siêu nhỏ, những người lao động tự do có thu nhập thấp và bấp bênh. Làm sao để họ có thể tham gia mà không cảm thấy đó là một gánh nặng quá sức, nhất là trong bối cảnh kinh tế hiện nay vẫn còn đối mặt với không ít khó khăn và các quy định khác như thuế chẳng hạn cũng đang trong quá trình thay đổi. Đó thực sự là bài toán khó. Nó đòi hỏi phải có những giải pháp hỗ trợ rất cụ thể, rất thiết thực và một lộ chính áp dụng thực sự phù hợp với từng nhóm đối thượng. Vâng. Rồi vấn đề đảm bảo sự tuân thủ của hàng triệu đối tượng mới, việc đơn giản hóa các thủ tục hành chính và đặc biệt là công tác truyền thông, làm sao để thông tin đến được với người dân một cách đầy đủ, Hoàn toàn đúng. Thiếu một trong các yếu tố đó thì chính sách dù tốt đến mấy cũng khó đi vào cuộc sống một cách hiệu quả. Rõ ràng, cái việc cân bằng bài toán dựa lợi ích ăn sinh lâu dài và gánh nặng tài chính trước mắt là một thử thách rất lớn và câu hỏi đặt ra là liệu các cơ chế hỗ trợ đi kèm, các giải tháp tháo gỡ khó khăn có đủ mạnh mẽ, đủ kịp thời và đủ hiệu quả để giúp cho hàng triệu người dân mới này thực sự hòa nhấp vào hệ thống an sinh xã hội một cách bình vững hay không? Hay liệu họ có cảm thấy bị quá sức và tìm cách né tránh? Đó chính là câu hỏi lớn nhất mà chúng ta cần phải tiếp tục theo dõi, đánh giá và tìm kiếm lời giải trong quá trình triển khai luật thời gian tới. Đến đây, chúng tôi cũng xin kết thúc bản tin hôm nay. Hẹn gặp lại quý vị trong các bản tin sau. Xin chân thành cảm ơn quý vị đã theo dõi.