[HTV 7] Sang chấn tâm lý và những hệ lụy || Chuyên gia tâm lý Cao Kim Thắm

SỨA TV
67 người theo dõi
4 Lượt xem video·20 thg 5, 2025
Phương Trinh rất hân hạnh lại có cơ hội được gặp lại và mang đến cho quý khán giả những thông tin kiến thức hữu ích về chăm sóc sức khỏe.
Kính thưa quý vị và các bạn, trong đời sống hiện đại, ít nhiều ở đâu đó ai trong chúng ta cũng đã từng nghe qua cụm từ sang chấn tâm lý.
Sang chấn tâm lý thực chất là gì? Nó có thể ảnh hưởng như thế nào đến đời sống của chúng ta?
Những ai có thể trở thành nạn nhân của sang chấn tâm lý và cách phòng tránh như thế nào?
Tất cả sẽ được khách mời nhà chuyên môn mang đến cho chương trình sống khỏe khi này.
Mọi quý khán giả chúng ta hãy cùng dành thời gian theo dõi nhé.
Thường thì sốc tâm lý nó là một cái sự cố hoặc là một cái biến cố gì đó bất ngờ xảy ra
mà nó vượt ngoài cái khả năng chịu đựng của một người, nó gây nên cái cú sốc cho họ.
Và nếu như mà cái cú sốc này mà nó gây tổn thương nghiêm trọng, nó ảnh hưởng kéo dài
và nó gây nên những cái vấn đề về sức khỏe tinh thần của họ thì dịch chúng ta gọi đó là sang chấn tâm lý.
Và cái sang chấn tâm lý thì nó có nhiều cái nguyên nhân.
Thường là ví dụ như là một cái người thân mất đi cũng gây nên một cái cú sốc cho một cái người nào đó
hoặc là đôi khi là một cái tai nạn xảy ra hoặc là một cái thất bại
hoặc là đôi khi là một cái cuộc hôn nhân nó không hạnh phúc, ly hôn, ngoại tình
hoặc là đôi khi là một cái căng bệnh nghiêm trọng.
Thường thì đôi khi có những cái sang chấn tâm lý là nó kéo dài từ cái tuổi thơ.
Ví dụ như là những người mà họ sống trong cái môi trường gia đình mà có quá nhiều những cái áp lực
họ chứng kiến cái sự bạo hành của ba mẹ hoặc là ba mẹ ly dị
hoặc là họ phải chịu quá nhiều những cái tổn thương tinh thần từ gia đình
thì nó cũng gây nên những cái sang chấn tâm lý.
Thưa quý vị và các bạn, theo các nhà chuyên môn, sang chấn tâm lý có thể phơi nhiễm với bất kỳ ai
ở bất kỳ lưới tuổi nào và không có ai đạt được sự miễn dịch với phản ứng này.
Sang chấn tâm lý có thể tạo ra những ảnh hưởng tác động khác nhau tùy theo từng người.
Tuy nhiên tụ trung lại thì cả về thể chất và tinh thần đều sẽ bị ảnh hưởng bởi sang chấn tâm lý.
Sang chấn tâm lý thì nó có thể gây ra những cái tổn thương nghiêm trọng tới sức khỏe kể cả về thể chất lẫn tinh thần.
Ví dụ như là về thể chất thì cái người đó họ sẽ cảm thấy rất là mệt mỏi, rất là căng thẳng
luôn luôn là đôi khi là tim đập rất là nhanh, đổ mồ hôi hoặc là đôi khi là họ ngủ không có ngon giấc
và họ hay có những cái cơn ác mộng.
Về tinh thần của họ thì họ cũng cực kỳ ảnh hưởng nghiêm trọng,
như là lúc nào họ cũng sống trong cái sự hoảng loạn,
luôn luôn là cảm thấy cô đơn, cảm thấy bất lực và đôi khi là không dám tiếp xúc với người bên ngoài.
Thì nó ảnh hưởng cực kỳ nghiêm trọng tới cái công việc, tới sức khỏe,
tới cái việc học tập, công việc sinh hoạt và tất cả các mối quan hệ xã hội.
Xét ở góc độ y học, săng chấn tâm lý gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thống các cơ quan trong cơ thể
như ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương, làm suy giảm hệ miễn dịch của cơ thể,
tác động đến hệ thống tim bạch, thậm chí có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim,
ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, lét dạ dày, hồi chấn ruột kích thích.
Săng chấn tâm lý còn gây ảnh hưởng đến hệ nội tiết trong cơ thể như tuyến yên,
tuyến thượng thần, tuyến giáp, tuyến tuỵ.
Săng chấn tâm lý là những trải nghiệm mang tính cá nhân
và nếu như chúng ta không nhìn nhận đó là căng bệnh để có hướng điều trị kịp thời
thì hậu quả của nó sẽ rất không lường.
Các nhà chuyên môn gọi đây là rối loạn căng thẳng sau săng chấn
Post Traumatic Stress Disorder hay còn gọi là PTSD.
Săng chấn tâm lý thì nó ảnh hưởng lâu dài đến cái sức khỏe tinh thần
mà nếu như các triệu chứng này nó không có suy giảm,
nó ngày càng phát triển thì nó có thể ảnh hưởng tới cái rối loạn về tâm thần,
nó gọi là những cái hậu chấn tâm lý hay là rối loạn căng thẳng sau săng chấn,
viết tắt là PTSD.
Thưa quý vị và các bạn,
trong đời sống hàng ngày không quá khó để chúng ta có thể quan sát thấy một hiện tượng
đó là cùng sự việc cùng biến cố xảy ra gây săng chấn tâm lý
nhưng mỗi một cá nhân lại có những phản ứng, cách ứng phó, thể hiện khác nhau.
Các nhà chuyên môn nhìn nhận vấn đề này như thế nào?
Xin mời quý khán giả hãy cùng lắng nghe chia sẻ sau đây.
Thường thì đối diện với một cái vấn đề xảy ra,
mình sẽ thấy là mỗi người nó sinh ra trong một cái hoàn cảnh khác nhau,
gia đình, môi trường, cho nên là nó tùy thuộc vào cái tính cách của mọi người,
nó tùy thuộc vào cái môi trường, cái nền tảng gia đình, game di truyền
hoặc là cái môi trường giáo dục, kể cả như là cái sự truyền luyện,
nội lực của bản thân mọi người.
Cho nên là tại sao có người gặp một cái sự việc đó xảy ra,
một cái điều bất như ý xảy đến thì họ lại vượt qua được,
nhưng mà người khác thì lại không, nó phụ thuộc rất là nhiều yếu tố.
Một cái người mà tại sao họ có những cái cú sốc hay những cái sang chống tâm lý
là bởi vì cái nội lực bên trong của họ,
nó thấp hơn cái ngoại cảnh thác động bên ngoài,
cho nên là họ có thể vượt qua nếu như mà họ có cái sự truyền luyện,
có cái sự mong muốn thay đổi thì họ có thể truyền luyện để mà phát triển
cái nội lực của mình thì có thể vượt qua những cái sang chống tâm lý này.
Thưa quý vị và các bạn, tiến sĩ tâm lý học trị liệu
Philip J. Lanzisera nói rằng,
Đối với sang chống tâm lý, chúng ta cần phải đối mặt với nó
và ứng phó với nó như thế nào?
Xin mời quý vị và các bạn hãy cùng nghe lời khuyến nghị của nhà chuyên môn.
Thật ra thì nếu mà để phục hồi sang chống tâm lý thì nó sẽ có nhiều cách.
Nếu như mà có một số người mà cảm thấy là muốn tự mình vượt qua
thì họ có thể tự mình áp dụng những cái phương pháp,
ví dụ như là mình có thể tìm một người thân, một người bạn bè nào đó
mà có khả năng lắng nghe thông cảm mình,
mình chia sẻ ra để cái nỗi đau nó sẽ được giảm bớt.
Hoặc là cái cách tiếp theo nữa là mình có thể tập luyện thể dục thể thao,
mình có thể áp dụng một cái phương pháp thể dục thể thao nào đó mà phù hợp
và mình yêu thích.
Ví dụ như là chạy bộ, hay là đi bộ, đánh cầu lông,
rồi yoga, chạy xe v.v.
Tại vì cái việc tập luyện thể dục thể thao nó cũng sẵn sinh ra
rất là nhiều những hốc môn tích cực cho mình.
Ngoài ra thì có thể là tìm đọc những quyển sách tích cực,
hoặc là mình nghe những video tích cực, những chuyên động lực
để mà mình hình thành lên những suy nghĩ, những tư duy tích cực.
Mình có thể rèn luyện một cái lối sống khỏe mạnh
thì nó sẽ giúp ích rất là nhiều cho cái việc mà tự điều trị của mình.
Thưa quý vị và các bạn, tâm lý học trị liệu
là một hệ thống các học thuyết được áp dụng
để nhằm cải thiện sức khỏe tinh thần,
các vấn đề về cảm xúc và hành vi cá nhân.
Trong trường hợp chúng ta đã cố gắng để ổn định cảm xúc,
tự điều trị sang chấn tâm lý cho mình,
nhưng vẫn không hiệu quả,
thì việc tìm đến những nhà chuyên môn là điều rất cần thiết.
Nếu như bản thân một người khi áp dụng tất cả những phương pháp tự điều trị
mà vẫn cảm thấy nỗi đau bên trong mình vẫn còn nhiều,
vẫn còn ảnh hưởng nghiêm trọng tới cuộc sống,
sức khỏe, công việc của mình,
thì nên tìm đến một trung tâm trị liệu,
một chuyên gia tâm lý có chuyên môn.
Khi chuyên gia tâm lý có chuyên môn thì họ sẽ giúp cho mình
nhận diện những nỗi đau, những nguyên nhân gốc ghẽ
và những phương pháp để chữa lành, trị liệu, chuyển hóa
và sẽ giúp cho mình trị liệu kịp thời.
Đôi khi có những trường hợp mà mình không trị liệu kịp thời
thì mình càng để càng lâu,
thì mức độ nghiêm trọng sẽ ảnh hưởng rất là nhiều.
Có nhiều người là họ phải dùng những chất kích thích
hoặc là những cách không lành mạnh để vượt qua nỗi đau
hoặc là khi mà không điều trị kịp thời
thì để càng lâu sẽ ảnh hưởng rất là nhiều
tới sức khỏe tâm thần của họ.
Dopamin còn có một tên gọi khác là hốc môn của sự hạnh phúc.
Khi hốc môn này được giải phóng với số lượng lớn trong não bộ
thì nó làm cho chúng ta có cảm giác vui sướng,
hạnh phúc, tăng nguồn cảm hứng sống,
cảm thấy mọi việc trở nên ý nghĩa hơn,
trí nhớ tốt hơn và cơ thể uyển chuyển linh hoạt hơn.
Trước khi chuyển sang nội dung tiếp theo,
xin mời quý khán giả chúng ta hãy cùng tham khảo một số thông tin
để gia tăng hốc môn hạnh phúc cho bản thân và gia đình.
Hốc môn là các chất hóa học được sản xuất
bởi các tuyến khác nhau trong cơ thể.
Chúng di chuyển qua dòng máu,
hoạt động như những chất truyền tín hiệu
và tham gia vào nhiều quá trình của cơ thể.
Theo các nhà chuyên môn,
những loại hốc môn được xếp vào nhóm hốc môn hạnh phúc gồm
dopamine giúp cảm thấy dễ chịu,
serotonin làm giảm buồn phiền chán nản,
oxytocin là hốc môn tình yêu
và endorphin giúp vui vẻ giảm đau về thể chất.
Những cách làm tăng hốc môn hạnh phúc
được các chuyên gia khuyến nghị gồm
tham gia hoạt động ngoài trời, tập thể dục,
cười nhiều hơn, nấu ăn và thưởng thức bữa ăn
cùng những người thân yêu,
nghe nhạc, ngồi thiền, nuôi thuốc cưng,
ngủ ngon, massage.
Theo đó, tham gia 10 đến 15 phút hoạt động
dưới ánh nắng mặt trời mỗi ngày
có thể làm tăng sản xuất hốc môn serotonin và endorphin.
Tập thể dục tối thiểu 30 phút mỗi ngày
giúp giải phóng endorphin.
Việc tham gia hoạt động thể chất thường xuyên
cũng có thể làm tăng dopamine và serotonin.
Âm nhạc có thể thúc đẩy việc sản sinh dopamine.
Khiêu vũ, ca hát hoặc đánh trống
cũng có thể giải phóng được endorphin.
Ngồi thiền không chỉ mang lại giúp ngủ ngon,
giảm căng thẳng, mà còn tăng sản xuất dopamine
và thúc đẩy giải phóng endorphin.
Trong khi đó, các loại thực phẩm sau
được cho là có thể tăng sản xuất hốc môn hạnh phúc
như sữa chua, trứng, đậu, hành nhân.
Thịt có hàm lượng chất béo thấp
có mối liên hệ đến việc giải phóng dopamine.
Thực phẩm giàu trị thuộc phan như trứng, phô mai,
đậu hủ, cá hồi, các loại hạt
có thể tăng mức giải phóng serotonin.
Thức ăn cay có thể kích hoạt giải phóng endorphin.
