Cách mạng Văn hóa, với tên gọi đầy đủ là Đại Cách mạng Văn hóa Vô sản, là một trong những chiến dịch tuyên truyền lớn nhất và quan trọng nhất của Mao Trạch Đông, gây nên một giai đoạn hỗn loạn xã hội kéo dài suốt một thập kỷ tại Trung Quốc. Các nhà bình luận đưa ra những mốc thời gian khác nhau nhưng Hội nghị lần thứ 6 của Ban Chấp hành Trung ương khóa 11 của Đảng Cộng sản Trung Quốc đã xác định Cách mạng Văn hóa kéo dài từ tháng 05 năm 1966 đến tháng 10 năm 1976. Sau khi thôi chức Chủ tịch nước do những sai lầm nghiêm trọng trong Đại nhảy vọt, Mao Trạch Đông vào đầu thập niên 1960 bắt đầu chống lại các chính sách kinh tế ôn hòa được khởi xướng bởi nhóm lãnh đạo mới đứng đầu là Lưu Thiếu Kỳ và Đặng Tiểu Bình, cũng như ảnh hưởng ngày một gia tăng của nhóm này. Mao Trạch Đông cho rằng Đảng Cộng sản Trung Quốc phải thể hiện đặc tính của một giai cấp lãnh đạo mới, tức là quyền lực không phải nằm ở việc nắm quyền sở hữu mà ở quyền kiểm soát phương thức sản xuất. Ông cho rằng những chính sách kinh tế và khuynh hướng chính trị do Lưu Thiếu Kỳ và Đặng Tiểu Bình đang thực hiện thể hiện một đường lối mà nếu không được kiểm tra, có thể dẫn đến “sự hồi phục chủ nghĩa tư bản”.#toiyeubinhduong#riviubinhduong#toiyeushenyun
Cách mạng văn hóa, với tên gọi đầy đủ là Đại cách mạng văn hóa vô sản,
là một trong những chiến dịch tuyên truyền lớn nhất và quan trọng nhất của Mao Trạch Đông,
gây nên một giai đoạn hỗn loạn xã hội kéo dài suốt một thập kỷ tại Trung Quốc.
Các nhà bình luận đưa ra những mốc thời gian khác nhau nhưng Hội nghị lần thứ 6 của Ban chấp hành
Trung ương khóa 11 của Đảng Cộng sản Trung Quốc đã xác định cách mạng văn hóa kéo dài từ tháng 5 năm 1966,
đến tháng 10 năm 1976. Sau khi thôi thúc chủ tịch nước do những sai lầm nghiêm trọng trong đại nhảy vọt,
Mao Trạch Đông vào đầu thậm niên năm 1960 bắt đầu chống lại các chính sách kinh tế ôn hòa được
khởi xướng bởi nhóm lãnh đạo mới đứng đầu là Liêu Thiếu Kỳ và Đảng Tiểu Bình,
cũng như ảnh hưởng của một gia tăng của nhóm này. Mao Trạch Đông cho rằng Đảng Cộng sản Trung Quốc
phải thể hiện đặc tính của một giai cấp lãnh đạo mới, tức là quyền lực không phải nằm ở việc nắm quyền
sở hữu mà quyền kiểm soát phương thức sản xuất. Ông cho rằng những chính sách kinh tế và
khuyên hướng chính trị do Liêu Thiếu Kỳ và Đảng Tiểu Bình đang thực hiện thể hiện một đường lối mà nếu
không được kiểm tra có thể sẽ dẫn đến sự hồi phục của chủ nghĩa tư bản. Do đó, cách mạng văn hóa
thực chất là một cuộc đấu tranh giữa phe của Mao Trạch Đông và những người ủng hộ đường lối cưng rắn
của ông chống lại phe của Liêu Thiếu Kỳ và Đảng Tiểu Bình. Đối với Mao Trạch Đông, cách mạng văn hóa cũng
là cuộc chiến về những vấn đề chính sách cơ bản quyết định Trung Quốc sẽ đi theo hướng nào.
Mao Trạch Đông tin rằng cần phải tăng cường quốc hữu hóa nền kinh tế Trung Quốc và liên tục tổ chức
cách mạng triệt để để thông qua các chiến dịch vừa để tập hợp quần chúng vừa ngăn Đảng và cán bộ
xa rời cách mạng. Trong khi đó, Liêu Thiếu Kỳ lại cho rằng cần phải hoạch định chính sách cẩn thận
dựa trên sự kiểm soát của Đảng. Mao tin rằng các chính sách của Liêu tạo điều kiện thuận lợi cho các
giai cấp tư sản mới xuất hiện. Chính vì vậy, những người bị gán đi theo con đường tư bản
chủ nghĩa như Liêu Thiếu Kỳ và những người ủng hộ ông ta trở thành mục tiêu tấn công chính trong
cách mạng văn hóa. Do bị cô lập trong hàng ngũ Đảng Cộng sản Trung Quốc, Mao chuyển hướng sang giới
học sinh sinh viên và giải phóng quân Trung Quốc dưới sự lãnh đạo của Lâm Bưu để dành sự ủng hộ
đấu tranh chống lại những kẻ đi theo con đường tư bản chủ nghĩa trong Đảng. Mặc dù vậy, cách mạng văn
hóa được trầm ngòi ban đầu từ việc nhà sử học Ngô Hàm, lúc đó là phó thị trưởng Bắc Kinh vào
năm 1959, đã cho ra đời bộ kịch lịch sử mang tên Hải Thụy Bãi Quan, kể về việc một người đề
tớ trung thành tên là Hải Thụy bị vị hoàng đế biến thành chất xa thải. Dù vỡ kịch được Mao
ca ngợi như năm 1965, vợ Mao Trạch Đông là Giang Thanh cùng Diêu Văn Nguyên, biên tập viên một tờ báo
ở Thượng Hải, đã viết bài báo công kích vỡ kịch. Diêu Văn Nguyên gọi vỡ kịch là một thứ
cỏ độc nhằm hắm hại Mao khi có ngụy ý so sánh với Mao như bị hoàng đế suy đồi và tôn
vinh bảnh Đức Hoài. Người từng là bộ trưởng quốc phòng Trung Quốc nhưng bị Mao cuộc kết là tiêu
cực, đình chỉ chức vụ và quản chế tại ra vì dám chỉ trích đại nhảy vọt vào năm 1959.
Bài báo của Dương Văn Nguyên lan truyền nhanh chóng nhưng một ủy viên ban nghiên cứu bài báo thành lập
bởi thị trưởng Bắc Kinh. Là bành trấn, một người ủng hộ Ngô Hàm đã công bố rằng những chỉ trích
của Diêu Văn Nguyên là không có cơ sở. Vào ngày 12 tháng 2 năm 1966, ủy ban này cũng đã công bố
một bài báo nhằm phi chính trị hóa và giới hạn cuộc tranh luận về nhân vật hải thụy trong khuôn khổ
văn trương. Tuy nhiên, Giang Thành và Diêu Văn Nguyên tiếp tục chỉ trích Ngô Hàm vào bành trấn trên báo chí.
Ngày 16 tháng 5, Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc dưới sự lãnh đạo của Mao Chánh Đông đã ra
một thông báo chính thức về cuộc đại cách mạng văn hóa, trong đó chỉ trích gây gắt bành trấn và những người
ủng hộ thay thuế ủy ban của bành trấn và nhóm cách mạng văn hóa do Giang Thành đứng đầu.
Ngày 25 tháng 5, một giảng viên triết học tại Đại học Bắc Kinh đã viết một adphik lớn rán ở bảng tin công cộng,
kích giới lãnh đạo Đảng trong trường và các quan chức của Đảng ở Bắc Kinh là chống Đảng và ngăn chặn tiến trình
cách mạng. Vài ngày sau, Mao cho phổ biến tầm adphik khắp nước. Ngày 29 tháng 5, tại Đại học Thanh Hoa,
đơn vị hồng vệ binh đầu tiên được thành lập với mục đích trình phạt và cô lập giới chí thức
lẫn những kẻ thù chính trị của Mao. Tiếp đó, vào ngày 1 tháng 6 năm 1966, tờ Nhân dân Nhật báo đã
phát động một cuộc công kích vào các lực lượng phản động trong giới chí thức. Sau đó,
nhiều lãnh đạo các trường đại học và nhiều nhà chí thức nổi tiếng đã bị truy tố.
Trong bối cảnh đó, để tấn công lưu thiếu kỳ và đạng tiêu binh cùng những người ủng hộ,
Mao tuyên bố rằng bất chấp của cách mạng vô sản đã được tiến hành, giai cấp thống trị vẫn bị
chi phối bởi các thành phần tư sản và những người theo chủ nghĩa xét lại.
Và các thành phần phản cách mạng này vẫn còn tồn tại, thậm chí ngay trong hàng ngũ lãnh đạo cấp cao của Đảng.
Việc đàn áp các đối tượng phản cách mạng nhờ được sự hỗ trợ tích cực của lượng hồng vệ binh.
Mặc dù lưu ý không sử dụng bạo lực nhưng các hồng vệ binh đã không chú ý tới huấn thị,
dẫn tới các hành động quá khích và bạo lực tăng cao vào cuối năm 1966 và đầu năm 1967,
khiến Giải phóng quân Trung Quốc phải mờ rộng kiểm soát ở nhiều cấp chính quyền dân dự nhằm khôi phục ổn định.
Sự hiện diện của quân đội ngày càng tăng ở các hội đồng cách mạng mới thành lập.
Mặc dù vậy, các hoạt động quá khích của lực lượng hồng vệ binh, đặc biệt là từ phái cực tả,
vẫn tái diễn vào giữa năm 1967.
Mao Trạch Đông sau đó đã phải quyết định kết thúc tình trạng hỗn loạn gây ra bởi nhóm hồng vệ binh
và căng thẳng giữa quân đội hồng vệ binh bằng cách phân công nhiều hồng vệ binh về vùng nông thôn.
Đại hội Đảng Cậu sản Trung Quốc lần thứ 9, tổ chức vào tháng 4 năm 1969,
đánh dấu sự kết thúc của giai đoạn quan trọng nhất trong cách mạng văn hóa
và nhấn mạnh tinh thống nhất và nhu cầu xây dựng lại Đảng.
Những năm sau đó, từ Đại hội Đảng lần thứ 9 cho đến khi Mao qua đời vào năm 1976,
đã chứng kiến sự giảm dần của các hoạt động quá khích khi Đảng Cậu sản Trung Quốc
bắt đầu xây dựng lại theo đường lúi Lê-Ninit và khẳng định quyền lực của mình.
Trước khi Mao qua đời vào tháng 9 năm 1976, người ta ước tính có khoảng từ 12 triệu đến 20 triệu người,
bao gồm 5,4 triệu hồng vệ binh, phải đi lao động nặng nhọc ở nông thôn,
trong đó có 1 triệu người Thượng Hải, tương đương với 18% dân số thành phố vào lúc đó.
Số lượng nạn nhân bị chết trong giai đoạn bị thương này của lịch sử Trung Quốc
cũng có rất nhiều ước tính khác nhau.
Nhà nghiên cứu Rommel ước tính vào năm 1964 đến năm 1975, khoảng 7,7 triệu người Trung Quốc đã bị giết,
cùng với 1,5 triệu người chết do liên quan đến đòi kém và xung đột quân dân sự,
khiến tổng số người thiệt mạng lên tới 9,2 triệu người, khoảng 3 triệu đảng viên bị kỷ luật và cầm tu,
và khoảng 60% đảng viên bị khái trừ, nhiều người trong số họ đã phải lao động nặng nhọc trong suốt thời gian này.
Ngoài các trường đại học của Trung Quốc bị đóng cửa trong suốt thời kỳ cách mạng văn hóa,
khiến cả một thế hệ Trung Quốc không được hưởng đến giáo dục đại học,
trong những năm 1980, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc Hồ Diệu Bang nói rõ rằng
khoảng 100 triệu người Trung Quốc phải chịu nhiều đau khổ trong cách mạng văn hóa.
Theo nghị quyết năm 1981 của Hội nghị lần thứ 6 ban chấp hành trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa 11,
việc nhóm tứ nhân bang bị bắt vào tháng 10 năm 1976 chính thức báo hiệu kết thúc cách mạng văn hóa.
Cuộc cách mạng này đã gây ra bất ổn định xã hội và gây ra thảm họa cho đảng, nhà nước và nhân dân.
Mặc dù nghị quyết năm 1981 được coi là kết luận mang tính thẩm quyền,
nhưng vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau từ các nhà phân tích Trung Quốc lẫn phương Tây về nguyên nhân,
tiến chỉnh, hậu quả và thậm chí là cả các cột mốc ngày tháng của cách mạng văn hóa.
Do đó, tranh cãi về nó vẫn còn tiếp tục.
Bài của Tân Hoa Xã đã viết, năm 1966, vào lúc nước ta cơ bản hoàn thành nhiệm vụ điều chỉnh nền kinh tế,
bắt đầu thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ 3 để phát triển nền kinh tế quốc gia, đại cách mạng văn hóa đã xảy ra.
Cuộc đại cách mạng văn hóa được phát động và lãnh đạo bởi đồng chí Mao Trạch Đông.
Điểm xuất phát của ông về cuộc đại cách mạng này là ngăn chặn sự phục hồi của chủ nghĩa tư bản,
bảo vệ sự trong sạch của Đảng và tìm kiếm con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội cho riêng Trung Quốc.
Tuy nhiên, sự tình toán sai lầm về tình hình chính trị của Đảng và Nhà nước
lúc đó đã khiến cho mọi chuyện phát triển đến một mức độ rất nghiêm trọng.
Đại cách mạng văn hóa có 3 giai đoạn, từ khi phát động đến Đại hội Toàn quốc lần thứ 9 của Đảng Cộng sản Trung Quốc vào tháng 4 năm 1969,
từ Đại hội 9 đến Đại hội lần thứ 10 vào tháng 8 năm 1973 và từ Đại hội 10 đến khi kết thúc tháng 10 năm 1976.
Đại hội Toàn quốc lần thứ 9 của Đảng Cộng sản Trung Quốc đã tăng cường vị thế của Lâm Biu, Giang Thanh, Khang Sinh
và những người khác trong Trung ương, hợp pháp hóa thực tiễn và lý luận sai lầm của Đại cách mạng văn hóa.
Sự kiện Lâm Biu xảy ra vào tháng 9 năm 1971, tức việc máy bay chở vợ chồng Lâm Biu cùng với con trai
và một số người lãnh đạo cao cấp quân đội bị rơi ở Mông Cổ.
Về mặt khách quan đã tuyên cáo sự thất bại của cả lý thuyết và thực tiễn Đại cách mạng văn hóa,
nhưng Đại hội Toàn quốc lần thứ 10 của Đảng Cộng sản Trung Quốc vẫn tiếp tục phạm phải những sai lầm tảng khuynh của Đại hội 9
và củng cố thêm thế lực của Tập đoàn Phản cách mạng Giang Thanh.
Sau khi ông Mao Trịch Đông qua đời vào tháng 9 năm 1976, Giang Thanh, Trương Xuân Kiều, Diêu Văn Nguyên và Vương Hồng Văn
đã đẩy mạnh các hoạt động âm mưu cướp quyền lãnh đạo tối cao của Đảng và Nhà nước.
Vào tháng 10 cùng năm, Bộ Chính trị và Ủy ban Trung ương Đảng đã thực hiện ý chí của Đảng và Nhân dân,
đập tan bẻ lũ bốn tên do đó chấm dứt được thảm họa Đại cách mạng văn hóa.
Thực tiễn chứng minh rằng Đại cách mạng văn hóa không phải và cũng không thể là cuộc cách mạng hay tiến bộ xã hội với bất kỳ ý nghĩa nào.
Trong thời kỳ Đại cách mạng văn hóa, cuộc đấu tranh giữa Đảng và Nhân dân với những sai lầm tảng khuynh
và tập đoàn phản cách mạng lâm biu giang thanh, mặc dù gian nàn khốc hiểu nhưng chưa bao giờ dừng lại.
Trong 10 năm đó, nền kinh tế quốc dân Trung Quốc vẫn có những tiến bộ và cộng tác đối ngoại cũng đã mở ra một cuộc diện mới.
Nhưng nếu không có Đại cách mạng văn hóa thì sự nghiệp xã hội chủ nghĩa của nước ta sẽ đạt được những thành tiệu to lớn hơn nhiều.
Trang tin Hoa ngữ Đa Chiều đăng ngày 27 tháng 9 viết, theo các thông tin công khai, Trung Quốc đã từng có văn kiện chính thức
Vào ngày 27 tháng 6 năm 1981, Hội nghị Trung ương lần thứ 6 Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa 11 đã thông qua,
nghị quyết về một số vấn đề lịch sử Đảng kể từ khi thành lập Nhà nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa,
xác định tính chất của Đại cách mạng văn hóa là một cuộc nội loạn do người lãnh đạo phát động sai lầm,
bị tập đoàn phản động, lợi dụng, đem lại tai hoạ nghiêm trọng cho Đảng, Nhà nước và Nhân dân các dân tộc.
Và Mao Triệt Đông cần phải chịu trách nhiệm cho chính sai lầm tạ khuynh nghiêm trọng, có tính toàn cục và trong một thời gian dài này.
Nghị quyết này cũng đồng thời chỉ ra rằng ông Mao Triệt Đông công tích là thứ nhất, sai lầm là thứ hai và nhận định ông 3 phần sai lầm và 7 phần thanh tích.
Điều đáng nói nữa là Đại sự ký nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vào tháng 10 năm 1949 đến tháng 9 năm 2019
do Viện Nghiên cứu văn hiến và lịch sử Đảng, Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc ủy quyền cho hãng thông tấn và chính thức tân hoa xã phát hành vào ngày 27 tháng 9.
Trong toàn văn bản gồm 63.000 chữ về lịch sử quốc gia đã ghi lại nhiều chi tiết lịch sử nhạy cảm, trong đó có đại kênh mạng văn hóa.
So với quốc sử phát hành nhân 60 năm thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, quốc sử Trung Quốc đã phát hành nhân dịp kỷ niệm 70 năm quốc khánh lần này.
Liên quan đến đại kênh mạng văn hóa, Cơ bản không thay đổi đều viết, đại kênh mạng văn hóa sau 10 năm đã gây chắc chở và tuẩn thất nghiêm trọng nhất cho Đảng,
nhà nước và nhân dân kể từ khi đất Trung Quốc mới được thành lập.
Trong phần 10 năm đại kênh mạng văn hóa, từ năm 1966 đến năm 1976, quốc sử Trung Quốc không nói quá nhiều đến sai lầm của cá nhân ông Mao Tse-tung
và không quy kết sai lầm của đại kênh mạng văn hóa là do Mao Tse-tung phát động và lãnh đạo,
như trong nghị quyết về một số vấn đề lịch sử của Đảng kể từ khi thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Hội nghị Trung ương VI khóa 11 năm 1981.