Độc đáo Lễ hội “Đuổi Bệt” / Làng Vọng Lỗ xã An Vũ

THÁI BÌNH
1K người theo dõi
Người dân làng Vọng Lỗ xã An Vũ, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình Từ xa xưa đã truyền lại một Lễ hội với tên gọi: “Đuổi Bệt” (tức đánh hổ) khá ly kỳ. Trải qua hàng thế kỷ, người dân nơi đây vẫn duy trì và giữ nguyên được nét độc đáo của lễ hội này.
Lễ hội “Đuổi Bệt” có nhiều nghi thức hoạt động khác nhau, song nội dung chính của ngày hội là nhằm tái hiện lại các trận đánh của 4 anh em trong làng với “ông hổ”.
Xin cảm ơn quý vị đã giành thời gian theo dõi video mà ekip chúng tôi thực hiện. Nếu thấy video hay và ý nghĩa xin vui lòng chia sẻ tới người thân và bè bạn.
#khamphathaibinh #duoibet #langvonglo
Người dân làng Vọng Lỗ, xã An Vũ, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình,
từ xa xưa đã truyền lại một lễ hội với tên gọi Đuổi Bệt, tức đánh hổ cá ti kỳ.
Trải qua hàng thế kỳ, người dân nơi đây vẫn duy trì và giữ nguyên được nét độc đáo của lễ hội này.
Lễ hội Đuổi Bệt có nhiều nghi thức hoạt động khác nhau,
dòng nội dung chính của ngày hội là nhằm tái hiện lại các trận đánh của bốn anh em trong làng với ông Hổ.
Tương truyền rằng, ngày xưa có một viên quan, đến nay dân làng cũng chưa rõ danh tính.
Sau khi phò vua dẹp giặc Nguyên Mông song, ông chán cảnh triều đình bê bối nên xin về quê ở ẩn.
Trước khi về quê, nhà vua hỏi ông cần gì thì ban cho.
Nhưng kỳ lạ là ông chỉ xin cho mình một chiếc áo da hổ.
Do ông là nghề tốt, được quân lính tôn sùng nên họ xin ông được theo cùng.
Suốt nhiều ngày dòng giã, về đến làng Sổ thuộc tổng Vọng Lỗ phụ Long Hưng.
Này là làng Vọng Nỗ, xã An Vũ, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình.
Tiền bạc và lương thực mang đi đường đã hết.
Vì sợ để quân lính chết đói, ông quan đã dùng áo lốt hổ khoác vào người,
ra làm hổ để vào làng bắt gà, lợn của dân làng cho quân lính sinh hoạt qua ngày.
Bất bình trước cảnh hổ giữ vào làng hoành hành,
có một gia đình ba anh em cùng một người em nuôi đã quyết tâm cùng nhau đánh đuổi hổ.
Cả ba anh em đều đấu nhiều hiệp với hổ nhưng đều phải từ trận.
Chỉ còn lại người em nuôi.
Đêm về, người em đang nghĩ cách đánh lại hổ chỉ được ba người anh hiện về báo mộng.
Muốn đánh được hổ thì phải giả làm hổ.
Vậy là ngày hôm sau, người em nuôi đã vẽ trên mình giả làm hổ,
rồi vào khóm tre của làng chặt cây tre dài 7 thước cầm đi tìm hổ để trả thù.
Không ngờ, khi vừa gặp hổ đã dùng mình hốt hoảng nên đánh ba hiệp liền bị thương nặng vào chân,
phải lê chạy về khu rừng, dân làng thường gọi là Đống Go, rồi nằm chết ở đó.
Mấy ngày sau khi hổ chết, người dân trong làng ra xem thì mới phát hiện ra là sát của ông Quan Triều Đình.
Từ đó dân làng đã lập đền thờ ông Hổ tại khu rừng Đống Do.
Này gọi là Miếu Go, và trong làng cũng lập các đình thờ bốn người anh em đánh hổ kia.
Kể từ đó, hàng năm, hế cứ đến ngày mùng 1 tháng 4 âm lịch,
lễ chính hội đuổi biệt của người dân Vọng Lỗ lại được tổ chức.
Trong lễ hội đuổi biệt có nhiều nghi thức hoạt động khác nhau,
dòng nội dung chính của ngày hội là nhằm tái hiện lại các trận đánh,
hay còn gọi là lễ hội tuân tòng sự tích của bốn anh em trong làng với ông Hổ.
Để chuẩn bị cho sự tái hiện này, các vận dụng đặc thù phục vụ lễ hội
được các dòng họ trong làng chuẩn bị rất kỹ lưỡng.
Thường cứ vào độ chung tuần tháng 3 âm lịch,
nhiều người bắt đầu đi tìm tre đan lốt hổ, chọn gậy để đánh hổ.
Riêng tre dùng để đan lốt hổ phải là tre lấy tại Miếu Go, nơi ông Hổ thác,
và từ trước đến nay chỉ duy nhất có một dòng họ Nguyễn ở làng mới được đan lốt hổ ấy.
Việc đan bao như quen an, dày, mỏng, to nhỏ, dài ngắn, cách thức đan như thế nào,
ngoài người đan ra, mọi người trong làng đều không được rõ.
Chỉ biết áo lốt hổ có diện tích chừng 60 x 80 cm,
được phất giấy, sơn son.
Mỗi năm, sau khi làm lễ giức các thánh từ ba đình bên về đình công đồng làng tượng,
đình thờ người anh cả,
sau đó làm lễ xin âm dương, rồi giức thánh, gồm có hòm sắt cùng chân nhang,
đi theo phía đông của đình, vào lúc nửa đêm vào nhà ở làng tượng.
Tiếp đó chọn ra các hộ tiêu biểu của làng, rồi xin âm dương tiếp.
Nếu nhà nào được chọn làm nhà trọ cho đội thợ đến đan lốt hổ,
thì nhà đó duy nhất chỉ có chủ nhà ở lại phục vụ cơm nước cho đội thợ đan,
còn các thành viên trong gia đình phải sơ tán đến khi nào đan xong,
đưa lốt hổ gia đình mới được trở về nhà.
Những ngày diễn ra đan lốt hổ, người thợ đan phải ăn chay,
đêm đến nghỉ lại không được về nhà, và người trong làng cũng không được đến xem.
Nếu trong làng có người chết thì không được đánh trống, thổi kèn, linh đình,
loa truyền thanh của làng cũng không được phát.
Sau khi đan lốt hổ xong và làm lễ dước thánh gia đình vào lúc nửa đêm,
các hoạt động trong làng mới được trở lại như bình thường.
Còn người được chọn đóng ông bệt nhất quyết không phải là người dân của làng tượng,
mà phải chọn từ các chai đinh của ba làng, đệ nhị, đệ tan, đệ tứ.
Và người được chọn phải là nhà không có tang,
vào ban đêm được đưa gia đình làm lễ xin âm dương.
Khi người nào được công bố chọn đóng ông bệt thì từ hôm đó phải ăn chay,
kiềng kị cho đến trưa ngày 1 tháng 4 phải có mặt tại địa điểm chuyên vẽ ông bệt.
Nhà chuyên là nơi để vẽ ông bệt, là nhà chỉ có con nuôi.
Chiếc gậy để đánh ông hổ cũng chỉ được lấy từ khóm che sau đình thờ ông đệ tứ thuộc làng gia.
Từ xưa đến nay, ngoài việc để chặt gậy phục vụ lễ hội ra,
khóm che trên đều không cho bất kỳ ai đến lấy dùng làm việc gì khác.
Chọn gậy cũng khá kỹ lưỡng công phu, gậy phải là cây che thẳng,
không sâu, không chảy xước, đen giám,
phần ngọn để lại cả cành, lá, thờ cùng với áo lốt hổ.
Trong quá trình vẽ ông bệt ở trong nhà thì ở ngoài đình tế lễ gọi là tế giã.
Trước khi tế lễ, các làng tổ chức kéo quân hò reo,
đánh chống múa cờ rồi tổ chức kéo chứ ở đình và tế.
Sau khi thợ vẽ điểm nhãn, vẽ mắt xong thì đội tế ngoài đình kết thúc.
Lúc đó, ông bệt vùng đứng dậy dũng mãnh.
Nếu có giấy hồ lọ sơn, ông bệt dẫm đạp phá phách hết rồi chạy ra đình.
Lúc đó, người làng cầm cờ che mặt.
Khi ông bệt ra đến đình, người làng đưa gậy cho ông,
rồi ông bệt cầm gậy múa và dân làng đánh chống hò reo.
Tiếp đó, ông bệt vào đình ba lần.
Mỗi lần ra sân đình, ông bệt lại nằm vật da và có người túc trực khiêng dậy,
tượng trưng cho ba lần thua trận.
Sau đó, ông bệt quay trở về ao của nhà vẽ lội xuống tắm.
Dân làng chạy theo hò reo.
Còn lại áo lốt hổ để trong hậu cung của đình
được một người con trai trong làng tượng đội làm ông hổ
và cầm ngọn che để canh lá chạy ra múa chiếc đình ba lần.
Rồi chân tập tảnh chạy thẳng ra miếu go,
tượng trưng cho trận đánh cuối cùng bị thua trận.
Người đội áo lốt hổ cầm canh che chạy đến đâu,
người dân đuổi theo đến đó,
dứt lá che hoặc chai nhau nhặt lá che rơi rụng xuống đưa lên miệng ăn,
gọi là hưởng lộc thánh.
Tấm vải phủ ngoài áo lốt hổ khi ra khỏi đình
được giữ lại để phân phát cho những người trong làng
có công đóng góp vào việc tổ chức lễ hội năm đó.
Riêng chiếc áo lốt hổ để ở miếu go sau trừng nửa tháng
thì đem hóa tại riêng thần nằm ngay sau khóm che thiêng ở miếu.
Đến tối ngày 1-4 âm lịch,
các đình tổ chức làm lễ giức thánh hồi cung, lễ hội kết thúc.
Lễ hội đuổi bệt ở làng Vọng Lỗ,
xã An Vũ, huyện Quỳnh Vũ, tỉnh Thái Bình
là một lễ hội độc đáo
và trở thành một lễ hội lớn ở Thái Bình.
Hàng năm thu hút hàng chục ngàn du khách thợp phương kéo về sự hội.
Hy vọng người dân nơi đây có thể truyền đời ông cha,
tiếp nối và truyền thừa nét đẹp độc đáo
của lễ hội đuổi bệt đến mãi phía sau.
Cảm ơn quý vị đã dành thời gian theo dõi video của chúng tôi.
Nếu thấy hay và ý nghĩa,
hãy cho chúng tôi một like và đăng ký kênh
để chúng tôi có thêm động lực ra các video với chất lượng tốt hơn.
Kênh chúng tôi truyền làm nội dung về văn hóa,
di tích lịch sử và làng nghề
với mục đích liều giữ truyền thống quê hương.
Hãy liên hệ với chúng tôi thông qua email
để truyền tài nét đẹp văn hóa tại địa phương.
Xin gửi những lời chúc tốt đẹp nhất tới quý vị và gia đình.
Chúc quý vị có những giây phút thư giãn.
Xin cảm ơn và hẹn gặp lại trong các video tiếp theo.
