10 câu chuyện “Sống thuận theo tự nhiên – Đạo pháp

Cổ Học Phương Đông
201 người theo dõi
#cohocphuongdong #cauchuyentuluyen #trietlycuocsong #songkhoe #caunoihay #cauchuyenhay #conhanday #conhan #loidayconhan #sachnoihay
Cổ học Phương Đông Kính chào quý vị!
Kính thưa quý vị!
Con người hiện đại ngày nay
Càng bước nhanh, càng chạm nhầu vào bất an
Càng cố nắm giữ
Càng dễ đánh mất sự bình yên vốn có trong tâm hồn
Nhưng từ hàng ngàn năm trước
Lão tử, bậc trí giả của Phương Đông
Đã chỉ ra một con đường khác
Sống thuận theo tự nhiên
Không ép mình phải mạnh
Không gồng mình chống lại lẽ đời
Mà hiểu rằng
Gió thổi thì cây uốn mình
Nước chảy thì đá phải lùi bước
Người trí
Muốn bền vững
Cũng phải biết thuận theo biến động tự nhiên của đời mà tiến lui đúng lúc
Trong video hôm nay
Cổ học Phương Đông xin mời quý vị cùng lắng nghe những lời dạy thâm sâu từ Lão tử
Để hiểu cách buông bỏ những cưỡng cầu không cần thiết
Nhận ra sức mạnh bền bị nằm trong sự tùy thuận mà không đánh mất mình
Và học được nghệ thuật sống nhẹ nhàng
Bình thản mà trường tồn giữa cuộc đời đổi thay
Nếu quý vị đang tìm kiếm một lối sống an nhiên hơn
Trí tuệ hơn
Và vững trải hơn trên hành trình đời mình
Thì video này chính là một món quà để suy ngẫm
Trước khi bắt đầu
Mời quý vị dành chút thời gian đăng ký kênh Cổ học Phương Đông
Để lan tỏa nội dung hữu ích đến người thân và bạn bè
Để mỗi ngày đều có thêm một ánh sáng trí tuệ
Một khoảng lặng cho tâm hồn
Và một bước gần hơn đến sự bình an từ bên trong
Cảm ơn quý vị
Kính mời quý vị cùng lắng nghe
Câu chuyện số một
Gốc cây dại và giấc mơ quan lớn
Vào thời nhà đường
Vùng sơn cước thục trung có một thôn nhỏ nằm nép bên dòng suối uốn lượn quanh chân núi
Nơi ấy
Xương răng quanh năm
Cây cỏ tốt tươi
Người dân sống đạm bạc với nghề hái thuốc
Làm ruộng
Bắt cá
Trong làng có hai cha con họ Lỗ
Người cha tên Lỗ Thường
Người con trai tên Lỗ Ngạn
Lỗ Thường là một người ít nói
Sống trầm lặng như núi
Quanh năm ông lên rừng hái thuốc
Khi về thì ngồi bên hiên hong lá
Đọc những mảnh giấy kinh cổ rách nát
Ông không giàu
Cũng chẳng học cao
Nhưng dân làng ai cũng kính trọng vì ông xem thiên nhiên như một người thầy
Biết ngẩn đầu đo mây
Cúi đầu nghe đất
Phân biệt cây nào hợp thủy
Cây nào sợ âm cả đời ông chưa từng rời khỏi sườn núi này
Và cũng chẳng có ý định đi đâu
Trái lại
Người con Lỗ Ngạn lại mang trong mình một giấc mơ khác
Từ nhỏ
Cậu đã được cha dạy chữ
Rồi lên huyện học thêm
Thông minh
Lanh lợi
Lỗ Ngạn nuôi trí thi đậu trạng nguyên
Làm quan lớn
Cải thiện cuộc sống
Cậu thường nói
Cha sống như cây cỏ
Nhún nhường thuận gió
Nhưng còn muốn làm mạch nước
Phá đá mà chày
Phải tiến lên
Phải thay đổi số phận
Một hôm khi đang đi rừng
Lỗ Ngạn thấy cha cặm cụi trồng
Một cây bên mép suối
Thân nó xù xì
Lá cứng như gai
Chẳng hoa, chẳng quả
Ngạn ngạc nhiên hỏi
Cây gì vậy cha
Sao không trồng thảo rực quý
Mà trồng thứ cỏ dại ấy
Lỗ thường mỉm cười
Cây này mọc hoang
Nhưng dễ bám sâu
Nó không đẹp, không nhanh
Nhưng bền
Ở đất này
Chỉ nó mới sống được
Cha không trồng vì bán
Mà vì đất cần nó
Ngạn lắc đầu
Trong lòng, cậu coi cha mình
Như một kẻ lối thời
Gắn bó với rễ cây cỏ hơn cả người đời
Cậu dồn hết tâm trí vào sách vở
Ngày đêm đọc thi
Thư, lễ
Nhạc
Thi xong kỳ thi lớn
Cậu đổ cử nhân
Rồi được tiến cử ra làm quan
Chi huyện vùng biên
Mang theo ước vọng lớn
Lỗ ngạn lên đường
Lúc chia tay
Cha chỉ nói một câu
Nhớ lấy, vạn vật đều thuận
Theo khí trời
Còn đừng để ý trí ép lòng người
Nhưng ngày đầu làm quan
Lỗ ngạn gây ấn tượng mạnh
Trẻ tuổi
Quyết đoán, giỏi tính toán
Cậu cho mở rộng ruộng đất
Khuyến nông trồng giống mới
Thấy đất đổi chưa được khai thác
Cậu cho phép chặt rừng
Đổi sang trồng dược liệu nhanh thu hoạch
Cậu cài tạo cả thủy lợi
Uốn dòng nước theo kế hoạch
Nhưng đời không như sách
Ba năm sau
Đất bạc màu
Khí hậu thay đổi
Lụt mùa hè
Hạn mùa đông
Cây không sống nổi
Người dân sống dựa vào rừng thì mất nguồn
Cớp bóc nổi lên
Dân khiếu kiện
Lỗ ngạn bị cách chức
Thân bại danh liệt
Quay về quê
Ngạn không dám ngẩn đầu
Tóc đã điểm xương
Lòng chịu nặng hối hận
Trên đường về nhà
Ngang qua bờ suết năm xưa
Anh nhìn thấy gốc cây dại cha trồng năm nào
Nay đã thành một tán cây lớn
Vững trái giữa mưa gió
Dễ no ăn sâu
Lá vẫn xanh
Quanh đó cỏ mọc tốt
Đất không bị sói mòn
Cha anh vẫn ngồi bên hiên
Tóc bạc trắng
Tay vỏ nắm lá thuốc
Nhìn thấy con
Ông chỉ nói
Con về rồi à
Mọi dòng sông đều có khúc quanh
Đời người cũng thế
Lỗ ngạn quỳ xuống
Cha ơi con đã sai
Con nghĩ trí thức có thể điều khiển đất trời
Nhưng con sai
Con đã cưỡng lại tự nhiên
Lỗ thường không trách móc
Chỉ vỗ nhẹ lên vai con
Cái học của con nhiều
Nhưng cái học ấy
Không phải để thay trời
Mà để thuận trời
Sống mà trái với đất
Ép với khí
Thì chẳng khác nào trồng mai giữa sa mạc
Từ đó
Lỗ ngạn ở lại quê
Anh học lại nghề hái thuốc
Ghi chép từng loại cây
Từng biến đổi thời tiết
Từng nhịp lên xuống của sông suối
Anh thôi cố gắng sửa thiên nhiên
Mà bắt đầu học cách lắng nghe
Nhiều năm sau
Quan phụ nghe danh
Mời anh về cố vấn cài tạo đất đổi
Nhưng anh từ chối
Chỉ để lại một câu
Đất không cần bị cài tạo
Chỉ cần được hiểu
Dân làng gọi anh là
Quan không ghế
Vì anh không làm quan
Nhưng ai cũng đến xin ý kiến
Ngay cả những người trẻ trong vùng
Khi học hành cao
Rồi trở về
Đều tìm đến anh để học lại một điều duy nhất
Sống sao cho thuận tự nhiên
Bài học rút ra
Trong cuộc sống hiện đại
Chúng ta thường bị ám ảnh bởi việc kiềm soát
Thiết kế
Cưỡng ép mọi thứ theo ý mình
Nhưng thiên nhiên có luật của nó
Cây cần rễ
Người cần khí
Vạn vật cần thời
Sống thuận theo tự nhiên
Không phải là đầu hàng
Mà là nhận ra rằng
Cái mạnh nhất, sâu nhất, lâu dài nhất
Là thứ phù hợp với đạo
Và đạo
Thì luôn tự nhiên mà tự tại
Câu chuyện số 2
Không chảy ngược
Sông sẽ đến biển
Ở một thị trấn nhỏ ven sông ngoài
Có một chàng trai tên là Tử Vũ
Cậu là người có đầu óc nhanh nhạy
Học hành giỏi giang
Từng đố đầu kỳ thi phủ
Được thầy khen là dòng ẩn giữa ao
Nhưng tính tình Tử Vũ
Lại không giống nước
Cậu như ngọn lửa
Luôn muốn tiến nhanh
Muốn thắng
Muốn chạm đến thành công bằng mọi giá
Ngay từ tuổi đôi mươi
Vũ đã vạch sẵn kế hoạch đời mình
25 tuổi đố tiến sĩ
30 tuổi làm quan
35 phải có thực quyền
Với Vũ
Những ai sống chậm
Sống thuận theo tự nhiên là kẻ lười biếng
Không có trí khí
Một ngày đầu hạ
Tử Vũ tạm biệt cha mẹ
Lên đường đến Kinh thành thi hội
Trước khi đi
Cha cậu
Một người làm nghề đóng thuyền
Chỉ dặn một câu
Con đừng bơi ngược sòng
Nước chảy xuôi thì thuyền mới đến biển
Vũ bật cười
Cha
Người ta mà chỉ trôi theo nước thì bao giờ
Mới làm nên chuyện lớn
Cha cậu không đáp
Chỉ đưa cho con một chiếc vòng gỗ nhỏ
Khắc chữ thuận
Lên Kinh
Đúng như dự đoán
Vũ đố tam giáp
Được vào học trong quốc tử giám
Nhưng ở trốn quan trường
Sự khôn ngoan không giúp cậu tiến nhanh như tưởng tượng
Vũ bắt đầu sốt ruột
Giá sức kết rào
Tìm cách đi tắt đón đầu
Cậu tìm quan lớn
Nhờ cậy người quen
Tặng quà ẩn ý
Nhưng càng vội càng trượt
Khi người khác thăng chức
Cậu vẫn chỉ quanh quẩn ở vị trí thấp
Lòng sinh bất mãn
Vũ thường nói với bạn
Sao người rốt lại tiến trước mình
Phải trăng ta quá chậm
Phải tranh giành thôi
Thế rồi cậu bắt đầu
Lào vào đấu đá
Mịu tính
Dùng lời lẽ công kích kẻ hát
Ép người dưới
Diềm pha người trên
Một thời gian ngắn
Cậu được đề bạt
Nhưng lòng người xa cách
Tiếng xấu lan xa
Rồi tai họa ập đến
Một vụ việc bị điều tra
Những lời nói bóng gió của Vũ trước kia bị trích lại
Ghép tội là ngôn
Mất chức
Từ Vũ thân bại
Danh liệt
Rơi vào cảnh lang bạc
Anh trở về quê trong một chiều đông sám lạnh
Còn sông hoài trước nhà vẫn chảy hiền hòa
Lặng lẽ mà không hề rừng
Cha anh vẫn ngồi đó
Gõ lưng đóng mũi thuyền nhỏ
Vũ cúi đầu
Nước mắt chảy ra
Thốt không nên lời
Cha anh nhìn con
Không trách móc
Chỉ hỏi
Chiếc vòng gỗ cha tặng con đâu
Vũ rút ra từ túi áo cũ
Chiếc vòng đã mòn
Chữ thuận vẫn hiện rõ
Ông mìm cười
Con đã sống ngược với chữ ấy suốt bao năm
Con không sai vì mưu cầu tiến bộ
Nhưng sai vì chống lại tự nhiên
Mỗi con sông đều có khúc quanh
Có đoạn cạn
Đoạn sâu
Nó không gào thét
Không chanh rành
Mà vẫn về được biển
Từ đó
Vũ ở lại quê
Sống một cuộc đời mới
Anh học đóng thuyền cùng cha
Học cách nhìn nước đo chiều gió
Lắng nghe tiếng mạn sóng để biết ngày mai mưa hay nắng
Mỗi ngày
Anh thấy lòng mình lắng xuống một chút
Mỗi mùa trôi qua
Anh hiểu thêm một điều
Nước không cố chảy nhanh
Mà vì nó chảy thuận
Nên nó đi xa
Ba năm sau
Vũ mở một sưởng thuyền nhỏ bên bờ sông
Thuyền anh đóng không đẹp nhất
Không lớn nhất
Nhưng vững nhất
Người dân tin dùng
Người lạ tìm đến học hỏi
Khi quan phủ đến khảo sát vùng sông
Nghe danh từ Vũ
Đã mời anh làm cố vấn thủy lợi
Nhưng Vũ từ chối
Anh chỉ nói
Tôi từng muốn lên thật nhanh
Thật cao
Nhưng giờ tôi chỉ muốn mình chối đúng dòng
Như nước về biển
Lạng lẽ mà bền lâu
Dân làng kể lại
Mỗi khi ai đó trong làng
Than thở về đời mình
Về khi vẫn không đến
Anh đều mời họ ngồi bên bờ sông
Uống trà và hỏi
Còn sông này
Bao giờ nó nổi giận vì đi chậm chưa
Bài học rút ra
Sống thuận theo tự nhiên không có nghĩa là buông xuôi
Mà là hiểu rằng
Cái gì đến đúng lúc thì mới bền
Cưỡng cầu
Ép buộc
Vội vàng
Đều khiến ta rời khỏi nhịp điệu vốn có của vũ trụ
Mỗi người là một dòng chạy riêng
Biết thuận theo thời
Theo đất
Theo lòng người
Rồi sẽ đi xa
Như sông đến biển
Nếu bạn cảm thấy những câu chuyện hôm nay
Thắp lên trong lòng mình một ánh sáng nhỏ
Xin hãy chia sẻ video này
Cho người thân yêu
Bởi đôi khi
Một lời nhắc nhẹ nhàng cũng đủ giúp ai đó
Tìm thấy bình yên giữa dòng đời vội vã
Câu chuyện số 3
Lạng lẽ mà lớn
Ở một vùng quê ven chân núi Ngũ Phong
Có một người nông dân
Tên là Phan Bình
Cả làng đều biết đến ông với biệt danh Bình Trậm
Vì ông làm gì cũng tư tốn
Nói năng nhẹ nhàng
Cầy quốc không vội vàng
Gieo hạt cũng thong thả
Như đang thả thơ vào đất
Trong khi người người trong làng
Chuyển sang trồng giống lúa mới
Loại tăng năng suất
Thu hoạch sớm
Ít sâu bệnh
Thì Phan Bình vẫn trung thành với giống lúa cũ
Hạt nhỏ
Chín chậm
Mùa nào ra mùa nấy
Khi hàng xóm dọn máy cầy về
Bình vẫn đi cầy bằng châu
Người ta xây giàn tưới tự động
Bình vẫn gánh từng thùng nước tưới tay
Có người chê ông cổ hù
Thời này còn sống như ông là lùi thời đại
Sống chậm thế chỉ có nghèo
Phan Bình chỉ cười hiền
Không đáp
Mỗi sáng ông dậy sớm
Ngồi nghe tiếng chim gọi nắng
Ngửi đất mà đo ẩm
Sở lá mà biết độ gió
Với ông
Duộng không chỉ là chỗ trồng lúa
Mà là nơi cho chuyện với đất
Với trời
Với chính mình
Rồi một năm nọ
Vùng quê xảy ra đại hạn
Giống lúa mới
Vốn quen với tưới nước liên tục
Cháy vàng từng thừa
Giàn tưới cạn khô
Duộng cạn nứt nẻ
Chỉ riêng thừa duộng của Phan Bình
Lúa vẫn trụ vững
Lá vẫn xanh
Hạt trổ chậm
Nhưng chắc
Mọi người ngạc nhiên kéo đến hỏi
Sao duộng ông không chết
Ông gãi đầu
Cười
Giống cũ chịu đất
Dễ ăn sâu
Tôi tưới ít nên cây học cách giữ nước
Tôi không ép ra hạt sớm
Nên nó tự lớn theo khí trời
Không phải tôi giỏi
Mà vì tôi để nó sống đúng cách của nó
Sau vụ mùa đó
Nhiều người trong làng
Bắt đầu trồng lại giống lúa cũ
Họ hỏi xin giống
Bình không lấy tiền
Chỉ nói
Cái gì hợp lẽ trời
Thì chia nhau không sợ thiếu
Cái gì trái lẽ
Có tiền cũng chẳng mua được
Một năm khác
Quan phụ về khảo sát vùng đất canh tác
Thấy thừa duộng xanh tốt nhất
Trong vùng thuộc về ông lão ăn mặc giản dị
Quan hỏi
Làm thế nào ông giữ được duộng bền
Trong khi cả làng đổi giống theo tiến bộ
Phan Bình chỉ tay lên núi
Cây trên núi
Không cần người chăm vẫn sống
Là vì nó sống theo khí núi
Duộng dưới này cũng vậy
Tôi chỉ học cách để đất tự nói
Càng vội
Càng dễ lệch mùa
Càng ép
Càng dễ hỏng gốc
Dân làng dân hiểu
Bình Chậm không phải là lạc hậu
Mà là người đi trước bằng cách đi chậm lại
Người ta bắt đầu gọi ông bằng cái tên khác
Người làm duộng theo đảo
Sau này
Con cháu trong làng mỗi khi suốt ruột
Vì cuộc sống
Lại được cha mẹ dắt đến ngồi bên ruộng của Phan Bình
Nghe ông kể chuyện về mưa
Về gió
Về sâu đất
Và về cách lớn lên không cần hối thúc
Bài học rút ra
Trong một xã hội chạy nhanh
Người ta thường tưởng rằng ai vội
Thì sẽ về đích sớm
Nhưng thiên nhiên không vội
Trăng không mọc trước hoàng hôn
Hạt không nảy trước khi mầm đủ thời
Sống chậm không phải là yếu
Mà là chọn một nhịp đi đều
Để dễ sâu
Gốc chắc
Thân mạnh
Lặng lẽ mà lớn
Đó là cách của cây
Và cũng nên là cách của người
Sau mỗi câu chuyện
Mỗi bài học
Chúng tôi rất mong được lắng nghe cảm nhận của bạn
Hãy để lại một bình luận dưới video
Để mỗi trải nghiệm
Mỗi suy tư đều được lắng nghe
Và cùng nhau làm giàu thêm hành trình
Tìm về trí tuệ cổ xưa
Câu chuyện số 4
Chậm là một dạng nhanh
Vào cuối thời nhà đường
Giữa lòng kinh thành trường an phồn hoa
Có một cô gái tên là Vân Cơ
Sống ẩn rật bên dòng sông Thanh Thủy
Giữa những con phố ồn ã
Của quan lại
Thương nhân và sĩ tử
Vân Cơ giống như một làn khói mỏng buổi sớm
Nhẹ, trong
Và lặng lẽ
Cô không tranh với đời
Không bon chen
Không mảng danh tiếng
Sống đơn độc, theo tài
Đọc sách
Và trồng một vườn thảo mộc nhỏ
Khi còn trẻ
Vân Cơ là con gái của danh y tử kính
Người từng được mời vào Thái y viện
Nhưng khi cha mất
Cô không tiếp quản y quán của ông
Cũng không đi theo con đường danh vọng
Thay vào đó
Cô lùi về bờ sông
Sống một đời giản dị
Như nước trôi qua đá
Hàng xóm bảo cô kỳ lạ
Bạn bè cũ gọi cô là kẻ bỏ cuộc
Người qua đường thấy cô
Thì thầm thì chê trách
Đẹp thế mà không lấy chồng
Học cao mà không làm quan
Sống chậm thế thì chẳng mấy chốc
Sẽ bị đời bỏ lại
Vân Cơ chỉ cười, không nói gì
Cô vẫn dậy sớm đun nước pha trà
Tưới cây bằng tay
Đọc sách kinh điển
Rồi ngồi theo từng bông sen lên áo
Một ngày nọ
Trong thành lan truyền một loại dịch sốt lạ
Người mắc bệnh ban đầu chỉ sốt nhẹ
Sau thì mê man
Co giật
Các y quán đông nghẹt người
Danh y dùng thuốc mạnh
Dược thang quý
Nhưng bệnh chẳng giảm
Có người đun dễ cổ thụ
Người đập thuốc thiếp mà vẫn không khỏi
Sợ hãi lan giá khắp trốn
Lúc ấy
Người ta nhớ đến con gái của danh y
Từ Kính
Người từng chữa bệnh cho cả Thượng Thư
Họ tìm đến căn nhà bên bờ sông
Thấy cô đang ngồi giã gừng
Phơi cam thảo
Rửa mạch môn trong thau nước suối
Một người đàn ông
Vội vàng hỏi
Cô có thể chữa được bệnh sốt lạ này không?
Cô gật đầu
Không vội vàng
Chỉ bảo
Dịch này không mạnh
Người sợ nên loạn
Cơ thể nóng
Phải làm mát nhẹ
Không dùng thuốc ép
Mà dùng thuốc dưỡng
Mỗi ngày uống nước gừng
Nghỉ ngơi
Và thở thật sâu
Người ta bán tín bán nghi
Nhưng những ai làm theo lời cô
Ba ngày hạ sốt
Một tuần lành bệnh
Cô không nhận tiền
Chỉ dặn
Đừng vội
Cái gì vội đều hóng
Người bệnh cũng như cây
Muốn ra lá non thì phải dụng hết lá cũ
Mọi sự đều có thời
Trong một lần hiếm hoi
Một vị quan trẻ tên là Trần Tuân
Vốn bị bệnh từ lâu
Tìm đến cô
Ban đầu
Anh cũng nghi ngờ
Nhưng vì bệnh kéo dài
Anh đành thử
Cô không bắt mạch theo cách thường
Mà ngồi đối diện
Hỏi chuyện từng ngày
Từng thói quen
Rồi cô nói
Ngài bệnh không phải vì khí độc
Mà vì tâm loạn
Ngài sống gấp quá
Mỗi ngày ba việc chưa xong đã làm năm
Ăn chưa kịp nhai
Đã nghĩ đến chuyện mưu cầu
Nghỉ chưa được một ngày
Đã nghĩ đến công danh
Bệnh từ đó mà ra
Trần Tuân lặng người
Lần đầu tiên
Một người dám nói thẳng điều anh né tránh
Cô dặn anh về nhà nghỉ một tháng
Đọc thơ
Uống trà hoa cúc
Đi bộ dọc bờ sông
Không thuốc
Không châm
Không can thiệp
Ba tuần sau anh khỏe lại
Không chỉ khỏi bệnh
Mà lòng cũng giữ đi
Khi trở lại tìm cô
Anh hỏi
Cô học đâu mà chữa được như vậy
Cô đáp
Tôi học ở dòng sông kia
Nó không bao giờ vội
Nhưng không gì ngăn được nó
Chậm nhưng sâu
Lặng nhưng đến rất xa
Chậm là một dạng nhanh
Nếu không phải quay lại
Về sau
Trần Tuân lên chức
Nhưng giữ lối sống cũ
Mỗi sáng đọc thơ
Mỗi chiều ngồi thiền
Không bon chen tranh luận
Khi người hỏi vì sao
Ông nói
Tôi từng học cách chạy
Nhưng cô gái bên sông dạy tôi cách đi
Và nhờ đó
Tôi đã không ngã
Vân cơ mất một chiều mùa thu
Trên án thư vẫn còn bản thảo
Chưa viết xong mang tên
Đi chậm để không phải đi lại
Người dân trong vùng
Dựng một bia đá nhỏ bên bờ nước
Khắc tám chữ
Lặng mà thấu
Chậm mà đến
Bài học rút ra
Trong đời sống hiện đại
Người ta chạy không ngừng
Chạy cho kịp người khác
Kịp ước mơ
Kịp thành công
Nhưng chạy quá nhanh thì dễ lạc đường
Cái nhanh thật sự là cái đi đúng hướng
Cái chậm có nội lực là cái không cần quay lại sửa sai
Sống chậm không phải vì yếu
Mà vì ta chọn sâu sắc
Thay vì vội vã
Nếu bạn muốn mỗi ngày trôi qua không chỉ sống
Mà còn sống sâu hơn
Với chính mình
Hãy đăng ký kênh Cổ học Phương Đông
Mỗi câu chuyện cổ xưa
Là một hạt giống trí tuệ
Âm thầm này nở trong tâm hồn ta
Theo từng bước chân thành thơi
Câu chuyện số 5
Già đi cùng hoa cỏ
Ở vùng đồi Lô Sơn
Phía nam sông Trường Giang
Có một người đàn ông tên là Bách Trúc
Ông từng làm quan trong triều
Giữ chức giám nông
Chuyên lo việc thùy lợi và nông chính
Người ta từng ca ngợi ông là
Bậc học giả thực hành
Hiểu sách
Biết đất
Không khoa trương mà sự việc rảnh rẽ
Thế nhưng
Một năm nọ
Lũ lớn bất ngờ đổ về
Đề vỡ
Duộng ngập
Dù không do lỗi ông
Nhưng triều đình cần một người chịu trách nhiệm
Ông dâng biểu xin từ chức
Không biện hộ
Trong biểu viết vòn vẹn một câu
Trời có thời
Đất có vận
Người biết lui mới hợp đạo
Từ đó
Ông về quê cũ
Một vùng đất yên bình
Nơi trước kia cha ông từng trồng thuốc và dạy học
Ông chọn sống trong một ngôi nhà
Mái lá bên sườn đồi
Bào quanh bởi hoa dại
Lào lách
Cỏ non và tre ngà
Ông sống một mình
Không vợ con
Không người giúp việc
Không thị phi
Không tiếng danh
Người làng gọi ông là ông già vườn rỗng
Lạ thay
Vườn nhà ông không trồng gì để bán
Không có thảo rực quý
Cũng chẳng rau trái thường nhận
Chỉ có hoa dại
Cây bụi
Những thứ người khác nhổ bỏ
Nhưng qua thời gian
Vườn ông lại trở thành một cõi nhỏ yên bình
Chim về làm tổ
Bướm đến tìm mật
Cây tự mọc mà không cần người uốn nắn
Một ngày kia
Học trò cũ của ông là Hoàng Viễn
Nãy đã là quan chi phủ
Tìm đến thăm
Nhìn thấy ông đang cắt tỉa đám cỏ
Quanh cây du già
Viễn hỏi
Thầy không tiếc sao
Từng là người có học
Có chức, có tiếng
Giờ lại cặm cụi với cỏ rác thế này
Ông Bách Trúc mỉm cười
Cỏ có đời của cỏ
Người cũng thế
Khi còn trẻ
Ta muốn làm lúa
Giờ già
Ta chọn làm cỏ
Cỏ không gặt nhưng giữ đất
Không thơm nhưng giữ mùa
Sống âm thầm
Mà không vô ích
Hoàng Viễn nghẹn ngào
Nhưng thầy có thể dạy học
Truyền lại kiến thức cho đời
Bách Trúc gật nhẹ
Người muốn học sẽ đến
Ta không cần gọi
Vạn vật đều đến khi đúng mùa
Ép đào ra hoa mùa thu
Chẳng phải trái tự nhiên sao
Tử ấy
Cứ mỗi tháng một lần
Người trong vùng lại thấy một vài
Người lạ đến bên sườn đồi
Có vị quan
Có nông dân
Có tiểu thương
Có học trò
Họ đến chỉ để ngồi bên vườn
Uống bát trà rau má
Nghe ông nói chuyện về đất
Đất không cứng cũng không mềm
Nó chỉ chờ đúng giống
Đúng mùa
Người cũng thế
Không phải ai cũng phải ra gió
Có người hợp lặng
Hợp ẩn
Hợp nở về chiều
Một thiếu phụ từng khóc trước mặt ông vì bị ép tái giá
Bỏ con lại nhà chồng
Đã ngồi lặng bên vườn ông cả buổi chiều
Sau đó
Chị rời đi
Về sống với con
Trồng vườn, dạy học
Năm sau
Chị mang biếu ông một giỏ hoa đồng tiền
Và một câu thơ khắc lên mảnh gỗ
Vì thầy
Em học được cách sống như cỏ
Không cần ai khen
Nhưng vẫn xanh
Thời gian trôi qua
Tóc ông trắng hết
Nhưng lưng vẫn thẳng
Mắt vẫn sáng
Giọng vẫn chậm rãi và trong trèo như dòng nước đầu nguồn
Một lần
Quan chấn thủ phương nam bị thất sùng
Liêu đẩy qua vùng ấy
Nghe tiếng
Ông tìm đến xin ông Bách Trúc
Chỉ đường thoát khỏi nỗi tuyệt vọng
Bách Trúc không giảng đạo
Không giảng kinh
Chị dẫn ông ra giữa vườn
Ngồi xuống bên gốc bổ công anh đã tản hoa
Ông nói
Thấy không
Nó bay rồi
Nhưng gốc vẫn còn
Mùa sau sẽ lại mọc
Người mà cứ giữ mãi hoa cũ
Thì làm sao mọc được mầm mới
Ngày ông mất
Cả làng ra tiễn
Không ai khóc lớn
Không ai lập miếu
Người ta chỉ để lại chiếc ghế tre
Nơi ông thường ngồi
Và giữ nguyên vườn hoa cỏ ấy
Trên tấm bia nhỏ bên gốc cây ru
Khắc dòng chữ
Người như đất
Như cỏ
Như mây
Không cần để lại tiếng
Vẫn để lại đạo
Bài học rút ra
Có những người tưởng như đã rời bỏ cuộc đời
Nhưng thật ra họ đang sống đúng nhất
Với đạo của mình
Cây vĩ đại không phải là những tiếng vang
Mà là những cội rễ
Người già đi cùng hoa cỏ
Không héo
Không tàn
Chỉ là trở về với đúng nhịp của thiên nhiên
Sống như thế
Nhẹ mà vững
Âm thầm mà lâu bền
Câu chuyện số 6
Mầm non không thể kéo lên
Vào thời xuân thu
Tại một vùng đất thuộc nước sở
Có một thầy đồ già tên là Tử Ẩn
Ông sống trong một túp lều tranh gần bìa rừng
Bên cạnh một con suối nhỏ
Ẩn giật vào thanh bạch
Tử Ẩn không nổi danh khắp chư hầu
Không lùi tới cung đình
Nhưng học trò từ các thành
Ấp xa xôi vẫn lặn lội tìm đến học đạo
Bởi người ta đồn rằng
Thầy Tử Ẩn không dạy chữ
Mà dạy người
Không truyền ngôn
Mà truyền khí
Trong số những học trò đến tìm ông
Có một chàng trai trẻ tên là Quách Sinh
Chàng vốn là con của một gia đình
Quyền quý trong thành sở
Từ nhỏ
Quách Sinh đã được cuốn nắn kỹ lưỡng
Học kinh thi
Luyện lễ nhạc, tập kiếm
Học thao lược
Và được kỳ vọng sẽ trở thành đại phu phụ tá đại vương
Tuy nhiên
Càng học nhiều
Tâm trạng càng loạn
Càng được kỳ vọng
Lòng chàng càng bất an
Một ngày nọ
Sau khi nghe người ta truyền
Về ẩn sĩ bên rừng suối
Quách Sinh quyết tâm tìm đến
Khi đến nơi
Chàng thấy tử ẩn đang ngồi bên một luôn đất nhỏ
Chăm chú nhổ từng đám cò
Đôi khi lại vút nhẹ
Một nhánh mầm vỡ nhú
Quách Sinh chắp tay cuối đầu
Thưa Thầy
Con đến xin học đạo
Tử ẩn ngẩn lên
Nhìn chàng trai từ đầu đến chân
Rồi gật đầu
Không nói gì
Chỉ chỉ xuống thừa ruộng nhỏ
Giúp ta tưới nước
Quách Sinh ở lại
Ngày ngày cuốc đất
Nhặt cỏ, gánh nước
Nhưng qua ba tháng
Tử ẩn vẫn chưa giảng một lời đạo lý nào
Quách Sinh nóng ruột
Một hôm
Khi vừa tưới xong cho mấy luống cải non
Chàng quay sang nói với Thầy
Thưa Thầy
Con đến học đạo
Sao Thầy chỉ bắt con làm việc như một tiểu đồng
Tử ẩn nhìn chàng
Mỉm cười
Người thấy mầm non kia không
Nó mới nhú được ba ngày
Nếu ta muốn nó lớn nhanh
Ta làm gì
Quách Sinh đáp
Tưới nhiều nước
Bón nhiều phân
Có khi kéo nhẹ nó lên
Tử ẩn lắt đầu
Ánh mắt sâu như suối ngầm
Kéo mầm non lên
Là giết nó
Mầm lớn theo khí trời
Gốc lớn theo dưỡng đất
Người cũng vậy
Đạo không thể cưỡng
Chí không thể nhồi
Học không thể ép
Sau hôm ấy
Quách Sinh im lặng
Chàng quan sát từng chiếc lá
Từng con sâu
Từng giọt xương trên cò
Chàng lắng nghe tiếng gió đêm
Tiếng ếch kêu trong hồ
Tiếng dòng suối đi qua đá mà không lời
Tâm chàng dần lắng xuống
Như mặt am mùa thu
Một ngày nọ
Tử ẩn đưa cho chàng một quyển sách mỏng
Chàng mở ra
Bên trong chỉ có bốn chữ lớn
Đạo Pháp Tự nhiên
Tử ẩn nói
Người biết mầm nào sống lâu nhất không
Là mầm mọc đúng mùa
Người biết học trò nào thành tựu bền nhất không
Là người học đúng thời
Đúng duyên
Không ai nhảy được qua mùa đông
Để tới xuân
Không ai kéo được trí tuệ mọc trước gốc rễ
Năm năm sau
Quách sinh trở về thành
Chàng không ra làm quan ngay
Mà xin làm giáo lệ
Dạy học cho con em dân thường
Khi có người hỏi
Cậu là dòng quý tộc
Học trò của Tử ẩn
Sao lại đi dạy con nhà bình dân
Chàng đáp
Lúa không kén ruộng
Đạo không kén người
Kê gốc thật
Sẽ tự lớn
Mầm không cần bị kéo
Chỉ cần không bị dẫm
Nhiều năm sau
Quách sinh trở thành tướng quốc nước sở
Nổi tiếng vì dùng người như dùng cây
Biết ai đang chớm
Ai đang chín
Ai cần đất
Ai cần gió
Trong dinh thự
Chàng giữ một khu vườn nhỏ
Giữa đó có một bia đá khắc dòng chữ
Mầm non không thể kéo lên
Bài học rút ra
Trong đời sống
Chúng ta thường quá vội
Để muốn mọi thứ trưởng thành
Muốn con giỏi sớm
Học nhanh
Thành công sớm
Nhưng giống như cây
Người cũng có mùa của mình
Êp quá
Mầm sẽ héo
Kéo sớm
Dễ chưa đủ sâu
Sống thuận theo tự nhiên
Là để đạo tự thấm
Là tin rằng mọi thứ sẽ lớn
Khi đúng thời
Đó mới là nhân từ thật sự
Câu chuyện số 7
Người thợ gốm và cái bình không vẽ
Vào thời xuân thu
Ở vùng đất phía nam nước Tống
Có một ngôi làng nhỏ nằm bên sông Nhược
Nơi nổi danh với nghề
Làm gốm truyền thống truyền qua nhiều đời
Trong làng có một người
Người thợ gốm già tên là Tô Tĩnh
Tóc bạc
Dáng gầy
Lưng còng vì nhiều năm cuối bên lò nung
Đất nặn
Trong số hàng trăm người làm nghề trong vùng
Chỉ có ông là không vẽ hoa
Không tráng men
Không theo bất kỳ mốt nào của thiên hạ
Gốm của ông chỉ là màu đất thuần nguyên
Mộc mạc
Thô giáp nhưng ấm tay
Sâu lòng
Người đời gọi ông là Tô không vẽ
Họ nói nửa chê
Nửa thương hại
Ông ấy sống trong thời của màu sắc
Mà vẫn chỉ ôm một sắc đất
Mỗi khi có hội trợ
Sản phẩm của ông
Luôn bị xếp trong góc
Trong khi các bình hoa tráng men
Các lọ khác dòng khác phượng
Các chùm vẽ cảnh sơn thủy
Được quan khách săn đón
Thì những chiếc bình màu nâu xám không hình
Không chữ của Tô Tĩnh
Chỉ lặng lẽ nằm đó như đám cỏ bên đường
Có lần
Một người thợ trẻ trong làng hỏi ông
Sư phụ
Sao người không học cách vẽ
Một nét dòng thôi cũng làm giá trị
Chiếc bình tăng gấp 10
Tô Tĩnh đáp
Người có biết
Chiếc bình để đựng nước hay đựng mắt người
Nếu đựng nước
Nó cần rỗng
Nếu đựng mắt thì có khác gì tượng gỗ
Rỗng lòng mới chứa được
Đơn giản mới sâu
Vào một năm trời hạn nặng
Quan phụ mở cuộc thi
Tìm bình tế lễ cho Triều Đình
Lệnh ban xuống
Mỗi nghệ nhân chỉ được nộp một sản phẩm
Chiếc bình sẽ được dùng
Trong nghi lễ tế trời đất mùa xuân tới
Chọn lựa khắt khe về hình
Chất
Và ý nghĩa đạo lý
Làng gốm rộn ràng suốt tháng
Ai nấy đều đầu tư
Làm những tác phẩm đẹp nhất
Đời mình
Người tráng men lam
Người vẽ cảnh núi non
Người khảm ngọc
Người nạm vàng
Còn tô tĩnh
Ông vẫn im lặng
Ngày ngày nhào đất
Nắn từng đường tròn tay như thế đang thiền
Đến hôm nộp bài
Ông mang đến một chiếc bình không khác mọi ngày
Không vẽ
Không bóng
Không ngọc ngà
Nó đơn sơ đến mức
Gần như không có gì để chấm điểm
Quan phù nhìn bình của ông
Cho mày
Nghệ nhân tô
Người biết đây là bình tế trời
Sao lại không trang trí
Trời đất là bậc cao cả
Há lại tiếp nhận vật phàm tục thế này
Tô tĩnh cuối đầu
Chắp tay
Thưa đại nhân
Đất này ta đảo từ bờ ruộng
Nước ta lấy từ giếng tổ
Bàn tay không tô
Lòng không vẽ
Nên bình này sạch
Nó không có gì
Tức là có tất cả
Nó không nói gì
Tức là nghe được hết
Một vị lão nho đi cùng quan phù gật gủ
Bình này là vật vô ngôn mà hữu dụng
Chính là cái lý vô vi
Nhì vô bất vi của đạo gia vậy
Chiếc bình của ông được chọn
Người trong làng sửng sốt
Họ không hiểu
Vì sao cái bình không vẽ
Lại vượt qua hàng trăm tác phẩm kỳ công
Sứ thần nước sở
Người phụ trách giám định
Sau này kể lại
Bình kia khi gõ vào
Âm sâu như tiếng đất mẹ
Không vang ồn ảo
Nhưng lan xa
Ta chọn nó
Vì nó không tranh với các bình khác
Nó là chính nó
Thuần, thật
Và không muốn làm hơn người
Vậy nên nó hợp lễ trời
Từ ngày ấy
Danh Tô Tĩnh Vang khắp vùng
Nhưng ông vẫn sống như cũ
Sáng nặng đất
Chiều đun lò
Tối pha trà
Đọc Đạo Đức Kinh
Ông nói
Người ta đến với ta vì chiếc bình
Nhưng nếu họ học được cái không vẽ trong bình ấy
Thì mới là hiểu
Khi ông mất
Không có ai đọc văn bia
Chỉ có học trò khắc lên
Không vẽ mà sâu
Không tô mà thật
Đạo như thế
Bài học rút ra
Trong đời sống
Chúng ta thường bị cuốn vào việc phải làm cho mình nổi bật
Tô điểm
Trang hoảng
Sơn phết
Như chiếc bình cần vẽ dòng để được khen
Nhưng bình thật sự
Là bình giữ được sự rỗng bên trong
Người sống đúng với tự nhiên
Là người giữ được cái giản đơn
Không cầu nổi bật
Không gượng tô vẽ
Mà vẫn đủ đầy
Sâu sắc
Và vững trái với thời gian
Đạo là vậy
Không cần tranh mà không gì không đạt
Câu chuyện số 8
Vì sao cây tùng sống lâu hơn cây đạo
Vào cuối thời xuân thu
Ở vùng núi Hạc Minh
Nơi sương mù răng quanh
Bốn mùa và cây cỏ tren nhau mọc dọc những sườn đá
Có một vị ẩn sĩ tên là Thanh Huyền
Ông từng là lễ quan
Trong triệu đình nước Tống
Hiểu biết nguyên thâm về kinh điển
Tinh thông nghì lễ
Được trọng vọng bởi nhiều bậc danh sĩ
Thế nhưng khi thế cuộc hỗn loạn
Tranh giành quyền vị ngày càng gắt gao
Ông dâng sớ tử quan
Về núi dựng am cỏ tu đạo
Am Thanh Huyền nằm ở lưng trừng núi
Quay mặt về phía nam
Trước mặt là một khoảng đất nhỏ
Sau lưng là rừng tùng cổ thụ
Trong vườn ông
Chỉ có hai cây
Một cây đảo do người đời trước trồng
Mỗi xuân lại nở hoa hồng rực
Thu hút ông bướm
Và người ghé thăm
Còn lại là một cây tùng già thân rắn chắc
Lá kim xanh thẫm
Quanh nằm đứng lặng trong gió núi
Chẳng ai để ý
Một ngày đầu xuân
Có một chàng thanh niên tên không kỳ
Từ Kinh thành lên núi
Mong học đạo với Thanh Huyền
Không kỳ vốn là người con thứ
Trong một dòng họ lớn
Từ nhỏ học rộng
Lại có trí lớn
Nhưng càng học chàng càng thấy
Rối loạn tâm can
Nghe người ta đồn về vị ẩn sĩ giỏi đạo lý
Biết thiên cơ
Chàng lặn lội nhiều ngày đường lên núi tìm thầy
Lúc đến nơi
Chàng thấy vị đạo sĩ già
Đang quét lá dưới gốc cây tùng
Trái vết tưởng tượng
Với một bậc cao nhân nghiêm nghị
Thanh Huyền chỉ mặc áo vải thô
Tóc cột đơn giản
Nụ cười như nắng sau mây
Sau khi lễ bái nhập môn
Không kỳ theo thầy sống
Những ngày đầu tiên học đạo
Mỗi sáng
Thanh Huyền dậy trước giờ dần
Ngồi tĩnh tọa bên gốc tùng
Uống trà lá rừng
Đọc vài dòng đạo Đức Kinh rồi đi hái rau
Không kỳ thì ngược lại
Chàng luôn nóng lòng hỏi những điều lớn lao
Về thiên đạo
Về đế vương
Về thế quốc
Nhưng lần nào hỏi
Thanh Huyền cũng chỉ mìm cười
Lạng sang chuyện cây cỏ
Một buổi chiều đầu hạ
Không kỳ không kìm được
Hỏi thầy
Thưa thầy
Tại sao ngày nào người cũng ngồi dưới gốc tùng này
Cây đào kia mới đẹp
Hoa nở rực rỡ
Ai đi ngang cũng phải rừng chân ngắm
Còn tùng thì chỉ xanh một màu
Không mùi
Không hoa
Nhìn mãi chẳng có gì đáng học
Thanh Huyền không đáp ngay
Ông chỉ nói
Đợi đến khi đông tới
Ta sẽ trả lời cho con
Đông đến
Trời truyền lạnh
Gió bất thổi hunh hút qua các khe núi
Mưa tuyết đổ về
Cả khu rừng sám bạc
Cây đào
Sau mùa hoa rực rỡ
Dụng sạch lá
Cành trơ trụi
Dun dẩy trong băng giá
Một đêm rông mạnh
Một nhánh lớn của nó gãy gục
Còn cây tùng
Dù không hoa
Không sắc
Vẫn đứng sửng sửng
Lá không rụng
Dễ bám sâu
Ngọn vươn cao
Sáng hôm sau
Thanh Huyền dẫn Khổng Kỳ ra vườn
Ông chỉ vào cây đào
Hỏi
Con còn thấy nó đẹp nữa không
Khổng Kỳ cúi đầu
Nó đã rụng hoa
Cành gãy rồi
Thanh Huyền gật gù
Cây đào sống để được người ta nhìn
Còn cây tùng sống để được trời đất nuôi
Đào khoe hết vào một mùa
Tùng giữ lại cho cả trăm năm
Đào nở rực rồi tàn lụi
Tùng lặng lẽ mà trường tồn
Vì sao ư
Vì tùng không tranh phần xuân
Ông ngần nhìn cây tùng già
Ánh mắt sáng lặng
Đạo là như thế
Cái gì càng tranh phần rực rỡ
Thì càng ngắn ngủi
Cái gì sống thuận theo tự nhiên
Không gấp
Không phô
Không khoe lại đi xa
Từ đó Khổng Kỳ thay đổi
Chàng không còn vội học những điều to tác
Mà bắt đầu ghi chép
Những quan sát trong ngày
Hôm nào mây nhiều
Suối chảy mạnh
Hôm nào cây lá chuyền mình
Chàng hiểu rằng
Học đạo không phải là nhớ lời thánh hiền
Mà là nhìn vào cây tùng mỗi sáng
Và học cách đứng lặng giữa gió
Năm năm sau
Khi xuống núi
Khổng Kỳ từ chối vào làng quan ngay
Chàng trở về quê
Mở một lớp dạy trẻ
Dạy điều đạo tử những chuyện nhỏ
Cách thở
Cách đi
Cách giữ yên lòng giữa lời khen chê
Khi học trò hỏi thầy vì sao không
Làm tướng như người ta mong
Thầy đáp
Ta chọn làm tùng giữa gió
Đảo thì đẹp
Nhưng tùng thì sống được với mùa đông
Trên tường lớp học
Khổng Kỳ treo một bức hoạn đơn sơ
Vẽ cây tùng bên núi trắng
Bên dưới ghi một câu của thầy thanh huyền
Tùng bất tranh xuân
Cố năng thọ vạn tuế
Cây tùng không tranh phần xuân
Nên sống thọ vạn năm
Bài học rút ra
Trong cuộc sống
Người ta thường muốn làm đảo
Rực rỡ
Nổi bật, được ngợi ca
Nhưng càng rực rỡ
Càng dễ lụi tàn
Cây tùng không tranh với đảo
Không ngửi hương xuân
Nhưng đứng vững trong đông
Sống lâu trong giá lạnh
Người hiểu đạo không cần tỏa sáng
Trước mắt người đời
Chỉ cần sống thuận với tự nhiên
Giữ được gốc rễ của mình
Không ngá trước mùa
Đó mới là trường cựu
Câu chuyện số 9
Bài học từ tổ ong
Vào những năm cuối thời xuân thu
Ở vùng thung lũng Kỳ Sơn
Nơi giáp danh giữa nước tề và nước lỗ
Có một ông lão tên Chu Mậu
Sống ẩn cư bằng nghề nuôi ong
Người trong vùng gọi ông là
Lão Chu ong rừng
Vì ông chẳng làm ruộng
Chẳng buôn bán
Chỉ quanh năm đi sâu vào rừng
Dựng tổ, chăm ong
Lấy mật
Chu Mậu từng là một thương gia giàu có
Ở thành Đông Quách
Khi còn trẻ
Ông nổi danh là người tính toán giỏi
Quản lý khắt khe
Lời ăn lỗ tránh không sai một bước
Nhưng sau một lần vỡ đê
Lũ tràn qua thành
Gia sản tiêu tan
Ông chứng kiến người dành
Giật nhau từng hạt thóc
Từng màu lương khô
Chính lúc ấy, ông ngộ ra một điều
Cái ta tích suốt đời
Không bằng một nhánh cỏ mọc
Đúng mùa
Tất cả đều mong chiếm lấy
Mà không biết giữ gìn
Từ đó, ông bỏ hết
Lên núi sống một mình
Ông học nuôi ong từ những bầy
Hoang dã trong rừng
Không huấn luyện
Không ép buộc
Ông dựng tổ bằng gỗ rừng
Để ông tự tìm mật
Không thay đổi đường bay
Không rời hoa theo mùa
Ông sống, ông sống
Ông có mật
Ông lấy một phần
Ông bệnh, ông chữa như chữa người thân
Cả đời ông chỉ có một học trò duy nhất
Một thanh niên nghèo tên Triệu Bân
Lên núi học nuôi ong
Để cứu gia đình khỏi đói kém
Khi Triệu Bân học được vài tháng
Thấy ông của mình làm mật chậm
Cậu bèn đến hỏi Lão Chù
Sư phụ
Nếu ta di chuyển tổ
Đến gần vườn hoa nở sớm
Hoặc bỏ thêm mật cũ
Để kích thích ông làm nhanh
Có phải sẽ thu được nhiều mật hơn không?
Lão Chù lắc đầu
Ánh mắt vừa hiền
Vừa nghiêm
Người biết hoa đảo nở lúc nào không?
Biết vì sao mùa đông
Ông không ra tổ không
Mọi loài đều có mùa
Có khí
Ép trái mùa
Thì hỏng cả ông lẫn mật
Cậu vẫn chưa phục
Nhưng người ta ở dưới núi dùng hương liệu dụ ông
Có thể thu được mật gấp đôi
Sao ta không học theo?
Lão Chù dẫn cậu đến
Một tổ ong già nằm trên vách đá
Ông chỉ vào những lỗ ong rỗng
Mật ít
Ông mệt mỏi
Tổ này từng bị người lấy mật sớm
Ông mất phương hướng
Vài con không về tổ
Cả đàn yếu dân rồi bỏ đi
Mật có thể nhiều lúc đầu
Nhưng đàn ong không còn
Thì lấy từ đâu nữa?
Một ngày nọ
Có một thương nhân từ Kinh Hành đến
Nghe đồn mật ong Chù Mậu lành tính
Ngọt thanh
Bảo quản được lâu
Bèn đến đề nghị mua toàn bộ sản lượng
Mùa tới với giá cao
Lão Chù từ chối
Thương nhân tức giận
Ông nghèo đến thế
Sao không bán
Sống giữa rừng
Già rồi còn cần mật để làm gì
Lão chỉ vào đàn ong
Đang bay qua đám hoa dại
Mật không phải của ta
Nó là phần của trời đất
Ta chỉ giữ rút một ít
Còn lại là của ong
Của cây cỏ
Ép lấy hết thì mua sao lấy gì nữa
Đạo trời không cho ai lấy tất cả
Nhiều năm sau
Triệu Bân trở thành
Người nuôi ong giỏi nhất vùng
Ong của cậu không lớn
Nhưng mạnh
Mật ít mà quý
Khi có người hỏi bí quyết
Cậu nói
Ta chỉ làm theo lẽ trời
Như thầy ta đã dạy
Không điều khiển tự nhiên
Chỉ lặng lẽ theo nó
Và sống trong nó
Trước cửa nhà cậu có treo một tấm bảng ngỗ
Khắc tám chữ của láo chu
Đừng lấy hết mật
Đạo để lại phần cho ong
Bài học rút ra
Con người hiện đại thường muốn nhanh
Nhiều
Chiếm hết
Nhưng quên rằng vạn vật đều có giới hạn
Ép quá
Sẽ gãy
Lấy hết
Sẽ mất
Tổ ong
Cũng như đất trời
Chỉ thuận cho ai biết trừng mực
Biết đợi mùa
Biết giữ phần lại cho tự nhiên
Đạo không lấy nhiều
Nên không mất gì
Người sống thuận đạo
Biết đủ
Nên sống lâu
Câu chuyện số 10
Hành trình trở về gốc
Thời xuân thu loạn lạc
Giữa lúc các nước chư hầu tranh bá
Ở thành lỗ đông có một vị đại phu
Tên là Nguyễn Tử Giác
Nổi tiếng với tài trị quốc và lòng chính trực
Khi còn trẻ
Ông từng theo học các bậc thánh hiền
Thông thạo kinh thi
Kinh lễ
Biết đạo trị dân
Hiểu khí vũ của đất trời
Với tài năng và sự liêm chính
Ông nhanh chóng được bổ nhiệm làm tư mã nước lỗ
Phụ trách điều hành các tỉnh
Tổ chức thuế má
Phát triển thủy lợi
Giúp dân làm ăn
Danh tiếng của Nguyễn Tử Giác vang xa
Người trong nước kính trọng
Vua tin dùng
Nhưng chính sự vươn cao của ông lại
Khiến lòng người ganh ghét
Bọn gian thần hợp lực diềm pha
Rồi đổ cho ông tội tự ý
Điều quân không tấu trình
Một đêm nọ
Khi đang xem lại sổ lương
Ông nhận được mật chiếu
Tước bỏ chức quan
Lệnh phải về quê tự kiểm
Không kêu hoàn
Không kháng chỉ
Ông lặng lẽ thu xếp
Đem theo vài quyển sách cũ
Trở về thôn nhỏ dưới chân núi Nam Phong
Nơi cha mẹ ông từng trồng trọt
Sống thanh bạch suốt đời
Người đời tưởng ông gục ngã
Nhưng ông lại thở phào
Như chút được gánh nặng
Ở quê
Nguyễn Tử Giác dựng một căn nhà
Trên cạnh con suối nhỏ
Ngày ngày ông dậy sớm
Chăm ruộng rau
Tưới ràn đậu
Thả cá, pha trà
Và chép lại những đoạn đạo đức kinh
Còn sót trong trí nhớ
Không kẻ hầu
Không thư đồng
Không rào cổng
Ông sống như một láo nông
Vui với đất
Buồn cùng mây
Lấy mùa làm lịch
Lấy chim làm chuông báo sớm
Hàng xóm ban đầu xì xào
Đường đường một vị tư mã nước lỗ
Giờ lại đi trồng rau bán chợ
Nhưng qua thời gian
Ai cũng phải thừa nhận
Ông sống thong rong
Ít bệnh, ít lo
Trẻ con thích
Người giả quý
Người làm ruộng thì học được bao điều về canh tắc từ ông
Một ngày nọ
Người học trò cũ tên Trình Mạc
Nay đã làm quan phủ
Ở huyện Bắc Lỗ
Tìm đến thăm
Thấy Thầy đang lom khom
Bắt sâu trên ràn bí
Anh cảm động rơi nước mắt
Thưa Thầy
Người từng vạch lại bản đồ thùy lợi cả nước
Nay lại nhặt từng con sâu
Sao Thầy không thấy phí hoài
Chí tuệ ấy sao
Người tử giác cười
Khi ta làm quan
Mỗi ngày xử trăm việc
Nhưng chưa từng trồng được một cây
Giờ ta không ra lệnh ai
Nhưng rau ta trồng
Cá ta nuôi
Gió ta nghe
Đất ta thở cùng
Vậy mới là sống
Anh ngạc nhiên
Vậy Thầy không còn mong trở lại chiều sao
Ông gật đầu
Không cần nữa
Khi ta còn trẻ
Tưởng đi càng xa là càng tiến
Giờ già rồi mới hiểu
Cái xa nhất là chỗ ta đã đi qua
Mà không dừng lại để thấy gốc mình ở đâu
Mùa xuân năm ấy
Nước lỗ có nội biến
Vừa mới lên ngôi
Ra chiếu thư mời các hiền tài xưa
Về giúp nước
Trình mặc mang chiếu đến tận tay Thầy
Mong Thầy trở lại
Giữ chức tể tướng
Nhưng ngụy tử giác từ chối
Chỉ viết một câu hồi đáp
Cá lớn khi về biển
Không quay lại vũng ao
Ông sống thêm 8 năm nữa
Trong thanh bình
Trước khi mất ông dặn học trò
Không lập mộ bìa
Không ghi công trạng
Chỉ trôn giữa gốc cây bổ để sau nhà
Trên phiến đá cũ trước nhà ông khắp 4 chữ
Phản giả
Đạo chi động
Trở về là vận động của đạo
Dân trong vùng mỗi khi có điều u út
Lại đến ngồi bên mộ ông
Nói chuyện với gió
Với nước
Như thế ông vẫn đang nghe
Người ta gọi nơi ấy là vườn gốc
Nơi người từng đi xa
Cuối cùng trở về với chính mình
Bài học rút ra
Trong đời
Ta thường tưởng đi xa là lớn
Nhưng lão tử dậy
Phản giả
Đạo chi động
Cây gốc luôn ở phía sau
Người khôn là người biết quay về
Về với bản tâm
Về với sự giản dị
Về với thiên nhiên
Nơi không có tiếng tranh
Không có ngôn tử
Chỉ có sự hiện diện chân thật
Hành trình lớn nhất
Là hành trình trở lại cội nguồn
Chúng ta vừa cùng nhau đi qua
Mười câu chuyện
Là mười lối rẽ
Mười hành trình mười lựa chọn
Nhưng tất cả đều đưa ta về một cội nguồn chung
Sống thuận theo tự nhiên
Lão tử từng viết
Thiên đạo vô thân
Thường giữ thiện nhân
Trời đất không thiên vị ai
Chỉ luôn song hành
Dù bạn là ai
Đang ở đâu
Đang giữa những ngày rực rỡ hay những tháng năm mỏi mệt
Xin hãy thử một lần
Sống chậm lại
Lặng yên quan sát mây trôi
Nước chảy
Cây cỏ đổi mùa
Có thể bạn sẽ nhận ra
Sức mạnh thật sự không đến từ việc cưỡng cầu
Mà từ việc thấu hiểu
Và thuận theo những gì vốn dĩ tự nhiên
Nếu những câu chuyện hôm nay
Đem đến cho bạn đôi chút lặng yên
Giữa ổn ảo
Xin hãy chia sẻ cho những người thân yêu
Và đừng quên đăng ký kênh Cổ học Phương Đông
Để cùng chúng tôi tiếp tục tìm
Về những giá trị an nhiên
Sâu sắc mà cuộc sống hiện đại
Đôi khi khiến ta lãng quên
