Vòng quay định mệnh tiếp tục đưa ông Zelensky vào tình huống khó xử.
Hoàng Hải xin kính chào quý vị.
Kính thưa quý vị, những dấu hiệu mới tiếp tục xuất hiện dần dần để chúng ta có thể nhìn thấy được biến cảnh tương lai của cuộc chiến Ukraina.
Cuối cùng thì, dù là cái đầu nóng hay là cái đầu lạnh, các nhà lãnh đạo đều phải hiểu rằng sẽ không có cách nào để Ukraina giành được chiến thắng.
Chỉ có kịch bản cho việc tổn thất ít hay là tổn thất nhiều hơn mà thôi.
Ở phần cuối của chương trình thì chúng ta sẽ tìm hiểu về một diễn biến mới ở khu vực Nam Á cũng không kém phần nghiêm trọng,
có khả năng tác động đến an ninh toàn cầu. Và ngay sau đây sẽ là nội dung chi tiết.
Tư lệnh quân đội Ukraina công khai đe dọa Zelensky, sẽ hối hận khi nhượng lại lãnh thổ.
Sự kiện quan trọng diễn ra trong tiến trình đàm phán hòa bình là cuộc gặp hôm 26 tháng 4 thứ Bảy giữa ông Trump và ông Zelensky tại Rome trong lễ tang của giã hoàng.
Đây là cuộc gặp đầu tiên của họ kể từ khi nổ ra tranh cãi gây cắt tại phòng bầu dục vào hôm 28 tháng 2 dẫn đến xung đột giữa Trump và Kiev.
Cuộc gặp diễn ra theo hình thức một đối một, mặc dù tổng thống Pháp Macron đã cố gắng tham gia nhưng bị Trump từ chối.
Chi tiết cuộc trò chuyện giữa hai vị tổng thống Mỹ và Ukraina này thì vẫn chưa được tiết lộ. Chỉ có một đoạn clip ngắn ghi lại khoảnh khắc.
Tờ Daily Mail đã dẫn lời chuyên gia đọc khẩu hình tiết lộ rằng Zelensky đã nói với Trump như sau,
Tôi muốn ngài làm điều đó nhưng không phải theo cách này.
Trump sau đó cũng được cho là đã trả lời. Đó là một chiến lược rất thú vị, ông có thể yên tâm.
Việc Trump loại Macron ra khỏi cuộc trò chuyện cũng cho thấy,
ông ấy tin rằng Zelensky đã chịu tác động từ đồng minh châu Âu để từ chối kế hoạch của Mỹ một ngày trước đó.
Liệu Trump có thành công với kế hoạch hòa bình của mình hay không thì sẽ cần một khoảng thời gian sắp tới để trả lời.
Tuy nhiên, có những dấu hiệu gián tiếp cho thấy Zelensky đã đồng ý về điều gì đó với Trump.
Bằng chứng là cả Trump và Zelensky đều nói rằng cuộc trao đổi diễn ra khá tốt đẹp.
Thứ hai, đó là khi được hỏi rằng liệu Zelensky có sẵn sàng từ bỏ Trump hay không.
Ông Trump đã trả lời khẳng định, Tôi nghĩ như vậy.
Cần phải lưu ý là vấn đề công nhận việc xác nhập bán đảo Trump là một trong những mút thắt gai góc nhất
và là lý do chính khiến cho Kiev cùng với giới lãnh đạo châu Âu phản đối kế hoạch của Trump.
Mặc dù cả Ukraine và truyền thông dòng chính phương Tây đang quảng bá là Trump hiện đang ngả theo Zelensky
và đang tức giận cáo buộc Nga phá hoại các thỏa thuận hòa bình bằng việc không kích vào Ukraine.
Nhưng mà điều thú vị là không có tuyên bố nào từ chính quyền Nga chỉ trích Mỹ.
Về bản chất thì Điện Kremlin đã làm ngơ trước những chỉ trích của Trump.
Điều đó có nghĩa là họ không cảm thấy bất kỳ thay đổi nào trong tâm trạng của Trump và có định tiếp tục đàm phán với Mỹ.
Cũng cần lưu ý là, kể từ thời điểm diễn ra cuộc họp trong váy 15 phút tại Vatican,
hầu như truyền thông không còn đề cập đến văn bản sửa đổi mà ông Zelensky cùng với các đồng minh châu Âu đề xuất
đối với kế hoạch hòa bình của Trump.
Bản thân Trump cũng không cho thấy ông ấy có ý định thay đổi kế hoạch của mình theo bất kỳ cách nào.
Mà ngược lại, Trump thậm chí còn tuyên bố rằng Zelensky đã đồng ý từ bỏ Crimea.
Có vẻ như là ông Zelensky đã hứa sẽ chấp nhận kế hoạch hòa bình của Trump tại cuộc họp ở Vatican.
Câu nói của ông Zelensky,
Tôi muốn Ngài làm điều đó nhưng không phải theo cách này,
được chuyên gia khẩu hình diễn giải như sau.
Tôi nhìn chung là đồng ý với Ngài.
Nhưng mà chúng ta hãy nghĩ về cách để chúng ta trình bày vấn đề này
để tình hình không có vẻ quá gây ảnh hưởng đối với tôi.
Hàm ý là Zelensky lo mình sẽ phải hứng chịu cơn bão phẫn nội trong dân chúng
vì đã từng hứa hẹn là sẽ giành lại được Crimea.
Việc ông Zelensky có thể đồng ý với Trump về vấn đề Crimea
không có nghĩa là Kiev hay là châu Âu từ bỏ hoàn toàn các nỗ lực phá hoại kế hoạch của Trump.
Nhưng mà bây giờ đây thì hoàn cảnh của họ cũng đã khó khăn hơn trước đây.
Tờ The Times vào hôm 26 tháng 4 nhận định rằng thỏa thuận này rất tệ,
trái ngược với tất cả luật pháp quốc tế và phép lịch sự cơ bản.
Nhưng mà Ukraine hoặc là các đồng minh phương Tây khác
không thể cải thiện các điều khoản khi Trump vẫn đang còn ở nhà trắng.
Tờ này cũng nêu ra một số điểm chính bất lợi khác.
Chẳng hạn như là Ukraine không thể tiến hành chiến tranh
nếu như không có sự hỗ trợ của Mỹ
và châu Âu không có khả năng thay thế viện trợ của Mỹ,
đặc biệt là trong lĩnh vực phòng khẩu.
The Times kết luận như sau.
Nếu như Ukraine tiếp tục chiến đấu,
có mọi lý do để tin rằng vào một thời điểm nào đó trong tương lai
thì các nhà lãnh đạo của nước này cuối cùng sẽ buộc phải chấp nhận những điều khoản,
thậm chí còn khó khăn hơn.
Trong khi đó, tờ Financial Times cho biết Kiev và các đồng minh châu Âu lo ngại rằng
Mỹ có thể rút khỏi các cuộc đàm phán giải quyết xung đột ở Ukraine trong tuần này
nếu như kế hoạch hòa bình thất bại.
Một quan chức châu Âu khác cho biết
Trump đang tạo ra một tình huống để ông ấy có cớ bỏ đi
và để Ukraine và chúng tôi, châu Âu, tự giải quyết vấn đề.
Về phía Nga, bất chấp những lời chỉ trích từ Trump giống như truyền thông phương Tây cố tình thổi phỏng,
Kremlin lại càng ngày càng phát đi tín hiệu về khả năng đạt được thỏa thuận hòa bình.
Ngoại trưởng Nga Lavrov tuyên bố rằng ông ấy sẵn sàng ký kết thỏa thuận.
Sau cuộc gặp giữa Putin và Whitkoff,
Điện Kremlin cho biết họ sẵn sàng đàm phán trực tiếp với Ukraine.
Dù vậy, vẫn có một số quan điểm vẫn chưa được Mỹ và Nga thống nhất hoàn toàn.
Ví dụ như là Nga đã lên tiếng phản đối việc chuyển giao nhà máy điện hạt nhân Zaporozhye
cho người Mỹ quản lý.
Nhưng mà điều đáng chú ý là vào cuối tuần qua hôm 26 tháng 4,
Nga chính thức tuyên bố đã trục xuất toàn bộ quân đội Ukraine ra khỏi khu vực Kursk.
Đây là một thông điệp cực kỳ tinh tế nếu như chúng ta nhớ lại rằng trước đó,
Điện Kremlin đã từng tuyên bố rằng một trong những điều kiện chính của Moscow
để đồng ý ngừng bắn dọc theo tiền tuyến,
đó là Kiev phải rút quân ra khỏi lãnh thổ Kursk.
Do đó, tuyên bố của Tổng thống Putin về việc giải phóng hoàn toàn khu vực này
cũng được giới quan sát coi là một trong những yếu tố chuẩn bị ngừng bắn của Nga.
Đặc biệt là vào hôm qua 28 tháng 4,
ông Putin lại ra lệnh ngừng bắn tạm thời 3 ngày ở Ukraine
nhân dịp kỷ niệm ngày chiến thắng của Nga diễn ra vào tuần tới.
Lệnh ngừng bắn kéo dài 3 ngày này sẽ đánh dấu thời gian ngừng bắn dài nhất trong cuộc chiến,
diễn ra sau lệnh ngừng bắn kéo dài 30 giờ vào dịp lễ phục sinh.
Tuyên bố cho biết lệnh ngừng bắn là vì lý do nhân đạo.
Nga chỉ ra rằng lệnh ngừng bắn này chủ yếu là để báo hiệu với chính quyền Trump
người Nga đang gửi một tín hiệu đến thế giới bên ngoài.
Chúng tôi yêu chuộng hòa bình và họ ở Ukraine là những kẻ khủng bố,
tức là ám chỉ đến vụ ám sát tướng Mokalev gần đây.
Tín hiệu này cũng được xác nhận là gửi đến chính Tổng thống Mỹ với hàm ý rằng
người Nga chúng tôi đang cố gắng.
Nói tóm lại, các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh đang có tiến triển tốt đẹp
dù cho tình hình vẫn còn rất mong manh.
Điều đó thể hiện ở một điểm mấu chốt là liệu Tổng thống Zelensky
có thực sự sẵn sàng công nhận Crimea là của Nga,
cũng như sẵn sàng đối mặt với các cuộc tấn công,
thậm chí có thể là các nỗ lực ám sát từ chính phe phái cực đoàn Tân quốc xã
hoặc là các chỉ huy quân đội của ông ta hay không.
Trong khi người dân Ukraine dường như muốn có một sự thỏa hiệp để kết thúc chiến tranh,
thì vẫn còn đó những chiến binh thuộc tiểu đoàn Tân phát siết Azov và đồng bọn
đang điều hành ở Kiev.
Và lập trường của họ vẫn là không được thỏa hiệp bất cứ điều gì.
Cuộc chiến này phải tiếp tục, ngay cả khi lực lượng Ukraine đang bị đánh tời tả.
Một đoàn clip đã ghi lại lời cảnh báo của một chỉ huy lứa đoàn quân đội Ukraine
công khai đe dọa ông Zelensky trên một chương trình truyền hình Ukraine.
Viên chỉ huy này cảnh báo Zelensky không được đàm phán với Nga,
không được nhượng bộ lãnh thổ và đe dọa nếu như còn cố tình thì Tổng thống sẽ phải hối hận.
Sau hơn 3 năm chiến tranh, thời điểm này thì Tổng thống Zelensky
đang trong tình thế bế tắc và nguy hiểm.
Như là ông ấy đã từng phải đối mặt khi bắt đầu nhiệm kỳ Tổng thống vào tháng 4 năm 2019.
Lúc đó, ông Zelensky đã giành chiến thắng bất ngờ.
Phần lớn là nhờ vào cam kết hòa bình với Nga và ký kết thỏa thuận Minsk.
Nhưng mà ông ấy không ngờ rằng sẽ phải đối mặt với nhóm quyền lực
theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan trong chính quyền của mình.
Ngay sau khi đắc cử thì Tổng thống Zelensky tuyên bố
ông ấy sẽ khởi động lại các cuộc đàm phán hòa bình với phe ly khải ở Donbass
và sẽ tiếp tục đi theo hướng đàm phán hòa bình Minsk để tiến tới một lệnh ngừng bắn.
Giữa lãnh đạo theo chủ nghĩa tân fascist lúc đó đã thách thức ông Zelensky,
cảnh báo rằng nếu như ông ta thực hiện lệnh ngừng bắn như cam kết trong chiến dịch tranh cử
thì sẽ dẫn đến một cuộc biểu tình bạo loạn.
Nghiêm trọng hơn, Dimitro Daros là lãnh đạo nhóm Right Sector
theo tân fascist còn đe dọa.
Zelensky sẽ mất mạng, sẽ bị treo cổ nếu thực hiện cam kết đó.
Mặc dù thỏa thuận Minsk chỉ là một hình thức câu giờ
mà NATO tạo ra cho Kyiv tái vũ trang,
nhưng ít nhiều thì về mặt danh nghĩa nó cũng tiến tới một giải pháp thương lượng
với mong muốn tự trị cho dân chúng tại Donbass.
Rõ ràng rằng, thời điểm ấy thì Tổng thống Zelensky vừa phải đối mặt
với đe dọa bạo lực từ chủ nghĩa tân fascist tại Kyiv,
mặt khác lại phải đối mặt với cuộc chiến đang diễn ra ở Donbass
và cuộc xung đột với Nga sẽ còn xảy ra sớm hơn
nếu như ông ấy từ chối thực hiện thỏa thuận Minsk,
cũng như giữ nguyên ý định gia nhập NATO.
Ở thời điểm hiện tại, sau 38 tháng Nga tấn công Ukraine,
Zelensky tiếp tục ở trong tình huống nguy hiểm tương tự.
Các hoạt động phòng thủ của quân đội Ukraine có kết quả tồi tệ.
Chính quyền Zelensky không những không giành lại được lãnh thổ,
mà còn mất thêm nhiều lãnh thổ hơn.
Ông ấy cũng đang phải đối mặt với lựa chọn khó khăn
là tiếp tục cuộc chiến hay là đàm phán để kết thúc xung đột.
Nếu như lựa chọn phương án tiếp tục chiến đấu,
đồng nghĩa là Zelensky sẽ phải mất đi sự hỗ trợ của Mỹ
và phải trông chờ vào châu Âu.
Không giống như Nga, Ukraine hoàn toàn phụ thuộc
Nhưng mà châu Âu cũng có giới hạn của mình
và cũng sẵn sàng ra điều kiện rằng
nếu như Ukraine yêu cầu họ cung cấp thêm các vũ khí tiên tiến hơn,
thì Ukraine phải đạt được những lợi ích trên chiến trường.
Và điều này là quá mức với Kiev hiện tại.
Một cuộc chiến kéo dài khiến châu Ukraine gần như không có trẻn vọng chiến thắng
và cái giá phải trả đó là sẽ mất đi nhiều nhân mạng và lãnh thổ hơn.
Nhưng mà nếu như đồng ý hòa bình,
thì ông ấy lại lo sợ phản ứng của nhóm lãnh đạo tần fascist.
Vì vậy, việc Tổng thống Zelensky lựa chọn phương án nào vào thời điểm này
cũng là điều tệ hại giống như thời điểm năm 2019.
Có thể nói rằng, số phần của Tổng thống Zelensky và của đất nước ông ấy
mong manh như mảnh trào trước gió.
Thổ Nhĩ Kỳ viện trợ quân sự cho Pakistan,
NATO có động thái chống lại Ấn Độ vì quốc gia này ủng hộ Putin.
Sau 3 ngày liên tiếp có báo cáo về tiếng súng nổ
tại các tiền đồn quân đội dọc theo khu vực biên giới tranh chấp,
Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan tuyên bố vào hôm 28 tháng 4 rằng
một cuộc xâm lược quân sự của Ấn Độ sắp xảy ra.
Một cuộc chiến ngôn từ dữ dội đã nổ ra kể từ vụ tấn công khủng bố ở Kashmir
vào hôm 25 tháng 4 khiến cho 26 du khách Ấn Độ bị hành quyết
sau khi những tay súng xác định họ là người Hindu.
Chính phủ Ấn Độ đã nhanh chóng cáo buộc Pakistan che giấu
những tay khủng bố Hồi giáo này, và phía Pakistan ngay lập tức bác bỏ điều đó.
Hai quốc gia lãng riêng cùng sở hữu vũ khí hạt nhân đã tiến hành
hai cuộc chiến tranh trong quá khứ vì tranh chấp khu vực Kashmir
và hiện tại đang có nối lo về một cuộc chiến tranh khác có thể sớm xảy ra
sau khi đã xuất hiện video ghi lại cảnh cả hai bên gửi quân tiếp viện
bao gồm cả không quân dọc theo đường biên giới mà họ đang quản lý.
Và điều đáng báo động hơn nữa đó là vấn đề sử dụng vũ khí hạt nhân
đã được nêu ra trong cuộc phỏng vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan
Khawaja Muhammad Asif.
Ông này cho biết Pakistan đang trong tình trạng báo động cao
và sẽ chỉ sử dụng kho vũ khí hạt nhân của mình
nếu như có mối đe dọa trực tiếp đến sự tồn tại của chúng tôi.
Về phía quân đội Ấn Độ thì họ thông báo là đã có vụ nổ súng vô cớ
do phía Pakistan khởi xướng dọc theo đường kiểm soát Kashmir.
Pakistan không xác nhận cũng không phủ nhận cáo buộc này.
Tờ New York Times đưa tin hôm 26 tháng 4 rằng
lính Pakistan đã nổ súng vào một vị trí của Ấn Độ trước
và Ấn Độ đã đáp trả tương tự.
Cuộc giao tranh diễn ra trong thời gian ngắn và không có thương vọc.
Trong bối cảnh căng thẳng này thì truyền thông Ấn Độ hôm 28 tháng 4 đưa tin
có một quốc gia đang hỗ trợ quân sự trong Pakistan
sau vụ tấn công khủng bố Pahagab, đó chính là Thổ Nhĩ Kỳ.
Và đây được cho là một diễn biến vô cùng đáng lo ngại.
Việc gửi 6 chiếc máy bay C-130 đến các sân bay Pakistan
cho thấy sự hỗ trợ tích cực của Ankara đối với Islamabad
sau vụ khủng bố gây chấn động khu vực.
Điều đáng lo ngại nhất đó là Thổ Nhĩ Kỳ chính là một thành viên NATO
và hiện tại đang công khai cung cấp viện trợ quân sự cho Pakistan.
6 chiếc máy bay vận tải của không quân Thổ Nhĩ Kỳ
đã hạ cánh tại một căn cứ không quân ở Islamabad
cùng với một chiếc máy bay C-130 khác hạ cánh tại Karachi
vào hôm 27 tháng 4, trở theo một lượng thiết bị quân sự không được tiết lộ.
Điều này đã được phía Ấn Độ nhìn nhận rằng là một hành động có chủ đích
nhằm tăng cường thế trận phòng thủ cho Pakistan.
Nó đặt ra những câu hỏi quan trọng,
NATO có biết về hành động của Thổ Nhĩ Kỳ hay không?
Và có thể có 2 phương án để trả lời.
Một là các đồng minh NATO biết về việc Thổ Nhĩ Kỳ chuyển giao vũ khí cho Pakistan.
Với việc NATO hoạt động theo các nguyên tắc về an ninh tập thể và chống khủng bố,
thì động thái cung cấp vũ khí cho một quốc gia bị cáo buộc là nuôi dưỡng chủ nghĩa khủng bố
có thể gây căng thẳng sâu sắc trong mối quan hệ của Thổ Nhĩ Kỳ
với các thành viên trong liên minh.
Việc Thổ Nhĩ Kỳ viện trợ quân sự cho Pakistan sau một cuộc tấn công khủng bố lớn
có thể bị coi là sự phản bội các giá trị nền tảng
trong lĩnh vực chống khủng bố của NATO.
Trường hợp thứ 2 đó là NATO có thể đã làm ngơ để tự Thổ Nhĩ Kỳ quyết định công việc của họ.
Đồng thời, Ấn Độ cũng là một trong những quốc gia
mà phe diều hâu tại châu Âu không hề hài lòng
khi mà nước này luôn giữ vững lập trường trung lập trong cuộc chiến Ukraine
và vẫn giao thương với Nga bất chấp các lệnh trừng phạt của phương Tây.
Chúng ta sẽ cùng tiếp tục theo dõi các diễn biến căng thẳng giữa hai quốc gia
Ấn Độ và Pakistan trong những ngày tới.
Và vài bình luận ngày hôm nay của chúng tôi cũng xin được kết thúc tại đây.
Cảm ơn quý vị đã quan tâm theo dõi. Xin chào và hẹn gặp lại trong các chương trình tiếp theo.