TTV: Con số kỳ lạ nhất của Toán học - Số đơn vị ảo hay SỐ PHỨC là gì? IMAGINARY NUMBER!

Toán Thú Vị
29 người theo dõi
26 thg 4, 2025
Kênh chia sẻ về những điều lý thú trong toán học như: câu đố vui, các phương pháp tính toán, mẹo tính toán, bài toán nhanh, IQ test, những bài toán vui, hóc búa và cả những sai lầm trong toán học.
Chúng ta đã biết số thực là gì?
Đây là những con số có thể được biểu diễn trên trục số.
Chúng ta cũng biết rằng số thực được sử dụng rộng rãi
và được phân loại dưới 2 dạng số hữu tỷ và số vô tỷ.
Số hữu tỷ là những số có thể được biểu diễn
dưới dạng tỷ số của 2 số nguyên không có nhân tử chung.
Mặt khác, số vô tỷ không thể được biểu thị bằng tỷ số của 2 số nguyên
và chúng được biểu thị bằng ký hiệu thập phân.
Chúng là những số thập phân vô hạn không tuần hoàn.
Nhưng còn bất kỳ loại số nào nữa không mà bạn biết?
Loại số mà chúng ta vẫn chưa tìm hiểu?
Trước khi bạn trả lời câu hỏi đó, hãy để tôi hỏi bạn một câu hỏi.
Bạn đã bao giờ nghĩ đến một số mà khi bình phương cho kết quả là số âm?
Hay chính xác là một số mà khi nhân với chính nó sẽ cho một số âm?
Hãy thử nó nhé!
Bạn có thể đã thử một vài lựa chọn.
Tôi ví dụ 3 x 3 là 9.
5 x 5 là 25.
Một kết quả dương.
3 x 3 là 3.
Vẫn dương.
Thật không may mắn, chúng ta sẽ tìm hiểu điều này.
Chúng ta đã học phương trình bậc 2 ở trường trung học cơ sở.
Ta biết rằng, nếu x bình phương trừ 9 bằng 0,
thì x bằng 3 hoặc âm 3.
Bây giờ, hãy thử tìm một nghiệm để x bình phương cộng với 1 bằng 0.
Không khả thi.
Bạn nghĩ không có giải pháp nào cho vấn đề này.
Đừng lo lắng nếu bạn không thể có được trả lời cho 2 câu hỏi này.
Hãy hiểu tình hình bây giờ.
Bất cứ khi nào chúng ta xếp bình phương của một số,
hay là x,
kết quả luôn là dương.
Cho dù số x là số thực dương hoặc số âm.
Và chúng ta đã biết rằng một số âm không thể có căn bậc 2.
Vì vậy, nếu chúng ta có một số như âm 9,
chúng ta nói rằng căn bậc 2 của âm 9 không tồn tại.
Bạn có nhớ điều đó trong khi tìm nghiệm của một phương trình bậc 2?
Phương trình sử dụng công thức này.
Nếu delta bằng b bình phương trừ đi 4ac là âm.
Chúng ta nói rằng phương trình vô nghiệm.
Và dựa trên những gì chúng ta đã nghiên cứu trước đó.
Với x bình phương cộng với 1 bằng 0 sẽ không có có nghiệm nào.
Vì giá trị của delta là âm 4.
Tại sao chúng ta lại làm điều này?
Vấn đề ở đây là gì?
Thật đơn giản.
Vì căn bậc 2 của âm 1 không tồn tại đối với chúng ta.
Chúng ta đã nói rằng không có nghiệm cho phương trình x bình phương cộng với 1 bằng 0.
Tuy nhiên, vào thế kỷ 16,
nhà toán học tên là Cajan.
Người đầu tiên bắt đầu nghĩ về các nghiệm của phương trình bậc 2 với delta âm.
Ngay sau đó, những người khác cũng bắt đầu nghiên cứu vấn đề này.
Và vào cuối thế kỷ 18, Euler một nhà toán học người Thụy Sĩ.
Ông đã cho căn bậc 2 của âm 1 bằng y.
Và gọi nó là đơn vị ảo, hay là số phức.
Đây là một số được cho là không thể, và chỉ là thứ mà chúng ta tưởng tượng.
Vì vậy, y được giả định là một số có bình phương bằng âm 1.
Bây giờ, bạn sẽ có thể trả lời hai câu hỏi.
Bạn có thể nghĩ ra một con số mà khi bình phương kết quả là một số âm không?
Vâng, đó là y.
Nếu căn bậc 2 của âm 1 là y,
thì y nhân với y, hay y bình phương là gì?
Nó là căn âm 1 lần căn âm 1.
Nhiều đó cho chúng ta âm 1.
Bạn đã hiểu rồi chứ?
Chúng ta lấy một số âm bằng cách bình phương căn bậc 2 chính nó.
Và câu hỏi tiếp theo là
bạn có thể tìm ra câu trả lời cho x bình phương cộng với 1 bằng không?
Câu trả lời là có.
Chuyển một sang vế bên tay phải.
Ta được x bình phương bằng âm 1.
Lấy căn bậc 2 ở cả hai vế ta nhận được giá trị của x bằng căn của âm 1,
hoặc trừ căn của âm 1,
hay x chính bằng cộng trừ y.
Vì vậy, những gì chúng ta học được ở trường không sai.
Phương trình này không có nghiệm là số thực.
Nó có nghiệm là một số ảo.
Đó là khái niệm về những con số ảo dành cho bạn.
Nhưng hãy đợi.
Chúng ta đã hiểu khái niệm về căn bậc 2 của âm 1.
Nhưng nếu số đó là căn bậc 2 của âm 7,
hoặc căn bậc 2 của âm 9 thì sao?
Đó sẽ là những gì chúng tôi sẽ đề cập trong video tiếp theo.
Cảm ơn các bạn đã theo dõi.
Hãy để lại những chia sẻ phía dưới và đăng ký kênh để cập nhật các video hấp dẫn.
