"Thế Giới Hoảng Loạn" Vì Thuế Quan, Lãnh Đạo Việt Nam Họp Khẩn Tìm Giải Pháp Cho 35.000 Tỷ Xuất Khẩu

GIỚI QUÝ TỘC
24 người theo dõi
"Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, ngay sau khi nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai, đã ký sắc lệnh áp thuế quan mới nhắm vào ba quốc gia Đông Dương – Việt Nam, Lào và Campuchia – trong nỗ lực tái định hình chính sách thương mại của Mỹ theo hướng “Nước Mỹ trên hết”. Sắc lệnh này áp mức thuế nhập khẩu cao ngất ngưởng lên hàng hóa từ các nước này khi vào thị trường Mỹ, với Việt Nam chịu mức thuế nặng nhất: 46%. Động thái này được xem là bước đi quyết liệt nhằm giảm thâm hụt thương mại của Mỹ và bảo vệ các doanh nghiệp nội địa. Ngay trong hôm nay, giá dầu, vàng đồng, quặng sắt đã đồng loạt tăng mạnh.
""Thế Giới Hoảng Loạn"" Vì Thuế Quan, Lãnh Đạo Việt Nam Họp Khẩn Tìm Giải Pháp Cho 35.000 Tỷ Xuất Khẩu
#tinnong #donaldtrump #vietnam"
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, ngay sau khi nhậm chức nhiệm kỳ thứ 2,
đã ký xác lệnh áp thuế quan mới nhắm vào 3 nước Đông Dương, Việt Nam, Lào và Campuchia
trong nỗ lực tái định hình chính sách thương mại của Mỹ theo hướng nước Mỹ là trên hết.
Xác lệnh này áp mức thuế nhập khẩu cao ngất ngưởng lên hàng hóa từ các nước này khi vào thị trường Mỹ,
với Việt Nam chịu áp mức thuế nặng nhất là 46%.
Động thái này được xem là bước đi quyết liệt nằm giảm thâm mùa thương mại của Mỹ và bảo vệ các doanh nghiệp nội địa.
Ngay trong hôm nay, giá giàu, vàng đồng, quặng sắt đã đủng loạt tăng mạnh.
Theo Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ USTR, Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 10 của Mỹ,
với kim ngoạch xuất khẩu sang Mỹ đạt 123 tỷ đô trong năm 2024,
trong khi thạng dư thương mại với Mỹ lên tới gần 100 tỷ đô.
Xác lệnh thuế quan này nằm trong chiến lược lớn hơn của ông Trump,
nhằm đến nhiều quốc gia khác như Trung Quốc là 34%, Liên minh châu Âu 20-26%,
Nhật Bản và Hàn Quốc. Tuy nhiên, Việt Nam nổi lên như một mục tiêu trọng tâm do tốc độ tăng trưởng
xuất khẩu sang Mỹ quá nhanh và vai trò ngày càng lớn trong chuỗi công ung toàn cầu.
Quyết định này không chỉ gây sốc cho khu vực Đông Nam Á,
mà còn làm giấy lên lo ngại về một cuộc chiến thương mại toàn cầu mới.
Việt Nam từ lâu đã nằm trong tầm ngắm của chính quyền Trump, bắt đầu từ nhiệm kỳ đầu tiên
vào năm 2017-2021, khi Mỹ đã áp thuế trong bán phá giá lên thép và nhôm Việt Nam,
với mức thuế kỷ lục là 456%. Một trong những lý do chính là cáo buộc Việt Nam trở thành
cửa ngõ để hoàng hóa Trung Quốc lách thuế quan của Mỹ thông qua việc chuyển tải.
Dù Việt Nam đã tăng phường kiểm soát gian lận xuất xứ,
các biện pháp này chưa đủ sức để thuyết phục Washington.
Thứ hai, thạng dư thương mại khổng lồ của Việt Nam với Mỹ là nguyên nhân trực tiếp khiến nước này bị
nhằm đến. Với gần 100 tỷ đô thạng dư trong năm 2024, Việt Nam bị Mỹ coi là một trong những quốc gia
gây mất cân bằng thương mại nghiêm trọng nhất. Các vật hàng chủ lực như dệt may, điện tử,
giày dép và nông sản, bôn chiếm phần lớn kim ngạch xuất khẩu đều nằm trong danh sách bị áp thuế 46%.
Ông Robert Lighthizer, đại diện thương mại Mỹ dưới thời Trump từng cảnh báo,
Việt Nam đang thay thế Trung Quốc để trở thành vấn đề thương mại lớn tiếp theo của chúng ta.
Thứ ba, sự phát triển kinh tế thân tốc của Việt Nam trong thập kỷ qua đã khiến Mỹ lo ngại.
Từ một nền kinh tế nhỏ, Việt Nam đã vươn lên thành trung tâm sản xuất quan trọng của thế giới,
thu hút các tập đoàn lớn như Samsung, Intel và Nike nhờ chi phí lao động thấp và chính sách ưu đại đầu tư.
Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu sang Mỹ trung bình là 20% mỗi năm, kể từ năm 2015 là minh chứng
cho sự bứt phá này, nhưng cũng khiến Việt Nam trở thành cái gai trong mắt của chính quyền Trump.
Lào chỉ xuất khẩu khoảng 200 triệu đô sang Mỹ, chủ yếu là dệt may và gỗ,
trong khi Campuchia lại đạt 8 tỷ đô, tập trung vào ngành dệt may và giấy dép.
Tuy nhiên, cả ba nước này đều bị Mỹ chỉ trích vì phụ thuộc kinh tế vào Trung Quốc,
một yếu tố khiến họ không thoát khỏi làn sóng thuế quan.
Ngành dệt may và giấy dép, muốn sử dụng hàng triệu lao động,
sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề khi hàng hóa mất khả năng cạnh tranh tại Mỹ.
Các tập đoàn lớn như Nike, Adidas và Samsung vôn chiếm hơn 50% giá trị xuất khẩu của Việt Nam
có thể cân nhắc chuyển nhà máy sang Ấn Độ, Hàn Quốc hoặc Indonesia để tránh thuế.
Ví dụ, Nike hiện đang sản xuất 50% giấy dép tại Việt Nam,
nhưng nếu thuế 46% khiến giá bán tại Mỹ tăng cao,
họ có thể chuyển dây chuyền sang Ấn Độ, nơi chi phí lao động tương đương nhưng không chịu thuế nặng như vậy.
Điều này sẽ làm giảm dòng bốn FDI, vôn chiếm 20% GDP của Việt Nam.
Ngành nông sản như cà phê, hạt điều và thủy sản cũng không tránh khỏi tác động.
Một năm, dân trồng cà phê ở Đắk Lắk hiện đang bán 1 tấn cà phê với giá 50 triệu đồng cho thị trường Mỹ.
Nếu thuế làm giảm nhu cầu, giá có thể tụt xuống chỉ còn 30 triệu đồng 1 tấn, khiến cho họ thua lỗ nặng.
Các công ty nhỏ trong ngành diệt may và giề dép vốn không có khả năng chuyển hướng sang thị trường khác
như châu Âu hay Nhật Bản sẽ đối mặt với nguy cơ bị phá sản.
Khi xuất khẩu giảm, nguồn ngoại tệ thu vấy thơn, đồng Việt Nam đồng có thể mất giá.
Việc này sẽ khiến hàng hóa nhập khẩu như xăng dầu, điện thoại và máy móc tăng vọt.
Theo Ngân hàng Thế giới, xuất khẩu 90% GDP của Việt Nam, trong đó Mỹ là thị trường lớn nhất với gần 30% kim ngạch.
Mức thuê 46% có thể khiến GDP giảm từ 5-7% trong năm 2025 nếu như không có biện pháp ứng phó kịp thời.
Ông Nguyễn Văn Toàn, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam,
VAFIE cảnh báo đây là cú sốc lớn nhất đối với kinh tế Việt Nam kể từ khủng hoảng tài chính năm 2008.
Bộ Công thương đã bày tỏ quan ngại sâu sắc và kêu gọi Mỹ đàm phán.
Chính phủ đang xem xét đa dạng hóa thị trường qua các hiệp định như EVFTA và CPTPP, nhưng quá trình này cần thời gian.
Khi Tổng thống Donald Trump ký xác lệnh áp thuê quan mới lên 3 nước Đông Dương,
câu hỏi đặt ra là liệu Việt Nam có thực sự là mục tiêu của chính sách thương mại này hay đây chỉ là một đòn gián tiếp nhắm vào Trung Quốc?
Với chính sách ngoại giao cây tre linh hoạt và vai trò ngày càng lớn trong việc trung chuyển hàng hóa Trung Quốc,
Việt Nam dường như đang bị cuốn vào làn danh giữa cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung.
Việt Nam từ lâu đã nổi tiếng với chính sách ngoại giao cây tre, mềm dẻo nhưng kiên cường,
biết cách cân bằng quan hệ với các cường quốc mà không nghiêng hẳn với bên nào.
Trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Trung leo thang, Việt Nam đã duy trì mối quan hệ chiến lược với cả hai nước,
vừa là đối tác thương mại lớn của Mỹ, vừa là láng giềng kinh tế quan trọng của Trung Quốc.
Đối với Hoa Kỳ, Việt Nam là 110 đối tác thương mại toàn cầu, với kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ đạt 123 tỷ đô trong năm 2024,
theo số liệu từ văn phòng đại diện thương mại Hoa Kỳ USDA.
Thẳng dư thương mại gần 100 tỷ đô với Mỹ là minh chứng cho mối quan hệ kinh tế ngày càng sâu sắc.
Việt Nam cũng tham gia các hiệp định do Mỹ hậu thuẫn về Hiệp định Đối tác Toàn cầu và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương
đồng thời đón nhận đầu tư từ các tập đoàn lớn của Mỹ như Intel hay Nike.
Quan hệ ngoại giao được nâng cấp lên đối tác chiến lược toàn diện vào năm 2023, cho thấy sự tin cậy chính trị giữa hai bên.
Trong khi đó, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam,
với tổng kim ngạch thương mại song phương đạt 170 tỷ đô trong năm 2024, theo Tổng cục Hải quan Việt Nam.
Trung Quốc không chỉ cung cấp nguyên liệu thô như vải hay linh kiện điện tử,
mà còn là thị trường tiêu thụ lớn cho nông sản và hàng hóa Việt Nam.
Chính sách cây che này đã giúp Việt Nam tránh đối đầu trực diện với bất kỳ bên nào,
nhưng cũng đặt Việt Nam vào thế khó khi Mỹ và Trung Quốc xung đột.
Khi ông Trump áp thuê 46% lên hàng hóa Việt Nam,
nhiều nhà phân tích cho rằng đây không chỉ là biện pháp trừng phạt Việt Nam về thạng dư thương mại,
mà còn là cách Mỹ gián tiếp gây áp lực lên Trung Quốc,
quốc gia bị nghi ngờ đứng sau dòng hàng hóa đội lốt Việt Nam để vào Mỹ.
Từ khi cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung bùng nổ vào năm 2018,
Trung Quốc đã phải đối mặt với mức thuế nhập khẩu trung bình từ 25%.
Để tranh thuế, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc đã chuyển hướng đầu tư và xuất khẩu sang Việt Nam,
tận dụng chi phí lao động thấp, chính sách ưu đãi và vị trí điện lý gần kề.
Đầu tư trực tiếp nước ngoài, FDI từ Trung Quốc vào Việt Nam đã tăng vọt trong thập kỷ qua.
Theo bộ kế hoạch và đầu tư Việt Nam, tính đến năm 2024, Trung Quốc, bao gồm cả Hồng Kông,
là một trong năm nhà đầu tư lớn nhất tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký hơn 26 tỷ đô.
Các khu công nghiệp ở miền Bắc như Bắc Giang, Hải Phòng và Quảng Ninh
đã trở thành điểm đến yêu thích của các doanh nghiệp Trung Quốc.
Công ty Gothic, nhà sản xuất linh kiện điện tử lớn của Trung Quốc,
vốn cung cấp tay nghe AirPods cho Apple, đã chuyển một phần dây chuyền từ Trung Quốc
sang Bắc Giang vào năm 2019.
Đến năm 2024, 70% sản lượng tay nghe của Gothic đã xuất sang Mỹ bằng nhãn hiệu Made in Vietnam,
dù nguyên liệu chính vẫn nhập từ Trung Quốc.
Một nhà cung cấp khác của Apple, Luxair đã đổi tư hơn 1 tỷ đô vào nhà máy tại Bắc Ninh.
Sản phẩm dây cáp và linh kiện từ đây xuất khẩu sang Mỹ đã tăng 300% từ năm 2020 đến năm 2024,
phần lớn sử dụng nguồn nguyên liệu từ Trung Quốc.
Trung Quốc vốn bị Mỹ áp thuế trong bàn phá giá 25% được chuyển qua Việt Nam dưới dạng thép cán nguội
hoặc da công nghệ rồi xuất sang Mỹ với nhãn sản xuất tại Việt Nam.
Vào năm 2020, Mỹ đã điều tra và áp thuế 456% lên thép Việt Nam vì nghi ngờ ra lận xuất xứ.
Các doanh nghiệp Trung Quốc chiếm khoảng 15% tổng số 4 FDI tại Việt Nam theo số liệu vào năm 2024
và phần lớn tập trung vào các hành xuất khẩu sang Mỹ như điện tử, dệt may và giấy dép.
Theo USDA, kim ngày xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ tăng từ 47 tỷ đô vào năm 2017
lên 123 tỷ đô vào năm 2024, một mức tăng hơn 160%. Một số mất hàng có dấu hiệu chung chuyển rõ rệt.
Việt Nam hiện là nhà cung cấp lớn thứ hai cho Mỹ về linh kiện điện tử sau Trung Quốc
với giá trị xuất khẩu đạt 40 tỷ đô vào năm 2024.
Samsung, dù có trụ sở tại Hàn Quốc, đã sản xuất 60% điện thoại tại Việt Nam
nhưng phần lớn linh kiện nhập từ Trung Quốc.
Ngoài ra các sản phẩm Made in Vietnam của Vortex và Lockshear cũng đang hóc phần lớn vào con số này.
Xuất khẩu dệt may sang Mỹ đạt 18 tỷ đô vào năm 2024 nhưng 70% nguyên liệu vải được nhập từ Trung Quốc
theo Hiệp hội Dệt May Việt Nam, VITAS.
Nhiều lô hàng áo thun, quần jeans vàng nhãn Việt Nam thực chất chỉ ra công từ vải Trung Quốc.
Xuất khẩu gỗ sang Mỹ tăng từ 3 tỷ đô năm 2017 lên 10 tỷ đô vào năm 2024,
chiếm 8% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ.
Tuy nhiên, 50% gỗ nguyên liệu được nhập khẩu từ Trung Quốc có các cảng Hải Phòng và Quảng Ninh
trước khi được chế biến và xuất đi.
Theo Bộ Công Thương Việt Nam, khoảng 30% hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ có nguồn gốc nguyên liệu từ Trung Quốc.
Một báo cáo của USDA năm 2023 ước tính rằng ít nhất 20% kim ngạch xuất khẩu Việt Nam sang Mỹ
là hàng hóa độ lốt từ Trung Quốc, đặc biệt trong ngành điện tử, dệt may và thép.
Điều này giải thích tại sao Mỹ lại áp thuế 46% lên Việt Nam,
cao hơn cả mức 34% áp lên Trung Quốc như một cách để đóng cửa ngõ trục chuyển.
Việt Nam với thặng dư thương mại 100 tỷ đô với Mỹ là một vấn đề lớn.
Nhưng Trung Quốc với thặng dư 375 tỷ đô vào năm 2024 mới là kẻ thù thương mại số 1 trong mắt ông Trump.
Việc Việt Nam bị áp thuế nặng có thể xem là một đòn đánh gián tiếp để cắt đứt chuỗi cung ứng mà Trung Quốc đang tận dụng.
Mặc dù thuế tăng cao đột ngột,
Tổng thống Trump coi mức thuế có đi có lại này lại là hiểu nghị.
Lý do ông đưa ra là Mỹ mới chỉ áp 50% mức thuế,
tính theo mọi công thức khá phức tạp của Bộ Tài chính Mỹ nhằm để lại dư địa linh hoạt cho đàm phán.
Đại sứ Hoàng Anh Tuấn nói, công thức tính thuế dựa trên thâm hụt,
nghĩa là chuyển từ thuế theo ngành sang thuế quốc gia,
dựa trên tỷ lệ thâm hụt thương mại song phương như Việt Nam là 90% hay Trung Quốc là 54% tổng thực tế.
Tổng thống Trump cho rằng mức thuế có đi có lại này mới chỉ là bằng nửa mức Mỹ tính toán,
thể hiện ý chí linh hoạt, mở đường cho đàm phán song phương với các nước.
Mức thuế nêu trên sẽ làm rán đoạn chuỗi cung ứng,
để các nước và doanh nghiệp hướng tới nội địa hóa sản xuất, thay đổi du thế thương mại tự do.
Đây cũng là lần đầu tiên trong lịch sử,
chính quyền của ông Trump dùng đạo luật IEPA 1977 tuyên bố tình trạng khẩn cấp tinh tế quốc gia,
loại bỏ cơ chế đa phương, hành động đơn phương quyết liệt.
Vậy, quý vị nghĩ sao về chính sách này?
Các doanh nghiệp Việt Nam nên làm gì để có thể giảm áp lực từ cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung?
Hãy comment cho Rồi Quý Tốc biết nhé!
Và cũng đừng quên like, subscribe để đón chờ những thông tin mới nhất từ chúng tôi.
Còn bây giờ, xin chào và hẹn gặp lại!
