Thuế Quan Mỹ Đẩy Đài Loan Vào Tầm Ngắm: Trung Quốc Quyết Tâm San Phẳng Đảo Ngọc Vì Thứ Này

GIỚI QUÝ TỘC
24 người theo dõi
"Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đang bước vào giai đoạn gay cấn nhất, và tâm điểm không gì khác chính là ngành công nghiệp bán dẫn – trái tim của kinh tế số toàn cầu. Và đứng giữa lằn ranh này là Đài Loan, với TSMC – nhà sản xuất chip lớn nhất thế giới, được ví như “kim bài miễn tử” bảo vệ hòn đảo trước tham vọng của Bắc Kinh.
Thuế Quan Mỹ Đẩy Đài Loan Vào Tầm Ngắm: Trung Quốc Quyết Tâm San Phẳng Đảo Ngọc Vì Thứ Này
#trungquoc #dailoan #thuequan #chip"
Kính thưa quý vị, cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đang bước vào giai đoạn gây cấn nhất
và tâm điểm không khác chính là ngành công nghiệp bán dẫn, trái tim của kinh tế số toàn cầu.
Ngành bán dẫn, với giá trị ước tính là 700 tỷ USD vào năm 2024,
là nền tảng của mọi thiết bị hiện đại, từ iPhone, laptop cho đến siêu máy tính AI và tên lửa dẫn đường.
Mỹ dẫn đầu với thiết kế chip với những gã khổng lồ như Nvidia, AMD và Qualcomm,
trong khi Trung Quốc là thị trường tiêu thụ chip lớn nhất thế giới, chiếm 40% nhu cầu toàn cầu.
Nhưng cả hai nước này đều phụ thuộc vào Đài Loan, nơi TSMC sản xuất 55% chip toàn cầu
và 90% chip viên tiến, như là chip 3nm trong iPhone 16 hay là GPU của Nvidia.
Trong cuộc chiến thương mại, khởi đầu từ năm 2018 dưới thời Trump,
đã biến ngành chip thành chiến trường địa chính trị với các lệnh cấm vận,
thuế quan và đầu tư khổng lồ để giành quyền kiểm soát chuỗi cung ứng.
Hãy bắt đầu với Mỹ, vào ngày 2 tháng 4 năm 2025, Tổng thống Donald Trump đã ký xác lệnh
hành pháp áp thuế 10% với hầu hết các hàng nhập khẩu và 145% với hàng hóa từ Trung Quốc,
bao gồm linh kiện điện tử. Động thái này nhằm giảm thâm hụt thương mại của Mỹ,
ước tính là 946 tỷ đô la vào năm 2024 và thúc đẩy sản xuất nội địa.
Nhưng chỉ một tuần sau đó, vào ngày 11 tháng 4, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ
đã công bố miễn trừ thuế cho 20 sản phẩm điện tử, từ điện thoại, laptop cho đến chip xử lý và
ổ cứng, có hiệu lực từ ngày 5 tháng 4. Quyết định này được đưa ra sau khi áp lực từ các
công ty công nghệ như Apple, Nvidia và Dell, họ lo ngại thuế 145% sẽ đẩy giá sản phẩm lên cao,
gây thiệt hại cho người tiêu dùng và lợi nhuận doanh nghiệp.
Theo White Bush Securities, nếu như không có miễn trừ, giá iPhone tại Mỹ có thể tăng gấp 3,
từ 999 đô la lên 3.000 đô la, và laptop Dell hay là chip Nvidia cũng sẽ đắt đỏ hơn.
Nhưng mà ông Trump thì nhấn mạnh rằng đây chỉ là biện pháp tạm thời.
Trên trút social vào ngày 13 tháng 4, ông đã tuyên bố không ai được miễn trừ khỏi việc cân bằng
thương mại bất công, đặc biệt là Trung Quốc. Các sản phẩm này chỉ được chuyển sang một nhóm thuế khác.
Ông cũng tiết lộ kế hoạch điều tra an ninh quốc gia theo mục 232 nhắm vào chip bán dẫn và
chỗ cung ứng điện tử, với mức thuế mới dự kiến công bố trong vòng 1-2 tháng tới.
Bộ trưởng Bộ Thương mại Hogwarts Gatnick xác nhận rằng chip và linh kiện công nghệ sẽ
chịu thuế đặc biệt riêng, không nằm trong danh sách miễn trừ hiện tại.
Quyết định miễn trừ thuế là tin vui tạm thời cho người tiêu dùng Mỹ.
Nhiều người đã đổ xô mua iPhone và laptop từ cuối tháng 3, khi mà tin đồn thuế lan rộng.
Apple đã nhập khẩu 1,5 triệu chiếc iPhone vào Mỹ trước ngày 2 tháng 4,
trong khi hắt pen và đeo dự trữ các mẫu laptop cao cấp giá trên 3.000 USD.
Nhưng các công ty công nghệ hiểu rằng thời gian đang cạn dần.
Apple đang cố gắng đỉnh nhanh sản xuất tại Ấn Độ, nơi 20% iPhone bán tại Mỹ được lắp ráp,
và Việt Nam, nơi Foxconn mở rộng nhà máy.
Nvidia hợp tác với TSMC để xây dựng nhà máy tại Arizona, nhưng tiến độ chậm do thiếu nhân lực
và chi phí sản xuất tại Mỹ cao hơn 55% so với châu Á.
Chiến lược dài hạn của Mỹ là đưa sản xuất chip về nội địa.
Đạo luật Chips và khoa học năm 2022 đã phân bổ 52,7 tỷ đô la để hỗ trợ Intel, TSMC và Nvidia.
Intel đã nhận được 8,5 tỷ đô la để mở rộng nhà máy tại Arizona, Ohio và New Mexico.
TSMC được cấp 6,6 tỷ đô la tài trợ và 5 tỷ đô la vay để xây 3 nhà máy tại Arizona,
dự kiến sẽ sản xuất chip 3nm vào năm 2028.
Trên nền tảng trút sâu sổ, Tổng thống Donald Trump tuyên bố,
Nvidia đã cam kết đầu tư 500 tỷ đô la để xây dựng siêu máy tính trí tuệ nhân tạo và hoàn toàn đặt tại Hoa Kỳ.
Đây là một tin cực kỳ lớn và mang tính bước ngoặt.
Tất cả các giấy phép cần thiết sẽ được xử lý nhanh chóng.
Mọi công ty đồng hành cùng chúng tôi trong thời đoạn hàng kim mới của nước Mỹ sẽ nhận được sự hỗ trợ tối đa.
Bây giờ chúng ta hãy chuyển sang Trung Quốc,
quốc gia đang chịu sức ép lớn nhất từ lệnh cấm vận và thuế quan của Mỹ.
Ngày 10-4-2025, Trung Quốc đã đáp trả bằng thuế 125% lên hàng hóa Mỹ nhắm vào nông sản như độ tương,
ngô, ô tô, linh kiện công nghệ và khí LNG trị giá 2,4 tỷ đô la Mỹ.
Bắc Kinh cũng cấm nhập khẩu độ tương từ 3 công ty Mỹ và áp hạn chế xuất khẩu đất hiếm,
nguyên liệu quan trọng cho chip và công nghệ xanh.
Bộ Thương mại Trung Quốc gọi miễn trừ thuế của Mỹ là bước nhỏ để sửa sai,
nhưng kêu gọi Washington hủy bỏ hoàn toàn thuế.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao nhấn mạnh, lịch sử đòi hỏi sự đáp trả tương xứng.
Trung Quốc không chỉ dừng ở thuế trả đũa, họ đang chuyển hướng nhập khẩu LNG sang Úc
với hợp đồng 1,5 tỷ đô la Mỹ cùng USA và Qatar,
đồng thời ký thỏa thuận dài hạn với Nga để đảm bảo nguồn cung năng lượng.
Bắc Kinh cũng mở rộng xuất khẩu sang EU và Brazil,
tận dụng khoảng trống do thuế Mỹ tạo ra.
Nhưng tham vọng lớn nhất của Trung Quốc đó chính là tự chủ ngành đoán dẫn
để thoát khỏi sự phụ thuộc vào Mỹ và Đài Loan.
Từ năm 2015 đến năm 2025, Trung Quốc đã đầu tư 410 tỷ đô la vào các công nghệ như SMIC,
YMTC và các start-up công nghệ theo chiến lược Made in China 2025.
SMIC hiện đang sản xuất chip 7nm cho Huawei, dù hiệu suất thấp hơn TSMC.
Qua YMTC cạnh tranh với Macron và Samsung ở bộ nhớ Flash 3D NAND,
Trung Quốc cũng giảm nhập khẩu chip từ Mỹ và phương Tây 50% từ năm 2023 đến năm 2025,
xây dựng chuỗi cung ứng nội địa.
Họ cũng đẩy mạnh sản xuất chip 28nm, chiếm 60% nhu cầu nội địa cho ô tô và thiết bị gia dụng.
Tuy nhiên, Trung Quốc lại phải đối mặt với nhiều thách thức.
Họ thiếu máy quang khác EUV do ASML độc quyền và bị Mỹ cấm xuất khẩu.
Phân mêm viết kế chip như Candance và SignalChip cũng nằm trong tay Mỹ.
Những vụ bê bối thăm nhũng tại Xinhua và Unigroup đã làm lãng phí hàng tỷ đô la,
khiến cho SMIC cần 15 năm để bắt kịp công nghệ 3nm của TSMC.
Các công ty như Huawei, Xiaomi được hợp trợ cấp để phát triển chip nội địa,
nhưng vẫn phụ thuộc vào TSMC cho chip tiến tiến dùng trong điện thoại và AI.
Huế 125% của Trung Quốc đã làm tăng giá hàng nhập khẩu từ Mỹ,
ảnh hưởng đến Huawei, Xiaomi vốn cần những linh kiện từ Mỹ như chip Qualcomm.
Người tiêu dùng Trung Quốc ít bị ảnh hưởng trực tiếp do thị trường nội địa lớn
và các thương hiệu như OPPO, Vivo cũng tăng cường sản xuất trong nước.
Nhưng nếu như Mỹ áp thuế chip mới, Huawei và Xiaomi có thể thiếu linh kiện tiên tiến,
sẽ làm chậm những dự án 5G và AI.
Giữa lần danh căng thẳng Mỹ-Trung, Đài Loan nổi lên như một nhân tố không thể thiếu
nhờ TSMC, nhà sản xuất chip lớn nhất thế giới.
TSMC đã sản xuất 55% chip toàn cầu và 90% chip tiên tiến như chip 3nm trong iPhone 16,
GPU của Nvidia, hay bộ xử lý AMD và Qualcomm.
Với công nghệ 3nm và kế hoạch sắp ra mắt chip 2nm vào cuối năm nay,
TSMC sẽ là bộ nã của mọi thiết bị hiện tại, từ điện thoại thông minh, máy giặt
đến xe điện vệ thống quốc phòng.
Không qua khi nói rằng TSMC là một phần không thể thiếu trong cuộc sống ngày nay.
Nếu như công ty này ngừng hoạt động, dù chỉ vài tháng, hậu quả sẽ vượt xa cả đại dịch
COVID-19. Ngành ô tô toàn cầu trị giá 3.000 tỷ USD vào năm 2024 sẽ tê liệt do thiếu chip điều khiển.
Các ngành điện tử tiêu dùng, AI và trung tâm dữ liệu sẽ đỉnh trệ, ngay thiệt hại hàng
nghìn tỷ USD. Hàng chục triệu việc làm trên toàn cầu sẽ bị ảnh hưởng,
nặng nề hơn cả khủng hoảng dầu mỏ năm 1967 hay 1973.
Đối với Trung Quốc, sự phụ thuộc vào TSMC được ví như là con dao dính vào cổ,
khi mà Bắc Kinh không có nhà sản xuất nào tương đương như là SMIC để thay thế. Trung Quốc coi
việc kiểm soát Đài Loan không chỉ là vấn đề chủ quyền, mà còn là một cách để tiếp cận TSMC.
Nhưng Bắc Kinh phải đối mặt với dao càng lớn. TSMC và ASML, công ty Đài Loan cung cấp máy
quang khắc, có khả năng vô hiệu hòa máy móc từ xa nếu xảy ra xung đột, khiến cho các
nhà máy TSMC trở thành một đống sắt vụn. TSMC phụ thuộc vào nguyên liệu, thiết bị từ Mỹ,
Nhật, EU và phần mềm thiết kế từ Mỹ. Nếu như bị cô lập, Trung Quốc không thể tự vận hành nhà
máy TSMC. Một cuộc xung đột từ Đài Loan sẽ gây tê liệt kinh tế toàn cầu,
đẩy Trung Quốc vào thế bất lợi trước áp độc quốc tế.
Đáng chú ý, một số nguồn tin giấu tên từ Mỹ tiết lộ rằng vài quan chức nước này đã từng
đề xuất ý tưởng cực đoan, đó chính là đánh bom phá hủy các nhà máy TSMC nếu như xung đột xảy ra,
ý tưởng này xuất phát từ lo ngại rằng TSMC, tài sản công nghệ lớn nhất Đài Loan có thể rơi vào tay Bắc Kinh.
Tuy nhiên, TSMC, ASML và chính quyền Đài Loan đã bác bỏ ý tưởng này, khẳng định rằng các nhà máy
có thể được vô hiệu hóa từ xa mà không cần phá hủy. Chủ tịch TSMC, Mark Liu, nhấn mạnh rằng
không ai có thể dùng vũ lực lấy đi nhà máy của chúng tôi. Nếu có xung đột, mọi thứ sẽ dừng lại.
Giám đốc Cục An ninh nội địa Đài Loan, Chen Ping-tong, Vy Von, dù chiếm được con gà để trứng vàng,
họ cũng không thể khiến nó để trứng. Để giảm rủi ro chính trị, TSMC đầu tư hơn 70 tỷ đô la
từ năm 2020 để xây các nhà máy tại Mỹ, Nhật và Đức. Tại Mỹ, TSMC xây 3 nhà máy lớn ở Arizona với
chi phí cao hơn 55% so với Đài Loan, dự kiến sẽ sản xuất chip 3nm vào năm 2028.
Nhà sáng lập TSMC, Maurice Chang, từng nói tại APEC 2022 rằng,
Tôi không chỉ tin mà còn biết rằng chi phí sản xuất chip ở Mỹ cao hơn ít nhất 55% so với Đài Loan,
nhưng điều đó không cản trở kế hoạch của chúng tôi. TSMC cũng xây nhà máy tại Kumamoto,
Nhật Bản, hợp tác với Sony và Toyota, và tại Dresden, Đức, tập trung vào chip ô tô.
Ngân sách tri tiêu của TSMC năm 2024 đạt 28-30 tỷ đô la, phần lớn dành cho mở rộng công suất.
Công ty cũng duy trì 10% công suất tại Trung Quốc, Thượng Hải và Nam Kinh, sản xuất chip 28nm cho ô tô
và thiết bị gia dụng, đáp ứng nhu cầu lớn tại thị trường này. Tuy nhiên, TSMC không hề chuyển giao công
nghệ tiên tiến cho Trung Quốc, tuân thủ các hạn chế của Mỹ và EU. Dù vậy, công ty vẫn tiếp tục
kinh doanh với các đối tác Trung Quốc, như Huawei, trong khuôn khổ cho phép để duy trì lợi nhuận.
TSMC được ví như là một kim bài miễn tử của Đài Loan, vì Mỹ, EU và Nhật Bản đều cần TSMC,
biến việc bảo vệ Đài Loan trở thành một lợi ích chung. Mỹ cầm kết hỗ trợ quân sự qua Hiệp định Quốc
phòng Mỹ-Đài Loan và các liên minh như AUKUS và Quad. Bộ trưởng Thương mại Mỹ Gina Raimondo nhấn mạnh,
TSMC tại Arizona sẽ sản xuất các chip tiên tiến nhất, định hình an ninh kinh tế và toàn cầu trong
thế kỷ 21. TSMC đã trở nên quá quan trọng để bị tổn thương, và chừng nào họ còn duy trì vị
thế dẫn đầu, thì Đài Loan sẽ được bảo vệ trước một cuộc xung đột lớn. Cuộc chiến chip đang tái
cấu trúc chuỗi cung cấp toàn cầu. Đối với Mỹ, miễn trừ thuế tạm thời có thể là liều thuốc giảm đau,
nhưng nếu thuế chip được áp dụng vào tháng 6, giá iPhone có thể tăng thêm 20% và lạm phát leo thang.
Các doanh nghiệp như Apple, NVDA đang giữ chữ hàng hóa và chuyển sản xuất sang Ấn Độ,
Việt Nam, nhưng chi phí cao tại Mỹ sẽ là một thách thức lớn.
Trung Quốc, với đầu tư 410 tỷ đô la, tiến gần hơn đến tự chủ chip 7nm và 28nm,
nhưng khó có thể vượt qua Mỹ ở chip 3nm trước năm 2030. Họ tận dụng thị trường nội địa và hợp tác
với EU, Brazil nhưng thiếu máy EUV và phần mềm thiết kế là giao cảm.
Đài Loan nhờ TSMC sẽ giữ được vị trí không thể thay thế,
nhưng cũng là điểm nóng chính trị, nơi mọi sai lầm có thể gây thảm họa về kinh tế.
Về giải hạn, Mỹ có lợi thế với thiết kế chip, liên minh công nghệ và đạo luật chips.
Nếu các nhà máy của Intel và TSMC đi bò động, Mỹ có thể sản xuất 20% chip tiến tiến toàn cầu
vào năm 2030. Với Trung Quốc, thị trường lớn và đầu tư bền bỉ sẽ tự chủ ở phân khúc trung cấp,
nhưng khó có thể dẫn đầu ở chip cao cấp.
Đài Loan sẽ tiếp tục là trung tâm của chuỗi cung ứng, nhưng cần đa dạng hóa sản xuất để giảm rủi ro.
Trong một thế giới toàn cầu hóa, việc xây dựng giao cảm thương mại có thể gây tổn thương cho cả ba bên.
Liệu Mỹ, Trung Quốc và Đài Loan sẽ đối đầu hay là tìm cách để hợp tác?
Câu trả lời sẽ định hình tương lai công nghệ toàn cầu.
Từ thế quan của ông Trump, phản ứng trả đũa của Trung Quốc cho đến là chán TSMC của Đài Loan,
chúng ta đang thứng kiến một cuộc đua định hình thế kỷ 21.
Còn quý vị, quý vị nghĩ sao về cuộc chiến đầy căng thẳng này?
Ai sẽ là người giành được lợi thế? Hãy comment cho giới quý tộc biết nhé!
Còn bây giờ, xin chào và hẹn gặp lại ở những bản tin tiếp theo!
