Giao tiếp xã hội hiệu quả 1- Xây dựng mối quan hệ và khẳng định giá trị bản thân

Đây là lần đầu tiên tôi chia sẻ về cách giao tiếp và hòa nhập vào xã hội. Cũng giống như những nội dung trước đây, đây là những điều rất thực tế, đặc biệt là đối với những bạn trẻ vừa bước vào đời. Nhiều người đã lăn lộn trong xã hội đến giờ mà vẫn không đạt được gì hoặc tự cho là mình chưa đạt được gì. Chúng ta ngưỡng mộ những người thành công trong xã hội, ngưỡng mộ những người giàu có, bên cạnh đó là sự ngưỡng mộ với mỗi chiếc xe sang vụt qua. Chúng ta thường có suy nghĩ, quái lạ, sao mình lăn lộn mà kém thế này? Đúng vậy, sao mình lại lăn lộn kém như vậy? Cái gã trong lớp không giỏi bằng mình, sao giờ lại phát đạt như thế? Hãy dẹp bỏ ánh nhìn đầy ghen tị đó và để tôi chỉ cho bạn cách lăn lộn trong xã hội. Nội dung này chỉ dành cho những người đang vật lộn trong xã hội, tức là những người làm việc cực lực nhưng kiếm được không nhiều, địa vị không cao, chịu nhiều tổn thương, không có lối thoát phía trước, không có người chống lưng và tương lai mờ mịt. Nội dung này được chia làm ba phần. Cách giao bạn bè và định vị bản thân. Hôn nhân và định hướng nghề nghiệp. Cách làm việc và nghệ thuật tặng qua. Hôm nay, tôi sẽ nói về phần một đầu tiên, kết bạn là yêu cầu cơ bản khi lăn lộn trong xã hội. Cuộc đời của một người không thể cô độc suốt trăm năm, luôn cần có bạn bè. Nếu bạn chỉ muốn là một công dân bình thường, chỉ cần tuân thủ pháp luật, bạn cứ kết bạn theo ý mình. Muốn kết bạn thì kết, không muốn thì cho người ta cút. Nhưng nếu bạn muốn tạo dựng tên tuổi trong xã hội, bạn phải có sự lựa chọn trong việc kết bạn, phải có mục đích rõ ràng khi kết bạn. Đối với người bình thường, trong vòng kết nối của bạn ít nhất phải có một bác sĩ, một luật sư, một quan chức nhỏ, một giáo viên và một tay anh chị. Tại sao tôi lại nói như vậy? Thực ra, những người bạn này thường ít khi được sử dụng trong vòng kết nối của người bình thường, phần lớn là đồng nghiệp, bạn học, hàng xóm vì đó là những người mà chúng ta thường xuyên tiếp xúc, đi uống rượu, hát hò, tắm hơi cùng. Nếu không có mục đích rõ ràng, ai lại đi kết bạn với một luật sư hoặc một tay anh chị? Các bác sĩ, luật sư, giáo viên dường như ít được dùng đến, nhưng họ sẽ là những người cứu bạn vào lúc khẩn cấp. Một số người có thể cứu mạng bạn khi đi khám bệnh. Nếu bạn có một người bạn là bác sĩ, đó là điều đáng mừng vì bạn sẽ tiết kiệm được nhiều chi phí không đáng có, sử dụng thuốc và vật tư y tế hợp lý hơn, chưa kể là có được sự chăm sóc từ một bác sĩ giỏi. Đó mới là sự giúp đỡ thực sự cần thiết. Vai trò của luật sư thì ai cũng biết, trong lúc bạn gặp hoạn nạn, họ có thể giúp bạn một cách hiệu quả. Còn cảnh sát thì khỏi phải nói. Thường xuyên lăn lộn trong xã hội sao có thể không gặp rắc rối. Xe bị tịch thu, người bị kiểm tra, những chuyện như vậy sẽ không quá khó khăn nếu có một người bạn làm trong ngành giúp bạn. Vai trò của giáo viên đối với những người có con nhỏ cũng rất lớn. Có người nói rằng quen biết những bác sĩ, giáo viên, cảnh sát bình thường chẳng có ít gì. Ví dụ, khi bạn gặp vấn đề về mắt, người bạn là bác sĩ tai mũi hỏng không thể giúp gì bạn. Nếu bạn muốn con mình học thêm tiếng Anh, giáo viên dạy văn không thể giúp được. Những người nêu ra vấn đề này là những người chắc chắn sẽ lăn lộn một cách kém cõi trong xã hội. Chẳng lẽ những người này không có vòng kết nối riêng của mình? Người bạn bác sĩ tai mũi hỏng không thể tìm được bác sĩ chuyên khoa mắt? Đồng nghiệp của giáo viên dạy văn không ai dạy tiếng Anh? Khi bạn kết bạn với những người này, thực ra bạn cũng đang tiếp xúc với những người trong vòng kết nối của họ. Bạn có thể gặp được nhiều người thuộc tầng lớp trung lưu hơn. Điều đó chẳng phải là cơ hội tốt hơn cho bạn sao? Còn đối với quan chức và tay anh chị, có một người bạn làm quan chức dù chỉ là một công chức cơ sở, lợi ích mang lại là vô số. Tất nhiên, quan càng lớn thì lợi ích càng nhiều, nhưng tỷ lệ thành công cũng càng thấp. Còn về việc tại sao cần một người bạn là tay anh chị, nhiều người không hiểu. Thực ra rất đơn giản, trong xã hội hiện tại, nhiều việc trong cuộc sống hàng ngày sử dụng những người bạn này để giải quyết sẽ dễ dàng và hiệu quả hơn bất kỳ phương pháp nào khác. Nhưng bạn không thể sử dụng họ một cách vô tội và, vì hậu quả cũng rất lớn. Không có thứ gì là miễn phí, chỉ có được mà không mất là điều không thể. Cụ thể, bạn nên cân nhắc tỷ lệ lợi ích và chi phí như thế nào, hãy tính toán cẩn thận. Hãy nhớ rằng cấu hình càng cao cấp càng tốt. Nếu bạn có thể có những người bạn như đại gia, quan chức cấp cao, chủ doanh nghiệp hay những nhân vật quyền lực nào đó, thậm chí là Bill Gates hay Barack Obama, thì đó không còn là lăn lộn trong xã hội nữa mà là chơi với xã hội. Tiếp theo, làm thế nào để kết bạn với những người bạn mà bạn muốn? Trên đời không có gì khó, chỉ sợ lòng người không kiên định. Các bạn muốn ngay lập tức có bạn tri kỷ là điều không thể. Nhưng nếu bạn có chiến lược đúng đắn, ít nhất bạn có thể kết bạn với những người bạn xã giao. Đối với những người bạn có mục đích, đạt đến mức bạn xã giao cũng đã là tốt rồi. Kết bạn không có bí quyết, mà phụ thuộc vào việc cùng uống rượu và sở thích. Đây là hai con đường tắt để kết bạn. Sau một bữa rượu, ít nhất bạn cũng đã quen mặt. Khi đã nói chuyện vài lần và uống rượu với nhau, không phải bạn giả thì cũng là anh em kết nghĩa. Đối với một số người khác, nếu bạn kết bạn dựa trên sở thích, khả năng thành công là rất cao. Con người sống trên đời không thể không có sở thích. Nếu bạn nghĩ rằng một người không có sở thích, thì có nghĩa là bạn chưa phát hiện ra nó. Nếu người đó thích ăn uống, hãy đi ăn uống cùng họ. Nếu họ thích ca hát và nhảy múa, hãy cùng họ hát hò và nhảy múa. Nếu họ thích làm bộ trang nhả và chơi nghệ thuật, hãy cùng họ bàn luận về thơ ca. Qua vài lần như vậy, bạn không cần lo lắng rằng họ sẽ không xem bạn là bạn thân, ít nhất cũng sẽ coi bạn là người cùng chung chí hướng. Có hai chi tiết quan trọng khi kết bạn là biết chi tiêu và lắng nghe. Nếu bạn có khả năng quan sát và đánh giá người khác, thì càng tốt. Biết chi tiêu ở đây là biết cách chi tiêu về mặt tiền bạc. Nếu bạn muốn kết bạn nhưng lại quá keo kiệt, thì chỉ có thể tiếp tục vật lộn. Điểm quan trọng khác là lắng nghe, điều này thực sự rất quan trọng. Tại sao các lãnh đạo lại thích học hành đến thế? Bởi vì họ có một đám người sẵn sàng nghe họ nói, và điều này thật sẵn khoái. Tại sao các bác sĩ tâm lý gần như có thể trở thành bạn của mọi bệnh nhân? Bởi vì họ có thể kiềm chế không ngắt lời khi bệnh nhân đang thao thao bất tuyệt. Thay vào đó, họ thể hiện mình là một người biết lắng nghe. Trong xã hội ngày càng nhanh chóng và giữa đám người ngày càng ích kỷ, có bao nhiêu người sẵn sàng lắng nghe bạn? Khi nào bạn học được cách ít nói những lời nhảm nhí và lắng nghe kiên nhẫn hơn, thì bạn đã bắt đầu có sự điềm tĩnh và bạn bè của bạn sẽ ngày càng nhiều. Làm thế nào để làm quen với những người bạn thuộc các ngành nghề khác nhau? Nghe có vẻ không thể tin được, nhưng thực sự rất đơn giản. Người Mỹ từng là một thí nghiệm thú vị, họ muốn xem một người ngẫu nhiên, thông thường phải qua bao nhiêu mối quan hệ mới có thể làm quen với một ngôi sao giải trí hoặc một nhân vật chính trị cấp cao. Qua vô số thí nghiệm, họ nhận thấy một người là ngẫu nhiên chỉ cần tối đa 8 mối quan hệ là có thể tìm đến ngôi sao hoặc chính trị gia đó. Những mối quan hệ này cơ bản là kiểu bạn của bạn, bạn của cha của bạn, quen biết với một người thân của ngôi sao đó. Điều này chứng tỏ rằng mỗi người đã có thể tìm được những người này thông qua các mối quan hệ. Nếu ngôi sao có thể tìm được, hủn chi là những người bình thường trong các ngành nghề khác nhau? Làm thế nào để xây dựng một mạng lưới quan hệ dựa trên chính mình? Khi đã nắm được nhiều nguồn tài nguyên bạn bè, nếu bạn không sử dụng hoặc chỉ sử dụng khi thực sự cần thiết, thì thật là lãng phí. Bất kỳ ai thành công trong xã hội đều là người biết tận dụng mọi cơ hội. Bên ngoài, họ có thể là những người mà dân thường nhìn nhận là tài giỏi, có thể giải quyết những việc mà người bình thường không thể làm được, hoặc tìm thấy những người mà người khác không thể tiếp cận. Những người này giống như Spiderman, giỏi trong việc dệt nên một mạng lưới quan hệ, lấy họ làm trung tâm. Vậy làm thế nào để dệt nên mạng lưới này? Nói đơn giản, đó là sự kết hợp của kỹ năng dịch chuyển càng khôn và di hoa tiếp mục, hai kỹ năng trong võ thuật. Sử dụng mối quan hệ của người bạn giả để giúp bạn bè thật sự, rồi dùng mối quan hệ của bạn bè thật sự để giúp một người bạn khác. Nghe thì có vẻ hay, nhưng thực tế rất phức tạp. Nếu không làm tốt, bạn sẽ dễ dàng làm mất lòng cả hai bên. Vì vậy, đa số mọi người cảm thấy phiền phức và vẫn chỉ là người dân thường. Việc dệt nên mạng lưới này là công việc của một nhà quản lý lớn, nhưng một khi đã thành công, bạn sẽ được hưởng lợi rất nhiều khi khéo léo xây dựng nó. Hãy cẩn thận đo lường và hành động thận trọng, tạo ra nhiều ví dụ thành công. Dần dần, bạn sẽ nhận ra rằng khả năng xử lý công việc của mình đã vượt qua khả năng suy nghĩ. Lưu ý, đừng tuân thủ một cách mù quán bất kỳ quy tắc và nguyên tắc nào. Một câu nói từ một doanh nhân nổi tiếng, đừng bao giờ cúi đầu trước khó khăn. Trên thế giới này, dù bất kỳ khó khăn nào, luôn có một con đường cho bạn đi qua, vượt qua hoặc né qua. Tôi rất thích câu nói này và đã từng giải quyết nhiều vấn đề tưởng chừng như không thể vượt qua được. Nhưng cuối cùng, tôi vẫn tìm ra cách, hoặc là đi qua, vượt qua, hoặc né qua. Làm thế nào để tối đa hóa lợi ích của bản thân? Mục tiêu thực sự của các bạn vì lợi ích là đạt được sự đầu tư nhỏ nhất và lợi ích lớn nhất. Một số người bạn hào phóng thích giúp đỡ người khác, nhưng khi gặp khó khăn lại ngại nhờ người khác giúp đỡ vì sỉ diện. Điều này thật là ngu ngốc, vì chức năng cơ bản của bạn bè là giúp đỡ lẫn nhau. Thậm chí, ở một mức độ nào đó, việc giúp đỡ lẫn nhau cũng là một sợi dây liên kết duy trì mối quan hệ bạn bè. Khi bạn quen một người bạn nhưng chỉ nghĩ đến việc giúp đỡ họ mà không nhờ họ giúp lại, thì bạn muốn trở thành lôi phong, người nổi tiếng vì lòng vị tha và làm việc tốt đến chết sao. Thực tế, khi bạn thường xuyên nhờ vào sự giúp đỡ từ bạn bè, thì lần sau khi họ cần nhờ bạn giúp đỡ, họ sẽ cảm thấy thoải mái hơn. Quan hệ giữa hai bên sẽ không bị cản trở hay khó xử. Khi bạn làm điều này thường xuyên, bạn bè có thể phát triển thành những người bạn thân thiết. Đây là một mối quan hệ tâm lý rất vi diệu, vì vậy hãy tận dụng nó một cách khéo léo. Có một tình huống khác, khi bạn có một người bạn tạm thời rất cần 10.000 tấn thang không khói và một người bạn khác thật sự của bạn lại bán thang không khói, nhưng hai người này không quen biết nhau, bạn sẽ làm gì? Một số người có thể nói rằng chỉ cần giới thiệu họ cho nhau là xong. Nếu bạn nghĩ vậy, thì xin chúc mừng, bạn đã hiểu đúng một nửa. Cách làm đúng là bạn cần nhấn mạnh mọi khó khăn trước mặt người bạn tạm thời, nhưng cũng cho thấy rằng bạn sẽ cố gắng hết sức để giúp họ. Tương tự, bạn cũng cần nhấn mạnh mọi khó khăn trước mặt người bạn thật sự, nhưng cho thấy bạn cũng sẽ cố gắng hết sức để giúp họ. Cuối cùng, bạn có thể kiếm lợi từ trên lệch giá và đồng thời có thêm hai người bạn thân. Các tình huống khác cũng có thể áp dụng cách tiếp cận này. Nếu làm lâu dài, bạn chắc chắn sẽ thành công. Vì vậy, hãy phân tích tình huống và chọn cách thực hiện để tối đa hóa lợi ích. Lưu ý rằng việc đưa ra ví dụ thì rất dễ, nhưng để thực sự làm tốt mọi việc thì không dễ chút nào. Chơi với lửa và đi trên dây có thể giúp bạn đạt được tầm cao mới, đó mới là việc hòa nhập vào xã hội một cách thành công. Làm thế nào để đối xử với bạn bè theo nhiều cách khác nhau? Trình tự cơ bản là như sau, bạn bè thật lòng, bạn bè xuất sắc, bạn thân, bạn bè có lợi ích, bạn bè bình thường. Một, bạn bè thật lòng, đây là những người bạn mà mỗi người cần có, nhưng không phải ai cũng có thể thực sự có được trong cuộc đời. Mỗi người chỉ cần một, hai người bạn thật lòng là đủ. Nếu ai đó nói rằng họ có cả chục người bạn thật lòng, thì bạn quá đa tâm rồi. Những người bạn này là người mà bạn có thể tâm sự mọi điều, người sẽ giúp đỡ bạn vô điều kiện khi bạn gặp khó khăn. Họ là người đứng đầu trong danh bà điện thoại của bạn, là người sẽ đến ngay khi bạn gọi vào lúc nửa đêm, là người đầu tiên bạn nghĩ đến khi cần người bảo lãnh lúc bạn gặp trắc rối với cảnh sát. Hai, bạn bè xuất sắc, đây là những người như chủ tịch tập đoàn bất động sản, bí thư thành quỷ, hay những người bạn tin rằng họ là bạn của bạn sau khi đã chắc chắn về điều đó. Đây chính là loại bạn bè xuất sắc. Ba, bạn thân, tương tự như bạn bè thật lòng, bạn thân có mối quan hệ rất gần, chỉ sau bạn bè thật lòng, và số lượng cũng rất ít. Đây là những người bạn có thể cho vay tiền, và số tiền cho vay sẽ phụ thuộc vào mức độ thân thiết của mối quan hệ. Bốn, bạn bè có lợi ích, đây là những người bạn được nhắc đến ở trên. Năm, bạn bè bình thường, đây là phạm vi rộng hơn, bao gồm cả những người quen biết bình thường, từ những người bạn chỉ gặp gỡ qua loa cho đến những người bạn gặp và gật đầu chào. Tất cả đều có thể là bạn bè bình thường. Loài bạn bè này hầu hết không thể cho vay tiền, nhưng có thể cho một chút ít. Nếu cho vay, họ không mong đợi nhận lại. Tu dưỡng bản thân khi hòa nhập vào xã hội là một quá trình lâu dài. Làm thế nào để nhìn nhận giá trị bản thân? Khi nhắc đến vấn đề này, nhiều người sẽ không tự chủ mà liên tưởng đến trình độ học vấn, kinh nghiệm làm việc, kỹ năng nghề nghiệp, cách chính trị, thành tựu, du học, tài năng, chơi đàn, cờ vay, thư pháp, hội hòa và các phẩm chất được xã hội coi trọng. Thực tế, suy nghĩ theo quán tính của giáo dục truyền thống là sai lầm. Trong xã hội, mỗi người đều không phải là hoàn toàn không có gì. Mỗi người đều có kỹ năng độc đáo của riêng mình. Ví dụ đơn giản, biết uống rượu cũng là một kỹ năng. Những kỹ năng chính thống này chắc chắn cải thiện phẩm chất của một người trong một lĩnh vực nào đó, nhưng chúng không phải là tất cả trong việc hòa nhập vào xã hội. Tác dụng lớn nhất của chúng là như một tấm vé để bạn bước vào xã hội. Chúng chỉ chứng minh rằng bạn có xuất sắc trong một lĩnh vực rất nhỏ trong quá khứ hay không, nhưng hoàn toàn không thể chứng minh giá trị của bạn trong xã hội tương lai. Chúng ta thường thấy trong một đơn vị xã hội có những người thang phiền rằng mình tốt nghiệp từ trường đại học hàng đầu, năng lực làm việc xuất sắc, nhưng tại sao lại không thể sánh bằng người nào đó chỉ giỏi nịnh bở, hoàn toàn vô dũng. Thực ra, điều này có thể hiểu đơn giản như sau, tấm bằng của bạn từ một trường đại học danh tiếng không thể so sánh được với một kẻ nịnh bở biết cách tạo quan hệ với lãnh đạo trong môi trường nhỏ bé mà bạn đang sống. Kỹ năng duy nhất mà bạn có không phù hợp với môi trường này. Nghe có vẻ tàn nhẫn và khiến người ta nản lòng, nhưng tôi chỉ nói sự thật, xã hội giáo dục rất khác so với giáo dục nhà trường. Điều tôi muốn nói là tại sao bạn lại luôn thang vãn? Tại sao bạn không thể là người có tấm bằng đại học danh tiếng, có năng lực làm việc xuất sắc và cũng là một kẻ nịnh bở tai giỏi? Có lẽ sẽ có người khinh thường và nói, thật đáng chán, tôi thà chết chứ không làm những việc vô liêm sỉ như vậy. Làm kẻ nịnh bở không phải là sa ngã, và kẻ nịnh bở cũng không phải là một từ mang nghĩa xấu. Có người cảm thấy tự ti vì chỉ tốt nghiệp trung học cơ sở, học không giỏi, suốt ngày chỉ biết uống rượu, chơi bài, lướt web và chơi bia. Họ nghĩ rằng họ chỉ biết chơi game online và nhảy múa, ngoài ra chẳng biết làm gì khác. Những lời này có phần cực đoan. Tôi luôn nghĩ rằng con người cần phải phát hiện ra ưu điểm và khuyết điểm của mình. Bạn nói rằng biết chơi bài là ưu điểm hay khuyết điểm? Bạn muốn kết bạn với người khác, nhưng những năm trước bạn chỉ chú tâm vào học hành, cố ý tránh xa những thứ vui như bài bạc hay game online và theo đuổi những thứ mà bạn cho là vô nghĩa, nên bạn không biết gì về chúng. Vậy tôi muốn hỏi, trong xã hội này, liệu người biết cách giao tiếp, cái gì cũng biết một chút, có dễ dàng kết bạn hơn hay một người thông minh nhưng không quan tâm đến giải trí sẽ dễ kết bạn hơn? Có người sẽ nói, học hành là trên hết, những thứ khác đứng thứ 2, không tốt sao? Theo cách nói của bạn, tôi chỉ cần lo chơi thôi sao? Đừng hiểu sai ý tôi. Điều tôi muốn nói là đại đa số mọi người trong xã hội đều là người bình thường. Con đường học hành chỉ phù hợp với số ít người tài năng thiên bẩm. Nếu bạn không trở thành một nhà khoa học, cuối cùng bạn cũng phải hòa nhập vào xã hội. Trong xã hội, biết chơi bài có tầm quan trọng tương đương với việc có bằng tiếng Anh cấp độ 6. Lý do bạn hiểu rằng học hành là quan trọng là do bố mẹ, thầy cô và bạn bè đã dạy dỗ bạn từ lâu. Nhưng trước khi bước vào xã hội, bạn không hề biết chất vấn điều này. Kết thúc phần này, tôi muốn dùng sự thật để nói, nếu bạn nhìn vào các vị vua cổ đại, bạn sẽ thấy họ cơ bản chia thành hai loại. Một phần là người thừa kế theo huyết thống, sinh ra với chiếc thì vàng trong miệng và trở thành vua. Một phần khác chủ yếu là những người có xuất thân thấp kém, từ kẻ lang thang, người nghèo khổ đến kẻ lừa đảo, công đồ. Họ không có gì trong tay, nên họ dám thử thách và chiến đấu. Họ không có gì để mất, nên họ có lòng dũng cảm vô biên. Họ không có kiến thức, nhưng có trí tuệ. Vì thế, họ đã đạt được thành công lớn. Còn những người thông minh vô cùng, biết học hành và đọc sách giỏi, sống một cuộc sống an nhàng, nhưng không bao giờ phát tài lớn. Họ đang làm gì? Họ là mưu sĩ, là văn thần, là sư gia, như Gia Cát Lượng hay Ngô Vĩnh. Nhưng tại sao họ không trở thành hoàng đế? Tương tự, những ông chủ lớn, giám đốc ở xã hội ngày nay là ai? Có bao nhiêu người trong số họ là cựu sinh viên của Đại học Bách Khoa hay Đại học Kinh tế? Thật không hiếm khi thấy một CEO có học vấn Trung học cơ sở và dưới quyền là những người có bằng tiến sĩ. Nhưng nếu bạn phân tích kỹ, ngoại trừ một số người thừa kế tài sản, thì trong số những người sáng lập doanh nghiệp đời đầu, hầu hết không có học vấn cao. Nếu có, họ cũng là người đã học bổ túc sau này. Không ngoại lệ, họ đều là những người có sự dũng cảm và trí tuệ. Điều này chẳng phải đã giải thích được vấn đề sao? Tôi không có ý định nói rằng mọi người đều phải đạt được thành công như họ. Thành công của họ cũng không chỉ là do bản thân họ nỗ lực, mà còn do thời cơ lớn của thời đại và cơ hội trong môi trường nhỏ của chính họ. Cả hai đều không thể thiếu. Tôi chỉ muốn nói một điều. Trong xã hội rộng lớn này, trình độ học vấn cao không đồng nghĩa với phẩm chất cao và khả năng uống rượu giỏi cũng không đồng nghĩa với phẩm chất cao. Không có gì là bất biến mãi mãi. Việc được lãnh đạo hay ông chủ đánh giá cao vì kỹ năng chuyên môn cao và việc được đánh giá cao vì khả năng uống rượu cũng mang lại kết quả và lợi ích tương tự nhau. Điều quan trọng là làm thế nào để định vị và phát huy phẩm chất của bản thân. Làm thế nào để tìm đúng vị trí và lĩnh vực của mình. Hãy nói về cách định vị phẩm chất của bản thân. Phẩm chất của con người phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhưng trong xã hội, về mặt cá nhân, một tính cách hoàn thiện là yếu tố hàng đầu, trong khi trí thông minh chỉ xếp thứ hai. Tính cách hoàn thiện bao gồm nhiều khía cạnh, nhưng chủ yếu là hai điểm chính, không biểu lộ cảm xúc và quan sát tinh tế. Không biểu lộ cảm xúc có nghĩa là kiểm soát một cách vừa phải cảm xúc, tình cảm và cá tính của mình. Bạn cần hiểu rõ khả năng của mình, biết rõ vai trò mình đang đóng trong mỗi hoàn cảnh, không quá vui mừng hay chùng bước, cố gắng phát huy vai trò của mình một cách tối ưu. Quan sát tinh tế là khả năng quan sát người khác trong giao tiếp, hiểu rõ tính cách, khả năng, ưu điểm và khuyết điểm của họ, từ đó chọn cách ứng xử phù hợp. Hai điều này rất khó thực hiện, đặc biệt là việc kiểm soát bản thân thực sự khó khăn. Bạn nên bắt đầu từ những việc nhỏ, biến hai điều này thành thói quen, dần dần theo thời gian bạn sẽ trở nên chím chắn hơn trong mắt người khác. Một số kỹ năng nhỏ, những người mới trưởng thành hoặc ít kinh nghiệm thường cảm thấy không biết làm thế nào để giao tiếp với đủ loại người trong xã hội. Họ cảm thấy nói chuyện nhiều với bạn bè cùng lứa tuổi, nhưng khi đối mặt với những người khác như cấp trên, người lớn tuổi hay tài xế taxi, thì lại không có gì để nói. Trong một số tình huống, có những người thậm chí là người mới gặp lần đầu lại nói chuyện rất hợp nhau, trong khi bạn cảm thấy không có gì để nói. Tình trạng này là bình thường, ai cũng bắt đầu từ bước này. Ở đây, tôi không muốn dạy mọi người cách tìm điểm chung giữa hai bên hay theo đuổi những lời nói phức tạp của người khác. Cách đơn giản nhất là quan sát cách một người bạn giỏi giao tiếp nói như thế nào, làm thế nào để đưa ra các chủ đề mới liên tục. Ban đầu, chỉ cần quan sát và học cách mô phỏng. Cuối cùng, dù có mắc lỗi nhỏ cũng không sao, hãy kiên trì. Dần dần, kỹ năng giao tiếp của bạn sẽ tiến bộ một cách đáng kể mà bạn không nhận ra. Khi bạn đạt đến trình độ chính chắn, bạn sẽ nhìn nhận phẩm chất của mình một cách lý trí hơn, không coi thường bản thân nhưng cũng không tự đánh giá quá cao. Bạn sẽ biết phân biệt thật giả đối với những lời khen của người khác và tự tin khi đối mặt với sự phê bình hay xem thường của người khác. Trên cơ sở này, bạn sẽ xử lý mọi việc với sự tinh tế, lên kế hoạch và tiến hành mọi thứ một cách vững chắc và mạnh mẽ. Trưởng thành và các cấp độ cao hơn, cao hơn sự chính chắn là sự tinh vi. Gần hơn với sự tinh vi là sự xảo quyệt và hơn cả sự xảo quyệt là việc bạn không biết và không thể nhìn thấu người đó là ai. Loại người này được gọi là tinh quái, thường thấy trong các vị trí quan trọng trong chính trường và thương trường. Định vị công việc của bản thân, không có công việc nào là xấu, chỉ có vị trí không phù hợp. Câu này đúng nhưng không có ý nghĩa gì cả, giống như việc tôi nói bạn là con người, điều đó đúng nhưng không có giá trị. Nhiều người sau khi ra trường phát hiện rằng họ không thể tìm được công việc trong lĩnh vực mình đã học. Một số người làm việc một thời gian rồi nhận ra mình không thể chịu đựng được công việc đó và rồi họ rơi vào tình trạng tìm kiếm, vật lộn và loay hoay giữa công việc không phù hợp với chuyên ngành hay công việc mà họ yêu thích. Có một lời khuyên rất hay cho các bạn là kết quả của nghiên cứu sau đại học từ ngôi trường xã hội này, điều mà bất kỳ trường đại học hàng đầu nào cũng không dạy. Trước 25 tuổi, không cần cố định ngành nghề. Trước 30 tuổi, không cần cố định công việc. Sau 37 tuổi, không nên dễ dàng thay đổi môi trường. Trước 25 tuổi, không cần cố định ngành nghề là như thế nào? Ngay cả khi bạn học chuyên ngành công nghệ môi trường ở đại học, sau này bạn cũng không nhất thiết phải làm việc liên quan đến môi trường. Biết đâu bạn có thể chơi piano rất giỏi và một quán bar nào đó muốn thuê bạn làm nghệ sĩ dương cầm. Đó cũng là một công việc và bạn không cần phải tiếc núi rằng những năm tháng đại học là vô ích. Ở Việt Nam hiện nay, tính chuyên môn hóa trong đào tạo đại học đã giảm đáng kể. Một sinh viên chuyên ngành máy tính khi tốt nghiệp có thể chưa chắc đã biết sự khác biệt của các loại bộ nhớ ram hay viết được một chương trình lập đơn giản nhất. Một sinh viên y khoa học 4 năm có thể cũng không thu được nhiều như khi thực tập 1 năm. Trước 25 tuổi, bạn hoàn toàn có thể học lại từ đầu trong một lĩnh vực mới vì bạn còn trẻ và có khả năng chịu đựng thất bại. Trước 30 tuổi, không cần cố định công việc là như thế nào. Trước 30 tuổi, bạn cần xác định rõ một ngành nghề, chẳng hạn như bán hàng, bất động sản, trở thành giáo viên hay là một diễn giả. Bởi vì những ngành nghề này đều đòi hỏi rất nhiều thời gian và công sức để làm quen và nắm bắt. Tuy nhiên, địa điểm làm việc và thời gian làm việc không cần phải cố định. Bạn có thể thay đổi công việc sau khi suy nghĩ kỹ càng cho đến khi tìm được một công ty, tổ chức hoặc nhóm mà bạn hài lòng. Dù bạn không còn quá trẻ nhưng bạn vẫn chưa có nhiều gánh nặng. Vì vậy, bạn có thể dám thử thách. Sau 37 tuổi, không nên dễ dàng thay đổi môi trường. Sau 37 tuổi, con đường đời của bạn trong điều kiện không có biến cố lớn cơ bản đã định hình. Tôi tin rằng lúc này bạn cũng đã đạt được một số uy tín và địa vị trong lĩnh vực của mình. Quan trọng nhất là gia đình bạn đã ổn định, con cái ra đời, cha mẹ già yếu và bạn dần trở thành trụ cột trong gia đình. Trong hoàn cảnh này, sự thận trọng không phải là điều xấu. Những điều trên là quy tắc chung trong tình huống bình thường. Nếu có tình huống đặc biệt thì sẽ có ngoại lệ. Có người hỏi tôi rằng tôi có kỹ năng này, tôi có khả năng kia. Anh nghĩ tôi nên làm gì đấy? Đây không phải là câu hỏi dễ trả lời, cơ hội mỗi người nhận được là không giống nhau. Một sinh viên tốt nghiệp từ đại học bách khoa cũng có thể đi bán thịt heo. Hãy tự phân tích tính cách và khả năng của bản thân xem liệu bạn có phù hợp với một công việc nào đó hay không. Chẳng hạn, cùng là đi mua bánh mì nửa đêm để làm bữa khuya, có người chỉ mua rồi về nhà, vừa ăn vừa nghỉ về trò chơi. Có người lại để ý xem hôm nay bánh dày hay mỏng, lớn hay nhỏ, mình có mua hớ không? Nhưng có người lại chú ý đến việc kinh doanh bánh mì, dạo này rất tốt, tự hỏi người bán có thể kiếm được bao nhiêu lợi nhuận sau khi trừ chi phí hàng tháng và xung quanh có những quầy hàng tương tự không, lượng khách ra sao, có bao nhiêu người mua bán. Xin chúc mừng người cuối cùng, bạn có chút đầu óc kinh doanh. Tại sao KFC rất ít khi đóng cửa ở Việt Nam? Đó là vì nghiên cứu thị trường và nghiên cứu trước của họ cũng giống như cách bạn đã làm. Làm thế nào để phát triển bản thân? Đầu tiên, tôi muốn hỏi một câu rất cổ điển, nếu ngày mai bạn bị liệt, nhìn lại cuộc sống trước đây, liệu bạn có thấy hối tiếc không? Tôi nghĩ hầu hết mọi người sẽ ít nhiều hối tiếc về một số khía cảnh nào đó. Có người tiếc núi vì đã không học hành chăm chỉ, có người tiếc núi vì đã không chinh phục được người mình thích, có người tiếc núi vì đã bỏ lỡ một cơ hội nào đó. Rất nhiều bài viết đã nói rằng hối tiếc là vô ích và bạn nên nhìn về phía trước. Đây là lời nói vô nghĩa. Ai cũng biết rằng hối tiếc không có ích gì. Điều quan trọng là làm thế nào để bạn không cảm thấy hối tiếc. Tôi nghĩ rằng, ngay cả khi bạn đã dành thời gian trước đây để chơi game, bỏ bê học tập và tình yêu, điều đó cũng không cần phải hối tiếc vì bạn đã tìm thấy niềm vui trong lúc chơi game, đã tìm thấy niềm vui. Có bao nhiêu người muốn tìm một niềm vui thuần khiết nhưng không thể tìm thấy. Khi bạn có thể sở hữu được niềm vui đó, thì cuộc sống của bạn đã đủ trọn vẹn. Cuối cùng, hưởng thụ niềm vui là điều tối thượng. Đừng bao giờ coi việc đi làm cực lực là điều bình thường. Trong 100 năm ngắn ngủi, có bao nhiêu thời gian thuộc về chính mình? Tôi không khuyên mọi người nên tiêu cực. Thực tế, khi bạn sống một cuộc sống bình thường, bạn đã đóng góp một phần sức lực của mình cho xã hội rồi. Ma tuý mang lại cảm giác cực kỳ phấn khích, nhưng niềm vui này phải trả giá bằng cuộc sống, không nên lựa chọn nghiện rượu cũng có tính chất tương tự. Do đó, cần phải chú ý vì vậy, việc hối tiếc về thời gian đã qua hoàn toàn phụ thuộc vào sự hiểu biết của bạn. Trên thực tế, tôi luôn cảm thấy rằng thượng đế là công bằng. Ngay đóng cửa sổ này của bạn, nhưng chắc chắn sẽ mở một cánh cửa khác. Lấy ví dụ, chúng ta thường thương cảm những người bị thiểu năng trí tuệ, cho rằng họ đáng thương. Nhưng thực tế, trong tâm hồn thuần khiết của họ, niềm vui tồn tại nhiều hơn rất nhiều so với chúng ta. Khi bạn chắc chắn rằng mình không hối tiếc, điều này không có nghĩa là bạn nên tiếp tục đắm chìm, mà là bạn phải vứt bỏ gánh nặng tinh thần và sống tốt hơn từ bây giờ. Hãy cố gắng tìm kiếm một mức độ thỏa mãn Khi bạn hồi tưởng lại quá khứ với một tâm thái không hối tiếc, bạn mới có thể nhìn rõ được điểm yếu trong tính cách của mình, hiểu được thất bại trong quá khứ, bạn mới có thể tối đa hóa khả năng tránh được thất bại trong hành trình sắp tới. Sự hồi tưởng là một cách tự xem xét và tổng kết, còn hối tiếc chẳng mang lại gì ngoài sự chán nản. Tôi rất thích những bạn trẻ đã từng trải qua nhiều thất bại vì họ thường thực tế, trưởng thành và kiên cường hơn so với những người cùng trang lứa. Những đứa trẻ có cuộc sống sung sẻ thường tỏ ra khá kiêu căng, ngạo mạng và dễ bị tổn thương. Tôi thậm chí khuyên những đứa trẻ xuất sắc từ nhỏ đến lớn nên học bài học quan trọng nhất trong cuộc đời là thất bại. Thất bại này không phải là việc đạt hạng nhất rồi khóc lóc vì không mua được chiếc túi hàng hiệu, mà là những thất bại có thể gần như phá hủy tinh thần của bạn, Những đứa trẻ vượt qua được nỗi đau này và xây dựng lại nền tảng tinh thần sẽ trở nên rất mạnh mẽ. Ngôn ngữ có vẻ tàn nhẫn, nhưng trọng tâm là nhấn mạnh tầm quan trọng của thất bại và khó khăn. Một người luôn thành công, một khi gặp thất bại, sẽ phải chịu cú sốc lớn, thậm chí không bao giờ đứng dậy được. Ngày nay, nhiều người trẻ có tâm lý lo lắng. Họ luôn muốn thành công nhanh chóng hoặc trở thành người thành đạt. Họ luôn muốn nắm bắt một cơ hội để lập tức vượt qua tình cảnh khó khăn hiện tại. Họ luôn mong muốn là một điều gì đó lớn lao. Chỉ cần nhắc đến hai từ khởi nghiệp là đã kích động vô cùng. Tôi không muốn làm giảm đi sự nhiệt quý quý giá này, nhưng tôi thực sự hy vọng các bạn có thể chuẩn bị kỹ lưỡng, bao gồm từng chi tiết nhỏ. Điều quan trọng nhất là chuẩn bị tinh thần cho trường hợp thất bại. Đối với những người khởi nghiệp thiếu kinh nghiệm, một kế hoạch chi tiết quan trọng hơn Sau khi đã nói rất nhiều để dẫn dắt, giờ tôi muốn nói cụ thể về cách nâng cao năng lực bản thân trong thực tiễn xã hội để tiến bộ trong xã hội. Trong thực chiến xã hội, Hiệu trưởng Trường Đại học Bắc Kinh đã nói trong lễ tốt nghiệp hãy chú ý là trong lễ tốt nghiệp, không phải lễ khai giảng, rằng xã hội không hoàn toàn công bằng. Xã hội sẽ không chờ đợi bạn trưởng thành. Nó sẽ không quan tâm đến khoảng cách tâm lý lớn giữa cuộc sống trong trường học và xã hội. Một điều bạn cần làm là chọn kỹ năng cho mình. Ví dụ, nếu bạn là một người từ nông thôn đi làm công, bạn cần có ý thức rằng nếu tôi làm công việc này lâu dài, ngoài tiền bạc, tôi có thể nhận được gì nữa. Tôi đã gặp những người làm việc trong một nhà máy điện tử. Công việc của họ là gắn vài linh kiện điện tử vào một bảng mạch ngày này qua ngày khác. Công việc này có thể mang lại cho bạn tiền lương, nhưng hầu như không có gì khác. Khi nhà máy đóng cửa, bạn cũng mất việc. Sống như vậy, dù là 100 năm, thì bạn vẫn chỉ là một công nhân bình thường, không có kỹ năng gì. Bạn phải có ý thức học hỏi, có ý thức phát triển kỹ năng để tiến lên trong một năm. A và B, một người làm việc trong nhà máy điện tử, một người học nghề hàng. Năm năm sau, A vẫn là công nhân trong nhà máy điện tử, còn B đã học được cách hàng cặp kim với tỷ lệ thành công cao. Lương và địa vị của anh ta đã vượt xa A. Đây chính là kết quả của công việc có tương lai và sự kết hợp với học hỏi. Bạn hiểu ý tôi chứ? Dù bạn chỉ có công việc ở cấp thấp nhất, bạn cũng nên cố gắng tìm một công việc mà bạn có thể học hỏi điều gì đó và có khát vọng học hỏi mạnh mẽ. Ngoài việc trúng số, đây là cơ hội thực tế nhất để bạn cải thiện tình hình của mình. Điều thứ hai là bạn phải học cách kiên nhẫn. Có người rất thiếu kiên nhẫn, làm công việc nào cũng không bền lâu, học hỏi điều gì cũng bỏ giờ giữa chân. Đây là thói quen tối kỵ. Trong công ty, hãy làm việc chăm chỉ, học những kỹ năng cần thiết, từng bước đạt được các chứng chỉ cần thiết. Người xếp hay quát tháo bạn, người thầy giáo nghiêm khắc với bạn không phải là kẻ ngốc. Khi bạn có thể chịu đựng đủ và dần dần trưởng thành, bạn sẽ nhận thấy rằng thái độ của họ với bạn cũng đang dần thay đổi vì họ nhận ra rằng bạn đã trở nên quan trọng. Khi đó, bạn sẽ nhìn lại, bên ngoài nhiều công ty đang vẫy gọi bạn, những vị trí cao với mức lương cao không còn là giấc mơ nữa. Một buổi sáng nào đó, bạn mặc bộ vét chỉnh chu liệt sự, đặt lá đơn suy nghĩ việc trước mặt xếp của mình. Gương mặt của ông ta chắc chắn sẽ trông khác hẳn so với khi bạn tức giận rời đi sau một trận cãi vã lớn. Tôi tin rằng chỉ cần bạn chọn đúng mục tiêu, kiên trì theo đuổi, bỏ ra mồ hôi và nước mắt, tương xứng thành quả của bạn sẽ vượt xa mong đợi. Và điều tôi nói ra đây đều là những điều mà mọi người có thể thực hiện được. Chúc bạn kiên trì và sớm gạt hái được thành công.