4 Thói Quen Xấu Âm Thầm Rút Ngắn Tuổi Thọ – Nhiều Người Mắc Mà Không Hề Hay Biết

khoedep999
99 người theo dõi
26 Lượt xem video·10 thg 4, 2025
4 Thói Quen Xấu Âm Thầm Rút Ngắn Tuổi Thọ – Nhiều Người Mắc Mà Không Hề Hay Biết
Về già, bốn thói quen đoàn mệnh trên giường khiến bệnh tật lũ lượt kéo đến, giảm chục năm tuổi thọ.
Ngày nay, nhiều người tham lam cuộc sống về đêm, thức khuya để xem phim truyền hình, xem điện thoại di động,
thậm chí một số người còn lười ra khỏi giường và dọn đồ đạc lên giường.
Theo nghiên cứu, những người thức khuya lâu, thiếu ngủ có tuổi thọ trung bình ngắn hơn,
những người ngủ bình thường vài năm, thậm chí hơn chục năm ngủ đủ giấc trên chiếc giường thân yêu là một việc tốt.
Tuy nhiên, không phải bạn cứ nằm lì trên chiếc giường để làm đủ thứ việc là điều tốt.
Đặc biệt, bốn điều dưới đây nếu được làm trên giường ngủ sẽ càng gây hại cho cơ thể, nên tránh càng xa càng tốt.
Có những thứ cấm kỵ tuổi già tuyệt đối không nên mang lên giường trước khi đi ngủ.
Thứ nhất, tránh mang oán hận lên giường ngủ.
Có một câu nói rất hay như thế này, dù cho mỗi ngày mặt trời đều mọc và lặn,
kim đồng hồ chỉ giờ vẫn luôn lặp lại hai lần mỗi ngày.
Nhưng mỗi ngày đi qua đều là một ngày mới,
chúng không hề lưu giữ và mang theo bất cứ điều gì của ngày hôm qua nữa.
Mặt trời vẫn luôn tỏa sáng, tran hòa và rực rỡ.
Kim đồng hồ vẫn cứ gõ nhịp, đều đặt theo vườn quay.
Vì vậy, hà cơ gì bạn lại biến một ngày mới trở nên cũ dích chỉ vì những điều của ngày hôm qua.
Đúng vậy, mỗi ngày mai đến sẽ luôn là một ngày tươi đẹp,
sẽ luôn có nhiều điều tuyệt vời đón chờ bạn ở ngày mai.
Những việc ngày hôm qua, hãy gác chúng lại.
Dù cho có chưa giải quyết được, nhưng khi các bạn vừa trải qua một đêm ngon giấc,
khi tỉnh dậy, cảm xúc của bạn cũng đã khác đi rất nhiều lần rồi.
Khi cảm xúc khác đi, cách nhìn cũng sẽ thay đổi đôi chút.
Vậy thì sự việc ngày hôm qua cũng chẳng còn cũ nữa.
Tại sao phải ôm sự oán hận, tức sận mãi trong lòng để bị che mở đi,
không còn nhìn thấy những điều tốt đẹp quanh đây của ngày mới.
Một gia đình có một người cha và người con vốn không hợp tính nhau, thường xuyên phải cọ.
Người con trai làm gì cũng không khiến cha mình vừa ý, thường xuyên bị la mắng.
Người con, lâu dần sinh ra bệnh tâm lý bất mãn, cảm thấy mình thật sự vô dụng đối với cha.
Một hôm, đến giờ cơm tối, nhưng cậu con trai vì công việc gì đó,
mà vẫn chưa về, để cha mẹ phải chờ rất lâu.
Thế nên, khi vừa ngồi xuống, chuẩn bị ăn cơm, cậu đã bị cha la mắng một trận.
Đi làm bên ngoài về, mệt mỏi, đói bụng, không được thăm hỏi, mà còn bị người cha mắng trách.
Người con liền nói trong tức giận, có phải là cha của tôi không?
Hay ông Nhật tôi ở đâu về?
Từ bé đến giờ, tôi chưa ngày nào được ông yêu thương, hay nói lời nào nhỏ nhẹ cả.
Hôm nay tôi bận việc, về trễ một chút, bụng đói chưa kịp ăn gì, đã bị chửi.
Nếu hai người đói bụng, thì có thể ăn cơm trước, để phần cho tôi được mà.
Nói xong, cậu con trai đứng phát dậy, đi về phòng với cơn tức giận trong lòng.
Người cha ngồi đó, tâm trạng sững sờ.
Bao nhiêu năm nay, chưa bao giờ người con có thái độ như vậy với mình.
Cùng lắm, là cũng lầm lì, không nói lại thôi.
Nhưng không ngờ, hôm nay cậu lại phán xử dữ dội như thế.
Người cha già, quốc cặp mắt già nua, nhìn về chén cơm đang bỏ dở.
Thực ra, ông cũng chỉ muốn nói là tại sao về trễ thế.
Nhưng không hiểu sao, lại thành quát mặt con trai.
Suốt đêm, người con trai không ngủ được, nghĩ về cuộc đời cực khổ của mình.
Nghĩ đến những lần bị cha đánh mắng vô lý.
Cơn bực tức, khó chịu và quất ức, cứ thế chạc răng lên.
Khiến cậu không tài nào chọc mắt được.
Ở bên kia phòng, người cha cũng thế.
Ông cũng ôm trong lòng những muộn phiền, suy tư và một chút giận con trai khi lớn tiếng với ông.
Sáng ra, người con trai lại ăn vội nửa chén cơm, rồi hấp tắp chuẩn bị đồ đi làm do cậu dậy muộn.
Thế vậy, người cha lại một lần nữa lên tiếng.
Có ăn cho tử tế hay không?
Có mỗi một chén cơm mà cũng không ăn cho đàng hoàng.
Do bực tức từ tối hôm qua vẫn còn chưa hết.
Thế là người con liền lập tức quát lại răng.
Không cần ông lo, tôi có chết cũng không hề hấn gì với ông cả đâu.
Nói rồi, cậu con trai vẫn mang trong lòng những bực tức đó chạy ra sân, nổ máy xe đi làm.
Nhưng nào ngờ, người con trai đi chưa được bao lâu, thì đã có người hàng xóm chạy sang báo với người cha.
Ông lũ ơi, con trai ông vừa gặp tai nạn sau khi rời khỏi cổng làng một đoạn, bị xe lớn tông.
Bây giờ đang được mọi người gọi xe cấp cứu đến để chở đi.
Không biết tình hình ta sao, vì tôi chạy về đây để báo với ông bà.
Giờ ông hay bà hay ai đi với tôi, tôi chở chạy theo xe cấp cứu luôn.
Nghe người ta báo thế, hai người không tránh khỏi bàng hoàng, đau xót.
Người cha nước mắt lưng chồng, vội vã đi thay quần áo và nhờ ông hàng xóm chở đi theo xe cấp cứu.
Quý vị ạ, chỉ vì sự tức giận, chỉ vì những bất đồng từ ngày hôm trước.
Mà ngày hôm sau, hai cha con trong câu chuyện lại tiếp tục gây ra những cơn đau khổ cho nhau.
Để rồi cuối cùng, khi nghe tin con trai gặp chuyện chẳng lành, người cha hối hận khôn môi.
Đức Phật từng nói, cuộc đời lắm vô thường.
Người hôm qua vẫn còn cười bên cạnh, mai đây đã xa ta mãi mãi.
Chúng ta mãi mãi không thể biết được quỹ thời gian còn lại của mỗi người là bao nhiêu.
Vì thế, hãy cố gắng yêu thương, đối xử tốt, luôn tha thứ cho nhau những lỗi lầm.
Đừng để những muộn phiền, quán hận của ngày hôm qua ảnh hưởng đến tâm trạng và hành động của bạn.
Hãy luôn đón những điều tươi đẹp trong mỗi ngày mới quý vị nhé.
Thứ hai, sử dụng điện thoại di động trên giường.
Hầu hết chúng ta thường giữ điện thoại bên cạnh để nhắn tin, xem phim, đọc báo.
Kể cả vào đêm đã khuya, vẫn không chịu cất điện thoại để chìm vào giấc ngủ.
Thói quen này thật sự rất thay hại.
Theo một chuyên gia về giấc ngủ tại Mỹ cho rằng, các thiết bị điện tử sản xuất ánh sáng nhất định,
đặc biệt trong đóng tối và có thể can thiệp vào nhận thức của bộ não về thời gian ngày và đêm.
Bên cạnh đó, ánh sáng màu xanh này ảnh hưởng tới mức độ sạt sinh Meratonin
và có thể phá vỡ đồng hồ sinh học của con người.
Chính vì thế, điều tốt nhất là bạn nên đặt điện thoại gần bên mình,
nhưng bên ngoài giờng ngủ để đảm bảo không bị sự cám dỗ của nó ảnh ngược đến giấc ngủ.
Đối với nhiều người, nằm trên giường xem TV là sở thích và thói quen rất đỗi bình thường.
Tuy nhiên, theo chuyên gia giấc ngủ Mỹ,
khi xem TV muộn vào khoảng thời gian ngủ sinh lý là điều không đúng đắn.
Đôi khi, chúng ta nghĩ rằng ánh sáng nhấp nháy của màn hình là một bộ phim có thể ru chúng ta ngủ.
Xong thực tế lại không phải như vậy.
Ánh sáng từ màn hình TV kích thích đao bộ hoạt động
và là nguyên nhân khiến não giảm tiết Meratonin,
một hormone cần thiết cho giấc ngủ bổ rớt.
Hơn nữa, nếu bạn xem phim kinh dị hay phim bạo lực thì càng khó khăn để đi vào giấc ngủ ngon.
Tắt TV ít nhất 1 giờ trước khi đi ngủ để não bộ được tư giãn.
Bên cạnh đó, TV trong phòng ngủ thường để rất gần giường.
Nếu lạm dụng, sẽ có thể gây đau và sưng nhãn cầu,
tăng nhãn áp, giảm thị lực, gây mở mắt và lâu ngày có thể đến lát.
Không những vậy, xem TV trên giường trước khi đi ngủ
còn có thể khiến bạn ngủ muộn hơn so với bình thường.
Vì vậy, giải pháp tốt nhất là không đặt TV trong phòng ngủ.
Bạn chỉ nên xem TV ngoài phòng khách với khoảng cách an toàn.
Nếu bạn vẫn muốn đặt TV trong phòng ngủ,
thì hãy chắc chắn rằng bạn sẽ không nằm mà xem.
Hãy điều chỉnh tư thế ngồi, kiểm soát khoảng cách giữa bạn và TV.
Đồng thời tự quản lý thời gian xem của bạn.
Thứ tư, ăn trên giường.
Một bữa ăn khuya hay bữa ăn sáng lãng mạn trên giường
có vẻ như đó là một ý tưởng tuyệt vời.
Tuy nhiên, việc này lại tiềm ẩn một số nguy cơ gây hạt cho sức khỏe.
Nguyên nhân chính là do thực phẩm hay vụ bánh
dù nhỏ cũng có thể thu hút kiến, ruồi, rán gây mất vệ sinh.
Nhà côn trùng học Pháp Y và trợ lý khoa học cao cấp
tại Viện Bảo tàng lịch sử tự nhiên cho rằng
thức ăn như bánh ngọt, soda, nước ép trái cây, bánh nướng và cookies
có thể thu hút kiến, ruồi và một số côn trùng khác.
Và đây có thể là nguyên nhân.
Gây ra sự mất ngủ khi bạn bị đốt, cắn
hay chúng tạo ra âm thanh vào đêm khuya.
Bên cạnh đó, những loài côn trùng này không chỉ truyền bệnh
mà còn gây ra các phản ứng dị ứng ở người
chẳng hạn như hen xuyễn và viêm da dị ứng.
Ngoài ra, ăn trước khi ngủ có thể làm hỏng răng
đặc biệt là nếu bạn không dùng chỉ nha khoa
và bạn chảy đánh răng.
Nếu bạn không làm được sạch cặn thức ăn còn sốt lại trong miệng
vi quẩn sẽ phát triển trong khi bạn ngủ.
Vì vậy, tốt nhất bạn không nên ăn trên giường
và giặt gai chảy giường mỗi tuần một lần.
Trước tuổi 50, có 5 điều nhất định phải trở thành
thói quen để tuổi già mạnh khỏe.
Mặc dù quãng tuổi 50 của bạn có thể là một thập kỷ
đầy những thay đổi lớn lao.
Chúng cũng có thể là dấu hiệu cho sự khởi đầu
những năm tốt đẹp nhất trong cuộc đời.
Thực tế, một cuộc khảo sát gần đây
với hơn 2.000 người trưởng thành cho thấy
50 là độ tuổi tổng thể hoàn hảo.
Vì thực tế, vào thời điểm này
bạn thường cảm thấy tự tin vào sự nghiệp của mình.
Con cái của bạn hầu hết đã trưởng thành
và bạn đã sẵn sàng tận hưởng khoảng thời gian xứng đáng
dành riêng cho mình.
Và còn cách nào tốt hơn để kỷ niệm khoảng thời gian đáng như này
trong cuộc đời của bạn hơn là được hoàn toàn khỏe mạnh
hạnh phúc và tràn đầy sức sống.
Dưới đây là năm thói quen lành mạnh
sẽ giúp bạn định ngủ những năm của tuổi 50
tuyệt vời và hơn thế nữa với đầy nhiệt huyết và sức sống.
1. Chăm sóc xương của bạn
Sức khỏe xương là điều thiết yếu
cho cả nam giới và phụ nữ
ở độ tuổi 50.
Nhưng đặc biệt cần đối với phụ nữ
khi mà việc thay đổi nồng độ hốc môn
trước và trong thời kỳ bản kinh
có thể dẫn đến giảm mật độ xương
và tăng nguy cơ gãy xương.
Hãy hỗ trợ hệ xương khỏe mạnh của bạn
bằng chế độ ăn dầu canxi tốt cho xương
maze, vitamin D và vitamin K.
Nếu bạn gặp khó khăn để bổ sung đầy đủ
các chất dinh dưỡng này trong chế độ ăn uống của mình
hãy tìm thực phẩm bổ sung
đồng thời tập trung vào các bài tập thể dục
luyện khả năng chịu đựng trọng lượng
như đi bộ, chạy bộ, tập tạ
hoặc đi bộ đường dài
để xây dựng mô xương mới
giúp tăng cường sức mạnh
cho toàn bộ hệ xương trong cơ thể của bạn.
2. Luôn năng động
Tập thể dục vừa phải
không chỉ có lợi cho cơ bắt, xương và tim
mà sự năng động thể chất
còn có thể giữ cho não bộ của bạn trẻ khỏe.
Bạn có thể thấy
hồi hải mã
phần não liên quan đến trí nhớ
có bé dần lại khi bạn giả ni
từ 1 đến 2% mỗi năm
và thường dẫn đến
những tổn thương về nhận thức
trong những năm cuối đời của bạn.
Tin tốt đến từ các nhà nghiên cứu
phát hiện ra rằng
chỉ cần đi bộ nhanh 3 lần mỗi tuần
mỗi lần 40 phút
não bộ sẽ tăng trưởng đáng kể.
Trong một nghiên cứu
những người trưởng thành tham gia
tập thể dục nhịp điệu
đã cho thấy kích thích hồi hải mã của họ
tăng hơn 2% trong vòng mỗi năm
ngược lại với mức suy giảm
1,4%
ở những người chỉ tập kéo dũi cơ thể.
3. Ngủ đồ dốc
Ở độ tuổi 50
bạn khó có thể có được
giấc ngủ chất lượng
vì bạn phải đối mặt
với sự thay đổi học môn
và độ cứng khớp liên quan đến tuổi tác.
Nhưng cứ có thể làm gián đoạn
giấc ngủ quý giá.
May mắn thay,
đối với độ tuổi 50 trở lên
không phải cứ ngủ nhiều hơn là tốt.
Trên thực tế
các nghiên cứu kết luận rằng
quãng thời gian ngọt ngào của giấc ngủ
đối với người lớn tuổi
từ 6,5 đến 7,5 giờ
và điều đó thường đi liền
với tuổi thọ dài hơn
so với mức thời gian ngủ trên 8 tiếng
hoặc ít hơn 6 tiếng.
Do đó,
thay vì cố gắng ngủ đủ 8 tiếng
như mọi người thường đề nghị
một giấc ngủ sâu 7 tiếng
có thể là tất cả những gì
bạn cần ở tuổi này.
4. Rèn luyện não bộ
Dù bạn thích học một ngôn ngữ mới
giải ô chữ
hay trò chơi trí não trực tuyến
nghiên cứu cho thấy rằng
trong độ tuổi 50 và cao hơn
việc dành thời gian
để trí não của bạn tham gia hoạt động
có thể mang lại
những lợi ích đáng kể cho chức năng
của não bộ.
Trong một nghiên cứu lớn liên quan đến
7.000 người
ở độ tuổi 50 trở lên
6 tháng rèn luyện trí não mỗi ngày
đã mang lại những cải thiện đáng kể
về trí nhớ, khả năng suy luận
và khả năng thực hiện
các công việc hàng ngày.
Tất cả các lĩnh vực, vốn dĩ
có thể bị suy giảm theo độ tuổi.
Hãy tìm kiếm những câu đố
kích thích não bộ trong sách,
báo hoặc tham gia vào
một trong vô vàn những chương trình
rèn luyện trí não trực tuyến
được thiết kế cho người lớn tuổi.
5. Thường xuyên bổ sung
thức ăn nhiều lợi khuẩn
Có một đường ruột khỏe mạnh
với đầy đủ
các quần thể lợi khuẩn tối đa
thực sự là nền tảng
của sức khỏe thế chất
và tinh thần cho mọi lứa tuổi.
Nhưng nó còn có tầm quan trọng
thiết yếu khi bạn
bước vào những năm tuổi già.
Khi chúng ta giải nghi
hệ tiêu hóa càng cần hơn
những quần thể lợi khuẩn
đặc biệt là vi khuẩn
bifido, chúng sản xuất
vitamin và enzyme
đồng thời hỗ trợ
cho hệ miễn dịch
một lớp bảo vệ đường ruột chắc chắn
sức khỏe sương khớp
và sự trao đổi chất lành mạnh.
Hơn nữa, men bi khuẩn
trong đường ruột của chúng ta
có thể giúp và hỗ trợ
cho nhiều yếu tố khác trong cuộc sống
để góp phần
cho một quá trình lão hóa lành mạnh
ví như giấc ngủ ngon, trí nhớ
thậm chí cả năng lượng
và sức bền.
Nhờ đó, chúng ta có thể
tập thể dục và duy trì
thể chất năng động. Vấn đề
là chính sự lão hóa
cùng với các yếu tố
về lối sống như chế độ ăn uống
nhiều thực phẩm chế biến sẵn
sử dụng thuốc háng sinh
thói quen vệ sinh quá kỹ
và sử dụng chất tẩy rửa
kháng khuẩn có thể làm mất
đi lượng vi khuẩn tốt
mà chúng ta cần để giữ mình khỏe mạnh.
Bạn đã luôn
làm việc chăm chỉ để có
được sự tự tin và trí tuệ
đi liền với cuộc sống
trong nửa thế kỷ qua.
Vì vậy, hãy tiếp tục
tận hưởng từng phút từng giây
và sống những ngày vui vẻ
mạnh khỏe nhất.
Những việc như ăn và ngủ tốt
tập thể dục, thử thách
chí não mình và hỗ trợ
các vi sinh vật thân thiện
bên trong sẽ cung cấp cho
cơ thể và tâm trí bạn
những công cụ cần thiết
để tiếp tục sống vui khỏe
trong nửa thế kỷ sau
của chính mình.
Và trong phần cuối của chương trình hôm nay
mời quý vị và các bạn
cùng lắng nghe câu chuyện
Môi nhà ba lá
Gia đình tôi gồm
4 người, 3 chị em tôi
và bố. Bố tôi
người đàn ông duy nhất trong nhà
vẫn hay ngồi ở bộ bàn ghế
cũ, tròn chân
nhâm nghi cốc trẻ,
giọng nghiêm nghị.
Phụ nữ là
ngọn lửa giữ hạnh phúc.
Chính vì thế, cả 3 đứa
con gái nhà này phải biết nấu ăn
và nấu ăn phải ngon,
phải giỏi, nhớ chưa?
Bố tôi, người đầu bếp
có tiếng trong xóm, dù thiếu
bàn tay phụ nữ đã lâu,
nhưng lúc nào cũng chân bẵng
cho chúng tôi đầy đủ
trong tình cảnh giải chống nuôi con ấy.
Khi tôi sinh ra,
theo lời kể của bố,
không may mẹ qua đời,
lúc đó gia đình tôi nêu người
lại nghèo, sự mất
mắt ấy khiến cho ông
chơi với một thời gian dài.
Mẹ mất, để lại
cho bố một đàn con lông lốc,
đứa lớn vừa mới 5 tuổi,
đứa nhỏ còn đỏ hỏng,
suốt ngày eo eo khóc.
Bố không ngại
bất kỳ việc làm thuê quốc mướn nào
để lấy tiền trang trải cho
cuộc sống.
Bố kể rằng, không có việc gì làm,
bố thấy vất vả
bằng việc phải ôm tôi đi
hết nhà này sang nhà khác
để sinh sữa cho tôi bú.
Thương người đàn ông,
quần quật cả ngày kiếm cơm
cho ba đứa con côi.
Hàng xóm vẫn thường tranh thủ
sang nhà dọn dẹp
và ngó ngàng ba chị em.
Mỗi ngày, khi bóng chiều lang xuống,
tôi lại được bố bế
sang nhà dì Lâm nhờ bú.
Dì Lâm,
hóa chồng lúc dì mang thai
được 7 tháng.
Đứa con gái dì là bạn thân của tôi
suốt những năm tháng dài sau này.
Chồng dì Lâm trước đây
làm cùng cơ quan bố,
nghe đâu cũng làm đến
trường phòng rồi.
Cái thời tên phiếu tôi sinh ra,
nhà dì đầy đủ hơn
những nhà hàng xóm bên cạnh.
So với nhà tôi,
lại càng khấm khá hơn.
Bố mẹ tôi
đều từ vùng quê Lam Lũ
mà đến với nhau
khi cũng tham gia chiến đấu
bảo vệ quê hương.
Thời bom đạn ác liệt ấy
không ngăn được tình yêu
của chàng lính lái xe.
Tình cờ gặp cô thanh niên sung phong
có tiếng nói trong trèo
và giọng hát cao vút.
Bố yêu mẹ
ngay từ cái nhìn đầu tiên
trong chút lát
hứa hẹn nhau bằng ánh mắt và nụ cười
tin vào ngày hòa bình không xa.
Bố bảo rằng
nếu khi ấy không có tình yêu
của mẹ, có lẽ
bố đã không bột sức
để lết về đến quê hương.
Sau khi bị mảnh bom đạn
của kẻ thù gâm vào đầu
rồi đất nước hòa bình,
theo lời hẹn, bố cố ông bà nội
sắm buổng cao to,
gà, rượu đầy đủ
đến nhà mẹ cưới hỏi.
Đám cưới của chàng lính đơn giản
bên cô giáo làng diễn ra
trong lời chúc phúc
của mọi người đến dự.
Sau ngày cưới, bố được
phân công lên thị xã công tác.
Gia đình tôi líu dính nhau
trong căn nhà tập thể trật hẹp.
Đồng lương lái xe
cộng với lương cô giáo mẩm non
xoay sở qua ngày.
Mỗi lần có tên thiếu,
bố cố đổi
được mấy mếp vải hoa
đem về cho vợ con.
Mảnh vải ấy, xoay thế nào
cũng không đủ manh áo
cho mẹ và hai chị gái lớn của tôi.
Lúc đó,
nhìn hai đứa trẻ chưng lăng lớn
của bố mẹ,
dĩ lâm lại rúi vào tay mẹ
đôi ba chục quả trứng,
khi một bánh xào phòng thơm
và răm ống gạo trắng.
Mẹ biết ơn dĩ lâm lắm,
dù là con gái cán bộ lãnh đạo,
chồng dì là cấp trên của bố tôi,
nhưng chưa bao giờ
dì tỏ ra hơn ai cả.
Bất kỳ công việc nào
ở khu tập thể, đều có sự
đóng góp công của dì.
Mẹ tôi mất chưa được bao lâu,
thì chồng dì cũng đột ngột qua đời.
Sự chống trải
giữa hai cảnh nhà neo đơn
khiến cho bố và dì càng
thêm khắn khít với nhau,
nhưng vẫn giữ đúng mực tình làng nghĩa xóm.
Tôi lớn lên
nhờ dòng sữa của dì lâm
ban ngày khi bố tôi đi làm,
cả ba chị em tôi đi học.
Chiều về,
cả ba lại được dì lâm
đón sang nhà.
Tôi cùng tuổi với Quyên, con gái dì,
nhưng Quyên hơn tôi cả cái đầu.
Tôi nhớ nhất
mỗi buổi trưa
khi nghe tiếng kẻ báo đến giờ
ăn cơm trưa của công nhân trong nhà máy.
Mấy chị em tôi,
ba chân bốn khẳng,
chạy tẳng đến khu bếp ăn.
Mùi thơm của thức ăn
khiến đứa nào đứa nấy
hìm hít mắt mà hít hạ.
Chúng tôi thích sáng đến gần
chiếc nổi gang nấu cơm to
đến ba bối người phiêng
để dần dà xin lớp cơm cháy cuối nồi.
Mỗi lần
nghe tiếng sẻn xúc cơm,
lợn trợn chạm đáy,
gương mặt đứa nào đứa nấy
đều sáng bừng lên.
Không hề bảo nhau,
nhưng chúng tôi đều
ngay ngắn xếp hàng
chờ được cầm miếng cháy
có những hạt cơm vàng suộng
xem xếp bên nhau.
Thú vị nhất là nghe tiếng nhai cơm cháy
vỡ vụn và tận hưởng
mùi thơm, vị ngọt
của miếng cháy dành rang trong miệng.
Sau mỗi lần nhấm nháp như thế,
bộ những đứa trẻ con chúng tôi
đã lưng lẩn no.
Chúng tôi ủa ra sân nhà trẻ,
nhặt những hòn đá nhỏ
chơi ô ăn quan,
gấp những tờ giấy làm tiền
hay lánh bố mẹ,
lôi nổi điêu, gạo thóc ra cây gạch,
châm lửa chơi trò chơi
nấu cơm gia đình.
Những trò chơi này về sau
chẳng còn tồn tại trong tuổi thư
của các con tôi.
Lại nói đến biệt tài nấu ăn của bố tôi.
Chỉ đôi ba con cá,
dăm lạng thịt mua vội ngoài chợ,
mớ sâu, chị cả tôi
nhặt nhạnh từ hàng rào.
Cứ vào tay bố tôi
lại có bổ mùi vị khác nhau,
mùi thơm từ căn bếp nhỏ
của chúng tôi,
quyện lấy cả khu phố,
phả vào những chiếc mũ thính
của lũ trẻ con.
Vậy là mâm cơm nhà tôi
khi nào cũng đông thêm
những đứa bạn đến ăn trực.
Có lẽ vì bố tôi dễ tính,
nên hãy có công việc to lớn gì,
ai ai cũng đều sang nhờ bố tôi nấu nướng.
Bố vẫn nói với chúng tôi rằng
nếu không có những con người ấy,
có lẽ chúng tôi
đã không lớn lên được,
đã không trở thành đến ngày hôm nay.
Chị cả tôi
từ khi 8 tuổi
đã biết thu vén nhà cửa cho sạch sẽ,
biết vào bếp lo bữa ăn đạn bạc
cho cả nhà,
lo giặt rũ quần áo cho các em.
Bố rất thương chị,
cũng tự hào về chị nhất.
Chị hiền và ít nói.
Mẹ mất
khi chị vừa đủ 5 tuổi.
Trong ký ức của chị,
hình ảnh mẹ đậm đặc hơn
so với các em mình.
Tôi cảm nhận về mẹ
qua sự dịu dàng của chị
và dáng hình của dì Lâm.
Hẽ có đổ chơi gì mới,
chị cũng nhường nhịp cho tôi.
Nhưng rồi tôi lại bị chị hai tranh mất.
Lúc ấy,
chị cả thường lấy quyền của mình
để dân dạy chị hai.
Nhưng dù phải nghe theo lời,
chị hai vẫn nguôn hát
về chị cả và tôi
cái nhìn ấm ức,
rồi lể lợi, ngồi trong xó nhà.
Bố tôi bảo rằng
tính chị hai tôi
lì hơn đít chai sành.
Mỗi lần có chuyện gì không vừa ý,
chị lại đánh nhẫn góc nhà
hàng tiếng đồng hồ.
Không muốn ăn uống,
mãi cho đến khi bố tôi lôi chiếc roi
sát bên hông cổt nhà.
Chị mới lôi chũi, vén màn đi ngủ.
Chị hai cứ cẩy cựa,
sống theo ý mình.
Dù không ít lần bị đòn roi của bố,
chị hai và chị cả
đối lập nhau,
không bao giờ xô lại được.
Nhưng hết một trong hai chị gặp chuyện,
người kia lại dầu dĩ cả ngày.
Tôi là con út,
lớn lên trong sự bao bọc
của bố và hai chị.
Thường tôi thiếu vắng hơi mẹ,
bố và các chị
dành dụm mọi thứ cho tôi.
Bởi thế,
dù nhà cờ chẳng thể bằng người ta,
nhưng lúc nào,
tôi cũng như một nàng công chúa.
Trong ba người con gái,
tôi xinh xắn và đáng yêu nhất.
Hình như mọi nét đẹp của bố mẹ,
tôi đều được thừa hưởng.
Nước da trắng,
đôi mắt to, gương mặt bầu bĩnh,
trong mái tóc gươi xoăn tự nhiên.
Rồi bố tôi giải đi,
chị cả trở thành cô giáo làng
bay mẹ.
Chị yêu công việc chăm bắn
những đứa trẻ con,
sật sùi mũi dãi.
Mấy năm sau đó, chị hai và tôi
cùng ra thủ lô học đại học,
thừa hưởng giọng hát hay của mẹ.
Tôi mùi mưỡng
được đứng trên những sân khấu lớn
và sẽ có nhiều người say đắm
theo đuổi mình.
Chị hai chọn ngành công nghiệp cơ khí.
Cái ngành nghề
khiến cho chị cảm giống đàn ông.
Sợ tôi bị
những thứ hào hoáng, phù khiếm
đeo bám. Chị đều đặn
đi con xe Honda cố kỹ,
đến ký túc xá để kiểm tra.
Ở ký túc xá văn công,
đứa con gái nào
cũng như búp bê, suốt ngày
chỉ biết đến gương lược,
váy áo. Chị lọc trọn
trong chính những người cùng dưới với mình.
Tôi chiêu chị,
con gái gì
mà suốt ngày thấy quần áo đầy
mùi dầu mấy? Chả sao
cả. Lúc nào
chị thường mặc váy đi, chắc
có nhiều anh mê lắm đấy.
Chị véo má tôi.
Cô cứ sinh đi
là chị vui rồi. Đời
chưa cho ta sạch nên ta phải lấm.
Lấm mới có tiền
cho cô em tôi thơm tho được.
Quả thật,
việc ăn học từ sách phở
đến những bộ váy đắt tiền của tôi
đều là từ những đồng lương
của chị cả và tiền của
chị hai đi làm thêm đem lại.
Nhiều lần tôi
ngỏ ý muốn được đi hát,
tự trang trải cuộc sống cho mình.
Nhưng hai chị nhất mực không đồng ý.
Chị sợ tôi không
chống chọi được với môi trường,
dễ bị sa ngã.
Lúc nào trong mắt các chị,
tôi vẫn chỉ là một cô búp bê
cần được trông non cẩn thận
và tôi cứ ngấp ngừng trong cái
vỏ bọc ấy mà lớn.
Nhận được điện thoại của chị cả,
tôi và chị hai
bỏ dở hết mọi việc
bắt xe về phố nhỏ.
Trong cuộc điện thoại ngắn mối,
giọng chị cả ngập ngừng,
không nói đủ câu.
Ba chị em tôi vẫn thường có thói quen
gọi điện cho nhau mỗi buổi tối.
Nhưng đã gần tháng nay,
không hiểu sao,
chị cả dường như ít liên lạc hẳn.
Chúng tôi có thắc mắc,
chị chỉ âm ừ cho qua chuyện.
Chị hai nói,
dạo này chị hay nóng ruột lắm,
mắt cứ nháy liên tục.
Còn tôi chỉ thấy
lòng dạ buồn trồn,
hay nghĩ vẩn vơ đến những điều xa lạ,
chập trờn về hình ảnh
một người đàn bà nào đó
chen lẫn vào giấc ngủ của mình.
Phố nhỏ vẫn thế,
khu tập thể ngày xưa
không còn nữa.
Sau khi giải thể công ty,
những hộ gia đình giải tỏa đi nơi khác,
chỉ còn duy nhất nhà tôi
và nhà dì Lâm bán trụ lại.
Bố tôi giành dụng
sửa sang ngôi nhà cũ,
thành nhà hai tầng.
Nhà dì Lâm vẫn đối diện khang trang
và đẹp hơn nhà tôi rất nhiều.
Hai mảnh đầy mấy
vẫn cư xử với nhau
bằng thứ tình cảm hàng xóm láng giềng.
Con gái dì
đang du học nước ngoài,
nhiều lần thấy dì Lâm nổi thủ
trong ngôi nhà rộc tinh thang.
Tôi không tránh khỏi niềm xót xa,
trong tâm thức của tôi
từ lúc sinh ra đến giờ,
dì Lâm luôn là điểm tượng,
là người mẹ của ba chị em tôi.
Chúng tôi đều biết
dì Lâm có tình cảm
với người đàn ông cô lẻ.
Nhưng bố tôi lại là người
khá bảo thủ.
Hình bóng người con gái năm nào
vẫn ẩn hiện trong những giấc mơ
ngước ngủa tiếng la hét của ông.
Ở khoảng trời ấy,
có lẽ bố tôi mới
sống được cuộc đời
và tình yêu sư phụ của mình.
Gương mặt ông khi có lúc cười,
có lúc chạo lạch sang một bên,
tay chân của quạng
dần dơ đến lạc.
Những năm gần đây,
sức khỏe của bố tôi
ngày càng kém đi,
nhất là khi biết sự đổ vỡ tình cảm
của con gái đầu.
Ông càng suy nghĩ nhiều và xa xúc.
Tình yêu giữa
thời sinh viên giữa chị cá
và anh chàng thư sinh con nhà quan chức
không dễ dàng
như lời hứa với anh chăng
đổi lấy sự chinh trắng
đời con gái của chị.
Ông bà quan chức
khi biết mối quan hệ ấy
đã tức tốc đến nhà bàn luận với bố
về sự môn năng hộ đối.
Chị cá khóc hết nước mắt,
bố im lặng cả tháng dài.
Lòng tự trọng của người lính
khiến ông ngộp ngã.
Mảnh đạn năm nào
chợt dễ dụa trong đầu ông.
Khi biết con gái hoài thai,
bố tôi đã sống trong
những cơn đau như điên dại.
Chị hai đã nhiều lần
đi tìm anh chàng thư sinh
nhưng lần nào chị cũng chỉ biết
đấm vào gốc cây
với câu thề sẽ thay cả gia đình mình
bắt nhà quan chức ấy
phải xin lỗi bố.
Ra trường, chị hai được nhận vào
một công ty lớn của Nhật
và giúp cho gia đình được sung túc.
Đứa con trai của chị cá
sinh ra trong tuổi dần
cũng dần lớn lên.
Mỗi lần chúng tôi trở về
lại thấy cái miệng nó lue ra
nói cười ruộng rã.
Tôi ổn định là một ca sĩ
trong một đoàn nghệ thuật
và bận rộn với việc thực hiện
ước mơ của mình.
Đón chúng tôi, vẫn cái miệng lue reo
theo tiếng vui mờ.
Ái à, dì hai, dì út
của con về rồi.
Về rồi.
Mẹ ơi, ông ngoại ơi, bà ngoại ơi.
Bon,
bà ngoại nào?
Không để ý đến sắc mặt tối sầm
của chị hai tôi.
Thằng cu chạy thẳng vào buồng.
Giáng chị cá tất tả xuất hiện.
Trên tay vẫn bám đẩy thức ăn.
Cát dì về là tốt rồi.
Bố đâu chị?
Bố đang nằm trên phòng.
Gần hai tuần nay
gần như bố không hề tỉnh táo.
Đêm nào cũng la hết.
Chạy khắp nhà, chơi trò chơi
đánh trận.
Căn phòng bố khép hờ.
Trên chiếc giường, bố nằm đẹp
trong chiếc chân to, gương mặt hốc hát
tiểu tụy.
Nhìn bố, tôi không ngăn được
dòng đứt mắt, lồng ngực
đau nhói. Công việc
cùng những nỗi niềm ích kỳ của riêng mình
đã khiến tôi bỏ lại bố
giữa nỗi đau đớn.
Chị hai nắm lấy bàn tay
còng queo của bố.
Chị không nói được, đôi mắt cứ
đỏ lụ, rồi thở dài.
Từ trong khu vệ sinh cá nhân
tiếng lục đục phát ra
tưởng cu đon nghịch ngợm
trong đó. Tôi tiến lại
mở toan cánh cửa.
Trước mắt tôi, người đàn bà
chừng bước qua tuổi sáu mươi
dáng người nhỏ thỏ
đã hơi khòm lại.
Da mặt bà rúng gió,
môi bật bạc, đôi mắt đùng đụng.
Tôi giật mình hết lên.
Chị hai thấy vậy, vội tiến lại
rồi dận giữ, lôi sành
sạch người đàn bà ra ngoài.
Gọi giật chị cả.
Trong căn phòng khách,
ba chị em tôi ngồi đối diện với
người đàn bà ra lạ.
Bà chắc tay trước ngực, vẻ sợ hãi
lụ dõ. Tiếng chị hai
rành dở. Giờ chị nói đi
Người này là ai?
Sao lại xuất hiện trong nhà mình?
Người đàn bà con mình
ngồi rúng lại. Cả thân hình
thu gọn trong cái bóng đen
vèn vẹt bên tường.
Đêm đen hơn, những ráng cây
khẽ khàng đung đưa vào gió.
Ngôi nhà nhỏ vẫn
im lìm. Tiếng chị cả
đều đều ngõ vào không gian
sấm buồn khắp căn phòng.
Các em cứ bình tĩnh.
Đây là mẹ của chúng ta.
Mẹ!
Chị nói đây là mẹ. Mẹ nào?
Mẹ không phải
đã mất khi sinh em ra hay sao?
Chị nói lại lần nữa
xem nào. Đây là ai?
Chị hai
dẫn đến người đàn bà lạ.
Ánh mắt bà hút hoảng.
Hai tay bà đan chặt vào nhau.
Cả người run lên sợ hãi.
Chị cả hút nhẹ lưng bà
chấn an. Giọng chị cả
nghiêm nghị. Không được ổn.
Cả hai ngồi xuống
và nghe chị nói.
Đây là mẹ, nhưng không phải là mẹ
đẻ ra chúng ta.
Đây là người đã dùng cả tính mạng
đổi cho mẹ, để mẹ trở về đấy.
Hai đứa
đọc hết cuốn nhật ký của bố
sẽ hiểu được tất cả.
Chị cả đưa
cuốn sổ đĩa đen,
những góc sổ nhăm nhở,
những trang giấy phạm phiêu sạch sẽ.
Tôi đưa tay lật dở
cuốn sổ. Ngay trang đầu tiên
dán tấm ảnh một cô gái
có đôi mắt sáng,
tóc tết hai bên duyên dáng,
e ấp bên cạnh chàng lính
có mụ cười dạng dỡ.
Tôi nhận ra
đó là bố mẹ thời còn trẻ.
Những câu chuyện hàng ngày
của chàng lính năm nào,
cứ hiện rõ trong từng trang giấy đục
viết bằng mực xanh.
Bom đạn, sức sống
và ý chí mạnh liệt của người lính
khi đối diện với hiểm nguy
khiến tôi càng
ngưỡng mộ những con người lịch sử ấy.
Trong câu chuyện của bố
ngoài hình ảnh của mẹ
còn xuất hiện thêm
một người con gái củng quê
người đã lấy thân mình
che cho mẹ khỏi trận bom ác liệt
khi cả hai đang đằm mình
lấp đất cho những đoạn đường
hốc hát. Trận bom ấy
cả hai người con gái
thoát chết. Mẹ vẫn là
chú vàng anh xinh đẹp
có tiếng hát cao vút
còn cô gái kia thân thể nham nhở với tương
gương mặt miếng dạng
khi người bạn kể cận danh giới
giữa sự sống và cái chết.
Mẹ đáng lòng
nhìn đồng đội chuyển bạn
mình về trạm xá.
Nhiều đêm sau này
mẹ vẫn giật mình trong những cơn mộ
mị về bạn, về nỗi
ân hận và dây rứt mãi không
nguôi. Bố mẹ đã
nhiều lần tìm đến những bệnh xá
đồng đội cũ để hỏi tin
tức. Nhưng đóng dáng về
cô bạn gái vẫn như cánh chim
vô định. Thời gian
trôi qua, bố mẹ nguyên
duyên chồng vợ. Chị em tôi
ra đời và nhà tôi
lúc nào cũng có một bạn thờ
chống. Chị cả kể
lại rằng rất nhiều lần
chị thấy cả bố và mẹ
đứng lặng yên trước
bàn thờ ấy rồi khóc.
Có hỏi, mẹ chỉ dặn nước mắt
trả lời đó là
người đã sinh ra mẹ lần nữa.
Vậy đây là
chị cả
nắm lấy bàn tay run run của
người đàn bà bên cạnh, tiếng
chị nhẹ thẫn. Là
người đã tái sinh ra mẹ chúng ta.
Cách đây không lâu, cô ấy
đã trở về quê.
Nghe được lời nhắn của bố để lại
cô hỏi địa chí
và tìm đến đây.
Giờ cô ấy không còn nhà cửa
người thân nữa. Từ khi
có cô ấy, qua câu chuyện
thời chiến, bố đã tính
trí lại rất nhiều.
Giờ chị gọi hai em về để
chính thức cho cô ấy có một gia đình
thực sự. Còn
dì Lâm, đã bao năm rồi
dì vẫn chờ đợi một ngày.
Trả lời tôi
tiếng bước chân dì Lâm
vẹn vào nền nhà rõ ràng hơn.
Đối với dì,
lúc nào đây cũng là
nhà mình hết. Bà ấy
đã đánh đổi một đời đau khổ
nên bà ấy xứng đáng
lược để đáp. Hãy yên lòng
bởi môi nhà này
vẫn sẽ luôn có đầy đủ
ba chiếc lá ấm áp
và tràn đầy yêu thương.
Lời dì Lâm
như làm tôi ấm lại rất nhiều.
Mất xác tôi nhìn thấy
bàn tay của chị hai
ngắm chặt lấy bàn tay người đàn bà ấy.
Trên gương mặt bà
hàng nước mắt lang dài
trên gỏ má, giàu dĩ
thời gian. Gió
vẫn thật thững thổi qua hàng cây
nhưng chiếc lá xoay nhẹ
xoay nhẹ rồi tràn
xuống mạch sân yên bình
ở ngôi nhà nhỏ góc phố.
