Phát hiện dấu vết sông băng trên sao Hỏa gây sốc giới khoa học | Thiên Hà TV

Mới đây các nhà khoa học NASA đã phát hiện một dòng sông băng khổng lồ tồn tại gần sít đảo của sao hỏa, cho thấy nước ngập tràn trên hành trình đỏ, đủ sức nuôi dưỡng sự sống ở đó và cả con người trong tương lai. Đây sẽ là dấu hiệu khởi nguồn bước tiến đầu tiên cho con người định cư ở đây một ngày nào đó không xa. Sông băng là một khối băng lâu năm, có tỉ trọng thấp hơn băng thường, di chuyển liên tục bởi trọng lượng của chính nó, được hình thành ở nơi mà tuyết tích tụ và vượt quá sự tiêu mọn ablation, gồm có sự tan chảy và thăng hoa qua rất nhiều năm, thường là hàng thế kỷ. Các sông băng từ từ biến dạng và chảy do sức ép gây ra bởi khối lượng của chúng, tạo thành các kẻ nước, băng trôi và nhiều dạng nối bật khác biệt khác. Chúng cũng bào mòn đá và các mảnh vụn từ đất nền để tạo nên các dạng địa hình như núi dạng vòng và băng tích. Các sông băng chỉ hình thành trên mặt đất và khác hẳn so với lớp băng mỏng hơn nhiều trên biển và hồ mà hình thành trên mặt nước. Các tác giả nghiên cứu cho biết sông băng tồn tại trong thời kỳ địa chất Amazon trên sao hỏa, bắt đầu từ 2,9 tỷ năm trước và vẫn đang tiếp diễn. Phần còn lại của một sông băng đã được tìm thấy gần đường xích đạo của sao hỏa. Nó cho thấy một số dạng nước vẫn có thể tồn tại ở một khu vực trên hành tinh mà một ngày nào đó con người có thể đặt chân. Khối băng không còn ở đó nữa, nhưng các nhà khoa học đã phát hiện ra những dấu tích đáng chú ý trong số các khu vực thăm dò khác gần xích đạo của sao hỏa. Các trầm tích ở đó thường chứa múi xuân phát sáng màu. Khi các nhà khoa học xem xét kỹ hơn, họ đã nhận ra các đặc điểm của sông băng, như các đường vân gọi là băng tích, các mảnh vụn được láng động hoặc đùng lên bởi một dòng sông băng đang di chuyển. Nhóm nghiên cứu cũng phát hiện ra các khe nước sâu hình nêm hình thành bên trong các sông băng. Những phát hiện này đã được chia sẻ tại Hội nghị Khoa học Hành tinh và Mặt trăng lần thứ 54 ở The Woodlands, Texas, Mỹ. Tiến sĩ Pat Kenly, nhà khoa học hành tinh cấp cao của Viện Shetty và Viện sao hỏa cho biết, Những gì chúng tôi tìm thấy không phải là băng, mà là một mọ múi với các đặc điểm hình thái chi tiết của sông băng. Chúng tôi nghĩ, múi được hình thành trên đỉnh một sông băng, trong khi vẫn giữ nguyên hình dạng của lớp băng bên dưới. Với những chi tiết như ở các vùng có khe nước và các dải băng tích, Các nhà nghiên cứu tin rằng sông băng dài 6 km và rộng khoảng 4 km, với độ sâu từ 1,3 đến 1,7 km. Theo các nhà khoa học, sự hiện diện của một dòng sông băng như vậy cho thấy lớp băng nước bề mặt trên sao hỏa có thể đã được hình thành trong thời gian gần đây, chứ không phải từ rất lâu như các tài liệu mô tả. Điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự hiểu biết của chúng ta về khả năng sinh sống tại hành tinh đỏ, cũng như mở đường cho các nhiệm vụ thám hiểm trong tương lai. Được biết từ trước tới nay, mong muốn của các nhà khoa học vẫn luôn là có thể hạ cánh xuống một địa điểm mà họ có thể thu thập nước từ mặt đất. Điều này giúp ích rất nhiều cho các hoạt động liên quan tới sứ mệnh, cũng như việc duy trì sự sống lâu dài nếu chúng ta có ý định định cư tại hành tinh đỏ. Tuy nhiên, những địa điểm có cấu trúc này lại thường nằm ở vị độ cao và có điều kiện khí hậu đánh giá. Điều này khiến cho việc tiếp cận chúng trở nên khó khăn với cả robot lẫn con người. Do vậy, việc tìm thấy dấu vết của dòng sông băng gần đường xích đạo có thể sẽ thay đổi tất cả, bao gồm cả hiểu biết của chúng ta về những nơi mà nước có thể được hình thành. Theo ý kiến của một số chuyên gia, khu vực này hứa hẹn có thể trở thành nơi hạ cánh lý tưởng cho con người trong hành trình khám phá sao hỏa sắp tới. Dựa trên bằng chứng về vật liệu núi lửa trong khu vực, các nhà khoa học đã đưa ra giả thuyết về việc hình thành của dòng sông băng. Khi hỗn hợp cho núi lửa, dung nham và đá bọc phản ứng với nước, một lớp muối cứng, giòn có thể hình thành. Đồng tác giả nghiên cứu Souraj Subham cho biết, khu vực này của sao hỏa có lịch sử hoạt động núi lửa, và khi một số vật liệu núi lửa tiếp xúc với sông băng, các phản ứng khoa học sẽ diễn ra ở giáp ranh giữa hai chất này để tạo thành một lớp muối sung phát cứng lại. Đây là lời giải thích khả dị nhất cho các sung phát ngậm nước và heroxit hóa mà chúng tôi quan sát thấy trong trầm tích có tông màu sáng này. Đồng tác giả nghiên cứu John Stewart, nhà địa chất học tại Viện Sao Hỏa và là chuyên gia về băng ở Bắc Cực và Nam Cực cho biết, vật liệu núi lửa có khả năng bị bào mọn theo thời gian, để lộ ra lớp muối có dấu vết của sông băng và các đặc điểm khác biệt của nó. Sao Hỏa có bầu khí quyển mỏng, khiến cho thiên thạch ba chạm thường xuyên với bề mặt hành tinh. Nhưng các chi tiết diễm lệ đặc trưng của sông băng hầu như không bị xáo trộn trong lớp trầm tích muối. Điều này khiến các nhà nghiên cứu tin rằng nó tương đối trẻ. Các tác giả nghiên cứu cho biết, họ nghĩ rằng sông băng tồn tại trong thời kỳ địa chất Amazon trên Sao Hỏa, bắt đầu từ 2,9 tỷ năm trước và vẫn đang tiếp diễn. Ông Baskaly phân tích, chúng ta đã biết về hoạt động băng hà trên Sao Hỏa ở nhiều địa điểm, kể cả gần Xích Đạo trong quá khứ xa xôi hơn. Và chúng ta đã biết về hoạt động băng hà gần đây trên Sao Hỏa, nhưng cho đến giờ chỉ ghi nhận điều đó ở những vùng có vĩ độ cao. Một dòng sông băng tương đối trẻ còn sót lại ở vị trí này cho chúng ta biết rằng, Sao Hỏa đã trải qua lớp băng trên bề mặt trong thời gian gần đây. Thậm chí ở gần đường Xích Đạo, đây là điều mới mẻ. Các nhà nghiên cứu không biết liệu có băng nào còn sót lại bên dưới lớp trầm tích hay không. Tàu Curiosity của NASA đã sử dụng MaxCam để chụp bức tranh toàn cảnh 360 độ về tung lũng Microbank vào tháng 12 năm 2022. Ngày thứ 3684 của sứ mệnh Sao Hỏa, kết cấu đá gần sóng được tìm thấy ở khu vực này là bằng chứng rõ ràng nhất mà chúng ta phát hiện được về nước và sóng từ quá khứ xa xưa của Sao Hỏa. Ông Baskaly cho biết thêm, hiện tại không có gì ngạc nhiên khi chúng ta không phát hiện bất kỳ băng nước nào trên bề mặt gần Xích Đạo Sao Hỏa. Có thể bây giờ tất cả băng nước của sông băng đã thăng hoa, bay hơi từ thể rắn sang thể khí. Nhưng cũng có khả năng một số trong số đó vẫn có thể được bảo vệ ở ngay dưới lớp múi sun phát. Trong quá trình nghiên cứu, nhóm nghiên cứu cũng đã xem xét các hòn đảo băng cổ xưa được gọi là Sala ở bãi múi Atiplano thuộc Bolivia, quốc gia nằm ở trên dãy Andes dọc sườn Tây Nam Mỹ. Những lớp phủ múi đã bảo vệ lớp băng cổ của sông băng khỏi bị tan chảy hoặc bốc hơi, khiến các nhà nghiên cứu nghĩ rằng một kịch bản tương tự có thể đã xảy ra trên Sao Hỏa. Tiếp theo, các nhà nghiên cứu muốn xét định xem có túi băng nào còn sót lại từ sông băng hay không, và nếu có thì có bao nhiêu băng ở ngay phía bên dưới lớp múi. Nếu lớp múi đặc biệt này đang bảo vệ băng, thì có thể có các túi băng khác tồn tại gần đó. Các vệ tinh quan sát quay quanh hành tinh này đã cho thấy các lớp băng lắng động ở các cực lạnh giá của Sao Hỏa. Nhưng nếu nước ở bất kỳ dạng nào tồn tại ở các vị độ gần phía xích đạo ấm hơn, thì nó có thể có ý nghĩa đối với sự hiểu biết của chúng ta về lịch sử và khả năng có thể sinh tồn ở hành tinh đỏ và hoạt động khám phá trong tương lai của con người. Lee cho biết, mong muốn đưa con người đến một địa điểm mà họ có thể lấy nước đá từ lòng đất đã thúc đẩy các nhà hoạch định sứ mệnh xem xét các địa điểm có vị độ cao hơn. Nhưng môi trường nơi này thường lạnh hơn và nhiều thách thức hơn đối với con người và robot. Nếu có những vị trí xích đạo nơi băng có thể được tìm thấy ở gần bề mặt, thì chúng ta sẽ có cả hai điều kiện môi trường dễ chịu hơn để khám phá Sao Hỏa. Điều kiện ấm hơn để con người hoạt động và vẫn có thể tiếp cận với băng. Kỳ lạ những hình tròn hoàn hảo ở cùng cát trên Sao Hỏa. Tàu quỹ đạo trinh sát Sao Hỏa, MAO của NASA, đã chụp được những hình ảnh tuyệt đẹp về những đuộn cát tròn gần như hoàn hảo trên bề mặt hành tinh đỏ. Các đuộn cát xuất hiện dưới dạng các mảng hơi không đối xứng trong ảnh được chụp vào tháng 11 năm 2022. Ở bán cầu bắc của Sao Hỏa bởi thiết nghiệm hình ảnh độ phân giải cao của Đại học Arizona, Mỹ. Các sườn dốc của cồm cát nghiêng về phía nam có thể là do gió Sao Hỏa thổi cát theo hướng đó, các nhà khoa học hành tinh tại trường đại học này cho biết trong một tuyên bố. Tuy nhiên, họ không chắc chắn điều gì đã khiến cồm cát có hình tròn gần như hoàn hảo như vậy. Hình ảnh này là một phần trong loạt ảnh do HiRise chụp để giúp theo dõi quá trình băng tan trên Sao Hỏa tại 60 địa điểm khác nhau khi bán cầu bắc của hành tinh này kết thúc mùa đông. Giống như trái đất, Sao Hỏa cũng đã trải qua một chua kỳ bốn mùa xuân, hạ, thu, đông. Trong khi các đuộn cát tròn dù như không có băng trong bức ảnh này, một bức ảnh trước đó cho thấy chúng bị bao phủ bởi băng giá. HiRise, được gắn trên tàu vũ trụ MRO, đã quay quanh quỹ đạo và khảo sát cột cát trên Sao Hỏa từ năm 2006 để giúp các nhà khoa học hiểu cách chúng di chuyển và cách các kiểu thời tiết hình thành chúng. Dữ liệu từ camera có độ phân giải cao cho thấy, cồm cát đang di chuyển từ xích đạo đến cát cực với tốc độ lên tới 1 mét mỗi năm trên Sao Hỏa, hay 687 ngày trên trái đất. Nhiệm vụ chính của MRO là tìm kiếm dấu vết của nước trên Sao Hỏa, mặc dù nhiệm vụ này đã kết thúc 12 năm trước vào ngày 21 tháng 12 năm 2010. Tàu vũ trụ vẫn đóng vai trò là cầu nối liên lạc trở lại trái đất cho các nhiệm vụ Sao Hỏa khác và tiếp tục chuyển tiết những hình ảnh đáng ngạc nhiên do HiRise chụp.