Về Thăm Nhà Xưa Của Đinh Tiên Hoàng Ở Gia Viễn Nơi Vị Vua Đầu Tiên Nước Đại Cồ Việt Được Sinh Ra.mp4
Anh Đức
212 người theo dõi
3 Lượt xem video·6 thg 4, 2025
Bậc đế vương chính thống của nước Việt ta khởi đầu từ đây. Các bậc vua thánh đế, thần kế tiếp nhau
trấn tác sau này cũng đều to rộng theo bài học của Triều Đinh. Đây chính là quê quán của người anh hùng
dân tộc thế kỷ thứ 10 với rất nhiều huyền thoại về một thời thơ ấu của Đình Bộ Lĩnh.
Đền Vua Đinh Tiên Hoàng còn gọi là Đền Đinh hay Đền Văn Bòng, thuộc thôn Văn Bòng, xã Gia Phương,
huyện Sa Viễn, tỉnh Ninh Bình. Đây là quê hương là nơi sinh ra Vua Đinh Tiên Hoàng,
cho nên nơi đây gắn liền với rất nhiều những sự tích và dấu ấn của ông từ thủa thiếu thời.
Dân gian vẫn đưa chuyển câu ca Đại hữu sinh Vương, Điềm Dương sinh Thánh,
nghĩa là làng Đại hữu xã Gia Phương sinh ra Vua Đinh, làng Điềm Dương xã Gia Thắng sinh ra Đức Thánh Nguyễn.
Gò bồ đề tương truyền là nền nhà của Đình Bộ Lĩnh, có xóm Văn Bòng là dấu tích địa danh của sách Bồng Sửa.
Đền Đinh Tiên Hoàng tại xã Gia Phương được Bộ Văn hóa Thông tin xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.
Duy Hà Nội Phố xin biến chào quý vị.
Thưa quý vị hiện tại Duy đang ở đền Vua Đinh Tiên Hoàng.
Thưa quý vị ở Ninh Bình thì có tới 12 nơi thờ tự Vua Đinh Tiên Hoàng.
Nhưng hiện tại Duy đang đứng ở một trong những đền thờ mang dấu ấn cực kỳ quan trọng.
Đây chính là nơi sinh thành ra Vua Đinh Tiên Hoàng.
Những người dân ở quê hương Vua Đinh Tiên Hoàng còn nhớ lại kỷ niệm gì?
Cũng như tiểu sử của Vua Đinh Tiên Hoàng khi về với quê hương của chính ngài có điều gì khác với lại chính sử hay không?
Mời quý vị và các bạn cùng tìm hiểu phía dưới video nhé.
Trước khi quý vị xem tiếp, quý vị nhớ hộ kênh bằng cách nhấn like và chia sẻ video.
Đừng quên nhấn đăng ký kênh Youtube Hà Nội Phố để không bỏ lỡ những video mới nhất.
Cảm ơn quý vị.
Quý vị muốn mua đặc sản trà sạch Thái Nguyên?
Xin liên lệ số 0989-260-877.
Sản phẩm trà sạch Thái Nguyên được phân phối chính thức bởi Hà Nội Phố, Nhận, Giao Hàng, Toàn Quốc.
Đền thờ Vua Đinh Tiên Hoàng tọa lạc trên một khu đất rộng khoảng 3 xảo Bắc Bộ,
thuộc thôn Vân Bòng, xã Già Phường, huyện Già Viễn, tỉnh Ninh Bình.
Cách bờ hồ Hoàn Kiếm khoảng 89 km, cách trung tâm thành phố Ninh Bình khoảng 18 km.
Với rất nhiều huyền thoại về một thời thơ ấu của Đình Bộ Lĩnh.
Từ đây, Đình Bộ Lĩnh đã cùng các bạn cùng làng chăn trầu cắt cỏ như
Đinh Điền, Nguyễn Bạc, Trịnh Tú, Lưu Cờ, Nùi Trí, Lớn, Dẹp Loạn, 12 sứ quân thống nhất đất nước.
Đình Bộ Lĩnh sinh ngày 15 tháng 2 năm Giáp Thần từ năm 924 tại làng Đại Hoàng.
Nay còn dấu vết nền nhà cũ nơi ông sinh ra là Gò Bồ Đê,
còn dấu tích tại trạm xá cũ, thôn Văn Hà, xã Già Phường, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình.
Cách đền thờ Vua Đinh Tiên Hoàng khoảng 1,5 km.
Cha là Đinh Công Chứ, mẹ là bà Đàm Thị.
Lúc còn nhỏ, Đình Bộ Lĩnh chăn trầu cho chú là Đinh Dự.
Đình Bộ Lĩnh được bọn trẻ chăn trầu cùng lứa tôn làm đầu mục, tức trẻ đứng đầu.
Đình Bộ Lĩnh thường bày cho bọn trẻ bẻ hoa lau làm cờ, chia quân đánh trận giả.
Chân giả nhưng diễn ra như thật, nhờ lão bộc trước đây dạy cho.
Thể hiện trí khí, sự tai giỏi của Đình Bộ Lĩnh.
Sau mỗi trận tập, bọn trẻ khoanh tay làm kiệu rước Đình Bộ Lĩnh như nghi vệ thiên tử.
Trong lũ trẻ có mấy người cùng quê, cùng lứa tuổi, kết nghĩa anh em.
Đó là Đình Bộ Lĩnh, Đinh Điền, Nguyễn Bạc, Lưu Cơ, Trịnh Tú.
Tôn Bộ Lĩnh làm anh cả.
Sau này họ là nòng cốt của sứ quân Hòa Lư, là tứ trụ triều đình khi Đình Bộ Lĩnh lên ngôi vua.
Sau khi Ngô Vương quyển mất, triều Ngô lục đục, bất lực.
Một số quan nổi dậy cát cứ xương hùng xương bá, đất nước loạn lạc.
Sự cũ còn gọi là Mười Hai Sứ Quân.
Lúc đó, lực lượng của Đình Bộ Lĩnh tương đối mạnh.
Do khí phách và tai thao lược, nhân dân trong vùng theo về rất đông.
Đình Bộ Lĩnh nuôi ý chí, dạp loạn, thu Giang Sơn về một mối, thiết lập triều đình.
Biết lực lượng mình còn nhỏ, Bộ Lĩnh đem lực lượng xin liên kết với sứ quân Trần Lãm,
còn gọi là Trần Minh Công ở Bố Hải Khẩu, Thái Bình ngày nay.
Trần Lãm vốn là bạn đồng liêu, có nhiều ân nghĩa với cha Đình Bộ Lĩnh.
Vui mừng thu nhận, tin yêu lại gả con gái cho.
Như đó sứ quân Trần Lãm, Đình Bộ Lĩnh ngày càng hùng mạnh.
Khi tuổi cao sức yếu, Trần Lãm trao toàn bộ quyền bính cho Đình Bộ Lĩnh.
Thấy Bố Hải Khẩu không thuận lợi làm căn cứ dựng binh mở nghiệp lớn,
Đình Bộ Lĩnh đưa toàn bộ tướng sĩ về xây dựng căn cứ ở Động Hòa Lư.
Nơi đây, dựa vào thế núi sông hiểm trở, Đình Bộ Lĩnh tăng cường xây thành đắp lũy,
chiêu mộ hảo kiệt, quân sĩ, nổi tiếng hùng mạnh một phường.
Thấy lực lượng của Đình Bộ Lĩnh ngày càng lớn mạnh,
Ngô Sương Văn và Ngô Sương Ngập đem quân đến Hòa Lư, tức Động Thùng Lào, xã Gia Hường, Gia Viễn ngày nay.
Định tiêu diệt Đình Bộ Lĩnh nhưng bị đại bại phải rút quân về.
Sau đó, Đình Bộ Lĩnh khi dụ hàng, khi tấn công tiêu diệt các sứ quân khác.
Tiếng tăm Đình Bộ Lĩnh ngày càng lưng lẫy.
Chỉ trong một năm, đánh dẹp yên các sứ quân được xưng tụng là Vạn Thắng Vương.
Năm Mộ Thìn, tức năm 968, Vạn Thắng Vương lên ngôi hoàng đế, hiệu là Đại Thắng Minh Hoàng đế.
Lấy quốc hiệu là Đại Cổ Việt, tức nước Việt tòa lớn, đóng đô ở Hòa Lư, xây dựng cung điện, đặt Triều Nghi.
Năm 970, ông đặt ninh hiệu là Thái Bình, cho đúc tiền đồng Thái Bình.
Lập năm Hoàng Hậu, năm 971, vua Đinh định thứ bậc, phẩm trật cho các quan văn võ và tăng đạo.
Năm 972, ông sai Nam Việt Vương Đình Liễn sang Triều Cống Nhà Tống.
Nhà Tống phong đại Thắng Minh Hoàng đế là giao chỉ quận Vương.
Đình Liễn làm tỉnh hải quân tiết độ xứ An Nam Đô Hộ.
Đến tháng 2 năm 974, đội quân của vua Đinh có 10 đạo.
Vua quy định áo mũ cho các quan văn võ, đặt các hình phạt để xử những kẻ có tội.
Năm 977, vua lập Hạng Lan làm hoàng thái tử, Đinh Toàn làm vệ vương.
Đêm Trung Thu năm Kỳ Mão, tức 9 tháng 9 năm 979,
ông và con trưởng Nam Việt Vương Đình Liễn bị tiên hầu cận Đỗ Thích sát hại.
Đại Thắng Minh Hoàng đế mất, được triều thần tôn là Tiên Hoàng đế,
linh cữu táng ở Sơn Lăng, tức núi Mạ Yên, trường Yên Hòa Lừ.
Vua Đinh ở ngôi được 12 năm, từ năm 968 đến năm 979, thọ 5-6 tuổi.
Đền thờ ông được dựng ở chân núi Mạ Yên, thuộc trường Yên Hòa Lừ,
ngay trên nền cung địa cũ.
Đánh giá về Đinh Tiên Hoàng, Đại Việt sử ký Toàn Thư có biết.
Vua tài năng, thông minh hơn người, dũng lược nhất đời, quét sạch các hùng trưởng,
nối lại đại thống của triệu vũ đế, song không biết giữ phòng,
không giữ được chọn đời, đáng tiếc thạch.
Đường lúc nước Việt ta không chủ, các hùng trưởng cát cứ,
đánh một cái mà 12 sứ quân thần phục huyết,
rồi mở nước đóng đô, đổi xưng hoàng đế, đặt trăm quan, dựng sáu quận, chế độ gần đủ.
Chắc là ý trời vì nước Việt ta lại sinh ra bậc thánh chiết để tiếp nối chính thống của triệu vương trang.
Theo Đại Việt sử ký Toàn Thư
Đinh Tiên Hoàng là vị anh hùng dân tộc, mở đầu và đặt nền thống nhất quốc gia,
bước đầu xây dựng nhà nước phòng kiến trung ương tập quyền,
bước đại tự chính thống thủy trong đền vua Đinh ở trường Yên khẳng định,
minh chứng cho trần lý đó.
Bậc đế vương chính thống của nước Việt ta khởi đầu từ đây.
Các bậc vua thánh đế, thần kế tiếp nhau trấn tác sau này cũng đều to rộng theo bài học của Triều Đinh.
Đó là ý trời sinh ra cho nước Việt ta bậc thánh nhân sáng suốt để nối tiếp quốc thống.
Tương truyền trong 12 năm làm vua và hưởng thọ 56 tuổi,
ông đã cho người lập sinh từ tại quê nhà Đại Hoàng.
Bài vị của ông được thờ cùng với bà ngoại là Phạm Thị Tuyên và mẹ là Đàm Thị tại Đình Làng.
Để tưởng nhớ công lao vô cùng to lớn của ông, rất nhiều nơi đã lập đền thờ.
Đây là một trong 12 người đền thờ ông trong tỉnh Ninh Bình.
Đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng nơi đây nằm trên một mảnh đất rộng khoảng 3.000m2,
đền quay hướng nam và có kiến trúc tương tự với đền thờ vua Đinh ở cố đô Hoa Lư.
Phía trước mặt là hồ Bán Nguyệt, tượng trưng cho minh đường Tụ Thủy.
Tiếp đến là một bức bình phong bằng đá chạm nổi hình Mãnh Hổ xuống núi,
tượng trưng cho sự uy nghi của nhà vua.
Và bức bình phong ở đây cũng giống với bức bình phong đặt ở Động Hoa Lư, xã Gia Hưng, huyện Gia Viễn.
Vị trí mà chúng ta đang đứng đây đó chính là Sân Đền, còn có tên gọi khác là Sân Chầu.
Có một ngôi miếu nhỏ thờ Nhị Vị Cô Nương và một ngôi miếu nhỏ nữa thờ Tam Cuộn Công.
Hai bên là hai dãy nhà giải vũ để nhân dân sẽ sửa soạn lễ trước khi vào đền.
Thưa quý vị, đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng thường gọi là Đền Đinh.
Hay còn có tên gọi khác là Đền Văn Bòng, là nơi thờ duy nhất gọi tên hủy của vua.
Tọa lạc ở thôn Văn Bòng, xã Gia Phường, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình, quê hương của vua Đinh Tiên Hoàng.
Có kiến trúc giống như đền vua Đinh ở xã Trường Yên, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình.
Hai đền cách nhau khoảng hơn 9 km.
Phía trước đền có hồ Bán Nguyệt là nơi tụ thủy, sau đó đến hai cột đồng trụ.
Trên cột đồng trụ được khắc đôi câu đối nói về quê hương vua Đinh.
Địa Phận Chu Tống Dĩ Lai, triệu tác Nam Bang Tân Đế Trạch.
Quốc trị Trần Lê Nhi Hậu, do truyền đại hữu Cố Thang Hường.
Nghĩa là nước Nam từ nay có vua mới, địa giới đã rõ ràng từ nhà Chu, nhà Tống.
Từ Trần Lê về sau, còn truyền đại hữu là đất thang ấp của thời xưa.
Giữa sân đền có một sập đá gọi là Long Sàng, tượng trưng cho nơi vua ngự chiều.
Long Sàng này có phong cách điều khắc thời Nguyễn.
Có lẽ là mô phỏng Long Sàng ở đền thờ vua Đinh, xã Trường Yên, thuộc Hoa Lư.
Hai bên Long Sàng có hai cột đồng trụ nhỏ.
Đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng kiến trúc theo kiểu Tiền Nhất Hậu Đinh.
Đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng ở xã Gia Phường có một số nét kiến trúc giống với đền vua Đinh Tiên Hoàng ở cố đô Hoa Lư
như các chi tiết hồ bán nguyệt, bình phong, nghi môn và hình rồng trên mái.
Tuy nhiên ở đây có nhiều điểm khác, các chi tiết kiến trúc đơn giản hơn.
Đền gồm ba tòa tiền bái, trung đường, tạo thành chữ nhị, phía sau là hậu cung.
Tòa tiền bái nằm gian như một ngôi đình có kiến trúc theo lối trồng rường kẻ bẩy.
Lòng nhà dài 13 mét, rộng 6 mét, có 6 vì kèo, mỗi vì kèo 2 cột quân,
2 đầu xê đốc, phía trước về 2 gian ngoài, đầu hồi có thông phong hình chữ thọ.
Phía sau tiền đường để trống, toàn bộ gác đầu bẩy chạm khắc hoa văn lá lật,
riêng gian giữa, mặt bẩy chạm khắc rồng, bờ nóc tiền bái đắp hình lưỡng long trồng nguyệt.
Nguyên vật liệu xây dựng đều bằng gỗ lim, gạch thất, ngói nam, vồi vữa.
Căn cứ theo lạc khoản đề trên thượng lương, tòa tiền bái được làm năm tự Đức thứ 33, tức năm 1880.
Bờ nóc được trang trí lưỡng long trồng nguyệt.
Tiền đường là nơi hành lễ.
Tòa trung đường tiếp dáp tòa tiền bái gồm 3 gian kiến trúc theo kiểu mè toàn,
tức toàn bộ hệ thống ngoài nằm trên các mè kèo.
Quy mô lòng nhà nhỏ hơn tòa tiền bái, chiêu dài 8,7 mét, rộng 3,5 mét.
Hệ thống mè kèo có 4 vì, mỗi vì 1 cột hiên, 2 cột quần và 1 cột cái với đường kính trung bình là 22cm.
Nổi bật trong kiến trúc ở tòa trung đường là mè kèo phía đốc 2 cử hiên được trang trí bảng mạng chạm bong,
hay còn gọi là chạm lật với đề tài tứ Linh, lòng lì quy phượng, khá sinh động và đẹp mắt.
Gian giữa trung đường có nhanh án và bát hương thờ công đồng và hội đồng các quan.
Tòa trung đường được trung tu vào năm bỏ đại thứ 11 tức năm 1936, muộn hơn tòa tiền bái đến 5-6 năm.
Tòa hậu cung được xây dựng gần như hình vuông, chiêu dài 6,5 mét, rộng 5,6 mét,
gồm 2 gian chính và 1 gian phụ, kiến trúc theo lối trồng rường hạ mè.
Chính giữa có lòng cung và tượng vua đình.
Hai bên có nhanh án, lòng ngai trầu vào, phía trái thờ Nguyễn Bạc, phía phải thờ Đinh Điển.
Đinh Điển và Nguyễn Bạc là hai người bạn thủa thiếu thời cùng đi chăn trầu kết nghĩa đào viên với đình bộ lĩnh
và là hai công thần phò tá quan trọng trong việc kiến lập triều đình, là hai trong tứ trụ của triều đình.
Phò tượng vua đình tiên hoàng là phò tượng có kích thước khá lớn, cao 2 mét và được tạc bằng lõi thân gỗ mít liêu niên.
Màu sắc vàng ươm, trong tư thế ngồi trên ngai theo kiểu thiết triều, đầu đội mũ bình thiên, mặc áo long bào,
hai tay để lên hai đùi, dưới chân để một thanh kiếm, long ngai rộng 1,40 mét, cao 1,60 mét.
Bên ngoài của lòng cung được trạm khắc hình chim vượng, hòa văn lá lật và gia văn hình chữ triện.
Tượng và lòng cung mang đậm dấu ấn của phong cách nghệ thuật điêu khắc thời Nguyễn.
Toàn bộ đều được sơn son thiếp vàng rất lộng lấy.
Trên các trụ cột và trong đền có treo nhiều câu đối chữ Hán.
Có đôi câu đối phản ánh rõ nét lịch sử làng Đại Hữu và kinh đô Tràng An được phiên âm như sau.
Nghĩa là bốn biển là nhà, làng Đại Hữu đến nay còn lưu lại di tích.
Chín châu làm đất, vùng Tràng An từ xưa đã dựng kinh đô nổi tiếng.
Hàng năm, cứ vào dịp lễ hội vua đinh tiên hoàng ở cố đô Hòa Lư vào ngày 9 đến ngày 10 tháng 3 âm lịch hàng năm,
tất cả các di tích lịch sử thờ vua quan, tướng lĩnh thời đinh cùng tham gia lễ giữa kiệu và chân nhang các danh nhân lịch sử về cố đô Hòa Lư.
Người dân thôn Văn Bòng, xã Già Phường huyện Già Viễn, tỉnh Ninh Bình cũng mở lễ hội đền để tưởng nhớ và lưu truyền
về công lao to lớn của hoàng đế đầu tiên của Việt Nam sau thời Bắc thuộc.
Người đặt nền móng sáng lập nhà nước phòng kiến trung ương tập quyền đầu tiên ở Việt Nam.
Năm 1993, đền đinh tiên hoàng tại xã Già Phường được Bộ Văn hóa Thông tin xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia
do đền xuống cấp nghiêm trọng năm 2010 để được đầu tư xây dựng với số tiền gần 30 tỷ đồng.
Về kiến trúc cơ bản theo kiến trúc trước đây, vật liệu xây dựng gồm gỗ và bê tông ngói mới, tạo sự vững chắc cho đền của hoàng đế.
Cảm ơn quý vị đã chú ý theo dõi.
Quý vị nhớ nhấn like và chia sẻ video.
Đừng quên nhấn đăng ký kênh Youtube Hanoi Phố để không bỏ lỡ những video mới nhất.
Quý vị hãy bình luận ở phía dưới để góp ý cùng Duy, giao lưu cùng Duy,
gợi ý cho Duy những địa điểm, địa gian lịch sử mà quý vị muốn Duy tới khám phá và trải nghiệm.
Hẹn gặp lại quý vị trong những video sắp tới.
Quý vị muốn mua đặc sản trà sạch Thái Nguyên?
Sản phẩm trà sạch Thái Nguyên được phân phối chính thức bởi Hanoi Phố, Nhận, Giao Hàng, Tòa Quốc.
