VÌ SAO 3 NƯỚC ĐÔNG DƯƠNG BỊ MỸ ĐÁNH THUẾ CAO KỶ LỤC?
Blog Hoa Mai
967 người theo dõi
#BlvHaiThanh #BLVHảiThanh #BLVhaiThanhStory
Đăng ký kênh tại đây các bạn nhé!
https://bit.ly/blvhaithanh
#ThếGioi #ĐịaLý #QuốcGia #Dântộc #ViệtNam #VănHóa #DuLịch #VănHóaViệtNam #XemGìHômNay #Thếgiớiquanhta #topđấtnước
Ba nước Đông Dương, Việt Nam, Lào, Campuchia đang trở thành tâm điểm của một cơn bão thuế quan từ nước Mỹ xa xôi với mức thuế cao ngất ngửa.
Campuchia 49%, Lào 48% và Việt Nam 46%. Tại sao lại như vậy?
Trước hết phải khẳng định, ba nước Đông Dương bị đánh thuế cao nhưng không phải là cao nhất trên thế giới.
Mỹ vẫn đánh thuế một số đất nước và vùng lãnh thổ khác cao hơn. Ví dụ, Sanhpiare và Mikulong, mức thuế là 50%.
Cái tên này nghe rất xa lạ bởi vì đây là một nhóm đảo nhỏ nằm phía ngoài khơi bờ biển Canada.
Tuy nhiên, điều thú vị là dù nằm sát Canada, đây lại không phải là lãnh thổ của Canada mà là một lãnh thổ hải ngoại của Pháp.
Đến nay, đây vẫn là lãnh thổ hải ngoại có quốc kỳ Pháp, dù nông Euro và dân thì nói tiếng Pháp.
Dân số chỉ khoảng 6.000 người, kinh tế chủ yếu dựa vào ngưa nghiệp, dịch vụ và du lịch.
Tiếp đó là Lesotho với mức thuế cũng lên đến 48%, tức là tương đương với Lào.
Đây là một trường hợp cực kỳ đặc biệt và hiếm gặp trên bản đồ thế giới.
Một trong những quốc gia hiếm hoi bị bao quanh hoàn toàn bởi một quốc gia khác, đó là Nam Phi.
Kinh tế của Lesotho thì rất là nhỏ và phụ thuộc nhiều vào Nam Phi.
Người dân đi làm từ Nam Phi gửi tiền về, xuất khẩu hàng dệt may chủ yếu sang Mỹ
và bán nước sạch cho Nam Phi qua những dự án thủy điện lớn là cách mà nước này thu tiền về.
Và Madagascar cũng bị đánh thuế cao hơn Việt Nam một chút, 47%.
Đây là một đảo quốc nằm ngoài khơi phía đông của Châu Phi, ở trong Ấn Độ Dương.
Madagascar sống nhờ nông nghiệp, khoáng sản và du lịch,
nhưng vẫn là một trong những nước nghèo nhất trên thế giới, phụ thuộc nhiều vào viện trợ của nước ngoài.
Thế nên ở mặt bằng chung thì ba nước Đông Dương vẫn thuộc nhóm bị đánh thuế rất cao,
dù chưa hoàn toàn là cao nhất trên thế giới.
Trước tiên hãy nhìn vào bản đồ. Bán đảo Đông Dương nằm ở phía đông nam của Châu Á lục địa,
như một cánh tay vươn ra về Trung Quốc, ôm lấy biển đông ở phía đông và vịnh Thái Lan ở phía tây.
Việt Nam ta trải dài như một con rồng uốn lượn với bờ biển dài hơn 3.000 km.
Bên cạnh là Lào, quốc gia không ráp biển duy nhất trong khu vực Đông Nam Á,
bị kèm giữa những dãy núi trùng trùng điểm biệt,
và Campuchia với đồng bằng quanh hồ Tô Lê Sáp giữa lòng bán đảo.
Ba nước Đông Dương nếu so với diện tích, so với dân số thì rất thiệt với những gã khổng lồ như Trung Quốc hay Ấn Độ,
nhưng vị trí lại là một điểm nóng trên bàn cờ địa chính trị.
Hàng trăm năm trước, Đông Dương từng là giao lộ của các đế chế.
Đó là vương quốc Khmer rực rỡ với Angkor Wat, Đại Việt kiên cường chống giặc phương Bắc.
Đến thế kỷ thứ 19 thì thực dân Pháp đã đến đây, biến ba nước trở thành thuộc địa trong liên bang Đông Dương.
Sau thế chiến thứ 2, ba nước giành được độc lập, nhưng bóng dáng của chiến tranh và chia rẽ vẫn còn.
Ngày nay, Đông Dương không còn là chiến trường mà là một trung tâm kinh tế đang trỗi dậy,
nhưng chính sự trỗi dậy này khiến họ lọt vào tầm ngắm của Mỹ.
Ba nước Đông Dương, dù khác nhau về văn hóa và tài nguyên, đều có một điểm chung.
Họ đang vươn lên từ nền kinh tế nông nghiệp để trở thành những con hổ nhỏ trong chuỗi cung ứng toàn cầu, nhất là Việt Nam.
Và không phải đến bây giờ thì câu chuyện về ba nước Đông Dương và kinh tế Mỹ mới được để ý đến.
Trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump với khẩu hiệu nước Mỹ trên hết,
ông đã quyết định ráng một đòn mạnh vào Trung Quốc, quốc gia đường mạnh danh là công dưỡng của thế giới, và gần với Đông Dương.
Ông Trump cáo buộc Trung Quốc thao túng tiền tệ, đánh cắp công nghệ và tạo ra thâm hồn thương mại khổng lồ với Mỹ,
lên tới 375 tỷ đô la Mỹ vào thời điểm đó.
Để trừng phạt, Mỹ áp thuế 25% lên hàng trăm tỷ đô la Mỹ hàng hóa của Trung Quốc,
từ linh kiện điện tử, quần áo đến đồ chơi trẻ con.
Và Trung Quốc đã đáp trả bằng thuế đậu nành, ô tô và các sản phẩm khác từ Mỹ.
Cuộc chiến này không chỉ là chuyện thuế quan, nó làm rung chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.
Và nó thực sự liên quan đến 3 nước Đông Dương.
Các công ty đặc quốc gia, từ Apple, Samsung đến Nike, bỗng nhiên đối mặt với một vấn đề lớn.
Sản xuất ở Trung Quốc không còn rẻ nữa, thuế quan làm tăng giá thành,
trong khi người tiêu dùng Mỹ không sẵn lòng bỏ thêm tiền trong một đôi giày hay một chiếc iPhone đắt đỏ.
Những người đứng đầu đã bắt đầu học khẩn, nhìn vào bản đồ thế giới và tự hỏi,
Câu trả lời tất nhiên không nằm ở châu Âu đắt đỏ hay châu Phi xa xôi hoặc Ấn Độ lộn sộn.
Nó nằm ngay sát Trung Quốc, và đó chính là bán đảo Đông Dương.
Hãy nhìn lại bản đồ một chút, Việt Nam, Lào và Campuchia nằm ngay phía dưới Trung Quốc,
chỉ cách vài trăm km từ các trung tâm sản xuất lớn của Trung Quốc.
Việt Nam có đường biên giới dài hơn 1.400 km với Trung Quốc, với hàng chục cửa khẩu nhộn nhịp.
Campuchia và Lào, dù không sắp biển nhiều như Việt Nam,
lại có những con đường bộ kết nối trực tiếp qua Vân Nam và Quảng Tây.
Khoảng cách này giờ không chỉ là vấn đề địa lý, mà nó chính là lợi thế về mặt kinh tế.
Khi các công ty rời Trung Quốc, họ không muốn đi quá xa.
Trung Quốc vẫn là nguồn cung cấp nguyên liệu chính, từ vải, linh kiện điện tử, nhựa cho đến thép.
Chuyển nhà máy sang Mỹ hay châu Âu sẽ làm tốn kém chi phí vận chuyển và thời gian.
Nhưng sang bán đảo Đông Dương thì sao?
Chỉ cần vài giờ xe chạy hoặc một chuyến tàu ngắn là nguyên liệu đã đến nơi.
Hơn nữa, Đông Dương cũng có những cảng biển chiến lược.
Càng Hải Phòng, Càng Đà Nẵng và các cảng khác của Việt Nam.
Càng Sienovieu của Campuchia kết nối trực tiếp với tuyến hàng hải sang Mỹ.
Vị trí này biến Đông Dương trở thành biến đỗ lý tưởng,
gần Trung Quốc để lấy nguyên liệu và gần biển để lấy hàng.
Việt Nam là những người được hưởng lợi nhất.
Từ năm 2018, khi thuế Mỹ-Trung bắt đầu, hàng loạt công ty lớn đổ xô vào đây.
Samsung vốn đã có mặt ở Việt Nam từ trước, mở rộng nhà máy ở Bắc Ninh và Thái Nguyên,
biến Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất điện thoại lớn nhất của họ bên ngoài Hàn Quốc.
Năm 2020, hơn một nửa số điện thoại Samsung bán trên thế giới được làm ở Việt Nam.
Apple cũng nhảy vào, chuyển một phần sản xuất AirPods sang Việt Nam vào năm 2021.
Nike và Adidas thì tăng cường nhà máy dày dép, tận dụng lao động giá rẻ,
bởi vì mức lương trung bình ở Đông Dương chỉ bằng khoảng một nửa so với lương trung bình ở Trung Quốc.
Hãy nói vào từng nước cụ thể, điều gì khiến Việt Nam trở nên hấp dẫn?
Ngoài vị trí gần Trung Quốc, chúng ta còn có chính sách đổi mới, mở cửa kinh tế và chào đón đầu tư nước ngoài.
Việt Nam đã xây hàng chục khu công nghiệp, giảm thuế cho doanh nghiệp và ký kết các hiệp định thương mại tự do với EU, Nhật Bản.
Kết quả, xuất khẩu của Việt Nam sang các nước, đặc biệt là cả sang Mỹ nữa, đã tăng vọt.
Ví dụ năm 2018, ta chỉ xuất khẩu 47 tỷ đô la Mỹ sang Mỹ,
thì đến năm 2024 đã là 150 tỷ đô la Mỹ, tạo ra thẳng dư thương mại hơn 100 tỷ đô la Mỹ.
Có số khiến Mỹ phải chú ý.
Campuchia dù nhỏ hơn, nhưng cũng không đứng ngoài cuộc.
Từ năm 2018, Campuchia trở thành điểm đến cho những công ty dệt may muốn thoát khỏi Trung Quốc.
Với lao động rẻ hơn Trung Quốc, rẻ hơn cả Việt Nam và chính sách ưu đãi từ chính phủ,
Campuchia đã thu hút các thương hiệu như Cap và Uniqlo.
Campuchia thì không giáp Trung Quốc, nhưng vẫn gần Trung Quốc,
giúp họ nhập khẩu vài và nguyên liệu dễ dàng qua các cảng của mình, rồi sau đó có thể xuất sang Mỹ.
Kinh mạch xuất khẩu dệt may của họ năm 2018 chỉ là 7 tỷ đô la Mỹ,
đến năm 2024 là hơn 10 tỷ đô la Mỹ, trong đó Mỹ chiếm gần 40%.
Thẳng dư thương mại với Mỹ, dù nhỏ hơn Việt Nam, vẫn đủ khiến để Mỹ để mắt tới.
Có số thẳng dư thương mại giữa Campuchia và Mỹ là gần 8 tỷ đô la Mỹ.
Còn Lào là trường hợp đặc biệt, không có biển, không có cảng lớn,
nhưng Lào lại có đường biên giới dài với Trung Quốc và có một lá bãi khác, đó là tài nguyên thiên nhiên.
Khi các công ty Trung Quốc bị Mỹ áp thuế, họ chuyển một phần sản xuất gỗ,
cao su và khoáng sản sang Lào. Các dự án đường sắt do Trung Quốc tài trợ như tuyến,
viêng chăn, côn minh hoàn thành vào năm 2021, giúp Lào kết nối với chuỗi cung ứng toàn cầu.
Hàng hóa từ Lào, dù quy mô nhỏ hơn, chỉ khoảng 2-3 tỷ đô la Mỹ xuất sang Mỹ mỗi năm,
nhưng vẫn góp phần tạo ra thẳng dư thương mại đáng kể với một nền kinh tế nhỏ của Lào,
một nền kinh tế GDP chưa đầy 20 tỷ đô la Mỹ.
Vậy là từ vị trí địa lý gần Trung Quốc và cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung,
các nước đồng dương đã biến mình từ những nền kinh tế nông nghiệp trở thành những trung tâm sản xuất mới.
Việt Nam dẫn đầu với điện tử và giày dép, Campuchia vươn lên với rểt may, Lào góp phần với tài nguyên.
Nhưng thành công cũng có cái giá của nó.
Khi hàng hóa từ đông dương tràn vào Mỹ với giá rẻ,
thẳng dư thương mại tăng vỏ và Mỹ dưới thời của ông Donald Trump thì không thể ngồi yên.
Đến năm 2025, chính sách thuế đối ứng ra đời, Campuchia 49%, Lào 48%, Việt Nam 46%,
đó là những mức thuế thuộc vào loại cao, bậc nhất hoặc gần nhất trong danh sách.
Mỹ cho rằng những nước đông dương đã hưởng lợi quá nhiều từ thị trường của họ,
và một phần nghi ngờ rằng hàng hóa từ đây có thể chỉ là cửa sau của Trung Quốc.
Dù không có những bằng chứng rõ ràng, vị trí gần Trung Quốc và sự bùng nổ sản xuất
đã khiến đông dương trở thành mục tiêu đánh thuế.
Thành công của các nước đông dương nghịch lý thay chính là lý do khiến cho các nước bị trừng phạt.
Vị trí địa lý gần Trung Quốc không chỉ là một lợi thế tự nhiên,
nó là bệ phóng kinh tế khi Mỹ và Trung Quốc đối đầu.
Từ năm 2018, đông dương đã tận dụng cơ hội này để hút đầu tư, tăng xuất khẩu và vươn lên mạnh mẽ.
Nhưng như một câu chuyện cổ, ánh hào quang luôn đi kèm với bóng tối.
Thành công của họ đã khiến Mỹ dơ cao cây gậy thuế quan,
và giờ đây các nước đông dương phải tìm cách thích nghi trong cơn bão mới.
Ngày nay, hãy tưởng tượng bạn là công nhân May ở Phnom Penh.
Ngay ngày hôm sau, ông chủ sẽ nói, đơn hàng sang Mỹ đã giảm rồi, thuế cao quá.
Ở Hà Nội, ở Bắc Ninh hay đâu đó, một kỹ sư Samsung lo lắng vì giá xuất khẩu điện tử
có thể chậm lại.
Ở Viên Chăn, một người mang gỗ sẽ lo lắng không biết Mỹ liệu có còn mua hàng nữa không.
Thuế quan không chỉ là con số, nó ảnh hưởng đến hàng triệu cuộc đời.
Nhưng đông dương không dễ đổ hàng, Việt Nam đàm phát với Mỹ tìm cách giảm thuế.
Campuchia có thể chuyển hướng sang châu Âu và Nhật Bản.
Lào tìm khách hàng mới ở Trung Quốc.
Tăng nước đông dương nhỏ nhưng kiên cường như những cây tre ở trong bão.
Như vậy, Mỹ đánh thuế cao ba nước đông dương không phải chủ yếu vì yếu tố Trung Quốc,
mà vì thẳng dư thương mại lớn và vai trò của họ trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trung Quốc đóng vai trò gián tiếp, đó là sự gần gũi về địa lĩ và kinh tế với Trung Quốc
đã giúp đông dương thành công, từ đó dẫn đến thẳng dư thương mại về Mỹ
và cuối cùng khiến các nước đông dương bị áp thuế cao.
Nói cách khác, ba nước đông dương bị đánh thuế cao không phải vì quá gần Trung Quốc
hoặc hoàn toàn về Trung Quốc, mà vì các nước đã giỏi trong việc tận dụng cơ hội
mà cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung trước đây mang lại.
Câu chuyện chưa kết thúc. Thuế quan có thể thay đổi nếu ông Donald Trump nhượng bộ
hoặc nếu đông dương tìm cách cân bằng thương mại. Nhưng giờ đây, có lẽ bạn đã hiểu
vì sao khu vực đông dương nhỏ bé Mỹ lại nhắm đến, không chỉ vì kinh tế mà còn vì vị trí
quan trọng trên bàn cờ toàn cầu. Cảm ơn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này.
Nếu cảm thấy thú vị, bạn có thể nhấn nút đăng ký kênh, bật xuống thông báo và chia sẻ.
Còn bây giờ thì xin được nói là chào tạm biệt.
Đi qua những vùng đất, khám phá những điều mới. Đừng ngân ngại hãy để lại những góp ý và xin được hẹn gặp lại.
