Phần 8: Tha thứ Theo tác phẩm: Hiểu Về Trái Tim - Tác giả: Thích Minh Niệm “Để chữa lành những tổn thương và nổi đau, cách tốt nhất và hữu hiệu nhất là cần hiểu rõ được trái tim, tâm hồn của mình, và của người khác, cuốn sách audio book Hiểu về Trái Tim chính là cuốn sách giúp bạn đọc làm được điều đó: Hiểu rõ và chữa lành trái tim, tâm hồn của mình và của những người xung quanh, để mọi người cùng được sống trong hạnh phúc và yêu thương. Với cuốn sách này, chúc bạn đọc sẽ luôn hạnh phúc và không bao giờ phải sống với một trái tim tan vỡ hay một tâm hồn tổn thương”. #chualanh#hatgiongtamhon#longtotthattuyet#sachnoihay#hanhphuc#giadinhtruyenthong#giaoduc#giadinh#phatphap#phattrienbanthan#baihoccuocsong#cuocsong#nhansinhcamngo#suyngam#gjw
Thưa quý vị và các bạn, trong dòng dạy tất bật của cuộc sống, có bao giờ chúng ta dừng lại và tự hỏi
Tại sao ta giận? Tại sao ta buồn? Tại sao ta hạnh phúc? Tại sao ta thấy cô đơn?
Tất cả những hiện tượng tâm lý ấy không ngừng biến hóa trong ta và tác động lên đời sống của ta
Nhưng ta lại biết rất ít về nguồn gốc và sự vận hành của nó
Chỉ cần một cơn giận hay một ý niệm nghi ngờ cũng có thể quét sạch năng lượng bình yên trong ta
Và khiến ta nhìn mọi thứ đều sai lệch
Từ thất bại này đến đổ vỡ khác mà ta không lý giải nổi
Chỉ biết dùng ý chí để tự nhắc nhở mình cố gắng tiến bộ hơn
Cho nên, hiểu về trái tim chính là nhu cầu căn bản nhất của con người
Tuy chúng ta không phải là bậc thánh để sẵn sàng tha thứ hết mọi lỗi lầm của con người
Nhưng nếu trái tim chúng ta còn sức chứa đựng thì đừng suy tính gì thêm nữa
Hãy tha thứ cho nhau đi
Tha thứ luôn là linh dược có thể chữa trị mọi nỗi khổ niềm đau cho kẻ được tha thứ và cả người tha thứ
Giới thiệu bài viết tha thứ nằm trong tác phẩm Hiểu về trái tim
Trong nguyên tắc thương yêu, đòi hỏi một bên phải có khả năng thương yêu
Và một bên phải thật sự đáng yêu
Nhưng nếu bên kia đánh mất tính đáng yêu
Tức là họ đã tự rút lui ra khỏi mong muốn được thương yêu
Thì đương nhiên không thể đòi hỏi mức thương yêu của bên này phải cố định
Tuy nhiên lỗi không hoàn toàn thuộc về bên kia
Nếu tình thương bên này đủ chân thành, mạnh mẽ và tỏa sáng
Thì chắc chắn sẽ dừng dắt và nâng đỡ được đối tượng thương yêu của mình cùng bay lên một lượt
Cho nên khi cả hai cố gắng đắp bồi
Một bên cố gắng vươn lên
Và một bên hết lòng nâng đỡ
Thì tình cảm ấy sẽ không bao giờ gãy đổ
Ta biết rằng khuyết điểm lớn nhất của nền văn minh hiện đại
Là làm cho con người quá bận rộn
Không còn thời gian để nghỉ ngơi
Tận hưởng những giá trị màu nhiệm chung quanh
Thì đừng nói chi đủ sức để nhìn lại mình
Và truyền hóa những năng lượng tiêu cực
Lúc nào ta cũng căng thẳng, mệt mỏi và đầy lo lắm cho tương lai
Một khi năng lượng suy yếu
Thì ta rất khó làm chủ được suy nghĩ hay hành động của mình
Một lời nói không dễ thương
Hay cử chỉ vô tình làm nát lòng người khác
Là điều rất dễ xảy ra
Nếu chẳng may lúc ấy gặp phải những nghịch cành lớn lao
Khiến năng lượng suy giảm tới mức cạn kiệt
Thì những phiền não trong ta sẽ bùng phát
Như một loại bản năng chưa từng được thuần hóa
Tham lang, sân hận, si mê
Là những năng lượng luôn trực sẵn trong tâm thức
Một khi ta mất khả năng quan sát, nuôi dựng lý trí
Và đánh mất liên hệ với sự sống
Lỗi lầm thường từ ấy phát sinh
Dĩ nhiên, không phải ai sống trong môi trường
Có quá nhiều năng lượng xấu
Thì cũng trở thành người xấu
Điều đó tùy thuộc vào sự thông minh
Và bản lĩnh của mỗi người
Nhưng ta cũng đừng quên câu tục ngữ
Cần mực thì đen, vần đèn thì sáng
Một đứa bé lớn lên trong hoàn cảnh nghèo túng
Gia đình ly tán, chưa bao giờ được đến trường
Phải thường xuyên sinh hoạt với đám người lỗ mãn
Để nương tựa và tìm kế sinh nhai
Thì khó mong đứa bé ấy luôn ngoan hiền hay thành thật
Một đứa bé khác lớn lên trong những điều kiện vật chất đầy đủ
Nhưng cha mẹ bận lo làm giàu
Nên không có thời gian để gần ngũi và thấu hiểu em
Thậm chí họ thường hay cãi vã
Và bày điều gian trá trước mắt em
Rồi bù đắp trách nhiệm dạy dỗ
Bằng cách đẩy em vào những môi trường danh tiếng
Hay chiều chuộng theo mọi đua đòi của em
Thì rất khó để em ý thức tinh thần trách nhiệm
Hay có thái độ nhường nhịn và tôn trọng mọi người
Khi hay tin một em học sinh nam đã mang dao vào trường
Hăm dọa giết thầy cô giáo
Hay một học sinh nữ đã đánh bạn mình thê thảm
Rồi còn quay phim tung lên mạng
Thì ai mà không tức giận
Ta cho đó là hành vi vô đạo đức
Ta muốn những học sinh ấy phải bị trừng phạt đích đáng
Nhưng nếu ta đổ hết trách nhiệm lên vai em
Thì làm sao em gánh nổi
Em sẽ gục ngã và mất hết tương lai
Rồi ta cũng sẽ mất dần những đứa em
Tiếp nối ta đi về tương lai
Em là đứa trẻ dại khờ
Luôn muốn trưởng thành nhanh chóng
Nhưng vì tâm lý chưa chuẩn bị
Nên đã bị xa ngã
Đúng ra gia đình và nhà trường
Phải là môi trường lý tưởng nhất
Để giúp em hiểu được mình
Và nuôi dựng lý tưởng sống
Nhưng cha mẹ chỉ áo ước con mình
Ăn học thành tài
Nhà trường chỉ mong học sinh có học lực xuất sắc
Chứ đâu có kỳ vọng hay đầu tư
Vào phần đạo đức của em
Biết là vấn đề giáo dục không thể thành công
Khi chỉ nhờ vào nỗ lực cá nhân
Nhưng hai môi trường được coi là
Nhiều dưỡng chất nhất cho một đứa trẻ
Vững chãi vào đời
Mà cũng quay lưng với trách nhiệm
Thì ai sẽ giúp những đứa em ấy
Trở về với xã hội
Với chính em đây
Ta hy vọng vào các trại cải tạo ư
Sự trừng phạt là giải pháp thấp kém nhất
Trong công tác giáo dục
Bởi thực tế
Chỉ có số rất ít đủ nghị lực quay về
Số còn lại mất hết niềm tin vào cuộc sống
Nên sẵn sàng buông xuôi và lún sâu vào vũng lầy cũ
Cho nên
Trước khi trách dận những đứa em dại khờ ấy
Ta hãy tự hỏi mình
Đã làm gì giúp các em chưa?
Hay ta nghĩ đó không phải là trách nhiệm của mình
Nên vẫn đứng bên lề để mặc tình lên án
Buộc tội và xa lánh
Người lớn chúng ta cũng vẫn còn mắc phải rất nhiều vụn về
Lầm lỡ kia mà
Dù người khác chưa hay biết và phanh phôi
Nhưng ta không thể tự cho mình là trong sạch
Mà tùy tiện ra nhãn hiệu xấu xa
Lên đầu kẻ vừa phạm lỗi
Trong Kinh Phúc Âm
Chúa Rê-xu đã từng cảnh báo
Ai thấy mình không có tội
Thì cứ ném đá vào người đàn bà này trước
Hãy cho người kia một cơ hội để truyền hóa
Vì như vậy
Cũng chính là ta đã tạo cho mình một đối thoát trong tương lai
Đời sống còn chìm trong vô tâm
Thì không thể tránh khỏi những hành vi không tự chủ
Ta cần tha thứ
Và giúp nhau vượt qua gian khó
Chứ không phải ngồi đó đòi hỏi người khác phải luôn hoàn hảo cho mình
Giả sử sự khó khăn của người kia khoảng một gang
Mà dung lượng trái tim ta có sẵn một gang rưỡi
Thì coi như họ được chứa được
Nhưng nếu sự khó khăn của người kia lên tới một gang rưỡi
Hoặc hai gang
Thì bắt buộc ta phải cố gắng để nới rộng trái tim mình
Lớn hơn mức khó khăn đó
Lỡ như ta đã cố hết sức rồi
Mà trái tim cũng chỉ giãn nở tới mức ngang bằng
Hoặc dưới mức khó khăn của người kia
Thì sự nâng đỡ sẽ bất thành
Nhưng người kia vẫn cảm nhận và ghi khắc sâu đậm ân tình của ta
Bởi không có thứ tình thương nào cao đẹp hơn
Khi nó được làm ra từ sự buông bỏ bớt
Những nhu cầu hưởng thụ căn bản nhất của bản thân
Và còn phải vượt qua những áp lực của hoàn cảnh xung quanh
Để giúp cho đối tượng thương yêu của mình bừng tình và đi tới
Ân tình ấy chỉ đến từ sự chân thành và tự nguyện
Chứ không có trong giao kết hay mong đợi của đối phương
Mà tha thứ chính là đỉnh cao của ân tình
Nếu bình tĩnh và biết quan sát
Thì bao giờ ta cũng nhận thấy kẻ gây ra lầm lỗi
Chính là nạn nhân rất đáng tội nghiệp
Họ có thể làm cho ta đau
Vì đã lỡ gây tổn thương
Nhưng chính họ mới khổ nhiều nhất
Vì năng lượng sân hận và những bế tắc tâm lý
Đang bùa vây và hành hạ họ trong từng giây từng phút
Họ càng tỏ ra cứng đầu
Không biết lỗi thì lại càng đáng thương hơn
Bởi không biết bao giờ họ mới tỉnh ra
Để có thể thiết lập đời sống bình an và hạnh phúc
Vừa đánh mất niềm tin vào chính mình
Vừa sợ những người thân yêu bỏ mặt
Vừa không biết cách giải quyết những đổ vỡ
Do chính mình gây ra
Và tương lai sẽ đi về đâu
Nên họ rất hoang mang và cần sự giúp đỡ
Họ biết họ không có tư cách để đòi hỏi
Vì ta đã từng thương yêu họ hết lòng
Nên họ chỉ còn biết trông mong vào ân tình
Món quà tình cảm không suy tính
Không dựa vào sự công bằng
Không cần đáp trả từ nơi trái tim của người độ lượng
Khi ta đã ý thức được
Đây là một kẻ đáng thương hơn đáng trách
Thì ta không còn đẩy khó khăn ấy ra nữa
Chính xác là ta đã chấp nhận phần không dễ thương ấy
Như ta đã từng đón nhận những phần dễ thương của họ
Vấn đề còn lại là làm sao ta có thể chứa được được
Nỗi khổ, niềm đau ấy một cách dễ dàng
Khi trái tim ta vẫn chưa đủ lớn
Ta rất muốn tha thứ
Nhưng vẫn không tha thứ được
Lòng cứ quặn đau khi nghĩ đến sự hư hỏng
Hay phản bội của họ
Nếu ta nghĩ tha thứ là một việc dễ làm
Chỉ cần cố gắng một chút là được
Thì ta đã lầm
Bởi nếu ta từng bám chặt vào những nguyên tắc cứng nhất
Muốn đòi hỏi sự hoàn hảo của người khác
Kẹt vào cảm xúc được tôn kính
Thấy mình đã công hiến nhiều hơn
Chưa có thói quen hứng chịu thiệt thòi
Hay hết lòng về người khác
Thì trái tim của ta sẽ rất khó nới rộng ra thêm
Phải thu dọn bớt những yêu cầu thỏa mãn sự ích kỳ
Thì nó mới có chỗ để chứa được người khác
Nên càng vị kỳ
Thì càng không thể vị tha
Bởi vị kỳ chính là trở lực của vị tha
Trong truyền thống nhà thiền
Có hai cách để giáo hốn học trò
Đó là uy và ân
Uy tức là uy lực
Là năng lực tỏa chiếu
Từ lối hành sự trang nghiêm và giữ gìn khuôn phép
Chứ không phải do mình la hết vào mặt người khác
Mà mình có uy
Còn ân
Chính là ân tình
Là sự tận tình giúp đỡ khi người kia yếu kém
Hay tấm lòng bao sung độ lượng
Khi họ mắc phải lỗi lầm
Chứ không phải do mình thương yêu đến mức vướng lụy
Mà có ân tình
Nhưng suy cho cùng
Cái uy cũng chính là cái ân
Vì cái uy kia giúp mình luôn tỉnh thức
Và cố gắng tiến bộ
Nên mình rất biết ơn
Và cái ân
Cũng chính là cái uy
Vì cái ân kia giúp mình một cách hết lòng
Không điều kiện
Nên mình luôn thầm nề phục
Cũng như hiểu biết và thương yêu
Cái uy và cái ân
Không bao giờ tách rời nhau
Dù có lúc
Một trong hai cái được thể hiện nhiều hơn
Sau mỗi khi dùng tới uy hay ân
Ta phải rất cẩn thận
Bởi đôi khi ta nghĩ rằng
Mình làm như vậy họ mới thức tỉnh
Mới sợ mà không dám tái phạm
Mà kỳ thực là ta đang tức giận
Và muốn trừng phạt
Hoặc đôi khi thấy người kia quá đáng thương
Cần được trở che hơn là khiền trách
Nhưng sự thật là ta đang sợ
Người ấy ghét bỏ hay không quý mến mình nữa
Trong khi người kia đang mắc nạn
Và cần sự cứu giúp
Mà ta còn đặt quyền lợi của mình vào
Thì sự tha thứ ấy không còn chân thật nữa
Dù ta biết lầm lỗi này quá lớn
Trong nhất thời không thể nào coi như nó chưa từng xảy ra
Nên ta cố nuốt nước mắt vào trong
Để cố gắng chấp nhận
Mà giúp người kia một con đường
Nhưng tâm can vẫn còn đau nhức lắm
Ta biết mình phải cần có thêm thời gian
Để học cách truyền hóa
Hoặc đành thú thật cho họ biết
Trái tim ta chỉ mở rộng tới mức ấy thôi
Nhưng đó cũng là ân tình
Là sự tha thứ đích thực rồi
Tuy ta không phải là bậc thánh
Để sẵn sàng tha thứ hết mọi lỗi lầm của con người
Nhưng nếu trái tim ta còn sức chứa được
Thì đừng suy tính gì thêm nữa
Hãy tha thứ cho nhau đi
Tha thứ
Luôn là linh dược có thể chữa trị
Mọi nỗi khổ, niềm đau
Cho kẻ được tha thứ và cả người tha thứ
Thà tha lầm còn hơn chấp lỡ
Lỡ khi nhận ra
Chính thái độ cố chấp của ta
Đã đẩy người kia rớt xuống tận cùng vực thầm
Thì ta sẽ ăn năn, hối hận suốt đời
Còn khi phát hiện ra
Quyết định tha thứ của ta
Đã không mang lại hiệu quả
Thì ta vẫn còn cơ hội để cứu chuộc
Bởi trái tim ta đang trong chiều hướng
Dã nở ra và ngày thêm mạnh mẽ
Điều đáng sợ nhất là trong quá trình yêu thương
Là ta đã để cho trái tim mình
Co rút lại, yếu đuối
Không còn chất liệu linh thiêng
Để sẵn sàng dung cảng
Trước những tiếng kêu thương của cuộc đời
Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn
Đã từng tin tưởng tuyệt đối
Và sự truyền hóa kỳ diệu
Nơi trái tim con người
Trái tim cho ta nơi về nương nóng
Được quên rất nhiều ngày tháng tiêu điều
Xin có mặt cho người
Bằng tất cả trong tôi
Phút giây này tình thức
Với ân tình chưa vơi
Hãy yêu nhau đi
Khi rừng thay lá
Hãy yêu nhau đi
Dòng nước đã trôi xa
Nước trôi qua tim
Dòng đầy chỉ nhớ
Ngày mãi mong chờ
Ngày sẽ thiên thu
Hãy dung nhau trên
Những ngài gió mây
Hãy yêu nhau cho
Gần đó có tình vui
Hãy kêu tên nhau
Trên cành dưới bãi
Dù mãi nơi này
Người có xa người
Hãy yêu nhau đi
Cuộc đời trôi xa
Dù mãi mong chờ
Nước trôi qua tim
Dòng nước đã trôi xa
Nước trôi qua tim
Hãy nhìn vào mặt người
Lần cuối trong đời
Hãy yêu nhau đi
Bên đời nguy côn
Hãy yêu nhau đi
Bù đắp chút trăm năm
Hãy yêu nhau đi
Cho ngày quên tháng
Dù đêm sương đạn
Dù sáng mưa bó
Hãy trao cho nhau
Muôn hàn yêu dấu
Hãy trao cho nhau
Hạnh phúc lẫn thương đau
Trái tim cho ta
Nơi về nước nào
Được quên rất nhiều
Ngày tháng tiêu điều
Hãy dù nhau trên
Những lời gió mới
Hãy yêu nhau cho
Cạnh đất có tin vui
Hãy kêu tên nhau
Trên cạnh rơi bay
Dù mãi nơi này
Người có xa người
Hãy yêu nhau đi
Sớm mai quay ta
Giờ giữa thế giới
Mặt đêm đã đã tối
Yêu hãy vào mặt người
Ngàn cuối trong đời
Hãy yêu nhau đi
Cùng đất trút chân ta
Cho ngày quên tháng
Dù đêm sông đạn
Dù sáng mưa bó
Hãy trao cho nhau
Muôn hàn yêu dấu
Hãy trao cho nhau
Hạnh phúc lẫn thương đau
Trái tim cho ta
Nơi về nước nào
Được quên rất nhiều
Ngày tháng tiêu điều