Tiết lộ nhiều tình tiết trong thâm cung triều Nguyễn khi khám phá Đại Nội Huế #hnp.mp4
Anh Đức
212 người theo dõi
1 thg 4, 2025
Nhà vua có đến hơn 300 phi tầng mỹ nữ để quản lý các ba trong cảnh ếm ẩm hơn
Nhà vua mà ra nguyên tắc là mỗi ngày chỉ có 5 ba được phải khâu hạc phục vụ nhà vua
Nhưng ba nào muốn hôn vua cũng phải có lình của vua, chứ không được tùy tiên
Cuộc sống của các ba trong ngày thì cũng rất là nhàng hạ
Suốt ngày các ba vào chơi, ca hạc, thiêu thua
Tiêu đân cũng tổ chức rất nhiều cái trò chơi để các ba giải trí
Nhưng mà bên cạnh đó thì không khí giữa các ba rất là căng thẳng, nặng nề
Thả vào đây
Trong này nếu như đi bình thường thì mình đi khoảng 1 tiếng
Một tiếng
Một tiếng thì chị sẽ đi với tụi em những công trình đang còn tồn tại
Sau đó những công trình bị suổng cấp thì mình sẽ tự do, tự thăm quan
Để em tự quay theo người dân
Dạ vâng
Thì bây giờ chị xin giới thiệu là chúng ta đang thăm quan ở đây là di tích của triều Nguyễn
Triều Đài phong kiện cuối cùng của Việt Nam
Nhân Nguyễn thì vì trong 143 năm từ năm 1802 cho đến năm 1945
Trải qua 13 đời vua tất cả
Cạc vì vua đăng quan theo nguyên tắc cha truyền con nổi
Người cha bán hà thì người con trưởng của ba vừa chỉnh sẽ kể tục ngay vào
Thì vào năm 1802 sau khi hoàn toàn thẩm nhất đất nước từ Bắc chỉ Nam
Vua Gia Long vì vua đầu tiên của triều Đình Nhân Nguyễn mới quyết định chọn đất để xây dựng kinh đô
Và thời Bảy Dương người ta chỉ di chuyển bằng bói ngựa
Về mặt địa lý thì phía Bắc có đeo ngang, phía Nam có hải vân
Chế chẳng bảo vệ cho vị trí ở đây
Nhưng quan trọng hơn cả là yếu tố phóng thủy địa lý
May mắn là vị trí này nói hồi đủ những yếu tố do thiên nhiên ban tặng
Phía trước có dòng sông hương chạy qua được nhà vua chọn để làm mến đường
Trong lòng sông hương hai bên có hai đảo lớn
Gọi là Côn Hỉnh, Côn Giả Viên được chọn làm thể rồng châu hộ phục bảo vệ cho kinh đô ở đây
Cách sông hương về phía trước hơn 5 cây sổ còn núi rất cấn phấn
Nhà vua đã chọn ngọn núi đó để làm bình phong
Cho chẳng những gì xấu xa đi vào trong công điền này
Vua Gia Long đã đặt tên cho ngọn núi đó là Ngừ Bình
Nên năm 1804 nhà vua mới ra lệnh khởi công xây dựng kinh đô ở đây
Thì nó gồm có 3 vòng tương thanh lồng vào nhau
Vòng thanh thứ nhất phía bên ngoài có tên là kính thanh
Với dương tích đến 520 hectare
Nguồn có một cuộc đất rồng như vầy
Nhà vua đã ra lệnh dơi tạm ngôi làng ở đây đi nơi khác để xây dựng kinh đô
Sau đó mới bán lại tạm cuộc đất mới để người ta dựng lại làng
Kính thanh với dương tích 520 hectare
Chô vi 11 km
Nó có 10 cửa ra vào bằng đường bồ, 2 cửa đường thủy
Cột cơ được đặt ngay chính giữa nó như bức bình phong thứ 2 của Hoàng Thanh vậy
Và chúng ta đi vào đây là vòng thanh thứ 2
Hoàng Thanh được xem là trung tâm hành trình của nhà nguyện trong 143 năm
Là nơi nhà vua giải quyết việc chỉnh sư của quốc gia
Trong cùng là vòng thanh thứ 3 có tên là Tử Cẩm Thanh
Hoàng Thanh và Tử Cẩm Thanh người ta gọi chung là đại nội
Hoàng Thanh có 4 cửa ra vào quay ra 4 hướng
Đông Tây Nam Bắc, cửa phía nam này quan trọng nhất có tên là ngò môn
Năm trứng trục tỉ ngò nên được gọi là ngò môn
Và có 5 lỗi ra vào, lỗi dừa được lạc đã thánh hỏa chỉ dành riêng cho nhà vua đi
Quang văn, quang vỏ theo hồ 2 bên và 2 lỗi ngoài cùng dành cho voi ngựa ra vào
Cửa ngò môn này mang chức năng như khẳng đại nên nó chỉ được mở trong những ngày đài lễ của triều đình
Và trong những buổi lễ như vầy thì ngai vàng của nhà vua đặt ở tầng phía bên trên
Là hệ thẩm lầu ngụ phùng, rất tiếc là công trình đó đang trung tu nên chúng ta không có lên trên đảo được
Tất cả những công trình chỉnh điêu nam trên một trục thẳng
Gọi là đường dụng đảo và quay mặt về phía nam
Bây giờ mời đoàn mình đi vào trong cửa điện Tây Hoa đã
Trong này thì chiều ảnh hưởng của 2 cuộc chiến tranh lớn
Do bom rơi đàn lạc rên rất nhiều ngôi điện ở đây nó bị chảy đi
Còn thêm là khí hậu khắc nghiệt của miên trung
Mưa giỏ triều miên thì hệ thỏng gộ nó cũng bị hỏng đi rất nhiều
Ở đây em thấy là băng đông
Dạ băng đông, những cái cột này là được đúc băng đông
Từ xưa đến bây giờ dưới thời vua Minh Mạng năm 1833 cho đến bây giờ
Và những cái sản phẩm được đúc băng đông trò ở Huế đây đều được đúc ngay tại phương đúc ở Huế
Đây là một cái ngôi làng đúc đông rất là nổi tiếng
Đấy là làng gì ạ?
Làng phương đúc
Phương đúc ạ?
Bây giờ cái nghề truyền thống đó còn không chị?
Nghề truyền thống đó vẫn còn
Và rất là nổi tiếng ở Huế và ngay cả ở Việt Nam
Những cái ngôi chùa lớn ở Việt Nam thì những cái phố tường hay là những chùa
Được đúc đều các thầy đi tìm để chùa ở cái làng phương đúc đó
Em thấy ở đằng trước ngõ môn cũng có những cái ao vuông này
Ở trong đấy có ao vuông thì nó có ý nghĩa gì hả chị?
À không, cái này thì một cái trang trí khi người ta làm đào
Nhưng mà trong này hồ và trung quanh này là được đào dưới thời vua Giơ Lâm là vì vua đầu tiên luôn
Khi quy hoạch về mặt tấn thân này thì nhà vua đã cho đào
À đã như thế rồi, đã bắt đầu
Hai cái cổng này là giống nhau đúng không ạ?
Ừ, nằm trên
Đây cái cổng nó gọi là cổng gì ạ?
Gọi là những cái nghi môn băng đông
Nghi môn, dạ
Cái nền đá này
Vẫn có nguyên từ xưa đến bây giờ đây là đá thanh hóa
Những người nguyên vật liều ở đây, vua Giơ Lâm và vua Minh Mạng là hai vị vua đầu tiên
Đều sử dụng những nguyên vật liều truyền thống của Việt Nam
Đá thanh hóa được chuyển từ núi đá thanh hóa đưa vào, gạch bạc trang
Và hệ thỏng gỗ của các ngôi điểm đều làm bằng gỗ lim
Mình đang đi vào sân này gọi là sân Đài Triều Nghi
Chia ra làm 3 tầng
Tầng cao nhất là đề nhất bãi đình, đề 2 bãi đình và đề 8 bãi đình
Danh cho cả quang từ nhất phẩm đến cựu phẩm
Sẽ đến và sẽ pang trong buổi lễ thiệt Đài Triều
Cùng với nhà vua Điền Thái Hòa
Hai bên có 2 giải bia đó gọi là phẩm sơn
Trên phẩm sơn là người ta ghi cấp bậc của cả quang
Và cả quang đến đó sẽ pang theo phẩm trực của mình
Và tương đương với lại tất cả các vị quang
Của triều đình ở vùng có nước này
Phẩm tòng nhất phẩm, nhi phẩm tòng nhi phẩm cho đến cựu phẩm từ bên ngoài
Phía trước chúng ta là Điền Thái Hòa
Ngôi điền quan trọng nhất trong gần 100 ngôi điền lớn nhỏ
Ở khu vực Hoàng Thanh này
Là nơi nhà vua ngửi đến để tổ chức thiệt Đài Triều
Vào ngày mùng 1 và ngày 5 trong tháng
Ngoài ra còn có những buổi lễ bất thường triều như lễ đăng quang
Lễ thường thò, lễ nguyên đảng hay lễ quốc khánh
Trong buổi lễ nhà vua ngửi trên ngay vang
Xung quanh nhà vua có tử trù của triều đình
Đó là bổng vị quang quan trọng nhất
Cùng với cả hoàng tử và bà con bên nổi
Còn tất cả các quang đều sẽ pan theo phẩm trật của mình bên ngoài này
Họ không được đặt chân vào phía bên trong ngôi điền
Vì theo nguyên tắc vua là thiên tử
Thay trời xuống chỉ vì thần dân thiên hà
Nếu như thần dân thấy rõ gương mặt của nhà vua
Thì quyền ủy của nhà vua sẽ bị giảm đi rất nhiều
Và con văn bên nào, con võ bên nào
Từ trong nhìn ra thì người ta tưởng là tạo văn hộ võ
Bên trái là dành cho con văn, bên phải là dành cho con võ
Thôi bây giờ chị em mình vẫn vào đấy
Nếu mà không được quay thì thôi em tắt máy đi vào cùng nhé
Vào đây em ngửi thấy mùi chàm hay là mùi hương hả chị?
Chắc là có thể người ta có thấp hương
Bây giờ mình đang đứng trong ngôi điền chính
Điền Thái Hòa, Bức Hoàng Phi là tên của ngôi điền
Điền được xây dựng vào năm 1885
Giữa thời vua Gia Long là vị vua đầu tiên của triều đình nhà nguyện
Và trải qua mỗi đời vua đều có sự nâng cấp và trung tu
Thời vua Minh Màng là vị vua thứ 2
Nhà vua cho xây dựng rộng lượng kháng trang hơn
Hãy đến thời vua Thanh Thái là vị vua thứ 10
Nhà vua mới gửi sáng pháp mỗi gạch cá rô này tư phạp về
Để thay gạch bạc trang ban đầu
Thời vua Khải Đình năm 1923
Để chuẩn bị cho sự thường thò của mình
Nhà vua mới cho trung tu lại ngôi điền này
Vua Khải Đình cho làm một hệ thống tên đó gọi là bụ tán
Mỗi mặt như vầy có 9 con rong ẩn trong mây
Gọi là bụ tán cổ long ẩn vân
Điền được xây dựng theo lối kiểm trúc truyền thống của Việt Nam
Hai nhà nổi liên nhau bằng trần thừa lưu hay còn gọi là trần măng cua
Nó mang chức năng như hệ thống măng sổi
Để chưởng được của mại trước nhà sau và mại sau nhà trước đổ vào ở đây
Tính những mạng tương thì được trang trí theo lối nhất thi nhất hòa
Tức là cử xem kẻ mỗi bài thơ là mỗi bức tranh
Ngây vàng này có nguyên từ xưa cho đến bây giờ
Được làm bằng gỗ sau đó mà vòng thật vào phía bên ngoài
Ngây luôn được đặt trên 3 tầng tăm cấp là để tưởng trinh cho 8 tài
Thiên, Địa, Nhân
Vua là thiên tử
Thái trời xuống trí vi thần dân thiên hạ
Nên nhà vua luôn mở sự hài hòa giữa trời, đất và con người
Phía trước ngây vàng
Lúc nhà vua tổ chức thiệt đài triều
Sẽ có 2 chiếc bàn được đặt
Một chiếc gọi là hoàng áng và chiếc thứ 2 là hương áng
Hoàng áng sẽ để sắc chỉ của nhà vua bàn ra cho cả quang ở tầng sân phía bên ngoài
Trong những buổi lễ như vậy
Và chiếc bàn thứ 2
Hương áng đặt một lưu trầm to xong khỏi nghi ngục để tạo cảnh thiên liêng trong buổi lễ
Và nhà vua còn có thể ẩn nấp sau cái màn khỏi của lưu trầm
Để thần dân quang lại không thể nhìn rõ gương mặt của nhà vua được
Và mỗi ngôi điền chúng ta tham quan như vầy
Thời bảy giờ được trưng bày rất nhiều huyền vật quỷ giá bên trong này
Nhưng rất tiếc là qua những cuộc chiến tranh
Thì nó bị đánh cắp đi
Và số còn lại thì người ta cất ở bảo tàng của vật cung đình
Những cái cục gỗ liêm này phân lệnh điều con nguyên
Năm 1805
Còn những cái cây phía sau nó bị hỏng bởi mũi mọt
Thì trong quá trình trung tu
Trung tâm bảo tôn giới tích cổ đối huệ buộc phải thay
Và người ta để lại những cây nguyên bản hai bên
Để du khách thấy được quá trình trung tu
Quân thể giới tích cổ đối huệ này được công nhận là dĩ sản của thế giới vào năm 1993
Đứng ở vị trí này mình nhìn ra
Thấy cái hệ thống lâu ngụ phùng và cửa ngò môn rất là rõ ràng
Ở giữa nó có chỉnh bồ mái
Ở giữa thì được lợp màu vàng
Hai bên có tám bồ mái xanh
Và mỗi lúc tổ chức thiệt đại triều thiên ngãi vàng của nhà vua
Được đặt ngay ở phía bên dưới của bồ mái
Được lợp màu vàng như vầy
Và vua Bảo Đại vì vua cuối cùng của triều đình nhà Nguyễn
Vào ngày 30 tháng 8 năm 1945
Nhà vua đã đọc lệ thoại vị ngay tại hệ thống lâu ngụ phùng
Để trao ẩn kiểm cho chính phủ lâm thời
Và sau giờ phục thiên liêng đó thì triều Nguyễn cáo chung
Bây giờ mời đoàn mình đi ra sau này
Kết thúc ở đây và ra tới cửa ngọn môn kia là gần như là con nguyên đúng không ạ?
Vâng, là con nguyên và nó cũng bị hỏng đi rất nhiều
Và được trung tu như hệ thống cửa ngọn môn đó
Và lâu ngụ phùng
Thì đang trong thời gian trung tu
Phía trước là tử cẩm thanh
Chắc em cũng đi vào đây nhiều rồi
Em lần đầu em vào đây
Vâng, em Hà Nội lần đầu vào
Tử cẩm thanh chứ là khu này là...
Tử cẩm thanh là nơi dành riêng cho vua và gia đình vua
Nhưng nó chia ra làm 2 phần
Từ bậc cấp đến bức tương phía trước
Và là ngoài cẩm thanh
Vẫn là nơi nhà vua tổ chức thiệt triều cùng với các quan
Và từ bức bình phong trở về sau
Và là nồi cẩm thanh
Chỉ dành riêng cho vua hàng trăm phi tầng mỹ nựa
Và các vị thầy giám ở phía bên trong đó
Em thấy phía trước khoảng trống kia chắc là bị phá
Là một cái điền, nó bị chạy năm 1947
Có tên là điền Cân Chánh
Nơi nhà vua làm việc hàng ngày
Và là thiệt thương triều
Nếu như mình tham quan ở đây
Thì điền phải hoa lên nơi thiệt đài triều
Thì ở đó là điền thiệt thương triều
Và cái khu vực mà bị cháy, bị phá
Thì mỗi khu vực đấy thôi ạ hay là
Còn rất nhiều phía sau
Như dự án của Chính phủ Phế Dược
Sẽ cho Trung Tu là cái điền Cân Chánh đó
Trong thời gian gần nhất
Còn phía đằng sau thì còn rất rất rất là nhiều
Phía trước chúng ta
Thế thì trong lúc chờ đợi thì mình đi đây luôn chị đẹp
Sẽ đi luôn và sẽ không quay lại đây nữa nghe
Chỉ sẽ có một cái vòng trao là không quay lại đâu
Thế ở trong khu xa bàn đấy là nói về cái gì chị?
Xa bàn thì tất tổng quán ở đây
Mình phải đi thực tế ở đây thôi con
Rồi, ok, chị thấy tất
Ở đây thì ngoài đi bộ này em thấy còn có một dịch vụ
Vừa nãy có xe điền đi à?
Đúng rồi, xe điền
Thì người ta cũng chở du khách đến từng điểm
Rồi du khách xuống, đi vào thăm quan điểm
Rồi ra dùng tiệm xe đi tiếp
Và dịch vụ xe đó thì người ta tính theo giờ
Còn thương minh này thì cũng tính theo giờ
Không, đi một cái tour như vầy
Một cái tour đi hết luôn
Về thời gian
Mình đi vào đây là cổng chính của Tử Cẩm Thanh
Có tên là Đài Cung Môn
Cổng này con nguyên thì nó rất là nguyên nga trạng đề
Như một cái cung điểm vậy
Nhưng nó cũng bị chạy trong chuyển tăng
Và 2 nhà 2 bên, tạ vua, hủ vua
Là nơi dành cho con văn, con vò để chỉnh trang ảo phung mụ màu
Trừ khi ra dự thương triêu cùng với nhà vua
Ở sân Điền Cân Chẳng thì có 2 chiếc vạc đông rất lớn
Những chiếc vạc này được đúc vào năm 1660 và 1662
Đó là thời chủ trình ở đân ngoài và chủ nguyện ở trong này phân tranh
Cứ mỗi lần chủ nguyện thẳng được chủ trình ở đân ngoài
Chủ nguyện mới ra lên thấu gõm tất cả những tăng bến băng đông của chủ trình
Vua Gia Long là hầu dơ của các vị chúa
Khi cháu xây dựng kính đô ở đây
Thì ông Mù giới thiệu cho mọi người biết điểm chiếm cống hiểm hất của Tổ Tiên
Nhà vua mà cho dơi chiếc vạc về
Đặt những nơi quan trọng nhất của hoàng thành như vậy
Mình cứ đi dân dân
Bây giờ thì cống trên này hủ vua là người ta phục vụ cho du khách
Nếu như có nhu cầu họa tam, vua, hoàng hầu v.v
Thì có thể đến ở đây
À đến đây và chụp ảnh ở đây luôn
Nhưng mà em thấy hoàng đế, vua ra kia để họp triều thần đúng không?
Trong đây là hậu cung
Trong đây vẫn là nơi nhà vua tổ chức thiệt thương riêng
Nên làm việc hàng ngày cùng với cả quán ở điểm cân chắn
Nhưng ở đây thì chỉ có những vị đại thân
Tức là tư nhất phẩm điện tử phẩm
Đại thân mới được qua đây thay hả?
Như thương triều cùng với nhà vua
Dạ
Cái kiến trúc này là giữ nguyên đấy ạ?
Dưới cả thời vua của quối cung, dưới thời Phạp thuộc thì cũng có những ảnh hưởng từ Pháp
Nên cả vì vua của quối cung người ta có cho thay một số hiệu vật
Như từ gạch bạc trang thì được thay bằng những viên gạch cà rô
Từ Pháp mang về hay những cái bức tường trên này
Và đây là những cái vệt đàn trong chiến tranh
Phía trước là một tầm kính rất là lớn
Người Pháp tặng cho vua Đồng Khánh là vì vua thứ 9 của Trương Đơn Nhân Nguyễn
Và nó cũng bị hỏng do những cái vệt đàn này
Đạn này là đạn thời nào đấy?
Thời năm 1968
Mộ thân ạ
Bây giờ mình sẽ đi dần dần vào từ Cẩm Thanh
Đây em thấy là có những cái ngai vàng
Với đẩy xe
Hàng để bán áo, quần áo vua cũng để bán
Cái đó không phải, cái này là phục trễ
Đồ mới, chứ không phải phục trễ nữa, đồ mới
Cái này chắc là gốc cây ngày xưa
Nhưng mà cây này chắc là cây ngô đồng
Cây này có tên là cây ngô đồng
Theo như tích, chiếm phương hoang rất thích đầu ở cây ngô đồng này
Nên trường nguyện cả vì vua cho trong rất nhiều cây ngô đồng ở đây
Và mỗi lúc chiếm phương hoang đầu ở cây ngô đồng thì đất nước sẽ luôn thải bên thần trị
Vua là cha của thần dân thiên hạ
Nên nhà vua luôn mơ ước đem lại một cuộc sống ẩm no hạnh phúc cho thần dân
Mình đang đi ở đây là nền của điện Cần Chấm
Nơi nhà vua tổ chức thiệt thương triều
Đặc biệt có những ngày đền kỳ là 5, 10, 20, 25
Bên phía tay này, tay trái mình thấy nhiều toàn tích
Mình đang dần dần đi vào trong khu vực tự cầm thanh thì rất tiếc
Trong này nó bị chạy qua các cuộc chiến tranh rất là nhiều
Hầu như các ngôi điền đều bị hỏng trong chiến tranh
Tính tương có những bức ảnh
Đây là những bức ảnh do người Pháp chụp thời Bảy Dơ
Cũng là một trong những tư lùi liều rất là quý
Để mình muốn trung tư phục dừng lại các ngôi điền hay kể cả những mũ hay là ảo cuồng
Thì rất tiếc là cái tự cầm thanh này nó bị hỏng rất nhiều qua hai cuộc chiến tranh
Những công trình chính nó nằm trên trục này
Đầu tiên là điền Càng Thanh, nơi ở của nhà vua
Tiếp đến là Cung Khôn Thái, nơi ở của Hoàng Quỷ Phi, là bà vợ chính của nhà vua
Và cuối cùng một to cung điền được xây dựng nguyên Nga Trạng Nề
Và những nguyên vật liều mô tử pháp mang về giữa thời vua Khải Đình và là điền Kiển Trung
Là nơi chỉ dành riêng cho vua Bộ Đại và Nam Phương Hoàng Hầu
Cùng với cả Khoan Tử Hoàng Nữ ở sinh sống bên trong đó
Nhưng tất cả đều bị chảy trong chiến tranh rồi
Vị trí chúng ta đứng đứng đây là hệ thống Trường Lan
Có mái tre tức là Hành Lan
Nổi từ điền này sang điền khác
Nó cũng bị chảy trong chiến tranh và đã được phục dừng lại cách đây hơn bảy năm
Khu vực này chỉ dành riêng cho vua, hàng trăm phi tầng nghị nữ ở phía bên trong này
Cùng với cả phi Thái Giám
Trong chịu đồ phong kiểm thì với chịu đồ đa thê
Một người đàn ông có rất nhiều vợ và vua thì có đến hàng trăm phi tầng nghị nữ
Như vua Tử Đức thì có đến 103 bà
Vua Minh Màng thì đã có đến hơn 300 bà
Và vua Gia Long
Vì vua đầu tiên của triều đình nhà Nguyễn
Từng thăng về những việc qua người Pháp rằng là việc trì các bà còn khó hơn cả trì quốc nữ
Các bà cứ cãi vãi nhau rồi kéo đến đòi trầm phấn xử
Nên trầm đau đầu bởi các bà mỗi ngày
Thì khi nghe nhà vua thang thở như vậy
Người Pháp họ rất là ngạc nhiên
Họ nghĩ rằng là vua là bậc cao nhất trong thiên hà rồi
Tại sao phải đi đau khổ thang thở những chuyện như vậy
Thì người Pháp mới hỏi vua Gia Long rằng
Tại sao như vậy mà ngài tuyển quá nhiều phi tầng nghị nữ vào trong này
Nhà vua này tiếp tục thang thở
Tôi không muốn làm mất lòng các quán
Không thể nhận con gái của vị quán này
Tư chủi con gái vị quán kia
Cuối cùng tôi phải nhận vào đây tất cả
Điều đó có nghĩa là phân lượng phi tầng nghị nữ
Điều con của các bậc quán này ở bên trong này
Và vua Minh Mạng là vị vua thứ 2
Kế tục ngay vào vua cha
Thì nhà vua có đến hơn 300 phi tầng nghị nữ
Để quản lý các bà trong cảnh êm ẩm hơn
Thì nhà vua mới ra nguyên tắc là
Mỗi ngày chỉ có 5 bà được phải thâu hạc phục vụ nhà vua
Nhưng bà nào muốn hôn vua cũng phải có linh của vua
Chứ không được tùy tiên
Cuộc sống của các bà trong này thì cũng rất là nhàng hạ
Suốt ngày các bà vào chơi, ca hạc, thiêu thua
Tiêu đình cũng tổ chức rất nhiều cái trò chơi để các bà giải trí
Nhưng bên cạnh đó thì không khí giữa các bà rất là căng thẳng
Nặng nề
Như có riêng một đồ người thiền
Chuyên lo những bữa ăn, thức uống hàng ngày cho vua và gia đình vua
Trong đây thì ăn uống, mọi thứ chắc là lấy ở ngoài kinh thành vào
Từ ngoài vào
Thì có đồ người thiền người ta lo rồi
Hay là những đặc sản từ Bắc đến Nam
Những cái gì đặc sản đặc biệt ngon nhất của các tận thân
Bây giờ mình sẽ đi dần tiếp vào trong
Cái đoạn hành lang này đi được phục dựng lại
Mà em thấy cũng cảm giác cổ kính nhỉ
Gần như là bị tàn phá đến 8 hồi trong
Rất là nhiều người cũng đang trung tú
Trong tâm bảo tồn di tích của đối huyện người ta bắt đầu trung tú
Khoảng từ năm 1982 cho đến bây giờ
Nhưng mà để trung tú một ngôi điểm thì mất rất nhiều thời gian và kỳ công
Người ta phải đi tìm ra những cái tư liệu
Và ngay cả những cái mảng trang trí trên cả cái ngôi điểm cũng phải như xưa vậy
Ở ngoài đây nữa là những cái khu gì đấy chị?
Đây là một hành lang dẫn sang ở Cung Duyên Thò
Lạc Minh sẽ đi dần dần qua phía bên kia
Cung Duyên Thò nó nằm phía bên ngoài của Tử Cẩm Thanh
Là nơi ở của Hoàng Thải Hậu
Khi nhà vua băng hà
Thì người công trường của Ba Vợi Chỉnh sẽ được kể tục ngay ra
Thì lúc đó Ba Vợi Chỉnh sẽ trở thành Hoàng Thải Hậu
Ba sẽ rơi khỏi Tử Cẩm Thanh sang ở Cung Duyên Thò
Và cả khí tầng mỹ nữ khác đều phải rơi khỏi Tử Cẩm Thanh này
Lên ở tài lăng mồ của nhà vua để nháng khỏi cho nhà vua
Hoặc trở về quê nhà để đi tu
Chỉ cả ba không được lại trong lại nữa
Thì bây giờ mình sẽ đi tiếp sang ở Cung Duyên Thò
Thì ở đây khách du lịch vào mùa nào là đông nhất ạ?
Chỉ ra làm 2 mùa
Vì trong này là lường khách trống nước và khách nước ngôi
Khách trống nước thì phần lượng người ta đi vào mùa hè
Còn khách nước ngôi thì đi vào từ tháng 8 cho đến tháng 4
Khoảng thời gian đó
Sao thì đi du lịch vào Huế vào thời gian nào là đáng ạ?
Vì khí hậu của Huế rất là khắc nghiệt
Chỉ có 2 mùa thôi
Nên thường là từ tháng vào, tháng 11
Hay là tháng 1, tháng 2, tháng 3
Đó là những tháng mà ít mưa, ít nắng
Nhưng mà khách việc của mình thì phần lượng cũng đi vào mùa hè
Vì chỉ có kỷ nghị hè
Theo con cái thì người ta đi vào đây cùng gia đình
Còn những lường khách lệ thì người ta cũng đi rải rạc như vầy
Bên này là mạng tường con nguyên từ xưa đến bây giờ
Còn phía bên kia là đã được trung tú phục viện lại rồi
Phía sau 2 cành cửa này và phía bên kia là khu vực lục viện
Là nơi dành riêng cho hàng trăm phi tầng mỹ nữ
Nhưng tất cả đều bị hỏng trong chiến tranh
Khu này thì bị tàn phá cùng với năm 47
Cả 2 cuộc chiến tranh, 1947 và 1968
Trong này thì do bom rơi Đà Lạt
Ngoài thăm con này nổi chắc là em vẫn đi tiếp các chùa, rơi lắng của các vị vua
Chị có thời gian để cùng em, em sẽ gửi tiền phí
Chị cảm ơn, vì em đến mỗi lắng sẽ có hướng dần
Nếu em muốn đi ngay thì thường là em hẹn trước
Hướng dần người ta sắp sẽ thời gian để đi cho em cả ngày luôn
Còn hôm nay là chị trực ở đây
Hướng dần của tụi chị ở đây là trực theo tân điểm
Hoặc là người ta chia ra trực theo tân điểm và trưa lại một nhóm để có thể đi cùng với khách luôn cả ngày
Dĩ nhiên là khách không muốn như vậy
Bây giờ mình sẽ đi ra khỏi tử cẩm thanh đây
Trong tương lai thì người ta cũng sẽ phục dừng lại hành lan tử cẩm thanh sáng ở công diễn thò như vậy
Công diễn thò này thì có khoảng chừng hơn 10 công trình lợn nhỏ phía bên trong này
Được xây dựng từ năm 1804
Phía bên này diễn, sau đó là một nhà bếp
Tên của công điểm thì nó cũng đổi qua theo từng đời của từng chủ nhân
Nó từng có tên là trường thò, gia thò, ninh thò
Cạc vị vua khi đặt tên như vậy cũng mong muốn cho mẹ mình có một cuộc sống tốt đẹp với trường thò
Thì họ đặt tên như vậy
Cái ngôi nhà này chắc cũng phục dừng
Nhà này nó bị hỏng
Sau đó là một trần bạo lượng năm 1985
Thì nó bị sập đi
Và đã được phục dừng lại cách đây hơn 6 năm
Cái ngôi điện chỉnh
Cái diễn thò là phía bên ngoài kia
Nó nằm ngay trên giữa
Còn công trình này
Gọi là nhà tạ tra
Nó mang chức năng như một cái phòng chơi, phòng khách vậy
Vì nào muốn đến tiếp xúc với Hoàng Thầy Hầu
Họ phải ngồi ở đây chờ đợi
Và khi Hoàng Thầy Hầu băng lòng rồi
Mới đi vào trên trong kia để tiếp xúc với Hoàng Thầy Hầu
Và sau khi phục dừng lại công trình này
Thì người ta trưng bày một số hiện vật như cái kiều của Hoàng Thầy Hầu
Kiều được làm bằng gỗ lim nên nó rất là nặng
Hoàng Thầy Hầu muốn đi đâu thì cần đến 16 Vì Lâm Khiêng
Và bên kia là một chiếc xe kẹo
Nguyên từ xưa cho đến bây giờ
Vua Thái là Vua thứ 10
Đã mua tặng cho mẹ mình
Cái này là từ Hà Nội mang về
Nếu như bà muốn đi đâu thì người ta chỉ cần một người kẹo thôi thôi
Chứ không phải như bên kiều kia
Tức là kiệu thì di chuyển đi đâu không hả chị?
Còn xe thì di chuyển đi đâu?
Chắc là chủ yếu là di chuyển trong nồi cung
Trong nồi cung hay đi ra ngoài cũng được
Vâng, sau khi Phú Thân Thái bị chống Pháp
Rồi bị phế trúc, rồi bị đai sang ở đảo Rê U Nhân
Thì không biết một lý do nào đó
Một người Pháp người ta sử dụng chiếc xe này
Thì sau đó chiếc xe này là được mua lại
Và đưa về đây để...
Để trung bày ở đây
Tức là cầu vật của mình bị thất lạc rất là nhiều
Nói chung là cổng chính của công viên thò phía ngoài kia
Và bức tường là bình phong để chảy chặn những gì xấu xa
Đi vào trong cung
Vâng, bên sau này còn một cái nhà
Là nơi hoàng thái hầu đèn đỏ
Ngắm trăng hỏng mát, giá trị
Vâng
Khu này có còn dưỡng huyên không ạ?
Vâng, có dưỡng huyên
Dưỡng huyên người ta có phục trễ trung tú
Nó bị một sổ gỗ bị hỏng bởi mối mọc
Thế có trung tú lại
Trên những ngôi điểm mình vừa mở đi thăm
Qua nhiều điểm thấy hoa
Trên nốc của lâu ngụ phùng được trang trí rất nhiều con rồng
Còn ở đây người ta dùng con chim phùng để trang trí
Để thể hiện cho ưu quyền của hoàng hầu và hoàng thái hầu
Vâng
Ngôi điểm chính, phía ngoài và sau cảnh cửa
Là được xem như phong ngụ của bà vậy
Cái này phục dưỡng hay là có huyên?
Cái này là có trung tú
Những cái cột nó bị hỏng bởi ẩm thấp mối mọc
Thế người ta phải nổi lại như vậy
Ngôi điểm chính trên này
Còn có những bức tranh gương
Đây là phần nguyên bản
Dưới thời vua Tử Đức cho đến bây giờ
Vua Tử Đức đã chọn những bài thơ
Hay nhất của vua cha
Sau đó mới cho các nghề nhân thể hiện
Nội dung bài thơ thành những bức tranh
Và những bức tranh này được vẽ trực tiếp
Trên mặt kính, vẽ đằng sau
Để trước mình thấy được
Trang nguyên bản như vậy
Và đây là
Cũng là một bức bình phong
Thường được đặt phía bên trong
Cái chiếc áo này cũng được
Phục dừng lại chứ không phải là nguyên bản
Sau này thì có một cái chùa
Phượng Thò Ám
Dành cho các bà trong cung
Bà không đi ra phía bên ngoài được
Thì các bà phải vào trong chùa này
Đồng kinh niệm Phật
Chùa đấy chắc là
Có sư không chị?
Hôm nay thì không
Đây là một nhà gì?
Tình Minh Lâu này
Là cái công trình được
Các đôi vua vua sau cùng
Người ta cho mua những nguyên vật liều
Từ Pháp về
Xây dựng một cái công trình hiện đại
Theo kiện trúc
Có lá dựa Pháp nữa
Trong những ngày mưa gió ấm thấp
Hoàng thầy Hồ Thư Nguyên Ba
Di chuyển sang nhà này để ở
Nhưng hằng ngày thì các ba vẫn thích
Sinh sống trong cái ngôi điền truyền thống đó hơn
Bây giờ mình sẽ đi đến nơi thơ từ
Em thấy là có nhiều
Những cái lăng
Lăng bộ mà không nằm trong
Khu hoàng thành đúng không chị?
Không có cái lăng nào nằm trong hoàng thành cả
Tất cả các lăng đều nằm
Về phía tây của hoàng thành này
Và nằm ở thường nguồn sông Hương
Nằm trên cả cái ngồng đồi
Lăng gần nhất là lăng của vua Tử Đức
Cách đây 7km
Lăng xa nhất là của vua Gia Long
Thì khoảng chừng 20km
Với quan điểm là vua là thiên tử
Lúc nhà vua bán hà đó là lúc mặt trời làng
Nên các lăng đều nằm về hướng tây
So với vị trí kính thăm đây
Mình đi theo
Cái cống trên bên này là
Điểm phùng tiên
Là nơi dành cho các ba để nháng khỏi cho tổ tiên
Sau điểm phùng tiên mình sẽ thăm quán
Ở thể tổ miệu là nơi thơ
Các vị vua nhà nguyện
Vào ngày dẫu của mùa vị vua các quán sẽ đến đó để dư lệ
Các ba trong cung thì không được
Phải tiếp xúc với một người nam dưới nào khác
Ngoài trừ nhà vua nên các ba không được
Chiều đêm mình sẽ riêng cái điểm phùng tiên này
Để các ba đến đây nháng khỏi cho tổ tiên
Cống trên này nó bị sập hoàn toàn
Trong chiến tranh năm 1947
Năm vừa qua thì trung tâm bảo tồn di tích của đất Huế
Đã cho trung tu như cái cửa này
Đến Huế thì
Những cái địa điểm nào mà
Đi du lịch mà
Ví dụ đi trong khoảng 3 ngày thì không
Không thể bỏ qua được chị
Như
Kính thăm thì mình đang đi đây rồi
Rồi các lăng vua như
Lăng của vua Minh Mạng từ Đức
Khải Định thì du khách biết rất là nhiều
Nhưng mà lăng vua Gia Long
Nó cũng cảnh quán rất là đẹp
Phung vị
Những năm vừa qua được trung tu
Nhưng mà lượng khách thì chưa đến đó nhiều lắm
Nhưng mà
Theo chị Nghị thì lăng đó nên đến cảnh quán rất là đẹp
Rồi ngoài ra là còn có
Những cái phụ đề của các cống chủa hoàng tử
Đó đó
Cũng lưu giữ lại rất là nhiều
Mình đến đó thì mình sẽ thấy được cái niệm sống
Truyền thống của người xưa trong những gia đình quyên quỷ
Rồi
Ra phía bên ngoài thì có
Những cái
Chị Nghị cũng như ở miền Bắc vậy
Mỗi làng thì nó có một cái ngăn nghề truyền thống riêng
Như
Ở Việt Nam thì
Những cái nghề truyền thống nó bị mất mất dần dần
Thì ở đây là còn có nghề
Làng làm hoa giấy
Như làm hoa sen cả cái hoa thơ cũng
Vì ở Huế đây từ đến lễ Tết
Người ta có những cái lễ cũng rất là nhiều
Thì những cái làng đó vào dịp Tết
Em vào là thấy toàn nhà nào
Cũng làm hoa
Lúc nãy là mình đi vào cửa Ngò Môn
Nằm phía Nam
Cửa Chướng Đức
Nằm phía Tây
Dành cho các Ba ra vào
Và phía Đông là có cửa Hiển Nhân
Dành cho Nam giới ra vào
Thì sau khi thăm cô Ân Sống tất tầng tật
Cái lối đằng kia là lối để em đi ra
Chỉ không được quay lại cửa Ngò Môn nữa
Cửa Ngò Môn là đi vào, còn Hiển Nhân đi ra
Và phía Bắc còn có cửa Hòa Bình
Thì bây giờ là người ta sử dụng
Cửa Hòa Bình và cửa Hiển Nhân để du khách đi ra
Trong chế độ phong kiến
Tất quan điểm thì có Nam giới
Mới làm nên những điều vấn hiện cho đất nước
Nên cửa phía Đông, cửa Hiển Nhân
Dành cho Nam giới ra vào
Bây giờ mình sẽ đi vào, đây là một trong những cái nơi
Công trình bên này có tên là
Hưng Tổ Miễu, nơi thơ ông Ba
Nguyễn Phúc Luân, đó là bổ mề của Vua Gia Long
Trong đó có đặc ám thơ thì thường du khách đi vào thơ
Thăm quan trịnh, ngôi điểm trịnh
Đó là Thế Tổ Miễu, nơi thơ các vị vua nhà Nguyễn
Mà công trình này có tên là
Thân Tru, nhà nhà Thân Tru
Tức là chức nái như nhà bệnh vệ
Nơi chuẩn bị lệ vật, vào ngày giổ của mỗi vị vua
Thì người ta sẽ chuẩn bị ở đây
Sau chuyển vào nơi điểm thơ
Khách này khách Pháp hay khách gì mà họ cũng ồn ào hết hả?
Tây Ban Nha
Ở đây thì lường khách Ấu đến rất là nhiều
Khách Pháp là nhiều nhé
Rồi Tây Ban Nha
Đức, Ý
Và những quốc gia nổi tiếng Anh
Rồi lường khách châu Ả
Thì nhớ Hàn Quốc, Thái Lan
Mình phát dịch ở đây có mấy ngôn ngữ chị?
Ở văn phòng của chị thì có
Tiếng Anh
Tiếng Pháp, Tiếng Nga
Tiếng Trung, Tiếng Nhật
Rồi ở sợi du lịch thì người ta có
Tiếng khác nữa
Ý Tây Ban Nha
Cô vực này chắc là còn giữ nguyên hiện trạng
Còn nguyên
Như ở điền Thái Hoa lên điền Đặc Ngai Vang
Và đây là thể tổ miệu
Hai ngôi điểm này đặc biệt là dưới cạc làng bóng đàng
Nó vẫn còn nguyên như vậy
Hoàn toàn không bị cháy
Trong khi các ngôi điểm xung quanh thì nó bị cháy
Rất là trầm trọng
Thể tổ miệu này được xây dựng năm 1822
Giữ thời vua Minh Màng là vì vua thứ 2
Khi kể tục ngay vang vua cha
Vua Minh Màng lại cho xây ngôi điểm này để thờ vua cha là vua Gia Long
Vì vua đầu tiên của triều đình Nhà Nguyện
Cùng năm cho xây dựng thể tổ miệu thì nhà vua cho trồng thêm cái thông bên cạnh
Ngay từ bắn đầu
Nhà vua cho uốn theo hình dạng của một con rồng
Để thể hiện cho ý quyền của nhà vua
Và cây này nó uốn
Cảm giác như cái thân vỏ nó giống như vỏ
Vỏ của con rồng, bức tượng rồng
Mình đi vào đây
Án thơ này đã họ trưng bày ra không?
Vẫn ngày nay là con nguyên từ xưa đến bây giờ đấy
Nhưng mà cách trưng bày thì
Trưng bày là vẫn như nguyên từ xưa
Tức là ngôi điểm này từ xưa đến bây giờ
Nó hoàn toàn không bị chạy trong chiến tranh
Nhưng qua thời gian thì nó bị hỏng
Bởi như những cái viên ngõ bị hỏng
Hay là cả cái màu sơn sông phải xuống cấp
Thì người ta có trung tu lại
Và lần trung tu gần nhất là năm 1997
Những cái án thơ này con nguyên
Những án màu vàng là trước năm 1945
Có 3 án thơ màu đỏ
1, 2, 3
Là được đưa vào sau năm 1959
Mỗi giá như vầy là thơ mỗi vị vua
Phía trước này gọi là án thơ
Tiếp đến 3 án thơ
Sạp thơ và trong cùng là khảm thơ
Nơi thơ bài vị của nhà vua và hoàng hậu
Chứ phi tầng mỹ nữ không được thơ phía bên trong này
Và khi mình nhìn sâu vào bên trong
Đi qua thì có những án thơ là có đến 3 bài vị
Nơi 2 bài vị và nơi chỉ 1 bài vị mà thôi
3 bài vị là nhà vua đã truy phong cho 2 bà vợ của mình
Trở thành 2 hoàng hậu
Thì 2 bà đỏ sau khi mất đi
Được thơ phía bên trong này cùng với nhà vua
Còn 2 bài vị là 1 của nhà vua
1 của hoàng hậu
1 bài vị nhà vua bắn hà sớm quá
Chưa kịp truy phong cho vợ mình là hoàng hậu
Thì chỉ được thơ bài vị của nhà vua thôi
Chỉ dùng từ truy phong là vì
Bắt đầu dưới thời vua Minh Mạng
Hoàng hậu khi đang sống bên cạnh vua Minh Mạng
Nhưng không may là bà mất đi quá sớm đi
Vua Minh Mạng rất là thương tế
Thì sau đó ông không phong hoàng hậu cho 1 bà nào khác cả
Chỉ truy phong hoàng hậu
Tức là bà nào mất đi mới được truy phong là hoàng hậu
Thì từ cạc vị vua sau
Người ta dự theo lời của vua Minh Mạng như vậy
Nên khi nhà vua mất sớm quá
Nhưng nhà vua chưa truy phong cho bà vợ nào
Trở thành hoàng hậu cả
Thì trong đó chỉ thơ bài vị của nhà vua thôi
Ở giữa là án thơ của vua Gia Long
Sau đó các vị vua khi băng hà thì được đưa vào trong này thơ
Và đặt theo vị trí tạ chứ hữu 1 so với vua Gia Long
Tức là vua Gia Long ở giữa
Vị vua thứ 2 bên trái, thứ 3 bên phải, thứ 4 bên trái là như vậy
Chỉ không phải theo thử từ 1, 2, 3
Và theo nguyên tắc của triều đình
Vị vua nào bị phải để trúc ngôi
Thì sẽ không được xây lăng đắp 1 và không được thơ phải bên trong này
Nên 13 đời vua
Nhưng trong này chúng ta chỉ có 10 án thơ mà thôi
Đầu tiên vua Gia Long trì vi từ 1802 đến 1820
Đó là người cỏ công thẩm nhất đất nước
Sau hơn 200 năm chiến tranh chia cắt
Một nhà quân sự tài ba, một vị vua có tài
Trong việc cai trì một đất nước hoàn toàn độc lập
Khi nhà vua băng hà thì con của ông kể tục
Ngay vàng là vua Minh Mạng, vị vua thứ 2
20 năm tại vị, 1820 đến 1840
Là vị vua nổi tiếng nhất
Trong số 13 đời vua nhà nguyện
Nếu như vua Gia Long là người cỏ công
Thẩm nhất đất nước thì vua Minh Mạng là người cỏ công
Xây dựng đất nước
Vào thời Bảy Giơ chỉ di chuyển bằng voi ngựa
Nhà vua thường xuyên ra Bắc vào Nam
Đôn đốc con lại bên lĩnh làm việc
Ông tổ chức lại những kỳ thi để chọn lọc nhân tài
Và đưa ra luật hội tỳ đổi với cạc con
Tức là các con khi đã độ đạt
Thì không được trở về quê nhà của mình làm việc
Phải đi đến một tỉnh khác
Trong thời gian làm việc ở tỉnh đó
Thì không được tàu ruồng vương, không được cưỡi vợ tỉnh đó
Để tránh trường hợp quyền hành nam vào trong tay một của một gia đình
Và nếu như vua Minh Mạng điều biệt được
Vì con nào tham mô hội lộ tiêm của người dân
Đặc biệt nhà vua rất chủ trọng
Điện chính sách đế điều ở miền Bắc
Hay là để quản lý đất nước về mặt hành trình dễ dàng hơn
Ông mà dựa vào phong tục tập
Của nhân loại của tân vương miền
Ông chứa đất nước ra làm 31 tỉnh thanh
Và bây giờ mình phát triển đến 63 tỉnh thanh
Rất nhiều điều vua Minh Mạng
Đã làm được trong 20 năm tài vị trên ngay vàng
Khi nhà vua Băng Hà
Thì con của ông kể tục ngay vàng
Đến vua Vĩnh Hiểu Thiều Trì là vì vua thứ ba
Vua Thiều Trì kể tục ngay vàng từ vua Gia Long
Vua Minh Mạng đất nước luôn trong thải bình thành trì
Nên nhà vua không có nhiều chính sách thay đổi quan trọng
Nhưng ông được biệt đến như một nhà thơ vậy
Ông sản tạc đến hàng ngàn bài thơ
Hàng trăm bài vắng xuôi
Và thành công lần nhất của vua Thiều Trì
Đó là tiếp tục công cuộc xây lăn đất mùa cho vua cha
Lăn mùa của vua Minh Mạng
Được xem là một trong những cái lăn đẹp nhất
Vua Tử Đức trì vi lâu nhất
36 năm
1848 đến 1883
Nhưng cuộc đời lại gặp lặng điều bất trắc
Ngay từ nhỏ thì ông đau bình tật triền miên
Lợn lên bị thêm bình đồn mùa để lại biện chứng
Là không có con mặc dù có đến 103 ba
Sau đó nhà vua mới chọn
3 người chảo ruột để làm con nuôi
3 người con nuôi của nhà vua Tùng Tử
Được kể tục ngay vàng nhưng trong một thời gian rất ngắn
60 năm tại vị trí ngay vàng
Đến năm 1858 lần đầu tiên
Phạm tận công Việt Nam
Và vua Tối Nhà Nguyện đã tổ chức trọng trạ
Nhưng thất bại dân dân đất nước
Cảnh anh em huynh đề tướng tàng
Khi nhà vua đăng qua
Bao nhiêu điều không may xảy ra
Với cuộc đời như vậy
Nhà vua đã cho xây lăn đắp mổ rất sớm
Lăn mổ hoang thanh
Nhà vua sống thêm 16 năm nữa
Năm thường rời khỏi kinh đô này
Lên ở tại lăn mổ giải trí tiếu sâu
Làm việc trong lăn mổ mình
Khoảng chừng 2 tuần 1 tháng như vậy
Khi nhà vua băng hà thì người con nuôi đầu tiên
Được kể tục ngay vàng
Nhưng chỉ sau 3 ngày vua Dục Đức đã bị phải trúc
Nên vua Dục Đức không được thờ
Trong ngôi điểm này
Vào ngày đăng quan thì nhà vua phải đọc giấy trúc vua cha để lại
Nhưng vua Dục Đức lỡ lơ đi nhận đoàn vua cha
Việc về thật sự của mình
Thì cả con nhịp trên đời thân không bằng lòng
Họ lấy lý do rằng vua Dục Đức có ý đô thay đổi
Giấy trúc vua cha
Đã phạm vào tròng tội của triều đình
Nên vua Dục Đức bị phải trúc
Nhột vào trong ngục thất 1 thời gian sau thì mất đi
Sau đó triều đình mời chọn em ục của vua Dục Đức lên ngôi
Với niên hiệu Hiệp Hòa là vị vua thứ 6
Khi lên ngôi nhà vua đã 37 tuổi
Rất ám hiểu về việc triều chỉnh
Không muốn trở thành 1 vị vua bồ nhìn
Nên nhà vua luôn tỏ ra chọn lại cả con
Thì cả con mà lấy lý do rằng
Vua Hiệp Hòa có nhiều mối quan hệ rất mật thiệt đối với tòa khấm xử pháp
Nên em nhà vua phải phải trúc
Và chịt theo luật 3 bang triều điện
Triều đình dân định cho nhà vua 3 thứ
Khi thấy 3 vật đỏ dân định thì nhà vua ván xin cho trở thành 1 người dân bình thường cũng được
Nhưng triều đình đẹp nhà vua phải bức tử
Cuối cùng ông buộc phải chọn trạng thuộc độc
Nên ông là vị vua thứ 2 không được thờ ở đây
Vị vua thứ 3 không được thờ trong ngôi điền này nữa
Đó là vua Bảo Đài
Vị vua cuối cùng của triều đình nhà nguyện
Sau khi đọc lệ thỏa vị ở Lâu Ngụ Phùng
Vào ngày 30 tháng 8 năm 1945
Vua Bảo Đài đã trở thành 1 công dân mới của nước Việt Nam
Và năm 1956
Ông sang định cư ở Pháp
Vua Đông Khánh là vị vua thứ 9
Một trong 3 người con nối của vua từ Đức
Sau 3 năm tại Việt Nam nhà vang
1886-1889
Thời nhà vua Ngã Bình Băng Ha
Vua Hàm Nghi là vị vua thứ 8
Em ruột của vua Đông Khánh
Nhưng được chọn lên nội ngôi trưởng
Đến giai đoạn này hầu hết cương hành điều năm vào trong tay của người Pháp
Chính họ là người quyết định chọn vị hoàng tử nào kể tục nhà vang
Người Pháp đã chọn vua Hàm Nghi lên nội lúc đó chỉ mới 13 tuổi
Ông trì vị vào năm 1885
Sau 1 năm nhà vua tổ chức chọn Pháp
Nhưng thất bại dẫn đến biện cổ thất thủ Kinh Đô
Vua tôi nhà Nguyễn là nàng trộn trai ở Quảng Trì Quảng Bình biến dưới Giáp Lao
Một thời gian sau thì nhà vua bị Pháp bắt và đai sang Algeria
Vua Thanh Thái là vua thứ 10
Ông là con của vua Dục Đức
Vua chỉ sau 3 ngày đã bị triều nguyện phải trúc rồi
Thì Tòa Khấm Sử Pháp nghĩ rằng vua cha từng bị triều nguyện phải trúc
Có lẽ là những người con sẽ có những mối hầm thu đổi vào nhà Nguyễn
Nếu như chọn họ lên cái tục Nghe Vang thì sẽ dễ bề cái trì hơn
Nên Tòa Khấm Sử Pháp quyết định chọn ông lên nội ngôi là vì vua thứ 10
Ông trì vi từ năm 1809 cho đến năm 1907
Những năm Tài lên nội lúc đó mới 12 tuổi
Và những năm Tài vì trên Nghe Vang
Thì ông luôn tỏ ra chọn Pháp
Nhưng vua Thanh Thái nghĩ rằng sức lực của nhà Nguyễn không thể chọn lại Pháp được
Nên ông mới vợ vợ bị điên
Để không phải phục tùng những minh lĩnh của người Pháp
Thì Pháp lại lý do rằng
Một vị vua Tài vì trên Nghe Vang
Nhưng tấm thần bất ổn không thể cai trì đất nước
Nên vua Thanh Thái bị Pháp phải trúc
Năm 1887
Năm 1907
Và sẽ đưa vào vùng Tàu An Dường
Đến năm 1916
Tài ông sang ở đảo Reunion ở Châu Phi
Năm 1947 mời ông trở về Việt Nam
Và năm 1953 thì ông mất
Trước năm 2000
Trong ngôi điểm này
Hoàn toàn không có chấn dung và bức ảnh của một vị vua nào cả
Vị vua là thiên tử
Với quan niệm như vậy
Nếu như thần dân thấy rõ gương mặt của nhà vua
Thì quyền ứng ý của nhà vua sẽ bị giảm đi rất nhiều
Trong chế độ phóng kiện mỗi lúc người dân đi ra khỏi nhà
Người ta cũng phải cúi đầu để đi
Nếu như vô tình nhìn rõ gương mặt của nhà vua
Thì sẽ phạm vào tròng tội của triều đình
Nên nhà vua cẩm không cho thần dân về
Và nhìn rõ gương mặt của nhà vua
Còn ở đây là những tác phẩm của người Pháp
Sau năm 2000 thì hầu về con cháu của nhà Nguyễn
Người ta mới sưu tâm trong những tư liệu của người Pháp như vậy
Và đưa lên đây để thơ
Ở đây thì vào những ngày dỗ
Có cống hương thấm ngang không ạ?
Ngày rằm
Và ngày 1 thì trung tâm bảo tồn di tích của đối huy
Là người ta lo những việc thơ cùng ở đây
Và ngày dỗ của mỗi vị vua
Thì trung tâm bảo tồn di tích của đối huy
Hoàng tộc, tức là gia đình nhà vua
Người ta cũng đến đây để lo
Người hoàng tộc thì bây giờ còn sống hả?
Vẫn còn
Và họ cũng có những tổ chức sinh hoạt
Như ở gia đình mình vậy
Họ cũng có
Ở đây người ta gọi là phủ để
Trong mỗi phủ như vầy con chia ra nhỏ nhỏ như vầy
Rất là nhiều
Có những nhà
Phủ của cả khuôn tử cống chúa
Vẫn còn trong
Tình trạng tốt
Và mình đi vào thăm quán thì
Rất là đẹp và rất ý nghiệm
Mình đi qua một sổ án thơ đây nữa
Có những án thơ bây giờ chưa có
Trấn Dung như của vua Thiều Trị và vua Kiệm Phúc
Thì đến bây giờ là chưa tìm ra được Trấn Dung
Vua Kiệm Phúc là một trong ba người con nuôi
Của vua từ Đức sau tạm thạm
Tài vị Tránh Nhoa Vang thì nhà vua Ngại Bình Băng Ha
Vua Khải Đình vì vua thử 12
Bộ của vua Bảo Đài
Chỉ nắm Tài vị 1916 đến 1925
Đó là giai đoạn mà chủ quyền rất nửa khoan toan
Tài vị Tránh Nhoa Vang có chức nhưng không có quyền
Nên nhà vua cũng vất tất cả những hoài bào
Vì dân, vì nước
Và đặc biệt vua Khải Đình cũng có
Rất nhiều cái ảnh hưởng từ người Pháp
Năm 1920 thì ông sang Pháp
Dù hồi trở thuộc địa Pháp
Ở đó nhà vua đã viện thăm những cung điền
Nguyên Nga trạng nề của Pháp nên trở về Việt Nam
Ông đã cho xây cung điền, xây làng mồ của mình
Với những kiểm trúc và những nguyên vật liều
Từ Pháp mang về
Ông có khoảng chừng 12 Ba Phi nhưng chỉ có duy nhất một người con
Sau khi ông băng hà thì người con đã lên ngôi
Với những hiệu bạo đà là vì vua cuối cùng
Nhỏ nhất
Trong các đề vua nhà Nguyễn là
Vua Dư Tân vì vua thứ 11
Có ông của vua Thanh Thái
Sau khi vua Thanh Thái vì chồng Pháp bị phế trúc
Thì Pháp đã lệnh đưa các hoàng tử của vua Thanh Thái
Đến để cho một trong các hoàng tử đó kể tục Nhoa Vang
Họ rất băng lòng với hoàng tử
Chỉ mới bài tuổi
Họ nghĩ rằng một cậu bé bài tuổi thì mình sẽ dễ bề cái trí hơn
Nhưng không ngờ là khi lên ngôi sau một thời gian
Tại vì trên Nhoa Vang vua Dư Tân lại luôn tỏ ra chồng Pháp
Ông đã cùng với những chỉ sĩ ước nữ bên ngoài
Là Thái, Phiên, Trần Câu Vân tổ chức chồng Pháp
Không may là tổ chức này bị bài lộ
Thì nhà vua bị Pháp bác đài sang ở châu Phi
Cùng với vua cha
Còn hai chỉ sĩ ước nữ thì bị Pháp đưa ra sự tra
Ở ương sấn
Thầy tổ miệu thì có những đương trí như vậy
Cũng thể hiện cấp bậc của cả quán
Vào ngày dổ của mỗi vị vua
Cả quán sẽ đến đây dự và xếp theo phẩm trật của mình
Đây là những viên gạch bạc tràng
Vẫn còn viên từ xưa đến bây giờ
Cùng thời gian xây dựng Thầy tổ miệu
Vua Minh Màng cho xây công trình hiển lắm cả
Ba tầng này
Mang chức năng như đài tử nghiệm vậy
Đó là nơi để trúy tôn công tràng của nhà vua
Và cả quán cỏ công đối với triều đình nhà nguyện
Cống trên cao 13m
Giữa thời nhà nguyện cho đến bây giờ
Nhà dân trong vòng thanh thần nhất không được phép xây cao cỏ ngôi nhà này
Nên phân lợn công sở khách sạn điêu nam phía bên kia
Trước chúng ta là 9 cái đỉnh đông
Gọi là cụ đỉnh
Và người ta vĩ vọng rằng du khách Điện Huế chưa xem được cụ đỉnh
Nên xem như chưa Điện Huế
Cụ đỉnh được xem là bảo tàng lột thiên của Việt Nam
Đầu thế kỷ thứ 19
Một bảo tiêu ngôn độc lập của nhà nguyện
Được vua Minh Màng cho lúc vào năm 1835-1837
Trong những năm tài vị trên ngay vai
Nhà vua đã làm được rất nhiều điều cho đất nước
Người dân sống trong thải bình, hạnh phúc
Nên vua Minh Màng nghĩ rằng
Mình cần phải có một vật gì đó để cạo với tổ tiên
Những công việc mình đã thực hiện được
Trong những năm tài vị trên ngay vai
Nhà vua Mình cho đúc cụ đỉnh
Để tưởng trứng với sự trương tôn vận cử của nhà nguyện
Và tưởng trứng với sự tổng nhất đất nước Việt Nam
Mới nhiên thoảng qua, cụ đỉnh nó rất là giống nhau
Đó là nạt chúng của đất nước
Nhưng mỗi đỉnh thì từ trồng lường, chấn đỉnh
Quái đỉnh và những hình tràm nổi
Trên mỗi đỉnh này thì không có cái nào giống cái nào cả
Để thể hiện cho những nạt riêng biệt
Trong mỗi tỉnh thanh của đất nước Việt Nam
Trên những đỉnh thì nhà vua chọn những ngồng núi
Dòng sông điển hình từ Bắc về Nam
Để trang trí phía bên trên này
Như ở...
Ở đây thì người ta đã...
Dịch ra như mình
Và đặc biệt là
Ở những đỉnh có núi ở miền Bắc
Thì sẽ có sông miền Nam
Và kể cả những loài cây
Rất gần gũi với cuộc sống đời thường
Như cây hành, cây tỏi, cây lúa
Cây nếp, cây cao, cây mịt v.v...
Đều được trang trí phía bên trên này
Những loài động vật từ trên rừng dưới biển
Nhà vua luôn muốn nói đến cuộc sống ấm no hạnh phúc của người dân
Những vi sao
Vi tính tủ
Những chiến hàm thân công
Vua mình mà muốn khẳng định lãnh thổ
Chủ quyền của Việt Nam đối với các nước xung quanh
Qua những ngồng núi, dòng sông
Rồi sức mạnh của triều nguyện
Đây là những cái vẹt đàn trong chiến tranh
Cắn hả? Đi thăm quan mà cắn hả?
Mỗi định như vầy là ứng với mỗi vị vua được thơ
Bên trong Thể tổ Miếu
Định cao nhất, lớn nhất
Nó có tên là Cao định
Ứng với ảo thơ của vua Gia Long
Khi vua Gia Long băng hà thì ông có mì hiểu là
Thể tổ Cao Hoàng đế
Mỗi cái định phía trước đều có chữ
Đây là tên của mỗi định
Đây là Cao định
Rồi, Cao
Nhân, Trương, Anh, Nghì
Thuân, Tuyên, Dũ, Huyền
Tên của 9 định như vầy
Mỗi định ứng với mỗi vị vua
Và vị vua nào bị phế đế
Phế xúc thì không được ứng vào trong này
Có 3 vị vua bị phế đế bởi triều nguyện
Và 3 vị vua dưới thời pháp thuộc
Phế xúc thì không được ứng vào trong định này
Nên để ngang định thứ 7
Thì triều nguyện chấm dứt
Tất cả 9 định này đều được đúc
Ngay tại phương đúc ở Huế
Và sau khi đúc xong thì người ta dùng voi ngừa
Để vận chuyển về vị trí này
