TRƯỜNG SƠN - Khám Phá Dãy Núi Hùng Vĩ Nhất Việt Nam

Dãy Trường Sơn được hình thành cách đây 550 triệu năm là dãy núi lớn và dài nhất nước ta, cũng là một trong những khối núi lớn của thế giới. Dãy núi còn được gọi với cái tên Trung Kỳ. Tuy nhiên thì tên gọi này có lẽ được sử dụng vào cuối thời Nguyễn và Pháp thuộc nhiều hơn. Ngày nay thì chúng ta đều quen gọi với cái tên là Trường Sơn, có nghĩa là dãy núi dài. Quả thực, dãy Trường Sơn có chiều dài lên đến 1.100 km, chiều rộng trung bình 130 km, tổng diện tích khoảng 14 triệu hectare. Diện tích này tương đương với 43% diện tích lãnh thổ trên đất liền của Việt Nam. Phần lớn dãy Trường Sơn nằm trên lãnh thổ của Việt Nam và cũng là biên giới tự nhiên giữa Việt Nam với hai nước Lào, Campuchia. Dãy Trường Sơn chạy qua 21 tỉnh thành của nước ta là đường phân thủy của sông Mekong và hệ thống sông ngòi đổ trực tiếp vào Biển Đông. Sơn phía Tây thuộc lưu vực sông Mekong, còn sơn phía Đông là lưu vực của các con sông ngắn nhỏ như sông Hương, sông Nhật Thủy, sông Thu Bồn. Chính vì hùng vĩ như vậy mà từ bao đời nay, Trường Sơn đã có những ảnh hưởng sâu rộng đến lịch sử, văn hóa cũng như đời sống của người dân Việt Nam. Dãy Trường Sơn có hình cánh cung thoai thoải theo hướng Tây Bắc Đông Nam. Với địa hình dốc, vì vậy ở Trường Sơn có nhiều con đèo nổi tiếng như Hải Vân, đèo Mụ Gia, đèo Keo Nua, đèo Sa Mu. Chảy dài qua nhiều khu vực, Trường Sơn có cấu tạo địa chất phức tạp. Đoạn phía Bắc chủ yếu do đá vôi, đá hoa cương và đá gơ nai tạo thành. Đoạn phía Nam có đá aplit, khu vực Tây Nguyên bị một lớp dung nham ba gian tre lấp, hình thành hệ thống cao nguyên như cao nguyên Đà Lạt, cao nguyên Con Tùng. Nguồn Tây Nguyên khoáng sản khá phong phú, lớn nhất phải kể đến mỏ bô xít Tây Nguyên với chữ lượng 5,8 tỷ tấn. Trong khi chữ lượng của toàn thế giới chỉ vào khoảng 32 tỷ tấn. Dãy Trường Sơn nhìn chung không quá cao, độ cao các đỉnh núi từ 2.000 đến 2.600 mét. Tiếp đến là đỉnh Phu Sai Lai Len cao 2.720 mét nằm trên biên giới của tỉnh Nghệ An với tỉnh Siêng Khoảng Lào. Tiếp đến là đỉnh Ngọc Linh cao 2.598 mét tại tỉnh Con Tùng. Dãy Trường Sơn chia làm hai phần Trường Sơn Bắc và Trường Sơn Nam. Dãy Trường Sơn Bắc bắt nguồn từ phía Nam sông Cả và kéo dài đến dãy Bạch Mã. Cũng có tư liệu cho rằng nó bắt nguồn từ phía Nam sông Mã thuộc địa phận tỉnh Thanh Hóa. Dãy núi có xu hướng càng vào phía Nam càng lấn ra gần biển, có nhiều dãy núi đâm ngang thẳng ra biển như Hoành Sơn và Bạch Mã. Sơn phía Đông của Trường Sơn Bắc khá rốc, do nằm ở phía Đông nên đầu mùa hè khu vực này thường xuyên phải hứng chịu những cơn gió lào bỏng rát. Đến cuối mùa hè thì phải hứng chịu những cơn bão từ biển Đông đổ bộ. Khu vực Bạch Mã cũng là nơi có lượng mưa lớn nhất cả nước, có năm lên đến 8.000 mm. Độ cao trung bình của dãy Trường Sơn Bắc khoảng 2.000 m, đỉnh cao nhất trên lãnh thổ Việt Nam là Phu Sai Lai len cao 2.711 m. Trường Sơn Bắc đoạn qua tỉnh Quảng Bình đã tạo nên hệ thống hang động hùng vĩ và kỳ thú, là một trong những hệ thống hang động lớn nhất trên thế giới. Tiêu biểu trong số đó là hang Sơn Đồng, hang động tự nhiên lớn nhất thế giới được phát hiện với vô số những kỷ lục. Trường Sơn Nam là hệ thống dãy núi và khối núi cao bao bọc phía Đông và Tây Nguyên, chạy dài từ khối núi Ngọc Linh đến Mũi Dinh. Sương của dãy Trường Sơn Nam đổ dốc xuống đồng bằng Duyên Hải từ Quảng Nam đến Nha Trang, có những khu vực ra đến sát biển. Phần địa hình cao từ con tôm trở vào được gọi là khối nâng con tôm hay Tây Nguyên. Đỉnh Ngọc Linh cao 2.598 m là đỉnh núi cao nhất của dãy. Đây là nơi phân bố của sâm Ngọc Linh, một loại sâm quý của Việt Nam. Với địa hình chảy dài qua nhiều vùng có khí hậu nhiệt đới, Trường Sơn là khu rừng thường xanh và là cánh rừng nhiệt đớn lớn của châu Á với hệ thống động thực vật phong phú. Trên dãy Trường Sơn có tới hơn 10 vườn quốc gia như Bù Mát, Vũ Quang, Phong Nha Kẻ Bàng, Bạch Mã. Ngoài vườn quốc gia, Trường Sơn còn có nhiều khu bảo tồn thiên nhiên khác. Nơi đây là nơi cư trú của nhiều loại động vật đặc hữu chỉ có ở Trường Sơn, nổi tiếng nhất phải kể đến loài sao là. Ngoài ra còn có thỏ sọc An Nam, hoãng đen An Nam. Mang Trường Sơn là một loại thú được đặt tên theo dãy núi nơi phát hiện ra chúng. Nơi đây cũng là khu vực sinh sống của hổ Đông Dương và voi châu Á. Theo thống kê chưa đầy đủ, phía Trường Sơn Bắc có 115 loài thú, 415 loài chim, 87 loài bò sát lưỡng cư, 119 loài cá nước ngọt, 760 loài động vật không sương sống và 1.500 loài thực vật. Trong đó 25 loài thú, 23 loài chim, 17 loài bò sát lưỡng cư, 9 loài cá, 24 loài thực vật là đặc hữu. Ở Nam Trường Sơn có 3.600 loài thực vật, 119 loài thú, 375 loài chim, 172 loài bò sát lưỡng cư, 70 loài cá nước ngọt. Trong đó 38 loài động vật và 32 loài thực vật có tên trong xét đỏ Việt Nam. Không chỉ có ý nghĩa về mặt kinh tế, địa chất điện mạo hay bảo tồn thiên nhiên. Dãy Trường Sơn còn là địa bàn sinh sống và cũng là nguồn sống của một bộ phận người dân Việt Nam. Hầu như 54 dân tộc đều có đồng bào sinh sống ở khu vực dãy Trường Sơn. Trong đó nhiều dân tộc đã sinh sống ở đây từ lâu đời như Ê Đê, Bana. Trường Sơn còn là trứng tích lịch sử hào hùng của dân tộc ta trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Tuyến đường Trường Sơn hay đường Mòn Hồ Chí Minh chạy dọc dãy núi là tuyến hậu cần chiến lược cung cấp lương thực vũ khí cho tiền tuyến trong suốt 16 năm từ năm 1959 đến 1975. Trường Sơn cũng xuất hiện nhiều trong các tác phẩm âm nhạc cũng như thơ ca của nước Nhà. Dãy Trường Sơn là món quà thiên nhiên ban tặng cho chúng ta. Không chỉ cung cấp nguồn sống, tài nguyên cho người dân Việt Nam. Trường Sơn còn là lá phổi xanh mang lại sự trong lành cho đất nước. Vì vậy, việc bảo tồn, giữ gìn tài nguyên cho dãy Trường Sơn là trách nhiệm của mỗi chúng ta. Cảm ơn các bạn đã theo dõi video. Xin chào và hẹn gặp lại trong những video tiếp theo.