Tận mặt chiêm ngưỡng Nón Thần - Gậy Thần của Chử Đồng Tử và Tiên Dung ở trần gian #hnp.mp4
Anh Đức
212 người theo dõi
4 Lượt xem video·29 thg 3, 2025
Ghi lại sự tích trừ đồng tử Tiên Dung, Tây Xà
Đặc biệt là hình ảnh chiếc nón và cây gậy
Hai vật mà Đức Thánh Trừ Đồng Tử đã dùng để cứu nhân Độ Thế
Duy Hà Nội Phố xin biến chào quý vị và các bạn
Chào mừng quý vị và bạn đến với Đền Thờ Đa Hòa
Hay còn gọi là Đền Thờ Trừ Đồng Tử
Nói đến Đức Thánh Trừ Đồng Tử
Là một trong bốn vị tứ bất tử
Của Việt Nam
Thưa quý vị
Hiện tại Duy đang đứng ở
Xã Đa Hòa
Huyện Khói Châu
Hương Yên
Ở Việt Nam
Đền Thờ Trừ Đồng Tử thì rất nhiều
Theo như một số thống kê thì nó có khoảng tầm
70
Đền Thờ
Nhưng đây là Đền Thờ chính
Bởi vì trong đây Thờ Trừ Đồng Tử
Tiên Dung và Tiên Xà
Là hai nhị vị phu nhân
Của Trừ Đồng Tử
Ngay phía trước của Duy kia
Đó là bãi giữa
Tự nhiên
Của sông Hồng
Và theo truyền thuyết đó cũng chính là nơi
Tiên Dung và Trừ Đồng Tử
Gặp nhau
Và lên nghĩa vợ chồng
Đã đi vào sửa sách
Trước khi quý vị xem tiếp
Quý vị nhớ đồng hành cùng Duy bằng cách nhấn đăng ký kênh youtube Hà Nội Phố để khi Duy up lên những video mới nhất
Quý vị sẽ không bỏ lỡ chúng nhé
Đừng quên ủng hộ kênh bằng cách nhấn like cũng như chia sẻ video
Quý vị hãy bình luận ở phía dưới để nêu ra những suy nghĩ cảm nghĩ
Của quý vị
Khi xem video
Cũng như hãy gợi ý cho Duy những địa điểm
Mà quý vị cần Duy tới trải nghiệm nhé
Cảm ơn quý vị
Hình ảnh quý vị đang xem là đền Đa Hỏa
Nằm ngay bên sông Hồng
Thuộc địa phận thôn Đa Hỏa xã Bình Minh huyện Khói Châu
Đền nhìn ra sông Hồng và bãi tự nhiên
Tương truyền là nơi tác thành mối tình Trừ Đồng Tử và nàng Tiên Dung
Hình ảnh quý vị đang xem là đền Đa Hỏa thờ Đức Thánh Trừ Đồng Tử
Một trong tứ bất tử của tính ngưỡng người Việt
Và hai vị phu nhân Tiên Dung Công Chúa và Tây Sa Công Chúa
Trừ Đồng Tử hay Trừ Đạo Tử
Tự trưng cho lòng hiếu nghĩa
Trong các thư tịch cổ của nước ta đều có ghi chép rõ về thần Trừ Đạo Tổ
Tức Trừ Đồng Tử
Ngài là thương nhân đầu tiên của nước Việt
Và trong tâm thức của người Việt
Ngài là Thánh Tổ của Doanh Thường
Là vị thần linh bảo hộ nghề muôn bán
Để ghi nhớ công tích của ba vị
Dân trong cả ba vùng hạ liu sông Hồng
Như Hương Yên, Hà Nội, Hà Nam đã lập bền thờ
Hương Yên là nơi có nhiều đền thờ nhất
Tới bốn năm làng cùng thờ
Có hai ngôi đền nổi tiếng nhất thờ Đức Thánh Trừ Đồng Tử
Là Đền Đa Hòa và Đền Dạ Trạch
Hai ngôi đền này
Nằm trong địa danh gắn liền với sự tích về Trừ Đồng Tử và nàng công chúa Tiên Dung
Cả hai ngôi đền này đều đã được xếp hạng di tích văn hóa cấp quốc gia
Đền thờ Trừ Đồng Tử là điểm du lịch không thể thiếu trong hành trình du lịch đồng bằng sông Hồng của du khách
Không những thế
Nơi đây lưu truyền truyền thuyết về tình yêu và những chiến công của nhân dân Việt Nam chống giặc ngoại xâm
Tư biểu như Triệu Quang Phục chống lại quân Lương
Trần Nguyên Hãng, Nguyễn Trãi chống lại quân mình
Nhiều phong trào khởi nghĩa trong cuộc kháng chiến chống tực dân Pháp cũng từng diễn ra ở đây
Tư biểu là phong trào Cần Vương
Quý vị đang xem Đền Chính Đa Hòa
Có tên gọi như vậy vì đền nằm trên địa phận làng Đa Hòa
Gọi là Đền Chính
Là cách nói ngắn gọn rút từ mấy chữ Đa Hòa chính từ như Sắc Phòng
Viết trên Hoành Phi
Trên Long Vị cũng như trong văn tế
Đa Hòa chính từ Thượng Đẳng Tối Linh Thánh Hoàng Tăng Vị
Cũng có người gọi thẳng đây là Đền Thờ Trừ Đông Tử
Trên một bức Hoành Phi ở giữa gian Đại Tế Đền hiện nay có bốn chữ nhất dạ chạch từ
Tức Đền Thờ Thần Đầm Một Đêm
Đền Chính Đa Hòa hiện nay được xây dựng từ những năm 1894
Căn cứ vào tấm bia đá dựng tại Trấn Giang Lâu trước cửa đền
Trùng Tu Đa Hòa chính từ Bi Ký
Thì đây chỉ là tu sửa lại một ngôi đền cũ
Vậy đền này có từ bao giờ?
Có lớn lắm không?
Tại sao đã có đền dạ chạch ngay đầu dốc Vĩnh thuộc Thôn Vĩnh mới từ Đa Hòa tách ra hơn 100 năm nay
Lại còn xây thêm đền Đa Hòa này nữa
Thưa quý vị xuôi lại dòng lịch sử
Ai cũng biết hàng năm
Các chiều vua đều cử quan đại thần về đền hóa làm lễ dân hương
Chỉ một số đền đài có vinh dự này
Gọi là Tế Quốc Điền
Việc Tế Lễ Đức Thánh Chử thường tổ chức vào mùa xuân
Tiết trời còn mưa rét
Các quan từ Kinh Thành Thang Long xuống thuyền xuôi dòng sông Dị
Đến bến Đa Hòa thì lên bộ
Từ đây còn phải võng lọng quanh co
Qua nhiều lối mòn, bãi lội, rừng dậy
Phải lên thuyền nhỏ lướt trên mặt đầm mới vào tới đền hóa
Cũng từ xa xưa
Tại bến Đa Hòa nơi nhìn thẳng sang bãi tự nhiên
Bên kia sông Hồng
Dân trẻ lưới lập một hành đài thở trừ đúng tử và tiên dung
Các nhà buôn mỗi lần đi qua đây để lên kẻ chợ hoặc xuống phố Hiến cất hàng
Bán hàng đều dưng thuyền lên đền thờ vọng này thắp hương khấn cầu trừ đúng tử tiên dung phù hộ
Và các quan có năm không vào được đền hóa
Tổ chức lễ dân hương ngay tại hành đài này
Ngôi đền nhỏ treo leo trên bờ sông dốc đứng nhưng ngày đêm rực rỡ hương đăng
Tấm lập khách thập phương lễ bái
Chính trên cơ sở ngôi đền này vào năm 1894 tiến sĩ Chu Mạnh Trinh
Người làng phú thị tổng mễ sở
Đã suốt thần nảy ra ý tưởng xây dựng hành đài trở thành một ngôi đền lớn đền chính
Chu Mạnh Trinh khiêm tốn khắc vào bia đá rằng đây chỉ là một sự tiếp nối trùng tu
Thực ra ông đã thiết kế chỉ huy xây dựng một ngôi đền hoàn toàn mới
Lớn và đẹp hơn hẳn đền cũ
Với ý đồ tá bạo nhằm biến nơi này thành một tháng cảnh
Di tích lịch sử đồng thời là một nơi mở hội rước
Thỏa mãn nhu cầu văn hóa dân gian
Ở đền chính đa hòa hiện nay còn giữ đôi câu đối cổ
Chữ đã mòn mờ lạc khoản ghi rõ
Mễ sở hương Thái Uý Trần Ngô Lương bái tiến
Mễ sở hương đội trưởng Trần Dư bái tiến
Trần Ngô Lương
Làm quan Thái Uý dưới triều Trần Dụ Tông có công dập loạn Dương Nhật Lễ
Là thành hoàng làng Nhạn Tháp
Tổng Mễ sở
Trần Dư người làng Phú Thị
Cùng Hoàng Diệu bảo vệ thành Hà Nội
Thành thất thủ
Ông Tuấn Tiết không chịu để quân phá bắt
Bình thức hai đôi câu đối này chỉ cao khoảng 2 thước ta
Tức tương đương 80cm
Chứng tỏ hành đài khi xưa chỉ là một cái đền thấp nhỏ
Khác hẳn so với hôm nay
Đền chính đa hòa trên cổng ngọn bôn nổi bật những dòng chữ
Bồng lai cung khuết
Khi chúng ta nhìn từ ngoài vào
Và cận thủy lâu đài nhìn từ trong dạ
Đền chính đa hòa xây theo hướng chính tây
Một bên bãi đất bằng phẳng hình chữ nhật
Rộng 18.720m2
Các công trình kiến trúc chia làm 3 khu vực
Khu ngoài khu giữa và khu trong
Hình ảnh quý vị đang xem là khu ngoài
Rộng khoảng 7.200m2
Khoáng đạt không có tường rào bao quanh
Kiến trúc chủ yếu của khu ngoài là nhà bia
Đây là một cái lầu
Cửa trổ ra tất cả 4 hướng
2 tầng 8 mái
Mà những thông số dịch học
Nhà bia dựng ngay trên kè đá sát mép bờ sông dốc cao
Chống lại những đợt lũ xói mòn cho đến khi bị chạt lở
Kè đá là trấn giang biển
Còn nhà bia
Cửa tây nhìn thẳng ra mặt sông
Tự tay trung bận trinh viết 3 chữ đại tự
Trấn giang lầu
Nhưng sở dĩ người thường nôm na gọi nhà bia
Vì chính tại lầu trấn giang này
Có dựng bia đá trùng tu đền đa hòa
Nhưng là một áng văn tuyệt tác ghi lại cuộc nhân duyên kỳ ngộ trên cát cỏ của trừ đồng tử và tiên dung
Nhà bia quanh năm lộng gió
Đứng trên nhà bia
Phóng tầm mắt nhìn nước sông hồng cuồn cuộn chảy bên dưới và xa kia
Bãi cát tự nhiên phẳng lì lơ thơ vài khóm lòng
Trời đất đã chọn nơi này cho tình yêu hạnh phúc con người nên ở
Nguyên thể hoàn toàn
Từ nhà bia
Một con đường lát gạch rộng khoảng 6 mét dẫn thẳng vào trong đền
Hai bên là 2 hàng cây thiêng
Loại cây gạo thân trắng bạc
Mọc vút cao
Đặc biệt vào ngày 10 tháng 2 âm lịch
Ngày đền mở hội
Cây trút sạch lá nở đầy cảnh những bông hoa rực lửa như 2 hàng đèn treo ngang trời
Như những bông lễ vật dương tiến
Những cây gạo này đều có tuổi thọ ngang tuổi ngôi đền
Chỉ nhìn hoa gạo nở
Mọi người biết tin vui báo hiệu xuân về
Báo hiệu cho những chàng trai con cháu nhà trừ
Những thạch xanh những cô tấm và cả những nàng thị màu
Khao khát yêu đường hãy mau mau sửa soạn về dự lễ hội đền tình yêu
Khu giữa rộng khoảng 3.400 mét vườn
Khu giữa là khu trong có tường thấp bao quanh gợi nhớ giãi tường thành lũy của một thời quá khứ
Khu giữa được mở ra từ công đền là 2 cột trụ cao xây thẳng vút
Trên mỗi đỉnh cột là 1 con nghê ngoảnh mặt vào lối đi
Ngày đêm canh gác ngôi đền
Dọc 2 cột trụ là 2 câu đối có ý nghĩa như câu mở đầu 1 bài đường thi
Như lời giới thiệu trước khi du khách bước vào thế giới tâm tưởng
Phượng giá hùng sơn kim đỉnh đan thành phong vũ dạ
Hạc quy hoa biểu ngọc tuyết linh bí thủy vân gia
Lực dịch
Phượng tới non hồng
Nơi luyện thuốc tiên trong đêm mưa gió
Hạc về cõi tiên
Tuyết ngọc rực rỡ nơi nhà nữa mây
Từ cùng đền có đường gạch mở rộng 8 mét
Chia khu giữa thành 2 khu nhỏ với những tán đa
Cũng một loại cây thiêng bất tử
Những vòm nhãn xanh thẫm
Giống cây đặc sản của Hương Yên
Và trong vòm nhãn xanh đậm
Ẩn hiện bên phải lầu chuông
Bên trái gác khánh
Chuông đền chính đúc bằng đồng
Cao 1,5 mét
Khánh bằng đá chiều ngang 1,2 mét
Lầu chuông gác khánh đều xây một kiểu giống nhà bia
Nhấn đậm lần nữa tư duy triết học dịch
Một năm chỉ có vài lần chuông
Khánh đền chính Ngân Nga
Nghe trống tế rục giã, nghe chuông, khánh dập diều
Trai gái hai bởi sông hồng đổ về giữa hội đền
Xem rước
Ngày hội tan
Các cụ trống gậy lên đê
Ngồi nghe chuông khánh đền chính vang vọng tiễn thánh về trời
Khu trong
Đây mới là khu trung tâm
Là kiến trúc đặc sắc chủ yếu của thắng cảnh đền Đa Hòa
Mở đầu là ngọn môn cao
Rộng gồm 3 giang, 3 cửa
Cửa chính chỉ mở trong những ngày đại lễ
Cổng ngọn môn treo bức đại tự 4 chữ lớn sơn son tiếp vàng
Bồng lai cung khuyết
Bước qua ngọn môn là bước vào thế giới của tâm tường
Của tiên, của đạo
Toàn bộ cung điện Thờ Trừ Đồng Tử, Tiên Dung và Tây Sa Công Chúa
Bao gồm 18 nóc đền tự trưng cho 18 đời vua hùng
Các nóc đều hình con thuyền
Mũi cong
Chia từng khoang đều đặn
Từ dưới sông nhìn lên
Từ trên đây nhìn xuống đều thấy các mái đền nối tiếp nhau như một đoàn thuyền đang nhấp nhô ẩn hiện
Đoàn thuyền của nàng Tiên Dung 18 tuổi trôi về đây
Hay đã dừng trèo cắm xảo nơi này
Vì công chúa vừa lên bờ đang từng bước đi trên cá tự nhiên
Qua Sân Đại là nhà đại tế
Tiếp đến Sân Chầu
Tòa Thiên Hương bấy giờ mới tới Cung Đệ Nhị
Cung Đệ Tam và Hậu Cung nối liền các nóc là Thảo Sá
Thảo Bạc
Nhà Ngựa
Nhà Pháo
Đối diện nhau qua Sân Đại
Sân Chầu
Đây là kiến trúc kiểu cung đỉnh thời nhà Nguyễn
Thế kỷ thứ 19
Lại biểu hiện rất rõ sự dung hợp hài hòa giữa Phật Giáo, Nhò Giáo, Đạo Giáo đậm đà màu sắc dân tộc Việt Nam
Nét độc đáo của khu đền là Tòa Thiên Hương
Tức hương trời
Một lần nữa tác giả công trình nhấn đậm chiên lý dịch học với 8 mái cong
2 tầng
8 cột gỗ vương đỡ ở 4 góc
Các đấu kê xả ngang
Xa dài được đẽo gọt hình con vác mặt rồng
Mình sư tử
Còn các bút sen đều nghiêng xuống như trời đang ban hương xuống cho chúng sinh
Tòa Thiên Hương treo bức đại tự 3 chữ lớn
Sơn son thiết vàng
Giao quang cát
Tức nơi ánh sáng hội tụ
Một đôi câu đối chỉ có ba sáu từ nhắc lại mối nhân duyên kinh ngộ ngàn năm trước của Trừ Đồng Tử và Nàng Tiên Dung
Hóa cảnh thị hạ miên
Tự nhiên vi châu
Nhất dạ thành chạch
Kỳ duyên khoáng thiên cổ
Nhân gian phu phụ
Thiên thượng thần tiên
Dịch nghĩa
Cánh đẹp hóa bên sông
Bãi cát thành châu ngọc
Một đêm thành đầm nước
Duyên kinh ngộ ngàn năm trước
Cõi trần gian là vợ chồng
Trên trời cao là thần tiên
Trong cung địa nhị
Đệ Tam có nhiều bước hoành
Bước châm
Câu đối lời
Ý văn hoa hàm xúc
Khẳng định vị trí thần thánh của Trừ Đồng Tử Tiên Dung
Nam hải dị nhân
Hộ quốc an dân
Danh cao thiên cổ
Ở đây có bàn thờ thân phụ
Thân mẫu Trừ Đồng Tử
Ban thờ công đồng
Hai dãy ban thờ hướng vào chính điện trên để tám ban ngang thơ thanh hoàng tám xã của Tổng mễ sở xưa
Ngày hội
Các xã rớt kiệu thanh hoàng làng mình về đây
Làm lễ thánh
Trong tám xã
Xếp theo thứ tự
Mấy sở là anh cả
Đa Hòa là trạ trường
Hoàng Trạch là em út
Các xã xếp theo thứ tự là
Nhãn Tháp
Phú Thị
Bằng nhà
Tiết Trụ
Phú Trạch
Hiện nay
Đền chính Đa Hòa còn lưu giữ nhiều hiện vật cổ
Như
Đôi lọ bách
Gọi thế vì đây là hai chiếc lọ nghệ thuật gốm cổ
Nhiều màu sắc
Vân hoa nổi 100 chữ thọ
Tức bạch thọ
Mỗi chữ một kiểu
Một nét khác nhau
Đôi lọ gốm thời nhà Lý
Rất tiếc vào năm 1987 kẻ gian lấy trộm mất một chiếc
Bị truyền lùng cắt gào chúng phải đem giả
Nhưng khi ông Tử ra nhặt lên
Chỉ thấy nhiều mảnh vỡ trong chiếc bao đành
Hai đôi câu đối cao chừng 80cm
Là khoảng ghi
Mễ Sở Hương
Thái Úy Trần Ngô Lương Bái Tiến
Và Mễ Sở Hương Đội trưởng Trần Dư Bái Tiến
Các ngai thờ công trình điêu khắc gỗ từ thế kỷ thứ 17 và 18
Văn bia bút tích Chu Mạnh Trinh
Tại ban thờ nhà thơ Chu Mạnh Trinh công trình sư đền Đa Hòa
Là thần hộ đền
Có cây đàn thập lục sinh thời ông từng gậy
Các kiệu bát cống
Thất cống
Khám ngai
Ý thờ
Vân vân hạc đồng đỉnh đông
Chiếc vạc đồng rất lớn đặt trước tòa thiên hương
Có hai dòng cuốn hai bên
Và đặc sắc nhất trong hậu cung là tượng thờ trừ đồng tử Tiên Dung
Và Tây Sa công chúa
Các pháo tượng có độ cao
Ngang bằng nhau
Ngồi trên ngai sơn son thiếp vàng
Chạm bong kênh rất tinh xạo
Ngồi giữa là trừ đồng tử
Đầu đội mũ có trữ vương nét mặt thông minh thuần phát
Hai bên là nhị vị phu nhân
Đầu đội mũ nữ hoàng
Khuôn mặt nhân hậu hiền thục
Điều đáng kể ở đây có những 6 pho tượng
Đều là tượng Đức Thánh Trử và nhị vị phu nhân
Bác pho tượng bên trong bằng đồng
Vậy tại sao có tới 6 pho tượng
Theo nhân dân vùng này kể lại thì sự việc như sau
Thế kỷ thứ 17-18 là những năm đất nước ta dối gian nhếu như nhất
Nhân dân cả nước khổ vì Nam Bắc phân tranh
Giết ngoài Bắc Hà
Chố trịnh ăn hiếp vua lề
Để mặc cư binh hoành ảnh
Rồi quân Tây Sơn kéo ra mấy lần
Tiếp đến là loạn Cống Trình
Nông dân nhiều nơi khởi nghĩa
Quân xâm lược mãn thanh ồ ạt kéo vào
Năm ấy Cống Trình tức Nguyễn Hữu Trình đổ hương cống nên tiên hạ gọi là Cống Trình
Cháo trở bỏ thang long vào giúp anh em Tây Sơn kéo quân ra bắt diệt trịnh
Đến khi diệt được họ trịnh rồi
Cống Trình lại phản Tây Sơn
Muốn lập cõi riêng nên bị Nguyễn Huệ sai vũ văn nhậm ra giết chết
Theo các cụ già tổng mễ sở kể lại
Thì để chuẩn bị chống quân Tây Sơn
Cống Trình cho lính đi khắp nơi vét sạch các thứ đồ đồng trong đó có cả 3 pho tượng đồng ở đền Đa Hỏa về đúc súng
Vì 3 pho tượng rất thiêng nên chúng thổi lửa 3 ngày 3 đêm đồng không chảy
Quân Cống Trình sợ hãi bỏ chạy
Trong khi đó dân trong vùng lại tô 3 pho tượng mới đưa lên thở
Khi vua Tây Sơn giặt song giặt mãn thanh
Có sức cho các nơi biết làng nào có 3 pho tượng đồng trôi giặt trên bãi cát sông Hồng ngoài thành theo long
Thì nên nhận đem về
Nhiều nơi nhận tranh không được
Chỉ khi dân tổng mễ lên thì các ngài mới thuận cho giức về
Cũng chuyện truyền miệng trong vùng mễ sở
Thì câu chuyện mất tượng kể tương tự trên đây nhưng thời gian xảy ra lại vào cuối thế kỷ thứ 19 đầu thế kỷ thứ 20 này
Giặc Pháp lấy cớ dẹp nghệ quân bãi sậy
Đã phán nhiều đền chùa và lấy đi những pho tượng quý trong đó có 3 pho tượng đồng chữ đồng tử và nhị vị phu nhân
Do sự đấu tranh của nhân dân
Chúng không mang đi được mà phải để lại ở Hà Nội
Và thông báo các nơi biết
Làng nào có tượng thì đem về
Tất nhiên các cụ bồ lão nhiều làng lên nhận
Nhưng chỉ có người ở 8 xã tổng mễ nói đúng sự thích và đặc điểm nên rước được 3 pho tượng xuống thuyền
Trở ngay về đền Đa Hòa
Trong khi ấy để hương đèn đền Đa Hòa khỏi lạnh lẽo
Dân xã đã cho tạc 3 pho tượng mới
Đặt lên ngay thờ
Có một làng nhất định cho rằng 3 pho tượng đồng là của chính đền làng mình
Nay bị Đa Hòa cậy thế mạnh người đồng cơm mất
Giữa 2 làng vì thế thủ nhỏ mãi
Hiện nay cả 6 pho tượng đều đặt trong khám thờ ở hậu cung đền Đa Hòa
Năm 1968
Máy bay giặc Mỹ ném bom phá hỏng 5 nóc đền
Một quả rơi ngay phía sau hậu cung sạt mái ngói
Rất may bom không nổ
Hội đền chính Đa Hòa là nơi sinh hoạt văn hóa tổng hợp bao gồm
Dước các cuộc thi đấu văn hóa thể thao như đấu vật trọi gà bơi trải cầu lông v.v
Các sinh hoạt ban nghệ quần trúng như tuồng treo v.v
Có 5 tổ chức thi thơ
Đám dước thần từ sáng sớm tại 8 ngôi đền ở 8 xã
Nhân dân địa phương tập hợp
Chuẩn bị dước thánh hoàng xã mình đi giữ hội đền chính trừ đúng từ tiên dung
Như vậy là có 8 đám dước từ các làng tiến ra
Lên đường lớn
Hợp với nhau
Mỗi đám dước có những nét chung và những đặc trưng riêng của thánh hoàng làng
8 đám dước từ 8 ngã tiến ra
Các thánh gặp nhau chiêng trống văng rền, pháo nổ giòn rã
Do đường xa nên kiệu dước Đức Thánh, Anh Cả, Thánh Mễ Sở phải đi nhanh
Lúc này gọi là kiệu bay
Nếu đám dước thánh hoàng làng đi trước thì sẽ phải rạt ra một bên
Nhường đường cho các giai đồ kiêng kiệu thánh Mễ Sở vượt lên trước
Trước khung cảnh hào hùng
Người xâm hội đông hàng ngàn đứng hai bên bờ đường khi rạt ra
Lúc xô vào chấp tay bái lệ
Miệng khấn xuyệt soạt
Tùy theo đặc điểm của mỗi vị thánh hoàng mà đám dước có đặc trưng riêng
Thánh Hoàng Mễ Sở tôi gọi là thánh pháo
Vì vậy suốt dọc đường kiệu dước pháo đốt liên tục
Đám dước của thánh hoàng làng Phú Thị
Có con rồng vàng cuộn khúc lợn theo
Thánh hoàng làng Đao Hòa
Thiết Trụ Nhãn Tháp
Là các vị tướng nên đám dước có voi, ngựa, tiền hô hậu ủng
Có đám dước có tới hai, ba phưởng bát âm
Có đám dước cho con đĩ đánh bỏng vừa đi vừa múa, bay trò cho tên hạ xem
Hai con đĩ là hai thanh niên giả gái, má phấn, môi son
Đầu trịt khăn mỏ quạ, yếm đào đôi vú sông sảnh
Tắt lưng xanh
Áo dài vạt đỏ vạt vàng
Vấy thắm phô cái đi cong
Cả hai vừa nhảy múa, vừa ướn nẹo
Hai tay gõ đập hai mặt chiếc trống tròn dài như cái gối, đèo trước bụng
Những ngày lễ hội Trừ Đồng Tử, Tiên Dung
Các xới vật đông nghịt người xem
Không ngớt tiếng trống, các tùm
Tiếng hò reo cổ vũ, đấu sĩ
Cua đua trải cũng rất hấp dẫn
Sông Hồng, Tháng Xuân, nước lặng
Mỗi xã một trải
Mỗi trải có 10-12 tay trèo dưới sự điều khiển của ông Cốc
Cũng ở hội Đền Đa Hòa còn tổ chức nhiều cuộc thi đấu võ, mua gậy và đánh gậy
Thi trợi gà
Vui nhất là thi đấu cờ tướng
Cả sân đền rộng biến thành bàn cờ
Quân cờ là những cô gái đẹp
Đẹp nhất là hai vai tướng ông
Tướng bà
Kỳ thủ các nơi về đây đọ tài cao thấp
Sau mỗi tiếng chống hiệu
Các quân xe pháo mã
Xem y lộn lẫy
Đi lại uyển truyền
Người dự hội
Khi chúng ta rời đền Đa Hòa
Du khách sẽ đến đền Dạ Trạch
Nằm trên thôn Yên Vĩnh
Xã Dạ Trạch
Nơi gắn liền với truyền thuyết về đầm Dạ Trạch
Tương truyền tại vị trí trừ đồng tử và hai người vợ là công chúa Tiên Dung và Hồng Vân công chúa
Hóa về trời vào đêm 17 tháng 11 âm lịch
Đã sột xuống thành một đầm lớn
Đầm Dạ Trạch
Tức đầm được hình thành chỉ sau một đêm
Cho là thần linh ứng
Người dân địa phương đã lập đền thờ ba vị trong khu vực đầm Dạ Trạch
Và đặt tên là đền Dạ Trạch
Hay còn gọi là đền Hóa
Đền Dạ Trạch đã được trùng tu nhiều lần
Tuy nhiên
Kiến trúc hiện nay là kết quả lần trùng tu vào năm 1890 với kiểu trực công
Mặt hướng chính đông
Gia hồ bắn nguyệt
Mái khắc nhiều hình lông
Phượng rất đẹp
Gồm 3 gian
Trong đó
Hậu cung là gian được thiết kế đẹp nhất với mái vòm cuốn tam cấp
Gợi cho du khách cảm giác như đứng trong khoang thuyền
Ngoài ra
Từ ngoài vào
Bên phải
Đầu tiên là ban thờ Tổ công Miếu Đỉnh
Tượng Con Võ
Rồi đến ban thờ các vị thân sinh của Đức Thánh Trừ Đồng Tử
Bên trái là ban thờ Bế Ngư Thuyên Quan
Tượng một con cá chép bằng gỗ sơn son thiếp vàng óng ánh
Kế đến là ban thờ Triệu Việt Vương
Ở chính giữa hậu cung là 3 khám thờ Đức Thánh Trừ Đồng Tử ở giữa
Hoàng hậu Tiên Dung Công Chúa bên trái
Thứ Phi Hồng Vân bên phải
Tại đây còn đặt tượng thờ 2 con ngựa
Một tượng đỏ
Một tượng trắng
Tức truyền đó là 2 con ngựa mà Đức Thánh Trừ Đồng Tử và 2 vị phu nhân đã cưỡi để đi chữa bệnh cho dân
Ngoài kiến trúc chính
Trong khu vực đền còn có lầu chuông
Bên trong đặt một chuông dạ chạch tử trung
Tức chuông đền dạ chạch
Đường đúc 5 Thành Thái thứ 14 tức năm 1902
Dài 1,5 mét
Rộng 0,8 mét
Hai dãy nhà chín gian
Trước kia đây là nơi để chín trước kiệu
Hai bìa đá dựng đối diện nhau
Một bìa đã vỡ
Đường dựng 5 Giao Long thứ 17 tức năm 1819
Cao 1,6 mét
Rộng 0,8 mét
Dày 0,17 mét
Một hồ bán nguyệt
Nhiều hoành phi cầu đối ghi lại sự tích Trừ Đồng Tử Tiên Dung
Tây xa
Đặc biệt là hình ảnh chiếc nón và cây gậy
Hai vật mà Đức Thánh Trừ Đồng Tử đã dùng để cứu nhân độ thế
Đền dạ chạch đã được nhà nước công nhận là di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật quốc gia vào năm 1989
Để ghi nhớ cục ơn của Đức Thánh Trừ Đồng Tử và công chúa Tiên Dung hàng năm
Người dân địa phương lại tổ chức lễ hội Trừ Đồng Tử
Đây là một trong 16 lễ hội lớn nhất của cả nước với các hoạt động văn hóa thể thao hấp dẫn
Độc đáo nhất là lễ dưỡng nước với sự tham gia của 10 con thuyền nối đuôi nhau ra sông Hồng lấy nước về lễ thánh
Tại đền Đa Hòa và đền dạ chạch
Hoạt động này được tổ chức theo đúng phong tục xưa
Diễn ra trong suốt 2 tiếng đồng hồ
Trong quá trình các thuyền di chuyển còn biểu diễn múa rồng trên thuyền
Sự tích Trừ Đồng Tử và Tiên Dung
Chuyện kể rằng đời vua Hùng thứ 18
Là vua Hùng, rội vường, sinh được một người con gái đẹp như tiên vì thế đặt tên là Tiên Dung
Nàng Tiên Dung chẳng những xinh đẹp mà còn nết na hiếu tảo
Năm Tiên Dung 16 tuổi, nhiều lạc hầu, lạc tướng nhằm nhe muốn xin làm con rể vua Hùng
Thái tử con vua nước phương Bắc
Hoàng đế nước láng giềng phía nam cũng gửi lễ vật xin được ra mắt Tiên Dung
Chưa ai được nhận làm phỏ mã vì với tất thầy lời cầu xin Tiên Dung đều từ chối
Không phải nàng bắc bậc kêu kỳ, công chúa cúi đầu tâu với vua cha
Muôn tâu phụ vương
Con trộm nghĩ chuyện trăm năm do trời đất sắp đặt
Việc lúc nào đến sẽ đến, con đâu dám trái mệnh chơi
Vua Hùng nghe hài lòng, không ép, lại thể theo ý nguyện của Tiên Dung
Nhà vua truyền cấp cho chiếc thuyền lớn để nàng đi du ngoạn khắp nơi
Đó là một chiếc du thuyền đầu phượng
Đuôi én đóng toàn bộ bằng những loại gỗ quý vân trắng có hai cánh buồm gấm trắng
Thị nữ trên thuyền đều cùng tuổi Tiên Dung, đều là những thủy binh nhanh nhẹn
18 người luôn bày những cuộc vui múa hát
Thuyền đi tới đâu làm tiếng bừng cả một vùng sông nước tới đó
Có lần, công chúa mãi chơi quá lâu, quá xa, nhà vua phải cho người gọi về
Công chúa khép nép quy lệ
Muôn tâu, con chỉ muốn biết các thần dân của phụ vương sống ra sao
Muốn xem bờ cõi phụ vương mở rộng tới đâu, núi sông tươi đẹp như thế nào
Vua Hùng đẹp lòng nhìn con gái
Tiên Dung đã 18 tuổi
Nhà vua nhớ lại cái đêm nằm bộng
Thấy mình bồng trên tay một bé gái có mây ngũ sắc vườn quanh
Đêm ấy hoàng hậu tụ tai rồi đẻ ra công chúa Tiên Dung
Công chúa tính nết cứng cỏi vậy mà lại hay cả thẹn
Những thị nữ thân cận nhất trên việc buông màng sửa gối cho nàng cũng kể rằng
Chưa một lần nào công chúa chịu khỏa thân cho người hầu xoa dầu sức nước thơm
Lần ấy công chúa Tiên Dung cho thuyền xuôi dòng sông Cái đi mãi về xuôi
Con sông Cái rộng mênh mang
Nước mùa này đỏ àu
Chảy qua Phong Châu, Long Biên
Còn chảy tới đâu nữa
Hết cảnh núi rừng, chưa chiều đã tối
Công chúa dòng buồm đi mãi
Càng đi, nàng càng thấy sông nước bao là
Trời đất bao là
Những cánh đồng, làng xóm, vạn trải đông đúc hiền hòa
Giữa những bãi dâu, lưỡi tre, đồng lúa xanh dì
Con sông uốn khúc đưa thuyền công chúa trôi mãi tựa như có một bàn tay ai vua hình đưa đầy
Đứng tựa mạng thuyền
Trời công chúa thấy qua khúc ngoặt hiện ra trước mắt mình một bãi cát vàng chạy dài tí tắp
Sao đây chưa phải là bờ bến
Sao đây không gần núi đá cao mà lại có bãi cát biện sạch bong như thế này
Không phải Tiên Dung mà tất cả 17 thị nữ trên thuyền cũng ngây ngất ngắm nhìn cảnh đẹp
Sau phút ngỡ ngàng
Một người gieo cười vui sướng
Tiên Dung truyền lệnh cắm xào lên bãi cát dạo trời
Nước sông trong vắt
Sóng lan tăng vỗ quanh mạng thuyền
Bãi cát phẳng lì chưa hề có dấu chất người
Tiên Dung tung lên bãi
Quả còn
Thế là cả đám thị nữ ủa theo
Tiếng cười con gái giòn dã
Lần đầu
Sao động nơi này
Đùa nghịch một lát
Mấy cô bạo nhất nhìn quanh
Thấy xa xóm xa làng
Cởi bớt áo ngoài
Còn Tiên Dung
Truyền vây màng cho nàng tắm mát
Những đồ dùng của công chúa khi ra khỏi kinh thành vua cha thật ơn giản tiện lợi
Chỉ trong trước mắt
Mấy chiếc xào được gác lên
Giảm hoa rủ xuống
Tiên Dung bước vào cái vuông tắm quen thuộc mà luôn mới lạ vì sự thay đổi dịu kỳ tùy theo địa điểm mà nàng yêu thích
Dừng chân
Góc này là xào ngang vắt xiêm áo
Góc kia là chiếc thùng gỗ hương to như chiếc trống đồng đựng đầy nước
Nàng e thẹn liếc nhìn chân dẻm đang bị cơn gió tinh nghịch lay động
Rồi từ từ cởi xiêm áo
Công chúa còn cúi nhìn một lúc lâu bóng mình trên chiếc hương nước hình tròn
Tự nhiên nàng thấy hai má nóng bừng
Liên vội vàng cầm gáo vụt nước dội ao ảo bấy lượt
Nước man lạnh làm nàng càng thích thú dội tiếp 10 gáo nữa
Và vì thế không hề hay biết cát khô dưới chân bị nước cuốn trôi để lộ ra cái đầu
Tảng ngực trần và toàn bộ thân thể một người con trai
Cũng giống nàng
Không một mảnh vải che thân
Công chúa suýt kêu lên một tiếng gọi thị nữ
Vừa lúc người kia ngưỡng lên
Tiên Dung kịp nhận ra gương mặt chẳng trai, hai mắt mở to, vẻ còn sợ hãi hơn nàng
Tiên Dung đứng nghiêng người
Tay cầm chiếc gáo như một thứ vũ khí lợi hại hỏi
Người là ai?
Sao lại ở đây?
Chẳng trai đáp
Thưa, tôi họ chử
Làm nghề đánh cá
Nhà ở gần đây thôi
Tôi...
Công chúa lại hỏi tiếp
Vậy nhà người mắc tội gì?
Vì sao phải đi trốn như thế này?
Chẳng trai vẫn nằm yên trên cát trả lời
Tôi không có tội gì cả
Chỉ vì tôi nghèo
Không có quần áo che thân nên khi thấy người lạ
Phải chui vào bãi cát
Bụi lau lẩn trốn
Không thể kéo dài cả hai trong cảnh ngộ như thế này
Tiên Dung ra lệnh
Nắm im
Rồi rất nhanh nàng đưa tay với chiếc xiêm vắt trên xào ngang và ném cho chẳng trai cái khăn
Bấy giờ công chúa mới bình tâm và tốt nhiên bật cười trước cảnh ngộ của mình
Nàng gọi chẳng trai đứng dậy
Ngắm nhìn gương mặt thuần hậu
Thân thể phô đầy vẻ đẹp cường tráng của chàng
Nàng hỏi tiếp
Chuyện của chàng hẳn là dài lắm
Đến lượt chàng họ trử bang hoảng trước sắc đẹp lồ lộ của công chúa Tiên Dung
Phải một lúc sau chàng mới có thể kể lại chuyện của mình
Tên chàng là Trừ Đồng Tử
Đồng Tử quê ở Trừ Xá
Nào ai biết làng đã có tên
Hay mảnh đất ấy mà Trừ là người đầu tiên đến dựng liều lán
Lâu dần thuên bè qua lại mọi người cứ nhà Trừ
Làng Trừ mà dặn nhau gọi nhau
Cha chàng là Trừ Củ Vân
Mẹ tên Bùi Thị Gia
Tuy còn nhỏ
Đồng Tử đã biết theo cha đánh bắt cá
Một ngày kia
Trong lúc ông bà Trừ đi vắng
Đột nhiên ngọn lửa bốc lên thiêu trụi căn nhà nhỏ
Không để lại một chút gì dù chỉ là cái bắt mẹ để ăn cơm
Rồi sau đó bà già ốm nặng
Và mất
Từ đấy cha con Trừ Đồng Tử lùi thủi bên nhau
Cuộc sống vô cùng nghèo khổ
Có lẽ trên thế gian này chưa có ai nghèo như bố con họ Trừ
Nghèo đến mức cả nhà chỉ có một chiếc khố dùng chung
Suốt ngày hai người ngâm mình dưới nước đánh bắt cá
Mỗi lần có việc phải tiếp xúc với người ngoài hoặc đi chợ bán cá
Mua gạo thì cha nhường cho con
Con nhường cha mặc khố lên bờ
Ngày tháng trôi qua
Đồng Tử khỏe mạnh lớn nhanh nhở rau bờ cá nước
Nhưng cái nghèo thì vẫn bám giết hai cha con
Cho đến một ngày
Trừ ông kiệt lực ngã xuống
Biết mình khó lòng qua khỏi
Người cha ứa nước mắt nhìn đứa con côi cút
Từ nay nó biết nương tựa vào ai mà chống chọi với cuộc sống đầy gian lao vất vả
Nỗi đau xé lòng của người cha
Là suốt một đời vật lộn kiếm ăn chịu thương chịu khó mà ông trời bất công
Hết cho ngọn lửa thiêu
Lại dâng lũ quấn
Không giúp ông để lại cho con một chút gì
Dù là mảnh vải che thần
Trước khi chút hơi thở tàn
Ông chửi củ vân phiêu phào dặn con
Bố chết
Đã có đất cát vùi kín
Con ở trần gian không thể ở trần đi ra ngoài
Nên giữ khố này để ma dung
Người cha hai tay run run như cố sức cởi chiếc khố đang mang trên mình trao lại cho con
Nhưng đồng tử đã ngăn lại và nói
Bố cứ yên lòng
Con sống ở đời chịu khó làm ăn sẽ mua được nhiều quần áo
Không thể để cha chết trần
Chứ đồng tử quy lệ cha xin ta tội bất hiếu
Đóng khố cho cha cẩn thận rồi mới đem trồn
Cũng từ đấy
Chứ đồng tử thường suốt ngày lặn ngụm đánh cá ở những quáng sông vắng
Mỗi lần gặp thuyền buôn đi qua chẳng cứ phải đứng ngâm nửa mình
Dưới nước
Sẽ không ai biết trên đời có một chàng chứ đồng tử yếu thảo nhường ấy
Nghèo khổ nhường ấy
Chứ đồng tử bạo dần lên kể tiếp
Tôi đang đánh bắt cá thì nghe tiếng đàn hát cười nói
Sự tình hoảng hốt còn phân vân chưa biết tính sao thì thuyền đã lướt tới
Cũng vì hôm nay
Tôi mãi đuổi bắt một con cá to
Khi đầu nó nhô lên
Hài mắt như hai viên ngọc
Vậy bạc óng ánh
Cứ mỗi lần con cá cuội đuôi là tôi lao tiếp theo vài sải
Những tưởng mười mưa trộm được
Ai ngờ nó lạc mất tầm
Ngẩn đầu lên đã thấy buồm gấm như một đám mây phủ sẫm mặt nước
Tôi chỉ còn cách xấp ngựa chạy lên bờ như mọi khi
Tìm bụi lao chui vào ẩn nấp
Nhưng
Quanh mình chỉ thấy bãi cát trống trơn
Như là con sông theo lệnh Long Vương rút cả nước mà nên sự tình
Vì quãng sông này tôi thường lui tới
Vừa mới hôm qua tôi còn ở đây mà chưa hề thấy
Tôi càng chạy cát càng lún dưới chân
Ngoài nhìn lại thấy thuyền đã đậu bên bờ
Thuyền đậu mà vừa to vừa lạ
Tôi chỉ còn cách moi cát vùi mình xuống
Tưởng cố nằm chờ
Mọi sự sẽ đi qua
Ai ngờ
Hai người vẫn đứng trong hoảng hẹp
Bốn mắt nhìn nhau
Lần đầu tiên công chúa Tiên Dung đứng bên một người con trai như thế này
Cũng lần đầu tiên chẳng ngư phụ đồng tử ở cạnh một người con gái băng tuyết như thế này
Đến lượt Tiên Dung tự kể chuyện mình
Em
Là con gái vô hùng
Chưa đồng tử giật mình quỷ xuống
Tôi không được biết
Xin ta tội chết
Tiên Dung vội bước lên
Nâng chàng dậy
Vô tình hai người đứng sát vào nhau
Hai làn giác thịt chuyển hơi ấm cho nhau
Nàng Tiên Dung chắp hai tay trước ngực
Mặt ngựa nhìn trời
Tôi đã nguyện không lấy chồng nhưng hôm nay
Gặp chàng trai trong cái ngộ này cũng là do trời đất xếp đặt xuôi khiến
Nói rồi nàng vén màn chuyển thị nữ mang thêm một bộ quần áo
Bộ nàm chàng luôn có sẵn trên thuyền
Đã một lần công chúa mặc cải dạ lên bờ chảy hội
Tất cả thị nữ đều kinh ngạc mở to mắt
Khi thấy nữ chủ nhân của mình từ trong màn bước ra bên một chàng trai tuấn tú
Hai người sánh vai nhau bước xuống thuyền
Công chúa kể lại sự tình cho các thị nữ cùng nghe rồi truyền mở tiề hoa
Từ lúc bước chân lên thuyền
Bước vào một thế giới mới giàu sang quyền quý
Lại biết mình sẽ kết vợ chồng cùng công chúa
Chưa đồng tử có ý từ chối
Nhưng Tiên Dung nói
Ta làm theo ý trời
Trang việc gì mà lo ngại
Hai người bước ra đầu thuyền và quỳ xuống
Trước mặt là hương án 7 đĩa hoa, bát nước và 3 nén hương
Đôi vợ chồng trẻ khấn lệ cảm ơn sự tác thành ngẫu hợp của trời đất
Cầu xin các đấng thần linh chứng giám và phù hộ cho mình sống hạnh phúc lâu dài
Lễ xong
Tiên Dung đứng dậy đưa cho chủ đồng tử chén rượu
Hai người uống chung một nửa
Nửa còn lại nàng rót xuống mặt sông
Nơi đầu thuyền, bãi cát và sóng nước đang vườn nhau
Con thuyền bồng bềnh, gió đưa, cánh dẻm lay động
Trăng đã lên, đôi má ứng hồng vì men rượu men tình
Tiên Dung, chủ đồng tử bước vào khoang thuyền
Khoang ngoài bầy tiệc cưới
Các thị nữ đàn hát, múa, dâng chúc hai người những lời tốt đẹp nhất
Khoang trong, ánh bạch lạp lung linh soi tỏ một chiếc gối đặt trên chăn gấm
Tiệc tan, các công nữ lần lượt lui ra phía sau thuyền
Một cơn gió lách qua cánh dẻm thổi tắt mấy ngọn nén
Ánh trăng dài đầy trên mặt nước mui thuyền
Chỉ có hai người bên nhau
Tiên Dung thỏa thẻ
Hồi chiều trong màn tắm, em suýt chém chết chàng
Vì bao giờ em cũng mang theo mình thanh gươm
Khi chàng lộ ra
Em hãi hùng thoạt tưởng thủy quái long cung hiện hình
Từ dưới nước chui lên cưỡng hiếp
Như trong chuyện cổ mẫu hậu thường kể
Vậy chàng là người thật hay là tiên
Trong lúc nơi ngất đắm say
Chịu đồng tử không hề hay biết đến đã thấp sáng dần
Một người thị nữ từ lúc nào quỳ sẵn bên dẻm chờ lệnh
Công chúa Tiên Dung
Mời chàng sang
Sang nghỉ phòng bên
Em đã cho người về báo với vua cha, mẫu hậu và thái trưởng công chúa
Duyên Khánh công chúa
Thái Hiến công chúa
Khi nào được phép chúng ta sẽ thành thân
Bồn phận làm con
Phải giữ tròn chữ hiếu chữ chinh
Người thị nữ cầm giã nến đi trước dẫn đường
Chứ đồng tử theo sau
Nào ngờ
Nghe con gái cử người về báo tin
Vua Hùng đập bàn nổi giận
Thiện nữ dám trái ý ta
Thiếu gì vương tôn công tử mà đi lấy một người không rõ gốc rác
Thế là
Chàng chư đồng tử không khoác áo phò mã cưới ngựa hổi cung
Còn công chúa Tiên Dung
Bán hết ngòng ngà châu Báu đổi lấy bộ quần áo nâu sồng trở thành một cô gái nơi quê mùa cung trồng
Xây dựng tổ ấm
Nàng theo mọi người ra đồng cấy lúa trồng dâu
Nàng đặt đòn gánh lên vai đi chợ xa chợ gần
Canh khuyên nàng còn ngồi dưới ánh trăng quay xa dệt vải
Đôi vợ chồng trẻ không về trử xá
Làm nhà mới ở xuây phía dưới nơi
Mà sáng sáng chỉ cần trống cửa
Là nhìn ngay thấy bãi cát trời đất xếp đặt cho hai người gặp nhau
Thế rồi mưa thuận gió hòa
Thóc đầy bồ
Tôm cá đầy khoang
Nơi chư đồng tử Tiên Dung ở
Người theo về quần cư ngay càng đông vui
Làng thêm sóng mới
Chợ thêm phiên
Lều quán kéo dài
Bến sông kè đá
Thuyền to không biết từ phương xa nào tới mang theo nhiều hàng quý hiếm
Không mấy người không biết
Tiên Dung là lá ngọc cành vàng
Con vua con chúa
Nàng đã thức suốt đêm cùng người hàng xóm mừng đón một đứa trẻ ra đời
Cùng phụ nữ trong làng xè thịt con Nai
Cha vừa săn được
Trong khi cánh đàn ông vui bên những chóe rượu cần
Thì Tiên Dung hát giữa tiếng nhạc
Cổng chiêng
Rồi tất cả nắm tay nhau nhảy múa quay ngọn lửa hồng
Cho đến sáng
Thỉnh thoảng lại thích thú đồng thanh hú lên
Từng hồi dài
Một hôm
Tiên Dung bàn với chửi đồng tử
Thiếp nghe người khách buôn phương xa mới tới đây nói rằng
Đất mình nhiều gỗ quý
Ngả voi sửng tê giác
Gia cá sấu
Nếu biết vượt biển mang bán tận phương xa
Thì sau mỗi chuyến đi một giật vàng lãi thành 10 giật
Chẳng thấy thế nào
Ban đầu đồng tử gạt đi
Trước đây ta nghèo đến mức không có cả đến cái khố mà mặc
Này được giàu có sung sướng thế này
Là mạng ơn trời đất lắm rồi
Tiên Dung
Nếu mộng giàu sang
Thì em đã chẳng theo chàng
Ngoài đất nước ta
Còn có núi sông nào nữa
Ngoài thế giới ta đang sống
Còn có thế giới nào nữa
Chẳng hãy nghe em
Thử một chuyến đi xa
Chữ đồng tử nghe lời hào hức lên thuyền
Cùng người khách thương vượt biển
Sau 3 ngày 3 đêm
Thuyền thả leo dưới chân một đảo vắng lấy thêm nước ngọt
Trong khi các thủy thủ sửa sang buồm lái thì chữ đồng tử lững tững lên bờ dạo trời
Chẳng thấy hòn đảo xanh tươi
Phong cảnh đẹp lạ kỳ
Còn chim có tiếng hót lạ như rụ tràng vui chân đi tiếp
Đi mãi sâu vào bên trong đảo
Chữ đồng tử ngừng đầu lên thì thấy chót vót trên núi cao một cái am cỏ
Từ trong khe núi có một cụ già râu tóc bạc phơ bước ra
Ông cụ đầu đội nón mây
Tay lê gậy trúc
Chân rộng hài cỏ
Vừa đi vừa phất tay áo rộng
Hát rằng
Núi cao chót vót nước lại thâm
Trong cõi trần ai kẻ tri âm
Ai kẻ tri âm thời đồng tâm
Đồng tâm xin kết bạn dai âm
Kết bạn dai âm muôn giọng cũng tầm
Vui với núi cao
Cùng nước thâm
Chữ đồng tử đón sẵn bên đường vái lệ
Tô trộm nghe câu hát
Biết mình có phúc được gặp bậc tiên
Dám xin rủ lòng cho theo học đạo
Ông cũng nói
Ta chờ đã lâu rồi
Nói đoạn
Quay người đi trước bước chân toan thoát
Đồng tử theo sau
Tới mình đạp lên đá mà nhẹ như đi trên mây
Một chốc tới am cỏ
Nhìn xuống xa vời không thấy bãi đá
Cây rừng đâu cả
Ông cụ giữ chữ đồng tử 3 ngày
Truyền dạy phép tuột
Trước khi chia tay
Cụ cho chữ đồng tử một chiếc gậy và một cái nón dặn
Phép biến hóa ở cả trong hai thứ này
Chữ đồng tử xuống núi
Ngoành lại đã không thấy am cỏ đâu
Đàng hoảng sợ thì nhìn phía xa chẳng thấy trên mặt biển thấp thoáng một cánh buồm
Vội dơ tay vẫy gọi
Thuyền ghé vào bờ
Không ngờ gặp đúng những người cùng chữ đồng tử đi buồn
Người trên thuyền mừng rỡ kể lại hôm ấy chữ đồng tử lên đảo rồi lạc trong khen núi
Mọi người chiếc nhau tìm hồi lâu không thấy đành phải nhổ neo đi tiếp
Ai cũng nghĩ chữ đồng tử không còn nữa
Chuyến buôn nay mới trọn vẹn
Mọi người cho thuyền quay mũi dong buồm về đến đây
Tính chuyện lên thấp nén hương
Một người nói
Vừa đúng 3 năm
Chữ đồng tử giật mình nhớ lại
Chàng ở trên núi chỉ có 3 ngày
Thì ra 1 ngày trên cõi tiên bằng 1 năm dưới hạ giới
Tiên Dung thấy chồng đắc đạo trở về thì mừng lắm
Nàng cũng xin được truyền dạy phép thuật
Cả 2 vội chồng cùng tu luyện rồi đi hành đạo
Cứu nhân độ thế
Tiên Dung nói
Ta đã hằng sản hằng tâm cứu người nghèo
Giúp kẻ khó
Làm cho nhiều người có nhà ở
Cơm ăn áo mặc
Nhưng cái sự đau ốm
Từ biệt sinh ly
Thì vẫn chưa làm cho trong họ với đau khổ phần nào
Chữ đồng tử chỉ vào chứ gậy
Cái nón nhắc lại nời ông cụ
Trên am cỏ nói với mình
Phép biến hóa ở cả trong 2 vật này
Phải nằm phát dịch người chết rất nhiều
Có nhà chết không còn 1 ai
Có làng đầu xóm cuối xóm
Ngày đêm vang tiếng người khóc thảm thiết
Người chưa kịp trôn
Người chết đã bị
Quan ôn
Bắt đi lăn ra tắt thở
Đi trong xóm thôn
Mùi đống giống cháy ẩm ướt do nhân dân đốt trừ tà má bốc lên mà thấy dựa người
Trước tai họa của nhân dân
Chữ đồng tử Tiên Dung ra tay cứu vớt
Người chết nằm đó
Chỉ cần chữ đồng tử cầm gậy thần chỉ thẳng vào là mở mắt hồi sinh
Nghe tin làng ông Đình chết nhiều người lắm
Chữ đồng tử ngả nón rồi cùng Tiên Dung ngồi lên bơi vun vút qua sông
Khi 2 ông bà tới nơi
Thì hầu như cả làng không còn bóng người
Sát chết nằm phơi khóc trong nhà ngoài ngõ
Những người đang hấp hối cũng chỉ biết nằm thói thóp thở
Chữ đồng tử phải đến gần cầm cây gậy đập mấy cái liền vào từng sát chết
Gọi
Dạy dạy mau
Những sát chết từ từ mở mắt rồi ngồi nhổm dậy
Khi biết mình vừa được sống lại họ quỳ lệ tạ ơn rồi giết
Chữ đồng tử cười hỏi
Khỏe hẳn chưa?
Họ đáp
Thưa khỏe lắm rồi ạ
Chữ đồng tử
Khỏe thì ra sân vật nhau cho ta xem
Người nghe tất thể ra hỏi Mỹ kéo nhau ra sân ra bãi ôm nhau
Vật nhau theo tiếng chống thúc giồn dập của người cầm trịch
Càng người trong sới vật
Càng người đứng xem đều thấy mình khỏe ra trẻ lại
Nhưng ngoài nhìn thì cứu tinh của họ
Ông bà chữ đồng tử Tiên Dung đã đi tử lúc nào?
Hẳn là hai người tiếp tục đi đến những thôn khác
Đáp ứng lời nguyện cầu của dân làng khác đang có dịch bệnh hoành hành
Từ ngày đắc đạo
Tiên Dung đã chia hết của cải cho người nghèo trong vùng
Hai người như hai vị khách lữ hành đi khắp mọi nơi cứu nhân độ thế
Một bữa nọ hai người đang bước mải miết trên đường thì trời sập tối
Làng xóm còn xa
Trung quanh gò hoang
Đầm nước vắng vẻ
Sương đêm bốc lên lạnh lẽo
Chữ đồng tử Tiên Dung đều cảm thấy mỏi mệt
Bèn bỏ nhau dừng chân tạm nghỉ
Hai người chọn nơi cao giáo
Cắm chiếc gậy xuống
Út cái nón lên rồi ngồi bên dưới tựa vào vai nhau nhắm mắt thư giãn
Chẳng ngờ phép thuật hiển linh
Nửa đêm quanh chỗ hai người ánh sáng trói lòa
Rồi trong phút chốc cả một tòa thành quách lâu đài cung điện hiện ra
Trời đã sáng
Dân đi làm thấy có sự lạ
Bảo nhau theo đến rất đông
Người ta thấy cổng thành cờ suý rực rỡ
Lính canh uy nghiêm
Voi ngựa ra vào dầm dập
Nhìn vào bên trong thấy lâu đài tráng lệ
Tỷ tướng
Quân hầu
Thị nữ đứng dàn hai bên như đang tấu trình công việc
Ngồi trên giữa chính điện là chữ đồng tử Tiên Dung
Mặc áo hoang bào theo long vượng
Nét mặt oanh nghiêm mà đầy nhân hậu
Biết mình có diễm phúc
Được bậc thiên tiên cha trở
Dân các miền bảo nhau kéo về quyết phục
Lập thành phố xá đông vui như một nơi đô hội
Khách phương xa tới nước mình trước khi đến Phong Châu
Đều dừng thuyền lên bờ vào làm lễ ra mắt chữ đồng tử Tiên Dung
Ngày tháng trôi qua
Chữ đồng tử Tiên Dung mãi miết hành nghề cứu dân
Những lúc rỗi hai người lại ngồi bên nhau trò chuyện
Chữ đồng tử nói
Từ ngày làm bạn với nàng
Tiên Dung đáp
Do có sự sắp xếp cả thôi
Chữ đồng tử lại nói
Như cái sự mong muốn của ta là con người thoát cảnh nhào nàn được sống ấm lo hạnh phúc
Thì đã đạt một phần
Tiên Dung lóc đầu
Con người có thể sống dư thừa ấm no
Nhưng hạnh phúc thì còn tùy thuộc
Đồng tử gật đầu
Nàng nói chỉ phải
Ai chẳng biết lúc trăng tròn đầy là đẹp
Nhưng không biết trăng non đầu tháng mọc nơi hoảng hôn
Trăng khuyết dụng ngay buổi bình minh nơi mặt trời mọc
Đạo ta còn phải truyền rộng
Hai người lại đi khắp bốn phương
Có lần vào tới tận cửa biển Quỳnh Nhai
Nơi thuộc Nghệ An
Khi ấy là biên giới nước ta
Lần ấy chữ đồng tử Tiên Dung vừa rời lâu đài đi tới Đông Kim
Thuộc xã Đông Tảo ngày nay
Thì gặp một người con gái đang cấy lúa bên đường
Thấy chữ đồng tử rừng ngựa ngắm nhìn cô gái đẹp
Tiên Dung hiểu ý chồng
Bèn đến gần nói với cô ta
Em là người tiên hay người chân?
Thiều nữ trả lời
Em là tiên nữ ở Tây Cung xuống giả là người chân đó thôi
Cũng như hai vị
Nay đã đắc đạo
Cuộc hội ngộ hôm nay hẳn do ý trời
Tiên Dung nói
Do trời định đoạt
Nhưng con người mưu toan
Trong phán quyết của trời
Con người có giữ phần?
Chữ đồng tử hỏi
Ta đã học được trong đạo phép cải tử hoàn sinh
Các nàng có đi theo ta không?
Cả hai nàng cùng đáp
Cứu người là việc thiện
Sao chúng em lại không theo?
Thấy chữ đồng tử có thêm người vợ thứ
Vốn là tiên nữ Tây Cung đầu tai và một nhà họ Nguyễn
Có nghề thuốc nam gia truyền
Dân trong vùng quen gọi là nàng Nguyễn
Nàng Nguyễn đáp lại đúng mong ước
Của chữ đồng tử
Con người sống no ấm
Nhưng cũng phải luôn khỏe mạnh
Không bệnh tật đau ốm
Mà cái sự bệnh tật đau ốm thì xảy ra thường ngày
Phép làm cho con người khỏi ốm đau
Cũng là kéo dài sự trường sinh
Tăng tuổi thọ
Nàng Nguyễn đã về Phong Châu chữa bệnh cho vua Hùng
Khi nhà vua khỏi bệnh chuyển đem luộm
Gấm ra tiễn
Nàng Nguyễn cúi đầu lệ tạ
Thưa
Chính công chúa Tiên Dung nghe tin vua trao ốm đã cử nàng về thay mặt chữ đồng tử Tiên Dung báo hiếu
Nhưng rồi thanh thế chữ đồng tử
Tiên Dung ngày càng rộng lớn
Tiếng đồn về lòng nhân đức
Sự cảm phục tài năng phép thuật cứu được người chết sống lại càng ngày càng xa
Thêm vào đó những lời đồn đại về cung điện Nguy Nga
Lâu đài thành quách rộng lớn
Phố chợ đông vui
Nhiều người về quyết phục đến tai vua Hùng
Cố tình gây cho nhà vua lòng nghi ngờ chữ đồng tử Tiên Dung mưu đồ phản nghịch
Nghe lời sàn tấu nhà vua quyết định cử tướng mang quân đi đánh bắt chữ đồng tử Tiên Dung về hỏi tội
Quân nhà vua sát khí đằng đằng
Gâm ráo sáng lóa chỉ một ngày tốc thẳng tới nơi
Nhưng vì trời tối và còn cách con sông rộng
Nên các tướng truyền hạ trại ngày mai sẽ tiến công bắt chói giải nghịch tử nghịch nữ về triệu
Trong lâu đài
Các tướng của chữ đồng tử Tiên Dung xin được ra nganh chiến
Ai cũng muốn có dịp lập công
Tạ ơn chữ đồng tử Tiên Dung
Ai cũng muốn làm sáng tỏ nỗi oan ức
Vì sự hiểu lầm
Của vua cha
Nhưng chữ đồng tử gạt đi
Việc bình đao sát hại dân lành
Là điều ta trước nay không muốn
Tiên Dung cũng khuyên mọi người
Đạo làm con không được chống lại cha
Hai người truyền đóng cửa thành
Nhất nón nhổ gậy
Quân quân nhà vua còn đang bàn tính
Dân trong vùng còn đang lo lắng chờ đợi
Thì nửa đêm trời nổi sớm chớp
Mưa như chút nước
Gió mạnh đổ dạp ngọn cây
Tự nhiên ánh sáng chiếu lòa như giữa ban ngày
Những người bạo nhất dám hé mắt nhìn ra
Thấy trong tiếng ẩm ẩm
Cả tòa lâu đài thành quách của chữ đồng tử Tiên Dung
Đang bốc khỏi mặt đất rồi bay vút về trời
Sau đó mưa tạnh gió yên
Cho đến sáng quân quân mới dám cử người đi dò la
Rồi lần lượt sang sông
Đến nơi ai nấy kinh hãi nhìn nhau
Vì trước mặt chỉ là một đầm nước rộng mênh mông
Cả tòa thành lớn cùng tiên chủ
Quân hầu không để lại viết tích gì
Vua Hùng hay tin
Về tận nơi xem xét
Bây giờ mới tường mọi việc
Nhà vua cho đặt tên đầm
Là nhất dạ trạch
Tức đầm một đêm
Lại truyền xây miếu thờ chữ đồng tử Tiên Dung
Nhà vua mở đầu lễ dân hương
Dặn nhân dân địa phương ngày đêm thờ phụng
Hàng năm
Chiêu đinh cử quan đại thần về làm lễ tưởng niệm
Tất cả những nơi chữ đồng tử
Tiên Dung đã tới truyền đạo chữa bệnh
Nhân dân đã lập đền thờ
Rất tổn nghiệp
Thưa quý vị
Đền Đa Hòa cách trung tâm thành phố Hà Nội khoảng
Hơn 20 km
Nếu quý vị và bạn
Có dịp về với Hương Yên
Thì ghé qua
Đền Đa Hòa nhé
Đây là một trong những di tích lịch sử
Quan trọng
Quốc gia. Quý vị đừng quên nhấn đăng ký kênh youtube Hà Nội phố để đón xem những video mới nhất nhé
Và nhớ ủng hộ kênh bằng cách nhấn like và
Chia sẻ video
Quý vị hãy bình luận ở phía dưới để chúng ta cùng giao lưu hoặc hỏi
Để trao đổi kiến thức nhé
Cảm ơn quý vị. Xin chào và hẹn gặp lại quý vị!
