Phố cổ Hàng Đào - Tấc đất tắc vàng - Sở hữu nhà ở đây là mơ ước của nhiều người #hnp.mp4
Anh Đức
212 người theo dõi
21 thg 3, 2025
Ôi Quảng Bá, cá hồ Tây, hàng đào tư lụa làm say lòng người
Quý vị đang nghe một câu cao giao nói về phố Hàng Đảo
Địa danh phố Hàng Đảo còn lưu lại trong những câu hát đối giữa nam và nữ như sau
Trên tràng thi, dưới lại tràng thi
Ai đem nhân ngãi tôi đi đằng nào
Trên hàng đào, dưới lại hàng đào
Ai đem nhân ngãi tôi vào tràng thi
Duy Hà Nội Phố xin biến chào quý vị
Thưa quý vị, khi chúng ta đến thăm khu phố cổ Hà Nội
Không thể bỏ qua giãy phố Hàng Nàn, Hàng Đào, Hàng Đường, Đồng Xuân
Trong đó, phố Hàng Đào được xem là cổ kính và thơ mẫu nhất trong khu phố cổ
Phố Hàng Đào được ví như con đường tư lụa thu nhỏ của Hà Nội
Phố không chỉ thu hút bởi địa danh lịch sử lâu đời
Cùng các mặt hàng, vải bóc, quần áo
Đặc biệt, vào các ngày cuối tuần, từ tối thứ 6 đến hết ngày Chủ Nhật
Đây là tuyến phố đi bộ, bán, ẩm thực, trợ đêm
Với rất nhiều các món ăn đa dạng ở đây
Phố Hàng Đào được coi là đường chính của 36 phố phường Hà Nội
Trải qua bao nhiêu thế kỷ, phố Hàng Đào vẫn được coi như một trong những phố buôn bán tấp nập bậc nhất trong khu phố cổ
Sở hữu nhà ở đây là mong ước của nhiều thương nhân Hà Nội các đời
Mỗi tấc đất ở đây là một tấc vàng
Trước khi chúng ta tìm hiểu tiếp về lịch sử phát triển của con phố từ xưa tới nay
Quý vị nhớ nhấn like và chia sẻ để ủng hộ kênh nhé
Đừng quên nhấn đăng ký kênh youtube Hà Nội Phố để đón xem những video mới nhất
Xin cảm ơn quý vị
Thưa quý vị
Phố Hàng Đào nằm ngay phía Bắc Hồ Gương
Dài khoảng 260 mét
Chạy dài theo hướng Bắc Nam
Phố Hàng Đào được coi là đường trục chính của 36 phố phường
Cách bờ Hồ Hoàn Kiếm khoảng gần 100 mét
Nay thuộc phường Hàng Đào, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội
Hiện nay, xe cưa giới chỉ được chạy một chiều Nam Bắc
Và lòng đường trở thành tuyến đi bộ vào buổi tối các ngày tử 6, tử 7, Chủ nhật hàng tuần
Đầu phố giáp với các phố Hàng Nga, Hàng Bản, Hàng Bổ
Giữa phố có ngã 3 thông sang phố Giang Ngự
Phía Nam giáp với các phố Hàng Gai, Cẩu Gỗ, Đinh Tiên Hoàng, Lê Thái Tổ
Và quảng trường Đông Kinh, Mỹ Thục
Phía tây của phố là các nhà mang số chẵn
Phía đông là các nhà mang số lẻ
Thưa quý vị, sở dĩ người ta gọi là phố Hàng Đào
Bởi xưa kia, phố chuyên bán các loại vải nhộm đỏ, nhộm hồng và rất nhiều các màu khác nữa
Nói đến tên Hàng Đào thì nó được hình thành từ rất lâu đời rồi
Tại cố đô Hoa Lư, xưa cũng có một phường Hàng Đào
Trong tác phẩm Dư Điện Trí soạn vào đầu thế kỷ thứ 17 của Nguyễn Trãi
Cũng ghi nhận phường Hàng Đào nhộm điểu
Nghĩa là dân phường này ở thời điểm đó đã có nghề nhộm
Và chuyên về nhộm màu đỏ, màu hồng, màu hoa đảo v.v
Nhưng tới thế kỷ thứ 18 thì phố này nhận nhộm thêm nhiều màu khác
Còn nhận cả chuội, ơ luộn, cho trắng, nõ nả
Sách Thượng Kinh Phong Vật Chí còn ghi
Phường Hàng Đào làm nghề nhộm màu
Màu trắng, trắng như tuyết
Còn màu đỏ, đỏ như tiết
Màu đen như nhộm mực v.v
Còn màu vàng là màu chính
Màu tạp thì có màu huyền, thiên thanh, hoa đảo, cánh trả, quan lục
Không màu nào giống màu nào
Thời gian sau đó phần lớn người nhộm chuyển sang khu vực cầu gỗ
Phố Hàng Đào Hà Nội trở thành phố chuyên bán các loại hàng tấm, tơ luộn, lợt, là, đũi, xa
Phố Hàng Đào dưới thời Hậu Lê
Từ thế kỷ thứ 15-16
Thuộc phường Đồng Lạc và Đại Lợi
Tổng tiền túc huyện Thọ Sơn Cũ
Phường Đại Lợi tập trung nhiều người dân gốc làng Đan Loan, Bình Giang
Đình Loan, Đông Cao thuộc Bắc Ninh
Đã đến đây lập nên phường Đại Lợi chuyên làm người nhộm tơ luộn
Khiến cho Hàng Đào trở thành một trung tâm nhộm tơ luộn và nhiều sầm út nhất Hà Nội từ bây giờ
Những phiên chợ vải của phố thu hút mọi làng dệt, thứ xứ đến mua bán như
The từ La Cả, La Khê
Lĩnh từ làng Mười bên Hồ Tây
Gấm Vóc của Bạn Phúc
Hiện nay vẫn còn tấm bia có từ năm 1706
Ghi rõ tên cụ tổ sư người nhộm là người của phường
Và là thành hoàng làng tại số nhà 90A
Đến thế kỷ thứ 17
Phố Hàng Đào đã rất sầm út do buôn bán chủ yếu bằng tín nghĩa
Phiên chợ tơ ở đây đều đặn mở vào các ngày mùng 1 và mùng 6 âm lịch hàng tháng
Hàng chất lượng cao sau này thường trao đổi với các làng gần
Như làng Cự Đà, Bạn Phúc, Trúc Bạch, Trích Sài, Yên Thái v.v
Tuy nhiên lòng đường vẫn hẹp và nhà cửa thòi ra thụt vào
Mặt phố hầu hết xây theo kiểu trồng riêng vừa thấp vừa nhỏ
Phố Hàng Đào nguyên là phần đất của hai phường Đồng Lạc
Phía giáp với Hàng Ngang và Đại Lợi phía giáp với Bờ Hồ
Thuộc Tổng Tiền Túc sau đổi là Tổng Thuận Mỹ huyện Thọ Sương Cũ
Phương Đại Lợi vào đời Lê gọi là Thái Cực
Cho nên ở đằng sau rãnh Nhà Số Lẻ xưa có một cái hồ rộng
ăn lan với gần phố Hàng Bè và thông ra Hồ Gươm
Gọi tên là Hồ Thái Cực hoặc Hồ Hàng Đào
mà Phạm Đình Hồ có nhắc tới trong tập Vũ Trung Tùy bút
vào khoảng giữa thế kỷ thứ 19
Hồ ấy bị lấp đi để lấy chỗ xây nhà cửa
Ngày nay di tích của hai phường cũ
đó là những đình miếu còn xót lại
Miếu Đồng Lạc số nhà 31
Đình Đồng Lạc ở số nhà 38
Thờ Bạch Mã, Linh Lan, Cao Sơn
Đền Đại Lợi có tên là Đền Bạch Mố
tức là vải trắng ở số nhà 47
Thờ Thần Bạch Mã
Còn Đình Đại Lợi thì vốn ở vào cuối phố
giáp với Hàng Gai
Do mở đường nên rời vào chỗ bây giờ
là 50 phố Giang Ngư
Cũng thờ ba vị thần Bạch Mã
Linh Lan và Cao Sơn
Ngoài ra cũng ở phố Hàng Đào
tại số nhà 90A
là đình Hoa Lộc
do dân làng Đan Loan ở huyện Bình Giang
ngay thuộc tỉnh Hải Dương
lên đây cư trú lập gia
Vì dân Đan Loan là nghề nhuộm mầu
và buôn bán tơ luộn
nên ở đình này thờ tổ nghề nhuộm
Và là thành hoàng của làng Đan Loan
là Triệu Sương
và vợ là Phương Dung
Trong làng Đan Loan
bây giờ vẫn truyền tụng về nguồn gốc nghề cổ
của làng như sau
Vào thời nước ta bị nhà đường cai trị
có một viên quan tên là Triệu Sương
cùng vợ là Phương Dung công chúa
đi qua vùng này
Yếu cảnh vật hiên hoa
mến con người ham học hỏi
Chịu thương chịu khó
nên hai vợ chồng đã ở lại
Đem nghề ra truyền là nhuộm vải
tơ luộn truyền cho dân làng
Đặc biệt ông bà đã dạy cách
nhuộm được nhiều màu sắc khác nhau
chứ không chỉ là những màu đen
màu thâm thông thường
Điều này đã giúp dân làng làm ăn rất phát đải
Nhớ ôn sâu
người dân làng độc đã thờ ông bà
làm thành hoàng làng
Sự sách đã từng viết
Đan Loan, một làng neo
ở Sứ Đông
cách Thang Long đến 50km
Do có kỹ thuật nguộm điều
đã kéo về hành nghề
ở Thang Long ngày mùa Đông
Vào cuối thế kỷ thứ 16
người làng Đan Loan
đã lập được đỉnh làng ở Hàng Đào
lập được chợ riêng ở phố Hàng Đào
Phố Hàng Đào trở thành
phố riêng của dân làng Đan Loan
và họ giàu lên nhanh chóng
Làng Đan Loan
vốn tên nôm gọi là làng độc
là một trong những làng
nổi tiếng nhất Hải Dương
Thưa quý vị
Phần lớn các cửa hiệu phố Hàng Đào
từ thế kỷ thứ 19
chủ yếu bán lẻ lụa
và do phụ nữ cài quản
Dần dần các cô gái giàu sang nơi đây
nổi tiếng đồn là căn cơ
kheo léo
sắc xảo thường được gạt chồng vào gia đình
thương nhân, quan lạc, trí thức
một trong số đó có gia đình
cha con trí sĩ Lương Văn Cạn
và Lương Ngọc Quyến
Phố Hàng Đào
được xây dựng trên con đề cũ
đã bỏ đi sau khi sông Hồng
đổi dòng cho nên
nền đất khá cao
Thời Pháp thuộc phố này
người Pháp đặt tên là
Groupe de la Soye
dịch ra tiếng Việt là phố Hàng Luộn
Từ đầu thế kỷ thứ 20
họ lại đặt đường danh cho tàu điện
bánh sắt chạy tuyến bờ hồ
Hàng Động qua đây
về sau còn kéo dài tới chợ bưởi
Sau chiến tranh thế giới thứ nhất
diễn biến từ năm 1914
đến năm 1918
phố Hàng Đào bắt đầu
mang ráng rớt của một con phố hiện đại
một số người Ấn Độ
ở 5 thành phố nhượng điện
của Pháp trên đất Ấn Độ
đã đến đây mở cửa hàng vải
cát bá trắng, cà kỳ
v.v...
Vào khoảng năm 1925
vải Tây thắng thế
quán nửa phố cho thuê bán
vải Tây, khiến hàng truyền thống
vắng hẳn
rồi dần dần phố không còn bán vải nhượng
màu nữa mà thay vào đó là
các mặt hàng cao cấp xa xỉ
Đến năm 1930
hàng loạt các cửa hàng bán
tạp hóa, bán đồ hiệu sang trọng
của Pháp bắt đầu xuất hiện
khắp các con phố như
nước hoa, mỹ phẩm
mũ dạ, mùi xoa
Sau khách mạng tháng 8
năm 1945, do buôn bán
tư nhân không được quốc doanh
khuyến khích, phố hàng đào bị
chìm dần vào lãng quyền
mọi hoạt động buôn bán bị đỉnh trệ
mà đến sau năm
1986 khi có
chính sách đổi mới của nhà nước
mở cửa nền kinh tế thị trường
hội nhập kinh tế thế giới thì phố hàng đào
mới bừng dậy với sự xuất hiện
của hàng loạt các cửa hàng tạp hóa
đồng hồ, quần áo may sẵn
nhiều nhà cao tầng
làm thay đổi hoàn toàn diện mạo con phố
cổ hàng đào
hàng đào trở thành phố du lịch chuyên bán đồ
cho du khách nước ngoài
Từ quý vị, mặc dù là phố
buôn bán nhưng hàng đào
lại được coi là cái nôi
của văn hóa và phong trào yêu nước
Kháng Pháp
năm 1907
chính tại ngôi nhà số 10 và số 63
ngày nay, cụ Liên Văn Can
cùng các sĩ phụ yêu nước
đã lập lên phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục
nhằm thực hiện cải cách
xã hội Việt Nam dưới thời Pháp thuộc
Mục đích của phong trào là
khai trí cho dân
phương tiện được hoạch định
mở những lớp dạy học không lấy tiền
để đúng với cái tên là Nghĩa Thục
và tổ chức những cuộc diễn thuyết
để trao đổi tư tưởng cùng cố động
trong dân chúng
Tuy nhiên sau đó, phong trào đã bị
tự dân Pháp thẳng tay đàn áp
cụ Liên Văn Can đã bị đẩy vì côn đảo
và con cụ là Lương Ngọc Quyến
cũng hy sinh anh Dũng
trong cuộc khởi nghĩa ở Thái Nguyên
vào năm 1917
của đội Cấn băng bóng một thời
Ngày giải phóng thủ đô
vào mùng 10 tháng 10
năm 1954
một mũi của đại quân ta từ bên Gia Lâm
qua cầu Long Viên tiến vào thành phố
có qua phố hàng đảo
giữa một rừng cờ hoa
của dân chúng đón mừng
Thưa quý vị, hiện nay
diện mạo của con phố hàng đảo
đã hoàn toàn thay đổi
vẫn đóng vai trò là phố buôn bán chính
sầm ướt, đồng đúc nhất Hà Nội
có hàng đảo chuyên bán
quần áo phục vụ du khách
và người dân Hà Nội
Từ năm 2006
Ủy ban Nhân dân quận Hoàn Kiếm
cho phép thành lập tuyến phố đi bộ
chợ đêm hàng đảo Đồng Xuân
vào các tối thứ 6, tối thứ 7 Chủ nhật
Tại khu chợ này
chủ yếu bán các mặt hàng thủ công
mỹ nghệ, tư luận truyền thống
đồ, lưu liệm
và cả hàng quán giới thiệu văn hóa, ẩm thực Hà Nội
thu hút rất nhiều khách du lịch
đến tham quan
Thưa quý vị, trải qua bao thế kỷ
phố hàng đảo ở Hà Nội
vẫn được xem là một trong những tuyến phố
buôn bán tâm nập bậc nhất phố cổ
Ngày nay cũng có ít nhiều thay đổi
nhưng hàng đảo vẫn là linh hồn
của Hà Nội 36 phố phường
Cảm ơn quý vị đã chú ý theo dõi
Nếu quý vị có dịp tới Hà Nội
nhớ ghé qua phố hàng đảo nhé
Quý vị nhớ nhấn like và chia sẻ
nếu muốn kênh
Đừng quên đăng ký kênh youtube Hà Nội Tố
để đón xem những video mới nhé
Xin cảm ơn quý vị
