Lão Tử là xuất thế -

Lão Tử Cưỡi Châu, còn Quỷ Cốc Tử Cưỡi Hổ. Thực ra chỉ từ chi tiết này thôi, cũng đã có thể lý giải rất rõ ràng về tư tưởng cốt lói mà hai vị tiên hiền theo đuổi là gì. Tư tưởng của Lão Tử là thuận theo thiên đạo, vô vi và vô tranh. Trước tiên hãy giải thích đạo mà Lão Tử nhắc tới, rốt cuộc là gì. Trong chương 25 của Đạo Đức Kinh, Lão Tử viết Hữu vật hỗn thành, tiên thiên địa sinh. Ý Lão Tử nói là, trước khi trời đất và vạn vật hình thành, trong vũ trụ đã tồn tại một thứ gì đó, không thể gọi tên, nhưng ta biết chắc nó tồn tại. Nó là mẹ của muôn vật, là quy luật vận hành của vũ trụ, ta tạm gọi nó là đạo. Ví dụ, mỗi con người đều trải qua sinh láo bệnh tử, mặt trời mọc ở phương Đông và lặn ở phương Tây, cá lỡn nuốt cá bé trong tự nhiên. Tất cả những điều đó chính là đạo mà Lão Tử đề cập. Khi người trị quốc, Lão Tử cho rằng phải thuận theo quy luật tự nhiên này, thực hành vô vi và vô tranh. Ở đây, vô vi không phải là không làm gì, mà là hành động nhưng không cưỡng cậu, không trái với đảng. Ví dụ như, không bóc lột quá mức, không áp bức nhân dân. Còn vô tranh cũng không phải là buông xuôi hay phỏ mặt, mà là như chương 66 của Đạo Đức Kinh viết, chính vì không tranh nên thiên hạ không ai tranh được với nó, không áp đặt ý muốn cá nhân lên người khác. Khi bạn đủ mạnh, quyền lực sẽ tự nhiên được nhân tâm, hướng về. Tư tưởng của Lão Tử cũng giống như con trâu xanh ông cưỡi, Còn nhìn sang Quỷ Cốc Tử, ông cưỡi hổ, hổ là mãnh thú xuống núi, nanh vuốt sắc nhọn, chỗ nào đi qua cũng rũ mãnh vô sòng. Đúng như chương mở đầu trong Quỷ Cốc Tử Kinh viết, Ở đây, tuy Quỷ Cốc Tử cũng nhắc đến vô vi, nhưng vô vi của ông khác căn bản với Lão Tử. Quỷ Cốc Tử thừa nhận sự tồn tại của Đạo theo tư tưởng Đạo gia, Nhưng ông cho rằng bất kể thiên thời địa lợi, vạn vật đều có thể thay đổi. Chỉ cần nắm bắt được quy luật biến động, con người có thể chủ động can thiệp và dẫn dắt, biến đạo thành thứ phù hợp với lòng người, ý chí của riêng mỗi người. Mọi quy luật vận hành trong thế giới đều có thể bị thay đổi bằng mưu lược, liên minh và thao túng. Ví dụ, nếu bạn khiến 50% người trên thế giới hô vang, mặt trời mọc ở phía Tây, còn 50% còn lại giữ im lặng không phản bác, thì bạn có thể đảo lộn trắng đen, gọi hươu là ngựa, thay đổi cả quy luật. Với ông, mưu lược lời nói mới là quy luật thực sự chi phối vạn vật. Vậy ta có thể hiểu thế này, Lão Tử là xuất thế, quan sát thế gian từ ngoài cõi đời, thực hành chân lý của Đạo một cách siêu thoát. Quỷ Cốc Tử là nhập thế, dạy con người cách vận dụng tư duy của kẻ trong cuộc để đạt thành lý tưởng trong lòng. Và cũng chính vì điều này, các bậc quân vương hậu thế vừa kín sợ, vừa e ngại Quỷ Cốc Tử. Ngoài việc bị phong bế sách vở suốt hơn ngàn năm, cách hữu hiệu nhất để loại bỏ tư tưởng này, chính là xóa sạch tên tuổi ông khỏi sự sách, như thế ông chưa từng tồn tại. Và cũng từ đó, hậu thế mới lần theo được hai pho sách chứa đựng tư tưởng sâu xa ấy. Một là Đạo Đức Kinh, cốt lối của tư tưởng đạo gia, khuyên người thuận theo thiên đạo, vô vi nhi chỉ, dùng đức hóa dân. Hai là Quỷ Cốc Tử, bí truyền tung hoành thuật, chỉ đường nhập thế, lấy mưu lược và biến hóa để xoay chuyển cuộc diện nhân gian. Một bên là tĩnh tạc, một bên là hành động, một ẩn mình quan sát, một dấn thân xoay đời. Hai con đường cùng chung một trí, tìm hiểu quy luật vận hành của vạn vật, để biết thiên, hợp đạo, hành nhân tâm.