Ngõ Trạm - ngõ to hơn phố chuyện chưa kể nghe mà xao xuyến lòng #hnp.mp4
Anh Đức
212 người theo dõi
14 thg 3, 2025
Duy Hà Nội Phố xin mến chào quý vị
Người ta nhớ đến Hà Nội đâu chỉ bởi những danh lam tháng cảnh nổi tiếng hay ba sáu phố phường đông đúc
Đôi khi người ta nhớ về Hà Nội còn bởi những điều giản dị, thần quen ở từng con ngõ, góc phố
Bởi ngõ, ngách ở đây cũng chứa một câu chuyện của dương mình
Trong ngạn ngữ Hà Nội có câu
Trai ngõ trạng, gái tạm thường
Điện nói về địa danh khi nói đến, người tới bấy giờ ai cũng phải kính để
Thưa quý vị, hôm nay Duy mời quý vị tới với ngõ trạng
Chính là nơi diệt ra nét thực đời sống phố thị
Trước khi chúng ta theo dõi tiếp, quý vị đừng quên nhấn like và chia sẻ để ủng hộ kênh
Cũng như hãy bình luận ở phía dưới để nêu ra những suy nghĩ riêng của mình
Và nhớ nhấn đăng ký kênh youtube Hà Nội Phố để xem những video mới nhất
Xin cảm ơn quý vị
Thưa quý vị, khi nói tới ngõ
Chúng ta sẽ hình dung ra là nhỏ và hẹp
Thường là một nhánh của tuyến phố
Nhưng cũng có những con ngõ giống như con phố độc lập
Có tên riêng, rộng rãi
Ngõ là phố với đầy đủ những đặc điểm riêng vốn có
Ngõ Trạng hội thu đủ những điều kiện đặc biệt này
Ngõ Trạng dài 228 mét
Đi từ mặt phía nam chợ Hàng Gia đến ngã 3 phố Phùng Hưng
Nay thuộc vườn Hàng Bông, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội
Cách hồ Gươm chừng 600 mét về hướng tây
Xưa phố Ngõ Trạng ở trên đất thôn Yên Trung
Tổng tiền nghiêm huyện Thọ Sương Cũ
Phố ra đời vào đầu thế kỷ thứ 20
Với tên Pháp là Rue Bauret
Nhưng dân ta quen gọi là Ngõ Trạng mới
Rồi rút gọn thành Ngõ Trạng
Khi phố Ngõ Trạng cũ mang tên Rue Hà Trung
Các tên phố do Pháp đặt ra ở Hà Nội
Đã được đổi lại khi tỉnh trường Thẩm Hoàng Tín
Ký nghị định số 138ND ngày 28 tháng 2 năm 1951
Từ đó đến nay Ngõ Trạng trở thành tên chính thức
Thưa quý vị
Bây giờ chúng ta cùng tìm hiểu
Tại sao lại có tên là Ngõ Trạng
Có lẽ nó bắt đầu từ năm 1831
Khi vua Minh Mạng đặt trạm dịch ở đây
Theo Doãn Kế Thiện trong Hà Nội cũ
Viết năm 1943
Ông viết Ngõ ấy có một cái nhà trạng
Nhận các công văn ở các tỉnh
Truyền để đi các nơi
Các nhà ấy ở vào giữa phố
Trừng 40 năm trước
Từ phía hàng gia đi xuống
Ai qua phố ấy
Thường vẫn thấy về phía bên tay phải
Một cái nhà một tầng
Trật hẹp và lục rụp
Bên ngoài tre mảnh mảnh đó tức là nhà trạng
Tới nay vì người ở đông
Người ta đã thay đổi mất hẳn
Cái di chỉ của nhà ấy rồi
Trong trạng
Có đội binh khu gồm toàn đàn ông to lớn
Khỏe mạnh
Chuyên truyền công văn dưới tờ
Hay đưa các quan lớn đến các trạng dịch tiếp theo
Có lẽ tên ngõ trạng
Bắt đầu từ đó
Phố ngõ trạng mới
Đã được chính quyền thực dân quy hoạch
Cùng vài phố lần cận trên một khu vực
Có nhiều bãi đất bỏ hoang dọc đường xe lửa
Và các ruộng trồng hoa
Trồng rau thuộc thôn Yên Trung
Bên cạnh chợ hàng gia
Tại đây lúc đó
Chỉ lát đát mấy ngôi nhà gần cây cầu sắc
Ở đầu phố đường Thành
Trong đó có trường tiểu học pháp Việt
Gọi là trường Cửa Đông
Xây một tầng gồm 5 gian
Lớp cạnh gốc đa cổ thụ
Và sân trời
Xuất từ chỗ đấy đến chợ hàng gia hầu như chưa xây dựng gì cả
Sau đó
Chính quyền thực dân nhanh chóng cho sàn lớp mặt bằng
Chia lô
Mời các nhà giàu bỏ tiền tổ đất
Chỉ trong vòng 10 năm
Đã có nhiều quan lại tìm đến
Xây biệt thự để ở như
Tổng đốc Hoàng Thụy Chi
Tuần Phủ Phạm Gia Thụy
Hoặc những tổ chức xã hội như
Nhà thờ tin lành Hà Nội
Và hội hợp tiện thì xây trụ sở
Cũng như những nhà tư sản
Nội ngoại thì xây lại nhà tầng
Để kinh doanh
Ở số 2 ngõ trạng
Là trụ sở hội Thánh tin lành Hà Nội
Thuộc phường Cửa Đông
Quận Hoàn Kiếm
Được xây dựng từ năm 1915
Sau được mở rộng tới 3 lần
Vào năm 1920
Ngôi nhà thờ nhỏ đầu tiên
Rộng khoảng 6m dài 11m
Khoảng năm 1930
Nhà thờ được mở rộng lần thứ nhất
Một phần rộng 7m dài 10m
Và một phần rộng 6m dài 10m
Năm 1935-1936
Nhà thờ được mở rộng lần thứ 2
Rộng 10m dài 24m
Với một tháp chuồng
Năm 1984
Nhà thờ được mở rộng lần thứ 3
Phía trước và phía sau nhà thờ
Được kéo dài thêm 3m
Trước đây
Ở khu vùng này có nhiều nhà cổ
Nhưng hiện giờ
Chỉ còn lại 3 căn nhà
Đó là số nhà số 5
Số 23 và số 12
Dân gốc ở khu vùng này
Không còn nhiều nữa
Chủ yếu là dân ở nơi khác đến mua nhà
Và mở nhà hàng kinh doanh
Những hình ảnh quý vị đang xem
Đó là địa chỉ
Nhà cổ số 12 Ngọ Trạng
Bây giờ là lối vào
Của khu tập thể Bộ Công an
Nguồn nhà này
Vốn là sở hữu của Tổng đốc Phạm Gia Thụy
Thường gọi là Cụ Thượng Phạm
Đây là nhà cổ
Còn tương đối nguyên vẹn ở đây
Ngọ Trạng ngắn
Nhưng có đủ vẹ đặc trưng của phố xá Hà Nội
Hầu như con phố nào
Của thành phố cũng có những quán ăn ngon
Ngọ Trạng cũng vậy
Nơi đây có một hàng bún đậu mắm tôm
Có tiếng mà vào những giờ cao điểm
Nượm nượp người ra và
Trước đây trên con phố
Còn có cụ bà chuyên bán nem chua
Và gà nướng
Thưa quý vị
Phố Ngọ Trạng tùy ở sát chợ hàng gia
Nhưng hồi ấy
Khá yên tĩnh, nhà cửa
Chủ yếu xây dựng để ở
Cả phố là một khu dân cư yên tĩnh
Nhà cao, cửa rộng
Và tại các vị trí ở góc phố
Người ta mở những khách sạn bề thế
Kiểu Nhật, Hoa, Pháp
Những dãy nhà nhiều gian rộng rãi
Cao giáo thì được cho thuê để mở trường
Như trường trung học Thao Long
An Nam Học Đường
Phòng khám và bệnh viện tư
Như phòng khám của
Bác sĩ Nguyễn Văn Luyện
Bệnh viện của Phạm Hữu Trương
Kỳ Quan Thân
Do dân cư ở đây
Cùng nhiều nhà tư sản và trí thức trẻ
Nên đã diễn ra
Các hoạt động văn hóa xã hội
Đầu thập niên 1930
Đã có nhóm Việt Nam
Của Hội Tam Điểm Bắc Kỳ
Và đến thời kỳ mặt trận dân chủ
1936-1939
Lại có những tổ chức
Chính trị tìm đến đặt trụ sở
Cho cơ quan ngôn luận của họ
Như Tòa báo tin tức
Báo Bạn Dân
Hà Thành Thời Báo
Thưa quý vị, ngõ Trạng ngày nay
Bên số Trẵng có 10 nhà
Đầu phố là
Tổng hội Thánh Tiên lành miền Bắc Việt Nam
Đoạn giữa phố
Bao gồm những biệt thự và cửa hàng
Kinh doanh nhỏ lè
Cuối phố có trường tiểu học Thăng Long
Mới được đại trùng tu
Mà tiền thân là trường Tư Thục Thăng Long
Nổi tiếng
Trường Tư Thục Thăng Long
Thành lập năm 1929
Nâng cấp lên trường trung học
Năm 1935
Cụ Phạm Vũ Định
Là thự trưởng, thầy giáo, võ nguyên giáp
Đã từ ngôi trường này ra đi
Làm cách bạn
Cụ danh nho
Bùi Kỷ từng dạy học
Tại đây với các giáo sư
Đặng Thái Mai, Nguyễn Lân
Vũ Đình Huệ v.v
Học sinh của trường này
Về sau đều nổi tiếng và trở thành
Các lãnh tụ cao cấp nhà văn chứ danh
Như Vũ Tú Năm
Nguyên sĩ nhân dân Trọng Khôi
Cầu thủ bóng đá Hồng Sơn v.v
Thưa quý vị
Ngõ Trạm lúc vua Minh Mạng
Đặt trạm dịch vào năm 1831
Là đất thôn yên trung thượng
Dân cư thừa thớt
Và chủ yếu là người Tây Tiệu
Huyện Từ Liêm
Nay thuộc quận Nam Từ Liêm
Gia trồng hoa và sống rau
Cuối thế kỷ thứ 19
Có một người quê Ninh Hiệp
Tên là Thạch Văn Ngũ
Đi lính thợ trong thành
Được lính Pháp dạy nghề đóng yên và làm cương ngựa bằng dạ
Công việc hàng ngày của Thạch
Là sửa chữa hay làm yên mới
Cương mới cho xe ngựa của quân đội Pháp
Vốn là phương tiện chuyên trở chủ yếu
Giải ngũ
Thạch Văn Ngũ không về quê
Mà đi làm công cho hiệu đổ da
Đê Lê Vêu ở phố Hàng Thêu
Bây giờ là phố Hàng Trống
Thấy nghề da kiếm ăn được
Thạch vai vốn ra ngõ Trạm mở cửa
Đóng yên ngựa và làm dây cương
Sở dĩ Thạch chọn ngõ Trạm
Vì phố Hàng Điếu gần ngõ
Cũng có nhiều gia đình làm nghề già
Để buôn có bạn bán có phường
Nghề đóng yên ngựa hay
Làm cương đòi hỏi phải có sức khỏe
Chăm chỉ nên Thạch về quê
Tìm người rồi chuyên nghề
Khi họ thạo nghề
Thạch giữ lại làm thợ cho mình
Cuối thế kỷ thứ 20
Xe ngựa là phương tiện chở hàng
Chở người phổ biến ở Hà Nội
Nên công việc làm ăn của Thạch Văn Ngũ rất phát đạt
Dân Ninh Hiệp
Thấy nghề này kiếm ăn được
Đã vai vốn ra mở cửa hàng
Và xin Thạch Văn Ngũ
Một thợ doanh nghề để kèm thợ mới
Từ cửa Nam
Ra Hàng Điếu
Chỉ có con đường qua ngõ Trạm Hà Trung
Nên dân hay qua lại
Và ngày nào cũng thấy thợ làm từ sáng tới tối
Công việc lại ở ngoài trời
Nên ra anh nào cũng đem bóng
Đến với Hà Nội
Dù khách hãy bỏ ra hẳn một ngày
Để dạo qua những con phố nơi đây
Để hòa mình vào với không khí kẹt trợ
Hiểu thêm bản sắc, văn hóa
Con đường Đình Hàng
Cảm ơn quý vị đã chú ý theo dõi
Nhớ nhấn like cũng như chia sẻ
Để ủng hộ kênh
Bình luận ở phía dưới để nêu ra
Cảm nghĩ của quý vị
Đừng quên đăng ký kênh youtube Hà Nội Phố để đón xem
Những video mới nhất
Xin cảm ơn quý vị
