Ngõ Tạm Thương - Thương một đời đâu phải tạm thương #hnp.mp4
Anh Đức
212 người theo dõi
14 thg 3, 2025
Sương răng mờ trên ngõ tạm thương, ngõ rớt cụt mà lòng xa thầm, ngõ bẩy thước mà lòng muôn rậm, thương một đời đâu phải tạm thương
Không biết những lời thơ này được nhà thơ chế lan viên sáng tác trong tâm trạng nào
4 câu thơ trên bày tỏ tình cảm chân thành, sâu lắm, từ đó bao thế hệ ai lụy tình hoặc đang yêu đương
dẫn bạn ra ngõ đọc những vần thơ này để bày tỏ tình yêu trực diện
Ngõ tạm thương trước này vẫn vậy, phố bán rượu, nem chua rán, khoa quả, các thứ
Ngõ tuy nhỏ nhưng giấu một lời tâm sự
Quý vị và các bạn đang xem kênh Hà Nội Phố
Quý vị hãy nhấn like để ủng hộ kênh
Đừng quên nhấn đăng ký kênh Hà Nội Phố để đón xem những video mới nhất
Hãy bình luận ở phía dưới để nêu ra những suy nghĩ, những tình cảm của quý vị về con ngõ tạm thương này
Tôi là Duy, xin biến chào quý vị
Thưa quý vị, từ hàng bông độ nhiệt dẽ vào ngõ tạm thương
Chúng ta sẽ có cảm giác mọi thứ đều lắng lại
Khung gian hẹp hẳn, ngõ phố hun út và những âm thanh ồn ào của phố xá dường như bị chìm đi trong đó
Theo như cách chơi chữ của nhà thơ chế Lan Viên thì có lẽ tạm thương nghĩa là thương tạm thời
Thương hơi hợt, thương tạm mấy hôm rồi bỏ
Kiểu giải thích này có vẻ rất vui
Cách đây khoảng 2 thế kỷ không biết các cụ có đặt tên ngõ với nghĩa này hay không
Thưa quý vị, ngõ tạm thương thuộc ôn Yên Thái
Tổng thuận Mỹ huyện Thọ Sương Cũ
Hiện nay ngõ tạm thương là một con ngõ hẹp dài khoảng chừng 200 mét
Mặt phía nam mở ra phố hàng bông
Nhưng chiều ngược lại thông qua ngõ Yên Thái đối diện với chợ hàng già
Theo tác giả Giang Quân trong cuốn Từ Điển đường phố Hà Nội
Tên tạm thương có từ đầu thế kỷ thứ 19 dưới thời nhà Nguyễn
Lúc đầu ngõ tên là tạm thường
Ở đây có dựng một cái kho để chứa tạm thóc thuế do dân nộp trước khi chuyển vào kho chính
Gọi là kho tạm thường
Nên người dân thường gọi là ngõ tạm thường
Quanh khu vực ngõ này rất đông đàn bà con gái làm nghề xúc thóc, sảng xẩy thuê
Đám người này đặc biệt lưu manh, tranh chùa
Từ đó có một câu dân gian truyền miệng rằng
Trai ngõ trạng, gái tạm thương
Câu này được hiểu theo nghĩa là không được hay cho lắm
Bên cạnh đó có một số lời giải thích tích cực hơn
Chuyện rằng vào cuối thế kỷ thứ 19 đầu thế kỷ thứ 20
Trong khu vực ngõ tạm thương có khá nhiều gia đình làm nghề theo
Họ đều là người quốc động thuộc huyện Thường Tín Hà Nội ngày nay
Từ sáng cho tới khi mặt trời chuẩn bị lặn
Lúc nào cũng thấy các cô ngồi bên khung theo
Nghề theo đòi hỏi khéo tay và chăm chỉ
Ngồi trong nhà cả ngày nên ra rẻ các cô trắng trẻo
Hàng theo làm ra được họ mang bán tại phố hàng theo
Câu gái tạm thương có ý nghĩa ngợi khen
Các cô gái làm nghề theo khéo tay chăm chỉ
Hiện trong ngõ tạm thương vẫn còn ngôi đình thờ Lê Công Hành
Ông Tổ nghề theo
Ngôi đền này cuối thế kỷ thứ 19 đầu thế kỷ thứ 20
Vẫn còn là nơi bày bán đồ tiêu
Trong thời pháp thuộc
Ngõ tạm thương có tên là Ru Lơ Tạm Thương
Sau giải phóng đổi tên là Tạm Thương
Hà Nội với bao biến chuyển của thời cuộc
Các ngõ xưa đã sầm út hơn
Một số đã trở thành phố
Nhưng riêng với ngõ tạm thương vẫn giữ cho mình những nét xưa cũ
Ở đó ta có thể bắt gặp những hình ảnh quen thuộc như cây đa
Hiện nay
Ngõ tạm thương không còn giữ nguyên được hiện trạng truyền tống
Nhưng trong khi cả thành phố đang hòa mình với công cuộc hiện đại hóa
Phố xá bỗng trở nên đông đúc
Nhịp sống trong con ngõ thì khác hẳn ngoài kia
Vẫn là những lối đi sâu hunh hút, ngoàn nghèo
Chỉ đủ cho hai người lách qua nhau
Ngõ tạm thương vẫn thế
Có những nét riêng mang sắc thái của một trong những con ngõ hiếm hoi
Động chất Hà Nội xưa, xót lại đến ngày nay
Ngõ tạm thương
Gớp hình chữ Chi
Và ở ngay giữa chỗ gớp ấy là đỉnh Yên Thái
Trên một khuôn viên khá rộng và thoáng
Ở vị trí trung tâm của ngõ
Bên cạnh những nét hoài cổ
Ngõ tạm thương
Có nhiều đồi khác
Những căn nhà cao tầm, khang trang mọc sang sát nhau
Các cửa hàng buôn bán
Với đầy đủ các loại hàng hóa
Và đặc biệt nổi tiếng là món nem rán
Thơm ngon, béo ngậy
Dân sành ăn Hà Nội
Không ai là không từng tới con ngõ này để tương thức
Ban ngày con ngõ khá yên tĩnh
Thậm chí rất vắng vẻ
Từ khoảng 5 giờ chiều đến 12 giờ đêm
Ngõ tạm thương được biết đến như một điểm nhậu bình dân
Nổi tiếng nhất đó là nem chua rán và rượu ngâm
Nem chua rán ở đây khác hoàn toàn với thứ nem chua thanh hóa
Người ta xay thịt và bì lợn trộn với một ít bột đem nặn thành hình
Khi nào khách yêu cầu thì mới rán
Nem này không ủ nên không có vị chua chua, đậm đà như nem thanh hóa
Nhưng nó thơm và ngậy hơn nhiều
Đặc biệt một đĩa nem bao giờ cũng kèm theo khoay tây chiền
Và một trong các thứ hoa quả như dưa chuột, củ đậu, xoài v.v
Tương chấm ở đây mới là thứ đặc biệt
Tương màu đỏ gạch, có mùi thơm nức như tương bần
Người thấy đã thèm, vị cay, đậm
Ăn một lần là nhớ mãi
Đền thờ Nguyên Phi ỉ Lan là vợ vua Lý Thánh Tông
Mẹ vua Lý Nhân Tông
Ngôi đền có từ lâu
Có từ khi cái ngõ này còn chưa có tên là Tạm Thường
Nhưng thật khó để tìm thấy một mép xưa cũ còn xót lại
Qua nhiều lần sửa chữa, đỉnh hoang trang hơn và trông hoàn toàn mới
Cái diễn cổ sau đỉnh cũng đã được xây lại bằng gạch đỏ tươi
Sửa sách chắc rằng
Nguyên Phi ỉ Lan tên thật là Lê Thị Khiết
Có nơi ghi là Lê Thị Yến
Người Trang Thổi Lỗ
Tức làng Sủi, nay thuộc xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, Hà Nội
Nguyên Phi nổi tiếng là người con gái xinh đẹp
Chăm ngoan, hiếu học và thông minh
Theo Đại Việt Sử Ký Toàn Thư
Năm Quý Mùi tức năm 1963
Vua Lý Thánh Tông khi ấy đã 40 tuổi vẫn chưa có con nối dõi
Nhà vua đi khắp chùa triền, các nơi để cầu tự
Một lần, vua đến chùa dâu Thuận Thành Bắc Ninh
Khi ngự giá tới Trang Thổ Lỗ
Dân làng nô nức ra xem thì có một người con gái
Vẫn hái dâu bên cạnh gốc Lan
Vua Bèn truyền gọi nàng đến hỏi
Thấy nàng đối đáp, linh hoạt, thông minh
Lại xinh đẹp, đoàn trang
Nhà vua Bèn giúp nàng về cung động tiên
Thuộc phường Kim Cổ, huyện Thọ Trường
Và đặt tên là ỉ Lan
Ít lâu sau, ỉ Lan sinh con trai
Được vua phong là Nguyên Phi
Con hoàng thái tử được đặt tên là Cản Đức
Với tài năng, đức độ hơn người
Dù trước cương vị là Nguyên Phi
Hay sau này là Thái Hậu
Bà ỉ Lan hai lần thay vua nhấp chính
Lo công việc đất nước
Tạo nên thời kỳ hưng thịnh của Triều Lý trong lịch sử đó nhỉ
Sử sách cũng ghi
Nguyên Phi ỉ Lan là người dùng đạo Phật
Ưa làm việc thiện
Bà đã xây điện thờ Phật ở phường Kim Cổ
Và 72 ngôi chùa ở khắp đất nước
Vào ngày 2 năm tháng 7 năm Đinh Dậu
Tức năm 1117
Bà mất, được dân thụy
Tức là tên hẻm sau khi qua đời
Là Phù Thánh Linh Nhân Hoàng Thái Hậu
Dân phường Kim Cổ sau đó chuyển điện Phật thành nơi thờ bà
Coi bà như thành hoàng và phụ thờ đời đời
Thời gian ở cung động tiên
Thuộc phường Kim Cổ
Bà ỉ Lan còn dựng quán Đồng Thiên
Trong khu vực cung điện
Đến thời Tây Trơn
Quán được rời sang thôn An Thái
Sau này người dân xây dựng đỉnh Yên Thái
Trên nền quán cũ
Đỉnh có quy mô lớn
Gian chính giữa thờ Phù Thánh Linh Nhân Hoàng Thái Hậu ỉ Lan
Bên trái thờ bẫu
Bên phải thờ Phật
Hiện chưa tìm được tư liệu chính xác
Năm xây dựng của đỉnh Yên Thái
Xong văn cứ vào 7 sắc phong trong đỉnh
Sắc có ninh đại sớm nhất là Cảnh Hưng thứ 14
Từ năm 1753
Có thể ước lượng
Thời gian xây dựng đỉnh Yên Thái trước đó hàng trăm năm
Đỉnh Yên Thái
Được xây dựng kiểu trự công
Với ba gian tiền tế
Một gian ngoại cung nối liền với
Ba gian hậu cung
Ngôi đỉnh có kiến trúc độc đáo
Mang tính nghệ thuật cao
Thì hiện ở ba gian tiền tế
Với bộ khung vì kèo được làm theo kiểu
Thượng trồng rường, giá triệt, hạ kẻ truyền
Và nhiều bước chạm nổi
Chạm lộn với đề tài tứ linh
Dòng quấn thủy v.v
Trải qua bao nhiêu thăng trầm lịch sử
Đỉnh nhiều lần được tu bổ và xây dựng thêm
Đỉnh hiện còn lưu giữ
Nhiều tài liệu hiện vật quý
Trong đó có nhiều đạo sắc phong quý
Với giá trị văn hóa lịch sử
Vào năm 1909
Đỉnh Yên Thái đã được bộ văn hóa thông tin
Nay là bộ văn hóa thể tạo du lịch
Công nhận là di tích
Lịch sử văn hóa cấp quốc giải
Thưa quý vị
Vèo đẹp thực sự của mảnh đất thủ đô
Không nằm ở những dãy phố lớn
Những tòa nhà nguyên nga
Mà nó ẩn trứa trong những con ngõ nhỏ
Trong sự trầm mặc của thời gian
Nếu quý vị có dịp tới Hà Nội
Quý vị hãy tới với ngõ tạm thường nhé
Cảm ơn quý vị đã chú ý theo dõi
Hãy ủng hộ kênh bằng cách nhấn like
Đừng quên bình luận ở phía dưới
Để nêu ra những cảm nghĩ của quý vị
Hãy nhấn đăng ký kênh Youtube Hà Nội Phố
Để đón xem những video mới nhất
Xin cảm ơn quý vị
