Phải nói là hót hòn họt khi có thông tin mới nhất đến từ các lãnh đạo EU muốn tức tốc đặt chuyến thăm cấp cao tới Việt Nam. Vậy mục đích phía sau hành động này của các ông lớn là gì? Việt Nam sẽ đưa ra động thái nào để khẳng định rằng Việt Nam không chỉ là “người chơi” mà là “người định hình” cuộc chơi ? Một điều rõ ràng là vị thế của Việt Nam đã lên một tầm cao mới trong những năm gần đây. Mới đầu 2025 thế giới đã mở bát với một cuộc chao đảo trước sự trở lại của Donald Trump tại Nhà Trắng, Việt Nam lại bất ngờ trở thành tâm điểm chú ý của các lãnh đạo châu Âu. Cụ thể là từ Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đến Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, họ đang gấp rút lên kế hoạch có chuyến thăm cấo cao tới Việt Nam trong vài tháng tới.
Phải nói là hot hot khi có thông tin mới nhất đến các lãnh đạo EU muốn tức tốc đặt chuyến thăm cấp cao đến Việt Nam.
Vậy mục đích phía sau hành động này của các ông lớn là gì?
Việt Nam sẽ đưa ra động thái nào để khẳng định rằng chúng ta không chỉ là người chơi, mà là người định hình quốc chơi?
Một điều rõ ràng là vị thế Việt Nam đã lên một tầm cao mới trong những năm gần đây.
Mới đầu năm 2025, thế giới đã mở bát với một cuộc trao đảo trước sự trở lại của ông Donald Trump tại Nhà Trắng.
Việt Nam lại bất ngờ trở thành tâm điểm chú ý của các nhà lãnh đạo châu Âu.
Cụ thể là từ Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đến Tổng thống Pháp Emmanuel Macron,
họ đang gấp rút có kế hoạch vừa chuyến thăm cấp cao tới Việt Nam trong vài tháng tới.
Vậy điều gì khiến châu Âu phải vội vã như vậy?
Trong khi Hà Nội vẫn bình tĩnh để giữ thế chủ động, thì lý do tại sao các nhà lãnh đạo EU lại gấp rút đòi sang thăm?
Việt Nam hiện đang ở đâu trên bàn cơ kinh tế thế giới?
Điều này sẽ được hé lộ những bước đi mà châu Âu thực hiện để đối phó với biến động toàn cầu.
Và dĩ nhiên, họ không thể thiếu thêm tiếng nói của Việt Nam.
Nhưng cũng phải đánh giá xem Việt Nam sẽ thu được những lợi ích gì,
đồng thời phải đối mặt với những thách thức nào trong cuộc chơi chính trị đầy kinh tính này.
Đầu tiên phải nhắc đến là cam kết gây chấn động của Tổng thống Donald Trump,
áp thuế ăn miếng trả miếng lên các quốc gia có thặng dư thương mại với Mỹ.
Trump không chỉ nhắm đến Trung Quốc, mà còn cả với EU và các nền kinh tế mới nổi như Việt Nam.
Trong năm 2024, Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ hơn 120 tỷ USD,
chiếm gần 28% tổng kim ngạch xuất khẩu của mình.
Nếu Trump thực thi lời hứa, hàng hóa của Việt Nam có thể đối mặt với mức thuế tăng vọt,
làm gián đoạn chuỗi cùng hướng toàn cầu mà EU phụ thuộc không nhỏ.
Đối với châu Âu còn thảm hơn, kích bản này được coi là mối đe dọa từ xa.
EU nhập khẩu từ Việt Nam khoảng 52 tỷ USD hàng hóa năm 2024,
chủ yếu là linh kiện địa tử, dệt may và giày dép,
nhờ Hiệp định Thương mại Tự do EU Việt Nam có hiệu lực năm 2020.
Nếu Mỹ áp thuế lên Việt Nam, các nhà máy tại đây vốn là nguồn cung giá rẻ
cho châu Âu sẽ mất tính cạnh tranh, đẩy giá hàng hóa tại EU tăng vọt.
Hơn nữa, một cuộc chiến thuế quan giữa Mỹ và EU có thể khiến hàng hóa châu Âu
mất đi thịnh phần tại Mỹ, thị trường lớn nhất của khối này.
Chính vì vậy, các lãnh đạo EU nhận thấy cần phải có hành động mạnh mẽ
để củng cố quan hệ với Việt Nam,
mong muốn Việt Nam trở thành bến độ an toàn trong cần báo thương mại sắp tới.
Ai mà ngờ được hơn 70 năm trước Pháp còn đem quân xâm lược Việt Nam,
mà giờ đây chính Tổng thống nước này lại phải gấp rút,
muốn đặt mối quan hệ thân thiết với Việt Nam.
Nghe có vẻ hơi ngược đúng không?
Nhưng nó là sự thật, Việt Nam có thể bỏ qua quá khứ để hướng đến tương lai,
nhưng không bao giờ lãng quên quá khứ.
Hơn 5 thập kỷ trước, Việt Nam là đất nước tan hoang sau chiến tranh,
kinh tế kiệt quệ, đời sống người dân vô cùng khó khăn.
Nhưng hôm nay thì đã khác, Việt Nam tự hào đứng vững trong công sở mới của thế giới.
Với tốc độ thăng trưởng GDP 6,5%, dự kiến trong năm nay theo World Bank,
Việt Nam đã thu hút những gã khổng lồ công nghệ như Apple, Samsung và Intel đặt nhà máy tại đây.
Kim ngạch xuất khẩu năm 2024 đạt hơn 370 tỷ USD,
trong đó Mỹ chiếm 28% với 120 tỷ USD, EU gần 52 tỷ USD.
Đây là thành quả của chính sách cải cách kinh tế đổi mới từ năm 1986,
đánh dấu sự chuyển đổi từ kinh tế kế hoạch tập trung sang kinh tế thị trường.
Không chỉ dưng ở kinh tế thì Việt Nam là đầu mối chiến lược vào ASEAN,
thị trường 650 triệu dân đầy tiềm năng.
Vị trí địa lý giữa các tuyến hàng hải lớn cùng chính sách ngoại giao cây tre,
gốc vững, thân chắc vành uyền chuyển đã giúp chúng ta ghi dấu trên bản đồ toàn cầu.
Từ cho tan chiến tranh, Việt Nam đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ vươn lên,
khiến thế giới phải ngoái nhìn.
Sự gấp rút của các nhà lãnh đạo chầu đến Việt Nam không phải là ngẫu nhiên.
Khi ông Donald Trump đe dọa áp thuế hàng hóa toàn cầu,
EU lo ngại chuỗi cùng hướng của họ vốn phụ thuộc vào Việt Nam sẽ bị gián đoạn.
Theo Reuters, Ursula von der Leyen có thể đến vào tháng 4 hoặc tháng 5,
Emmanuel Macron có thể nhắm đến cuối tháng 5,
và Ủy viên Thương mại EU Marcos Sekovic cũng dự kiến thăm sớm.
Với EU, Việt Nam không chỉ là nhà cung cấp hàng hóa giá rẻ mà là đối tác chiến lược.
Hiệp định EVFTA từ năm 2020 đưa kim ngành thương mại 2 triệu lên gần 60 tỷ USD trong năm 2024.
Các lãnh đạo EU mang theo những lời hứa đầu tư lớn.
Hơn 2 tỷ USD vào năng lượng tái tạo và sản xuất chip,
máy bay Airbus từ Pháp và hỗ trợ Việt Nam đặt Net Zero vào năm 2050.
Đây là cơ hội để EU củng cố mối quan hệ và cũng để Việt Nam nâng tầm kinh tế
từ sản xuất truyền thống sang công nghệ cao.
Có thể bạn đã biết, Mỹ đã ra đòn khóa chặt kinh tế của Việt Nam sau chiến tranh
bằng cách ra đòn cấm vận Việt Nam cho đến tận năm 1995,
hai nước mới bình thần hóa mối quan hệ.
Vậy mà ngay trong năm 2023, Việt Nam là quốc gia duy nhất ở Đông Nam Á,
đón cả Tổng thống Mỹ Joe Biden và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình,
nâng quan hệ của hai siêu cường lên đối tác chiến lược toàn diện.
Đến nay, Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với 193 quốc gia,
có quan hệ kinh tế với hơn 230 thị trường và ký 16 hiệp định thương mại tự do FTA.
Một trong những lý do khiến châu Âu đua nhau sang Việt Nam
chính là nghệ thuật ngoại giao của chúng ta.
Chính sách 4.0, không cho nước ngoài đặt căn cứ quân sự
hoặc sử dụng lãnh thổ Việt Nam để chống lại nước khác,
không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế
đã giúp Việt Nam giữ thế trung lập, tạo niềm tin cho các đối tác như EU.
Khi ông Trump đe dọa làm dung chuyển thương mại toàn cầu,
Việt Nam không hoảng loạn mà bình tĩnh đón các đoàn doanh nghiệp EU từ Đức, Hà Lan,
chủ động cử đoàn sang Brussels vào tháng 1 để đàm phán mở rộng hiệp định
thương mại tự do sang công nghệ cao.
Đây là minh chứng cho tầm nhìn xa và sự khéo léo của các lãnh đạo
Sự chú ý của EU cũng mang lại cho Việt Nam những cơ hội chưa từng có.
Nếu các dự án đầu tư từ EU thành hiện thực, chúng ta sẽ thu hút thêm hàng tỷ USD FDI,
vốn đã đạt 36 tỷ USD trong năm 2024.
Các ngành công nghệ cao như sản xuất chip, năng lượng thái tạo sẽ được nâng cấp,
giúp Việt Nam thoát khỏi cây bóng cầm xưởng giá rẻ.
Hợp tác với Pháp trong hàng không và quốc phòng,
hay với EU trong kinh tế xanh,
mở ra cánh cửa để Việt Nam vươn lên thành một quốc gia phát triển hiện đại bền vững.
Hơn nữa, mối quan hệ chặt chẽ với EU sẽ củng cố vị thế của Việt Nam trong ASEAN.
Là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất khu vực,
chúng ta có thể trở thành trung tâm kết nối giữa châu Âu và Đông Nam Á,
mở rộng ảnh hưởng kinh tế và văn hóa.
Đây không chỉ là lợi ích vật chất mà còn là niềm tự hào,
khi Việt Nam được thế giới dành sự quan tâm đặc biệt
là minh chứng cho vị thế ngày càng vững chắc của Việt Nam trên trường quốc tế.
Mỗi khoản đầu tư, mỗi kẻ bắt tay với EU là bước tiến
Tuy nhiên, cơ hội luôn đi kèm với thách thức.
Nếu ông Trump áp thế lên hàng Việt Nam,
thị trường Mỹ chiếm gần 1 phần 3 xuất khẩu của chúng ta sẽ bị ảnh hưởng nặng nề.
EU dù quan trọng chỉ chiếm 14% xuất khẩu và chưa thể bù đắp lỗ hổng này.
Hơn nữa, việc tăng cường quan hệ với EU có thể khiến Trung Quốc,
đối tác thương mại lớn nhất với hơn 100 tỷ USD nhập cẩu năm 2024 không hài lòng.
Việt Nam, với chính sách cân bằng giữa các siêu cường,
sẽ phải tiếp tục khéo léo để không rơi vào thế kẹt.
Có những người cho rằng sẽ rất rủi ro nếu như phụ thuộc quá mức vào đầu tư nước ngoài.
Đó là nếu không kiểm soát tốt,
chúng ta có thể đánh mất quyền tự chủ kinh tế mà bao thế hệ đã dày công xây dựng.
Nhưng với bản lĩnh được tôi luyện qua lịch sử,
Việt Nam hoàn toàn có thể biến thách thức thành cơ hội.
Giữa các ông lớn, Việt Nam không phải con tốt mà là người cầm quân.
Đáng tự hào hơn cả, Việt Nam không thụ động,
chờ châu Âu đến mà còn chủ động đón nhiều cơ hội khác.
Từ đầu năm 2025,
chúng ta đã mời các đoàn doanh nghiệp EU sang làm việc và chủ động xúc tiến thương mại.
Chuyến đi Bruxelles vào tháng 1 năm 2025 là lời khẳng định rằng,
Việt Nam không chỉ là điểm đến mà còn là đối tác bình đẳng,
sẵn sàng đàm phán để bảo vệ lợi ích của mình.
Khi EU gấp rút sang thăm, chúng ta đã chuẩn bị sẵn sàng để đón Nhật,
nhưng cũng đặt ra những điều kiện để đảm bảo lợi ích lâu dài.
Hành động này cho thấy Việt Nam của chúng ta hôm nay không chỉ là đất nước,
mong được nhận viện trợ mà thậm chí Việt Nam đang vươn lên,
tự tin đối thoại với thế giới và có tầm nhìn chiến lược toàn cầu.