Sự Sống Quanh Ngôi Sao Chết – Không Tưởng Nhưng Có Thật ? | Khoa học vũ trụ - Top thú vị | Các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng, sự sống có thể tồn tại xung quanh các ngôi sao chết, như Sao lùn trắng, sao Neutron, hay Hố đen ... Đây là 1 điều hết sức thú vị, mở ra cơ hội mới tìm kiếm sự sống ngoài Trái đất .
#khoahoc#vutru#susong -------------------------------------- ❤ Đăng ký kênh tại đây: / @topthuvi ❤ Tham gia Hội viên kênh: / @topthuvi -------------------------------------- Tín dụng: Chúng tôi không sở hữu hoàn toàn những tư liệu trong video, nó thuộc về những tổ chức khoa học uy tín như: NASA / ESA / ESO / CSA / Roscosmos / CNSA / SpaceX / Envato. Thông tin chi tiết xin vui lòng liên hệ theo phần giới thiệu của kênh Trân trọng cảm ơn!
Khi chúng ta nghĩ về sự sống trong vũ trụ, hẳn nhiều người sẽ hình dung đến những hành tinh xanh tươi
quay quanh những ngôi sao rực rỡ như mặt trời,
những thiền thể rực rỡ mang lại ánh sáng và năng lượng cho hệ hành tinh của chúng.
Nhưng điều gì sẽ xảy ra khi những ngôi sao này lụi tàn?
Liệu sự sống có thể tồn tại quanh một ngôi sao đã chết hay không?
Hôm nay, Hải Yến mời quý vị cùng bước vào một hành trình khoa học đầy bất ngờ,
nơi chúng ta sẽ khám phá khả năng sinh sống quanh những sao luồn trắng,
sao neutron, thậm chí cả hố đen,
những nơi mà sự sống theo trực giác thông thường dường như không thể tồn tại.
Nhưng vũ trụ luôn chứa được những điều kỳ diệu
và khoa học đang mở ra những cánh cửa mới khiến chúng ta phải thay đổi cách nhìn về sự sống ngoài hành tinh.
Chào mừng quý vị và các bạn đến với video Khả năng sinh sống xung quanh những ngôi sao chết.
Nào, chúng ta hãy cùng đi khám phá!
Khi chúng ta nhìn lên bầu trời đêm, những ngôi sao lấp lánh dường như bất biến.
Nhưng thực tế, chúng cũng có một vòng đời,
sinh ra, tồn tại trong hàng triệu đến hàng tỷ năm, rồi cuối cùng đi đến cái chết.
Vậy, thế nào là một ngôi sao chết?
Một ngôi sao được coi là chết khi nó không còn thực hiện quá trình tổng hợp hạt nhân trong lõi của mình,
quá trình giúp nó duy trì nhiệt lượng và ánh sáng.
Khi nhiệt liệu hạt nhân mà chủ yếu là hero cạn kiệt,
ngôi sao mất đi nguồn năng lượng để chống lại lực hấp dẫn của chính nó.
Và tùy thuộc vào khối lượng ban đầu của ngôi sao,
nó có thể kết thúc theo những cách khác nhau.
Nếu khối lượng ban đầu của ngôi sao nhỏ hơn 8 lần khối lượng mặt trời,
nó sẽ phình to, trở thành một sao khổng lồ đỏ,
trước khi phá vỡ lớp vỏ ngoài để trở thành một sao luồn trắng.
Nếu khối lượng ngôi sao gấp từ 8 đến 20 lần khối lượng mặt trời,
về cuối đời, nó sẽ phình ra thành một siêu sao khổng lồ đỏ,
và sẽ kết thúc cuộc đời bằng một vụ nổ huy hoàng siêu tần tinh.
Cuối cùng, tạo ra một sao Neutron đặc quay rất nhanh.
Còn nếu một ngôi sao ban đầu có khối lượng cực lớn,
gấp hơn 20 lần khối lượng mặt trời,
về cuối đời, lực hấp dẫn của nó mạnh đến mức
không gì có thể ngăn chặn sự sụp đổ của lõi.
Kết quả là, sau vụ nổ siêu tần tinh,
nó hình thành một hố đen,
một vùng không thời gian có lực hấp dẫn mạnh đến mức
không gì có thể thoát ra được, kể cả là ánh sáng.
Các nhà khoa học tin rằng,
một ngôi sao chết có thể tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau,
như sao luồn trắng, sao Neutron hoặc hố đen.
Nhưng điểm chung là, nó đã mất đi khả năng sản sinh năng lượng
thông qua phản ứng tổng hợp hạt nhân.
Trong phần lớn lịch sử khoa học,
quan điểm chung của các nhà thiên văn học là
sự sống không thể tồn tại xung quanh những ngôi sao đã chết.
Điều này xuất phát từ những hiểu biết cơ bản
về sự sống mà chúng ta có trên trái đất.
Hành tinh của chúng ta nằm trong vùng Goldilocks của mặt trời,
tức vùng hỗ trợ sự sống của ngôi sao.
Nó đã cung cấp nhiệt và ánh sáng trong hàng tỷ năm qua.
Vì vậy, theo quan điểm truyền thống,
một ngôi sao chết như sao luồn trắng,
sao neutron hay hố đen
đều có những đặc điểm khiến chúng bị coi là không phù hợp với sự sống.
Tuy nhiên, qua nhiều thập kỷ quan sát và phân tích,
các nhà khoa học đã có phát hiện bất ngờ.
Họ cho rằng, ngay cả ở những nơi không thể,
như xung quanh sao luồn trắng, sao neutron
hay thậm chí là hố đen,
vẫn có thể tạo ra những điều kiện thích hợp để sự sống tồn tại,
theo những cách hoàn toàn khác biệt so với những gì chúng ta từng nghĩ.
Khi một ngôi sao có khối lượng trung bình như mặt trời cạn kiệt nhiên liệu,
nó sẽ phồng lên thành một sao khổng lồ đỏ,
rồi dần mất đi các lớp bên ngoài,
để lại phần lõi đặc và nóng, gọi là sao luồn trắng.
Trước đây, người ta cho rằng,
không có khả năng tồn tại sự sống quanh sao luồn trắng.
Những hành tinh quay quanh sao luồn trắng là những thế giới chết,
một trong những rào cản lớn nhất đối với khả năng sinh sống xung quanh sao luồn trắng
là giai đoạn khổng lồ đỏ.
Khi ngôi sao phình ra với kích thước gấp hàng trăm lần so với kích thước ban đầu,
thì nó có khả năng quỷ diệt những hành tinh ở gần.
Các hành tinh ở xa hơn có thể an toàn hơn,
nhưng quỹ đạo của chúng có thể bị sô đẩy hoặc va chạm.
Hậu quả là, rất ít hành tinh còn tồn tại nguyên vẹn,
và những thế giới sống được sẽ bị hủy hoại.
Ví dụ điển hình nhất là trong hệ mặt trời của chúng ta.
Khi mặt trời phát triển thành một sao khổng lồ đỏ,
nó sẽ nuốt trường thủy tinh, kim tinh và thậm chí là cả trái đất.
Còn các hành tinh xa hơn có thể sẽ sống sót.
Ví dụ với các vệ tinh băng giá của bầu tinh
như Europa, Ganymede hay Enceladus của thổ tinh.
Khi ngôi sao mở rộng, có thể khiến chúng dần ấm lên,
làm tan băng trên bể mặt và hình thành nên các đại dương nước lỏng.
Vấn đề là sau khi mặt trời sụp đổ,
chúng phải nằm ở khu vực hỗ trợ sự sống của sao luồn trắng mới sinh ra.
Về lý thuyết thì điều đó cũng có thể xảy ra.
Tuy nhiên, một yếu tố ngăn cản sự sống quanh sao luồn trắng
chính là bản chất của sao luồn trắng.
Chúng sẽ nguội dần đi theo thời gian.
Nghĩa là dù một hành tinh có ở đúng vị trí hỗ trợ sự sống ban đầu của sao luồn trắng,
nhưng cuối cùng, chúng sẽ nguội đi khiến vị trí đó quá lạnh để tồn tại sự sống.
Trong một nghiên cứu mới đây về một tập hợp sao luồn trắng,
các nhà khoa học nhận ra rằng
quá trình nguội đi của sao luồn trắng diễn ra rất chậm,
có thể lên tới 10 tỷ năm.
Điều này có nghĩa là nó duy trì vùng sinh sống ổn định trong thời gian dài.
Điều này mở ra cơ hội cho sự sống xung quanh các sao luồn trắng.
Nhưng quan trọng hơn cả là làm thế nào để một hệ hành tinh
sau sự sụp đổ của ngôi sao trở thành sao luồn trắng
có thể kéo các hành tinh hay mặt trăng lại gần
để có đủ điều kiện phù hợp cho sự sống mới là quan trọng.
Bởi như đã nói ở trên,
sau khi ngôi sao phồng lên thành một sao khổng lồ đỏ,
chúng đã nuốt trừng các hành tinh tiềm năng ở gần.
Chỉ có những hành tinh hay mặt trăng ở rất xa mới có thể sống sót.
Mặt khác, sao luồn trắng nhỏ hơn rất nhiều so với ngôi sao tiền nhiệm.
Bởi vậy, vùng hỗ trợ sự sống của nó chắc chắn ở gần ngôi sao tiền nhiệm hơn.
Nên việc làm thế nào để các hành tinh sau sự kiện sụp đổ
có thể được kéo lại gần phía sao luồn trắng vẫn là một rào cản lớn.
Nhưng trên lý thuyết,
xung quanh sao luồn trắng vẫn có thể hỗ trợ sự sống một cách đủ lâu.
Nên việc các nhà khoa học mở rộng tìm kiếm sự sống ngoài trái đất
quanh sao luồn trắng là một ý tưởng không tồi.
SỰ SỐNG QUANH SAO NEUTRON
Bạn hãy tưởng tượng, bạn có một chiếc ô tô
và bạn cố gắng nén chặt nó lại đến khi chỉ có kích thước bằng một hạt cát.
Điều này nghe có vẻ điên rồ đúng không?
Nhưng đó chính là cách một sao neutron tồn tại.
Sao neutron là lõi siêu đặc của các ngôi sao khổng lồ.
Một ngôi sao có khối lượng gấp từ 8 đến 20 lần mặt trời
khi chết đi sẽ phát nổ trong một vụ nổ huy hoàng siêu tân tinh.
Thay vì biến mắt hoàn toàn,
thì lõi của ngôi sao sẽ bị nén lại kinh khủng đến mức
tất cả proton và electron kết hợp thành neutron.
Kết quả là một khối cầu siêu đặc, nhỏ,
nhưng có khối lượng khổng lồ xuất hiện.
Đó là sao neutron.
Sao neutron thường có đường kính chỉ từ 10 đến 20 km,
tức là cỡ một thành phố,
nhưng lệnh nặng gấp từ 1,4 đến 2 lần mặt trời.
Điều đó có nghĩa là một thìa cà phê vật chất từ sao neutron
sẽ nặng hơn một tỷ tấn, tương đương với một ngọn núi trên trái đất.
Sao neutron là những đối tượng vô cùng khắc thiệt,
trường hấp dẫn mạnh mẽ,
bức xạ dữ dội từ các sung bức xạ
và những vụ nổ hạt từ bề mặt,
khiến môi trường xung quanh dường như không phù hợp cho sự sống.
Mặc dù khắc nghiệt như vậy,
nhưng một số nghiên cứu lý thuyết cho rằng
có thể có các hành tinh zombie,
các hành tinh sống sót sau vụ nổ siêu tân tinh,
hoặc hình thành từ vật chất còn sót lại quay quanh sao neutron.
Vào năm 1992,
các nhà khoa học đã phát hiện các hành tinh quay quanh một sao neutron
có tên là Pusa PSR B1257-12.
Một số giả thuyết cho rằng
chúng có thể có bầu khí quyển dày
hoặc tư trường mạnh để bảo vệ hành tinh khỏi bức xạ.
Nếu có một đại dương dưới bề mặt
giống như mặt trăng Europa
hoặc Enceladus trong hệ mặt trời,
thì sự sống vi sinh vật có thể có cơ hội tồn tại.
Trong điều kiện khác biệt như vậy,
có thể xuất hiện dạng sống không dựa vào carbon,
mà dựa vào silic, plasma,
hoặc thậm chí là các quá trình tự tổ chức khác
mà chúng ta chưa biết.
Tóm lại, sao neutron có vẻ
không phải là nơi lý tưởng cho sự sống như trên trái đất.
Nhưng nếu tồn tại sự sống,
nó sẽ là một dạng sống cực đoan
có thể tồn tại dưới lớp vỏ hành tinh
hoặc dựa vào những cơ chế sinh học
mà chúng ta chưa hiểu rõ.
Điều này làm cho việc nghiên cấu
những hệ sao neutron có hành tinh
trở nên vô cùng hấp dẫn trong tương lai.
Sự sống quanh hố đen
Hố đen là một vùng không thời gian,
nơi lực hấp dẫn mạnh đến mức
không gì có thể thoát ra được,
kể cả là ánh sáng.
Nghe có vẻ là nơi không thể chứa đựng sự sống,
nhưng một số giả thuyết khoa học
đã đưa ra một góc nhìn khác.
Trước tiên, một đĩa bồi tụ vật chất
quay quanh hố đen
có thể phát ra một lượng năng lượng khổng lồ
tạo ra vùng có thể sinh sống.
Nếu có một hành tinh ổn định
trong quỹ đạo xung quanh.
Một nghiên cấu năm 2019 đề xuất rằng
có thể tồn tại một khu vực
có thể sinh sống quanh những hố đen.
Ở đó, năng lượng không đến từ một ngôi sao,
mà từ bức sạn nền
và các phản ứng vật lý diễn ra
trong đĩa bồi tụ của hố đen.
Nhưng để hỗ trợ sự sống,
hố đen phải thực sự lạnh
về mức gần độ không tuyệt đối
tương đương âm 273 độ C.
Để có được điều này,
hố đen phải nằm trong vùng không gian
hoàn toàn trống rỗng
và không hút vật chất vào bên trong.
Khi đó, nhiệt độ nền vi sóng vũ trụ
sẽ cao hơn nhiệt độ của hố đen.
Nó vào khoảng âm 270 độ C
do sự tồn tại
của sóng điện tửu nền vũ trụ.
Giả sử có một hố đen siêu lạnh
như vậy tồn tại,
xung quanh nó có một hành tinh kiểu trái đất
thì hành tinh sẽ nhận được
nguồn năng lượng khoảng 900W
đủ để sự sống xuất hiện
nhưng rất khó duy trì.
Tuy nhiên, đó chỉ là mặt lý thuyết.
Trên thực tế,
rất khó có những hố đen siêu lạnh như vậy
bởi vì xung quanh chúng vẫn tồn tại
các vật chất. Khi thoảng hố đen
sẽ hút vật chất vào trong
sẽ phá vỡ mô hình lý thuyết hố đen
siêu lạnh.
Mặc dù môi trường xung quanh
tàn dư sao có vẻ khắc nghiệt,
nhưng chúng ta không thể loại trừ
hoàn toàn khả năng sự sống có thể
tồn tại. Vũ trụ có
những cách thích nghi đáng kinh ngạc
và sự sống, nếu nó thực sự
phổ biến, có thể tìm thấy con đường
tồn tại, ngay cả ở những nơi
mà chúng ta ít mong đợi nhất.
Vậy câu hỏi đặt ra là
nếu sự sống có thể tồn tại
quanh những ngôi sao chết, thì liệu nó
có thể xuất hiện ở những nơi còn kỳ lạ
hơn nữa hay không? Đó là
một trong những bí ẩn lớn nhất của vũ trụ
mà chúng ta vẫn đang cố gắng khám phá.
Đến đây,
video của Tốt Thú vị xin được tạm dừng.
Chúc các bạn có những phút giây
thư giãn và bổ ích. Còn
bây giờ, xin chào và hẹn gặp lại
trong những video sau.
Thân ái chào tạm biệt.