Chào Mừng Các Bạn Đến Với Kênh Thiên Hà TV Video Ngày Hôm Nay Của Chúng Ta: Có Hay Không Máy Tính Có Ý Thức - AI Có Thao Túng Con Người Không | Thiên Hà TV Trong khoa học máy tính, trí tuệ nhân tạo hay AI là trí thông minh của bằng máy móc hoặc phần mềm, trái ngược với trí thông minh tự nhiên của con người hoặc động vật . Đây cũng là lĩnh vực nghiên cứu về khoa học máy tính phát triển và nghiên cứu máy móc thông minh. Hiện nay với sự trỗi dậy của AI, hàng loạt câu hỏi được đặt ra. Máy tính của tương lai là sự vật hay sinh vật? Nó đơn giản là tồn tại hay nó sẽ trải nghiệm thế giới này? Có hay không việc nó sẽ vừa có khả năng tự nhận thức vừa có thể suy ngẫm về khả năng đó? Tương lai con người có bị Máy tính và AI thao túng không? ---------------------------- -Tham gia hội viên của Thiên Hà TV để ủng hộ chương trình: https://www.youtube.com/channel/UCTniCbwkP-Hc3lSPiI9tU6Q/join - Thiên Hà TV là kênh chia sẻ những kiến thức bổ ích về khoa học vũ trụ, khoa học hành tinh, vật lý thiên văn cùng những dự án về khám phá không gian, phóng tàu vũ trụ và những công nghệ của tương lai. Nếu thấy video hay hãy like, comment, share, đăng ký kênh và nhấn vào tín hiệu chuông 🔔 để là người đầu tiên nhận được thông báo của BBT chương trình nhé! =============== - Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm bản quyền Chúng tôi không sở hữu đầy đủ tài liệu được biên soạn trong video này. Nó thuộc về những cá nhân hoặc tổ chức xứng đáng được tôn trọng. Chúng tôi sử dụng theo: Tuyên bố từ chối trách nhiệm bản quyền, phần 107 của Đạo luật bản quyền năm 1976. "Sử dụng hợp pháp" được cho phép cho các mục đích như phê bình, bình luận, đưa tin, giảng dạy. học bổng và nghiên cứu. Nếu có vấn đề về bản quyền xin liên hệ: [email protected] - Bản quyền âm nhạc thuộc: Audio Library - YouTube, storyblocks và elements envato - Bản quyền hình ảnh họa thuộc: Storyblocks và Elements envato
Comments are disabled for this video.
Trong khoa học máy tính, trí tuệ nhân tạo hay AI là trí thông minh của máy móc hoặc phần mềm,
trái ngược với trí thông minh tự nhiên của con người hoặc động vật.
Đây cũng là lĩnh vực nghiên cứu về khoa học máy tính phát triển và nghiên cứu máy móc thông minh.
Hiện nay, với sự trỗi dậy của AI, hàng loạt câu hỏi được đặt ra,
máy tính của tương lai là sự vật hay sinh vật?
Nó đơn giản là tồn tại hay nó sẽ trải nghiệm thế giới này?
Có hay không việc nó sẽ vừa có khả năng tự nhận thức, vừa có thể suy ngẫm về khả năng đó?
Tương lai con người có bị máy tính và AI thao túng không?
Năm 1997, khi bị máy tính Deep Blue của IBM đánh bại,
nhà vô địch cờ vua thế giới Gary Kasparov đã tự an ủi,
dù sao nó cũng không biết tận hưởng niềm vui chiến thắng.
Vậy, máy tính của tương lai có khả năng tận hưởng chiến thắng,
và thậm chí là có một chút cảm giác hả hê hay không?
Ở một cấp độ nào đó, chuyện máy tính có ý thức nghe có vẻ thật kỳ lạ.
Bộ nhớ máy tính chỉ là một mớ bóng bán dẫn,
với một số bóng được lắp theo chiều này và một số khác được lắp theo chiều ngược lại.
Tất cả những gì bộ xử lý của máy tính làm là thực hiện một đoạt các câu lệnh được mặc định sẵn,
làm thế nào nó có thể chuyển từ tính toán sang suy ngẫm được.
Nhưng những ai tin máy móc có thể có ý thức sẽ chỉ ra rằng
nếu bộ não được mô tả theo cách giàn lược, nó cũng có vẻ như không hề có ý thức.
Có hai con đường để máy móc trở nên có ý thức.
Con đường thứ nhất là máy móc tự phát triển được ý thức.
Con đường thứ hai là máy móc đóng vai trò là những cái vỏ rỗng để con người tải ý thức vào đó.
Hai trường hợp này có khả năng xảy ra hay không?
Trong cả hai trường hợp, câu trả lời đều phụ thuộc vào việc ý thức hình thành như thế nào.
Chuyện này có thể nghe có vẻ bế tắc,
vì rằng chúng ta không có câu trả lời cho câu hỏi đó.
Tuy nhiên, dù chúng ta không biết ý thức hình thành như thế nào,
nhưng vẫn có nhiều giả thuyết đáng xem xét.
Chúng ta có thể phân loại các giả thuyết này thành 8 nhóm,
và mỗi nhóm như vậy chính là một giả thuyết lớn.
Sau đó, chúng ta sẽ xem xét từng giả thuyết để xem máy móc có thể trở nên có ý thức,
hoặc con người có thể chuyển ý thức của mình vào máy móc hay không.
Giả thuyết 1. Đột sinh thể lặn
Khi nói rằng ý thức là một hiện tượng đột sinh,
nhiều người muốn ám chỉ hiện tượng đột sinh lặn.
Xảy ra khi chúng ta bị bất ngờ với kết quả của sự tương tác giữa những thứ khác nhau.
Ví dụ, bạn có thể nghiên cứu về khí oxy 1 năm,
rồi nghiên cứu về hydro 1 năm,
và không bao giờ nghĩ hai chất đó kết hợp với nhau sẽ tạo ra nước,
một chất hoàn toàn không giống gì với thành phần cấu tạo của nó.
Bạn sẽ không bao giờ ngờ nước lại có dạng lòng ở nhiệt độ phòng.
Tóm lại, ướt là một đặc tính đột sinh lặn của nước,
vì cả oxy và hydro đều không ướt ở nhiệt độ phòng.
Đột sinh lặn có nghĩa là cho ra kết quả bất ngờ,
nhưng vẫn có thể được giải thích ít nhất là về mặt lý thuyết.
Quan điểm này cho rằng mọi thứ đều là sản phẩm của quy luật nguyên nhân,
kết quả, có thể được giải thích như một kết quả tất yếu
khi bốn lực cơ bản tác động lên các hạt quắc và lét thân,
những hạt cơ bản hình thành nên vật chất.
Đơn giản vậy thôi.
Với đột sinh thể lặn, tất cả các địa luật vật lý vẫn có giá trị,
nhưng chúng ta còn rất nhiều thứ phải nghiên cứu để có thể đoán
điều gì sẽ xảy ra trong một số tình huống nhất định.
Nếu ý thức là một đặc tính đột sinh thể lặn,
máy móc có thể có ý thức không?
Câu trả lời là có.
Tuy nhiên, chúng ta không có một chiếc máy tính
có thể mô phỏng thành công sự phức tạp của não bộ.
Thậm chí, chúng ta còn chưa có chiếc máy tính nào
mô phỏng được bộ não của loài Junchon.
Ý thức có thể là một đặc tính đột sinh,
nhưng nếu vậy thì chúng ta cũng không biết được gì nhiều,
bởi đến nay hiện tượng đột sinh vẫn là một chiếc hộp đen bí ẩn.
Hơn nữa, dù hiểu một chút về sự đột sinh
ra những hành vi phức tạp,
nhưng chúng ta chưa từng phát hiện
hiện tượng đột sinh tạo ra những trải nghiệm chủ quan.
Còn việc chúng ta tải ý thức lên máy tính thì sao?
Nếu đột sinh thể lặn là hiện tượng quyết định ý thức,
chúng ta có thể tải ý thức của mình lên máy tính được không?
Câu trả lời là được,
vì đột sinh thể lặn mang tính cơ học thuần túy,
nên theo lý thuyết, hiện tượng này có thể được tái tạo trên máy tính.
Nhưng có thể, chúng ta sẽ cần một máy tính sinh học để làm vậy.
Điều này có nghĩa là,
xét trên khía cạnh thực tế,
ý thức cơ học thông qua đột sinh thể lặn
có thể sẽ không khả thi,
vì chúng ta không biết các đặc tính đột sinh của ý thức
đột sinh ra từ neuron,
từ phân tử hình thành nên neuron,
hay từ một thứ gì đó hoàn toàn khác.
Quét dữ liệu,
quá trình sao chép thông tin trong bộ não của chúng ta có thể thu thập dữ liệu,
có thể là một vấn đề nằm ngoài khả năng giải quyết
Nói cách khác,
tạo ra một đàn kiến có một số hành vi đột sinh là một chuyện.
Tạo ra một bản sao y hệt như đàn kiến đó,
thì khó hơn rất nhiều.
Giả thuyết 2. Đột sinh thể trội
Đột sinh thể lặn là một khái niệm được chấp nhận rộng rãi.
Đột sinh thể trội,
thì rất có khả năng là không tồn tại.
Một số người tin vào sự tồn tại của hiện tượng này
thường lập luận rằng,
ý thức là đột sinh thể trội duy nhất
từng xảy ra trên thế giới.
Những người khác thì cho rằng
tâm trí con người và đời sống sinh học
chính là những hiện tượng đột sinh thể trội.
Vậy đột sinh thể trội chính xác là gì?
Ví dụ,
cơ thể chúng ta gồm có 60 nguyên tố khác nhau
với tỷ lệ khác nhau.
Theo giả thuyết này,
không có định luật vật lý nào có thể lý giải,
những nguyên tố này có thể kết hợp với nhau như thế nào
để tạo ra một thực thể có ý thức.
Thuộc tính này,
ý thức đơn giản là không thể xuất hiện
từ sự tương tác giữa 60 nguyên tố đó.
Đột sinh thể trội
không phải là phép thuật
hay cái gì đó phi khoa học.
Thay vào đó,
giả thuyết này cho rằng
những đặc tính của đột sinh thể trội
được tạo ra từ một hiện tượng vật lý
mà chúng ta chưa thể hiểu hết.
Một số người thậm chí còn đi xa hơn
khi nói rằng khối lượng,
không gian và thời gian
là những ví dụ về đột sinh thể trội.
Và chính thực tế này
đã khiến chúng ta không thể hiểu từng tận
về ba yếu tố đó.
Một giả thuyết nghe như xuất phát từ một hội kín.
Máy tính có thể trở nên có ý thức
nếu đột sinh thể trội
là yếu tố hình thành ý thức hay không?
Không xác định được.
Vậy chúng ta có tải ý thức của mình
vào máy móc được không?
Cũng không xác định được.
Theo định nghĩa, đột sinh thể trội
vốn không thể được lý giải.
Thế nên khả năng chúng ta nắm bắt
dạng đột sinh này cũng không có gì chắc chắn.
Lập luận ủng hộ giả thuyết này
nói rằng nếu nó là một quá trình cơ học
chúng ta sẽ có thể tái tạo nó
một cách cơ học.
Còn lập luận phản biệt
là bản thân những thứ được gắn với đột sinh thể trội
ý thức, tâm trí và giức sống
là những khánh niệm hoàn toàn
không thể được giải thích
bằng những gì chúng ta biết.
Đó là những bí ẩn vĩ đại
có thể sẽ mãi mãi nằm ngoài tâm hiểu biết
của con người chúng ta.
Giả thuyết 3
Thực tính vật chất
Trên trong web của quỹ
Richard Dawkins cho Lý luận và khoa học
có đăng một bài viết của giáo sư
tâm lý học Garland Strawson
thuộc Đại học Texas
ở thành phố Austin.
Theo đó chúng ta không hiểu ý thức của con người
hình thành như thế nào vì chúng ta không hiểu vật lý.
Dưới góc nhìn này
bản chất không thể lý giải
của ý thức bỗng trở nên bình thường
không có gì lạ.
Thế giới vật chất đến nay
vẫn có đầy những thứ kỳ lạ không thể lý giải
chẳng hạn như vật lý lượng tử
thiết tương đối và vật chất tối.
Hãy xem xét hiện tượng
vườn víu lượng tử
trong đó hai hạt có liên kết chặt chẽ
đến mức dù chúng cách xa nhau cả vũ trụ
thì khi một hạt bị tác động
hạt còn lại sẽ phản ứng ngay lập tức
nhanh hơn tốc độ ánh sáng.
Ngay cả Einstein còn phải
xếp hiện tượng này vào dạng kỳ quái
khi được so sánh với những thứ
như liên kết lượng tử
ý thức không còn là cái gì đó quá lạ lùng.
Nếu giả thuyết này đúng
nếu ý thức là một thuộc tính vật chất
vậy máy móc có thể có ý thức không?
Câu trả lời là có.
Theo giả thuyết này
việc phát triển máy tính có ý thức
sẽ không phụ thuộc vào những đặc tính đột sinh
được tạo ra bởi một thuật giả kim
đổi mới nào đó
mà vào sự hiểu biết sâu sắc về vật chất.
Tất nhiên vẫn còn nhiều quy luật
vật lý chưa được khám phá hết.
Nhưng ý tưởng cho rằng
một trong những khám phá trong tương lai
sẽ lý giải được khái niệm ý thức
có lẽ chỉ là một kiểu suy luận logic.
Xét về mặt chết học
quan điểm này đã từng xuất hiện trước đây
khi các công cụ của chúng ta
được cải thiện theo thời gian
chúng ta để ra giả thuyết trước
rồi sau đó mới khám phá ra nguyên tử
rồi từ nguyên tử
chúng ta tìm ra hạt proton,
neutron và electron.
Nhưng khi những khái niệm đó được khám phá
vô số điều mới mẻ cũng xuất hiện
cùng với những cái tên kỳ lạ chưa từng thấy.
Rất có thể những gì
ngành vật lý ngày nay gọi là cơ bản
thật ra lại được hình thành
từ những thứ nhỏ hơn nữa, bí ẩn hơn nữa.
Ngành sinh học
từng chứng kiến trường hợp tương tự.
Chúng ta khám phá ra tế bào
rồi bên trong tế bào là nhân tế bào
bên trong nhân tế bào
là DNA
bên trong DNA là các nucleotides
Cứ mỗi bước đi sâu hơn
chúng ta lại giải mã được nhiều bí ẩn hơn.
Nhưng đồng thời
càng giải mã được nhiều bí ẩn
và khám phá ra một cấp độ nhỏ hơn của vật chất
chúng ta càng mất kết nối
với những trải nghiệm thực tế
từ cuộc sống hàng ngày của mình.
Vậy, theo giả thuyết này
chúng ta có thể truyền ý thức của con người
vào máy móc hay không?
Câu trả lời là có.
Trên thực tế, chúng ta sẽ có thể tiến hành
một cách thuận lợi sau khi giải quyết được
vấn đề quét dữ liệu.
Như đã đề cập
chuyện quét dữ liệu sẽ trở nên khó khăn hơn
khi chúng ta đi sâu vào chi tiết hơn.
Vậy nên
rất khó để nói chính xác
việc truyền tài ý thức sẽ khó đến mức nào.
Nhưng ít ra
chúng ta cũng biết đó là việc cả thi.
Giả thuyết 4
Hiện tượng lượng tử
Một biến thể của giả thuyết thuộc tính vật chất
là giả thuyết cho rằng
ý thức là một hiện tượng lượng tử.
Nhà toán hập nổi tiếng
Roger Penrose
của Đại học Oxford
là một trong những nhà nghiên cứu hiếm hoi trong lĩnh vực này
tin chắc rằng
máy móc không thể nào có ý thức.
Logic của Penrose là
có những hàm toán học
có thể được chứng minh là không thể được giải
bằng bất cứ thuật toán nào.
Dẫu vậy, con người vẫn giải được những bài toán đó.
Ngược lại,
máy tính đơn giản là hoạt động dựa vào thuật toán.
Nó không có thể giải những bài toán đó
và cơ bản là khác với trí tuệ
của con người.
Nhà toán học này tin rằng
ý thức được tạo ra từ hiệu ứng lượng tử
trong các tế bào thần kinh.
Tế bào thần kinh có các vi ống
tức là những ống siêu nhỏ
có chiều ngang chỉ bằng một phần chiều mm
đủ nhỏ để các phản ứng lượng tử xảy ra.
Đây chính là thành phần đặc biệt
mà Penrose tin là góp phần
tạo thành ý thức.
Về cốt lõi, vật lý lượng tử được xây dựng
dựa trên lý thuyết sắc xuất
và sự ngẫu nhiên.
Cả hai đều không phải là nền tảng lý tưởng
để bắt đầu khi bạn cố tìm cách
tạo một ý chí có mục đích
độc lập và tự chủ.
Do đó, hầu như mọi bằng chứng cho thấy
ý thức được hình thành
từ một hiệu ứng lượng tử
đều chỉ hợp lý trong một tình huống cụ thể.
Chúng ta muốn một giả thuyết
có x và y
và vật lý lượng tử cũng chỉ có x và y.
Thêm vào đó,
chứa chắc gì chúng ta đã có thể hiểu nổi
cơ chế hình thành ý thức
theo các lý giải của vật lý lượng tử.
Cuối cùng,
như hầu hết các giả thuyết về ý thức,
giả thuyết này chưa thật sự giải thích được
ý thức hình thành như thế nào
hay ý thức là gì.
Họ giải thích rằng giả thuyết của chúng tôi
phù hợp với cả hai quan điểm này.
Theo đó,
ý thức xuất phát từ những dung động lượng tử
trong vi ống, thứ vừa điều khiển
các chức năng của tế bào thần kinh
và gớp thần kinh, vừa kết nối
các quá trình của bộ não
với những quá trình tự tổ chức
ở quy mô nhỏ, được gọi là
cấu trúc lượng tử tiền ý thức
của hiện thực.
Nếu ý thức là một hiệu ứng lượng tử,
máy móc có thể có ý thức không?
Không xác định được.
Các hiệu ứng lượng tử có thể là nguồn gốc
của ý thức, nhưng ngay cả khi chúng ta biết
chắc điều đó là đúng,
nó cũng không liên quan gì đến việc
máy móc có thể có ý thức hay không.
Vậy còn câu hỏi về truyền tải ý thức
vào máy móc thì sao?
Câu trả lời là không.
Nếu ý thức là một hiện tượng lượng tử,
lượng thông tin bạn cần thu thập
về một người để tạo ra phiên bản
kỹ thuật số của người đó sẽ lớn khủng khiếp.
Bạn có thể sẽ cần
dữ liệu về từng nguyên tử riêng lẻ.
Trong đó, mỗi nguyên tử
có đường kính khoảng 1 phần 10 tỷ mét.
Mặc dù chúng ta có cái nhìn
rất lạc quan về công nghệ, nhưng đây
có vẻ là một công trình nằm ngoài
khả năng của con người.
Giả thuyết 5.
Thằng phần cấp khoa học trước này
vẫn là vật lý, lý giải hóa học.
Hóa học lý giải sinh học.
Sinh học lý giải sự sống.
Bất kỳ hiện tượng nào bạn muốn
quan sát trong tự nhiên đều tuân theo
trật tự này. Và những hiện tượng
phức tạp thường được lý giải là
bắt nguồn từ sự tương tác của những thứ
đơn giản hơn. Nhưng
vậy thì cái gì lý giải vật lý?
Vật lý hình thành từ những yếu tố
cơ bản. Những yếu tố đó
là nền tảng của thực tế,
không thể được phân tích thành những nguyên nhân
đơn giản hơn. Chẳng hạn
lực hấp dẫn là một trong bốn lực
cơ bản chúng ta đã biết. Không gian
và khối lượng cũng được xem là nền tảng của
vật lý. Thời gian được làm
từ cái gì? Không gian được làm
từ cái gì? Những câu hỏi này
chắc hẳn đều có thể được trả lời
bằng những thứ đơn giản hơn.
Nhưng hiện tại, chúng ta
dẫn dằng gom trúng vào những thứ
không thể được giải thích. Ý thức
thường được xem là một quá trình sinh học.
Thoạt đầu, điều này nghe cũng
có vẻ hợp lý. Tuy nhiên,
ý thức không giống gì với các quá trình
sinh học khác. Nó khó hiểu đến nỗi,
ngày càng có nhiều người xếp nó
chung với các yếu tố cơ bản.
Và nó cơ bản đến nỗi, tới giờ
vẫn chưa được phân tích cụ thể hơn.
Nói ý thức là yếu tố
cơ bản không phải là để bỏ cuộc.
Nó đơn giản là sắp xếp lại
thang phân cấp khoa học.
Trong đó, sự sống được lý dạy
bởi sinh học. Sinh học được
lý dạy bởi khoa học. Khoa học
được lý dạy bởi vật lý. Vật lý
được lý dạy bởi không gian,
thời gian, ý thức và
các yếu tố cơ bản khác.
Sự phân cấp mới này, hay nói cách
khác là tái định nghĩa,
tạo tiền đề để chúng ta sử dụng ý thức
như một cách giải thích,
thay vì luôn cố gắng chú ý lý dạy nó
như từ trước đến nay.
Nếu ý thức là yếu tố cơ bản,
máy tính có thể có ý thức hay không?
Không xác định được.
Điều này có thể khiến bạn ngạc nhiên
vì nếu ý thức là một lực cơ bản
giống như lực hấp dẫn, chẳng phải
đó là lý do để cho rằng
máy tính có ý thức là khả thi sao?
Không nhất thiết là vậy.
Ngay cả khi ý thức là yếu tố
cơ bản, chúng ta vẫn không hiểu
hết những thuộc tình vốn có của nó.
Lực hấp dẫn là lực cơ bản.
Nhưng hiểu về lực hấp dẫn
không có nghĩa là chúng ta kiểm soát được nó
hay thậm chí là có thể
tạo ra một phiên bản lực hấp dẫn nhân tạo.
Chúng ta có thể mô phỏng
lực hấp dẫn bằng cách sử dụng
lực ly tâm trong một vật thể đang quay
chẳng hạn. Nhưng đó thực chất
không phải là lực hấp dẫn.
Điều này có thể cũng giống như AGI.
Chúng ta có thể mô phỏng
cái gì đó giống với ý thức,
chứ không thật sự tạo ra được ý thức.
Và cũng vì lý do này,
đối với câu hỏi về khả năng truyền tải ý thức
của con người vào máy móc,
chúng ta cũng phải đưa ra câu trả lời tương tự.
Không xác định được.
Giả thuyết 6
Ý thức là yếu tố phổ quát
Nói ý thức có tính phổ quát
tức là nói rằng mọi thứ
đều có ý thức,
ở mức độ này hoặc mức độ khác.
Đây là niềm tin của các tiến đổ hạng A
với những người về cái tên vô cùng nổi tiếng
như giáo sư thần kinh học
Giulio Tononi của Đại học
Wisconsin-Madison.
Cũng chính là người đã để ra giả thuyết này
chủ nhiệm khoa học danh tiếng
của viện nghiên cứu Allen
về khoa học não bộ ở Seattle
và nhà chết học người Úc
David Chalmers,
người đã khơi màu cuộc tranh luận
về vấn đề ý thức khó giải quyết
mà chúng ta đang tìm hiểu.
Hiện tại, giả thuyết này
đang là mặt hàng nóng nhất trên thị trường
những lời lý giải về ý thức.
Quan điểm cho rằng,
mọi thứ đều có một lượng ý thức nào đó
là một niềm tin tồn tại từ thời cổ xưa.
Quan điểm này từng được gọi là
toàn tâm luận. Nhưng một trong
những phiên bản mới nhất của nó có tên là
Integrated Information Theory
tạo dịch là giả thuyết
thông tin tích hợp, gọi tắt là
IT. IT nói rằng
một thực thể có ý thức khi nó
có thể tích hợp thông tin.
Ví dụ, khi đọc sách, bạn thấy
các chữ cái và từ ngữ trong sách.
Nhưng đồng thời, bạn cũng cảm nhận được
nhiệt độ trong phòng, mùi thơm
và thức ăn bay ra từ trong bếp
và tiếng chim hót ngoài cửa sổ.
Bạn tích hợp tất cả những thông tin đó
lại với nhau thành một trải nghiệm.
Càng tích hợp nhiều thông tin,
bạn càng có ý thức.
Trái lại, trên bàn làm việc của tôi
có rất nhiều giấy tờ, sách vở và
đồ dùng văn phòng. Đồng nghĩa với
việc có khá nhiều thông tin,
nhưng cái bàn không tích hợp được
bất kỳ thông tin có ý nghĩa nào.
Một số người cho rằng,
theo giả thuyết này, chương trình
quét virus trên máy tính cũng có ý thức
vì nó có thể tích hợp rất nhiều thông tin.
Những người khác thì cho rằng
gắn chuyện xử lý thông tin
với ý thức vô lý không kém gì việc
liên kết bơ đậu phộng và ý thức.
Nói cách khác,
bạn có ý thức, nếu móng tay
của bạn cũng có ý thức,
thì bạn có đến 2 cái tôi.
Nếu bàn tay bạn cũng có ý thức,
thì bạn sẽ có đến 3 cái tôi
và cử thể tăng lên.
Vậy, chúng ta có thể tạo ra máy tính
có ý thức nếu ý thức được định nghĩa
là yếu tố phổ quát hay không?
Câu trả lời là có.
Nếu ý thức thật ra là một sản phẩm
phái sinh mang tính phổ quát
của sự đa dạng, có khả năng là
chúng ta sẽ tạo ra được thứ gì đó
là hiện thân của ý thức.
Vậy, chúng ta có thể tải ý thức
của mình vào máy móc không?
Câu trả lời là được.
Tất nhiên, vẫn cần lưu ý rằng
chúng ta không biết phải làm thế nào
để sao chép một cách chuẩn xác
toàn bộ dữ liệu về một con người
để tiến hành việc truyền tải ý thức.
Giả thuyết 7
Ý thức là mảnh khóe của não bộ
Giả thuyết này được đưa ra
bởi giáo sư chết học
của Đại học Thốt là Daniel C. Dennett.
Ông cho rằng
bộ não đơn giản là hoạt động,
nó làm nhiệm vụ của nó
và giọng nói bên trong mà chúng ta cảm nhận
chỉ là một phần trong cơ chế hoạt động
của bộ não.
Ông nói thêm, ý thức đúng là tuyệt vời
đến kinh ngạc, nhưng đó không phải
là phép màu và cũng không phải là phép thuật
đó là hàng loạt mảnh khóe.
Chúng ta có thể so sánh
ý thức với ảo thuật
vì ảo thuật trên sân khấu tất nhiên không phải là phép thuật
ảo thuật là hàng loạt
mảnh khóe và ý thức là
hàng loạt mảnh khóe trong bộ não.
Nếu Dennett đúng,
thì máy móc có thể có ý thức hay không?
Câu trả lời là có.
Trường hợp này rất dễ trả lời.
Nếu ý thức không có gì bị ẩn
nghĩa là không cần cách giải thích nào đặc biệt
và ý thức chỉ là hoạt động
nhận thức bình thường do não thực hiện
thì vấn đề đã được giải quyết.
Theo quan điểm này,
chúng ta không cần một thời khắc lễ sáng của sự đột sinh
hoặc một sức mạnh bí ẩn
của cơ học lựa tử.
Chúng ta chỉ cần hiểu nhiều hơn về bộ não
và tạo ra những chiếc máy tính mạnh hơn,
tốt hơn.
Dần dần, từng bước một, chúng ta sẽ
tạo ra được một chiếc máy có ý thức.
Vậy, theo giả thuyết này,
chúng ta có thể tải ý thức
của mình lên máy tính không?
Cầu trả lời là có thể.
Đây là việc tương đối đơn giản và khả thi.
Đây cũng chính là tình huống
mà chúng ta sẽ tải ý thức của mình
vào máy móc nhất.
Tuy nhiên, quét dữ liệu vẫn là
một vấn đề khó giải quyết,
trừ kể là chúng ta còn không biết chính xác
mình cần phải quét cái gì.
Giả thuyết 8.
Ý thức là yếu tố tâm linh
Giả thuyết cuối cùng này cho rằng
ý thức là thứ gì đó thuộc về tâm linh
hoặc về một thế giới khác.
Những người theo thuyết nhị nguyên
có thể dễ thấy giả thuyết này rất hợp lý.
Với thực tế là có đến
75% người dân toàn thế giới
tin vào chuyện thần thánh
và chắc chắn là có nhiều bạn sẽ
chọn tin vào giả thuyết thứ 8 này.
Theo đó, họ cho rằng
ý thức là yếu tố tâm linh.
Họ gắn nó với linh hồn của họ,
bản chất của họ,
hoặc với một số thuật ngữ nào đó
để chỉ một nguồn sinh lực phi vật chất.
Nếu linh hồn chính là ý thức,
máy móc có thể có ý thức không?
Không.
Linh hồn là một khái niệm quá xa lạ
đối với thế giới vật chất của chúng ta
và vừa ra khỏi mọi quy luật vật lý
mà chúng ta biết.
Nó khó nắm bắt đến mức có lẽ sẽ không bao giờ
có thể được tiến hành sản xuất hàng loạt.
Vậy chúng ta có thể truyền tải ý thức
của con người vào máy móc được không?
Không.
Mặc dù có những tín ngưỡng cho rằng
linh hồn của một thứ gì đó
sẽ có thể chiếm hữu hoặc trú ngủ
trong một vật thể.
Nhưng tôi chưa từng nghe có một tín ngưỡng nào
mà con người có thể kiểm soát và điều khiển
quá trình đó để tách linh hồn
ra khỏi vật chủ của nó
và nhúng vào một chiếc điện thoại thông minh.
Trên đây là 8 giả thuyết cơ bản
về ý thức. Có nhiều khả năng
một trong 8 giả thuyết này sẽ lý giải được
ý thức hình thành từ đâu.
Nhà tâm lý học Stephen Pinker
của Đại học Harvard viết rằng
các nhà khoa học đã thu thập được
rất nhiều bằng chứng cho thấy
mỗi khía cạnh của ý thức đều có liên quan
đến bộ não. Ông nhấn mạnh
các nhà thần kinh học nhận thức
gần như đã có thể đọc được suy nghĩ
của người khác từ lưu lượng máu trong não.
Đối với Pinker
ý thức rõ ràng chỉ là chất năng
bình thường của bộ não.
Liệu trong tương lai chúng ta có tìm được
lời giải đáp cho câu hỏi này không?
Có lẽ, có lẽ các nhà khoa học
sẽ nắm bắt được ý thức
khi chúng ta hiểu rõ hơn về bộ não của con người.
Khi đó, chúng ta sẽ biết
máy tính có ý thức
có thể được tạo ra hay không.
Hoặc cũng có thể là máy tính
sẽ tự có được ý thức
bằng một phương pháp nào đó hoàn toàn khác
với cách mà con người có ý thức.
Hoặc cũng có thể là không.