VÌ SAO BA LAN NHIỀU NGƯỜI VIỆT NAM ?

Thành Phạm
511 người theo dõi
Comments are disabled for this video.
Em ơi, Ba Lan mùa tuyết tan, đường Bạch Dương xương trắng nắng tràn
Nhiều người chưa đến với Ba Lan nhưng nghe những câu thơ vừa rồi có lẽ cũng cảm thấy Ba Lan rất gần gũi
Và ở Ba Lan có một cộng đồng người Việt Nam rất đông đảo
Người Việt Nam tại Ba Lan đang làm gì?
Chợ của người Việt Nam tại Ba Lan ra sao?
Và đâu là người Ba Lan nổi tiếng nhất tại Việt Nam?
Chào mừng đến với câu chuyện ngày hôm nay
Ba Lan có tên chính thức là Cộng hòa Ba Lan
Là một đất nước nằm ở Trung Âu
Ba Lan giáp với 7 nước lần lượt đó là
Đức là 1, Slovakia là 2, Czech là 3, Ukraine là 4, Belarus là 5, Litva là 6 và Nga là 7
Đất nước này có diện tích là 312.696 km2
Gần tương đương với diện tích của Việt Nam
Nhưng dân số chỉ là khoảng gần 40 triệu người mà thôi
Tức là tương ứng với gần 40% dân số của nước ta
Chúng ta gọi đất nước này là Ba Lan bởi vì đây là phiên âm từ tiếng Trung ra
Và có âm Hán Việt là Ba Lan như đã nói
Thủ đô của Ba Lan là Vác Sa Va
Và cách viết bằng tiếng Anh so với cách đọc bằng tiếng Việt thì cũng rất là khác nhau
Vác Sa Va từng được mệnh danh là Paris của phương Bắc
Đây là một trong những thành phố đẹp nhất thế giới cho đến khi chiến tranh thế giới thứ 2 xảy ra
Thành phố này đã phải đi lên từ đống cho tàn
Chịu nhiều hậu quả nặng nề của chiến tranh
Ngày nay, Vác Sa Va đã hồi phục và trở thành trung tâm kinh tế, chính trị, lịch sử, văn hóa của Ba Lan
Và cũng là một trong những điểm du lịch hấp dẫn của châu Âu
Cái tên Vác Sa Va được cho là tạo ra bởi 2 yếu tố
Vác ở đây có nghĩa là người đánh cá
Và Sa Va ở đây là nàng tiên cá trên sông Nguy Sa
Con sông chạy qua thủ đô của Ba Lan
Thủ đô của Ba Lan gần như bị săn bằng trong thế chiến thứ 2
Với khoảng 85% cho đến 90% các tòa nhà trong trạng thái đã bị phá hủy hoàn toàn
Với sự hồi sinh mạnh mẽ, Vác Sa Va còn có biệt danh là thành phố Phượng Hoàng
Vì Phượng Hoàng đã trỗi dậy từ đống cho tàn
Còn với biểu tượng của cả đất nước Ba Lan, đó là những chú chim đại bàng
Thế nên đội tuyển quốc gia Ba Lan có biệt danh là Đại Bàng Trắng Ba Lan
Ba Lan có một lịch sử đầy biến động
Trong lịch sử thế giới hiện đại chúng ta biết rằng
Ba Lan đã bị Đức tấn công đầu tiên trong thế chiến thứ 2
Trước đó Ba Lan từng là một cường quốc trong nhiều thế kỷ
Đông Âu là chiến địa giữa 2 dân tộc Slaver
Đó là người Nga và Ba Lan
Thường thì phe Nga sẽ giành chiến thắng
Và có lúc Ba Lan đã bị xóa khỏi bản đồ
Tuy nhiên trong một dịp lịch sử hiếm hoi
Người Ba Lan đã đứng dậy trước cơ hội thực sự
Để hạ gục đối thủ kiêm láng giềng của mình
Đó là thế kỷ 17
Nước Nga chìm trong bất ổn chính trị
Sau cái chết của Ivan Bảo Chúa
Lực lượng của khối thịnh vượng trung Ba Lan-Litva
Đã đánh chiếm điện Kremlin
Và người thừa kế ngai vàng của Ba Lan
Đã được bầu làm sa hoàng Nga
Quán thời gian đáng quên nhất trong lịch sử Ba Lan
Đó là cuối thế kỷ thứ 18
Ba Lan đã bị xóa sổ khỏi bản đồ châu Âu
Và bị sát nhập vào 3 cường quốc láng giềng khác
Đó là đế chế Phổ, Nga và Áo Hung
Và tình trạng này kéo dài cho đến tận năm 1918
Có nghĩa là hơn một thế kỷ
Ba Lan không hề xuất hiện trên bản đồ của thế giới
Vì Ba Lan không tồn tại
Một phần lịch sử của Ba Lan
Có lẽ cũng giống với lịch sử của Việt Nam
Đó là lịch sử chống lại những cường quốc láng giềng
Và có lẽ yếu tố này
Cũng đã giúp cho người Ba Lan và người Việt Nam
Xích lại gần nhau
Lúc này, người Việt tại Ba Lan
Tạo thành một trong những nhóm dân tộc thiểu số lớn nhất tại đây
Cộng đồng người Việt ở Ba Lan
Là cộng đồng người Việt đông đảo ở châu Âu
Sau những cộng đồng người Việt tại Pháp
Và cộng đồng người Việt tại Đức
Mặc dù số lượng cộng đồng người Việt tại Ba Lan
Rất là khó ước tính
Với con số giao động
Từ khoảng 30.000 người cho đến 40.000 người
Có thể là nhiều hơn nữa
Trong lịch sử
Lan sóng đầu tiên của những người Việt Nam sang Ba Lan
Đó là chương trình trao đổi sinh viên
Vào những năm 50
Đến những năm 80 của thế kỷ trước
Thời gian đó thì Ba Lan và Việt Nam
Là những quốc gia anh em, những nước xã hội chủ nghĩa
Sau quá trình Ba Lan
Chuyển sang nền kinh tế tư bản chủ nghĩa
Đầu những năm 1990
Thì Ba Lan lại trở thành một điểm đến nhập cư hấp dẫn
Cho những người Việt Nam
Đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ
Đây chính là làn sóng di cư thứ 2
Sau làn sóng đầu tiên là trao đổi sinh viên
Nhiều người đã bắt đầu cuộc sống ở Ba Lan
Với việc là bán hàng
Trong các khu chợ ngoài trời
Đó là bán thực phẩm và bán quần áo
Và nói đến người Việt tại Ba Lan
Chính là nhắc đến những khu chợ người Việt
Tại Ba Lan
Trước đây có khoảng hàng ngàn người Việt Nam
Bán hàng tại sân vận động Vác Sa Va
Tạo thành khu chợ trời lớn nhất châu Âu hồi đó
Sau này thì chính quyền thành phố
Đã quyết định dẹp bỏ khu chợ trời
Trả lại sân vận động Vác Sa Va
Cho các hoạt động thể thao
Cụ thể năm 2010
Sau khoảng hơn 20 năm tồn tại
Khu chợ trời ở sân vận động được coi
Là quả trứng vàng
Của bao thế hệ người Việt Nam tại Ba Lan
Đã bị đóng cửa vĩnh viễn
Nhưng chỗ cho một khu quần thể thể thao và giải trí mọc lên
Khu chợ này
Nguyên là một sân vận động được xây dựng
Tại thủ đô Vác Sa Va
Nhân kỷ niệm 10 năm ngày thành lập đất nước Ba Lan
Và sân vận động này mang luôn
Là cái tên sân vận động 10 năm
Nhưng không hiểu vì lý do gì
Cứ đá trên sân 10 năm là đội tuyển Ba Lan
Lại thua
Đội bóng thua nhiều đến nỗi người ta không dám đá sân vận động này nữa
Thế là từ một sân vận động hiện đại
Sân 10 năm đã bị bỏ không
Có một công ty làm trung gian
Đã đứng ra đấu thầu
Thuê lại sân vận động 10 năm
Họ biến nơi này thành một trong những
Khu chợ trời lớn nhất của châu Âu
Và chủ yếu cho người châu Á
Thuê quầy hàng tại đây
Cái tên sân vận động 10 năm
Hay là sân vận động chợ trời ra đời từ đó
Hiện diện chủ yếu là những thương nhân đến từ
Trung Quốc và cả Việt Nam nữa
Trong tư cách là những người
Đứng chủ quầy bốn bán
Chợ sân vận động chính là đầu mối làm ăn lớn nhất
Của người Việt Nam tại Ba Lan Thủy Dươ
Người Việt đến đây thuê quầy bán quần áo
Giày giáp, hàng ăn, làm dịch vụ
Kho bãi và khuôn vác
Không thể có con số chính xác về số lượng
Người Việt Nam làm việc tại sân vận động 10 năm
Một phần vì chợ lớn quá
Và số người thì cũng rất đông
Và cũng khó để kiểm kê số người
Lào động hợp pháp hoặc bất hợp pháp
Nhưng ước chừng thời kỳ cao điểm
Có khoảng 10.000 người Việt Nam
Làm việc tại sân vận động này
Nhiều người Việt Nam khi đặt chân đến Ba Lan
Đều bắt đầu từ khu chợ
Dẫu có 2 bàn tay trắng đi chẳng nữa
Và sau bao nhiêu năm, những thế hệ người Việt Nam
Kinh doanh ban đầu đã về nước
Hoặc chuyển sang đây làm ăn quy mô lớn hơn
Tại các khu thương mại
Ở thủ đô Vác Sa Va chứ không chỉ là chợ trời
Đặc biệt là sau khi chợ trời
Tại sân vận động 10 năm bị giải tán
Thì cộng đồng người Việt
Đã chuyển tới làm ăn
Trong các khu thương mại
Nhưng có một câu chuyện buồn
Đó là giữa tháng 5 của năm 2024
Đã xảy ra một vụ cháy lớn
Ở trung tâm thương mại
Thuộc thủ đô Vác Sa Va của Ba Lan
Khiến khu vực gần như bị thiêu rụi
Hoàn toàn
Khu vực có khoảng 1.400 gian hàng
Trong đó có khoảng 1.3 gian hàng
Là của những thương nhân người Việt Nam
Sở cứu hỏa khu vực cho biết
Hơn 80% khu mua sắm này đã bị thiêu rụi
Khói đen bốc lên nghi ngút
Cảnh sát cho hay
Không có thương vong về người trong vụ hỏa họa
Nhưng các tiểu thương rất tuyệt vọng
Vì đã mất đi sinh kế của mình
Truyền thông Ba Lan cho biết
Một số tiểu thương Việt Nam
Đã tìm cách lao vào khu chợ
Để cứu hàng hóa
Nhưng bị lực lượng bảo vệ can lại
Hiệp hội doanh nhân Việt Nam ở Ba Lan cho hay
Đám cháy đã gây tổn thất nặng nề về kinh tế
Và đây là thảm họa kinh hoàng
Với hàng nghìn tiểu thương cùng gia đình người Việt
Các tiểu thương người Việt cho hay
Họ đã tổ chức 3 cuộc biểu tình
Từ đầu năm để phản đối chủ chợ
Tăng giá thuê gian hàng
Và nguyên nhân của vụ cháy
Ở thời điểm video này được xuất bản
Thì vẫn đang được làm rõ
Chúng ta đang nói đến những người Việt Nam tại Ba Lan
Vậy bạn có biết đâu là người Ba Lan nổi tiếng nhất
Tại Việt Nam hay không
Tên của nhân vật này được đặt cho
Tên của rất nhiều ngôi trường tại Việt Nam
Và phần đa trong số đó đều là những ngôi trường
Có tiếng, những ngôi trường chất lượng cao
Đó là một nhà khoa học nổi tiếng
Mercury
Mercury là nhà vật lý học, nhà hóa học
Gốc Ba Lan
Bà sinh ra ở Vác Sa Va
Nổi tiếng toàn thế giới về nghiên cứu chất phóng xạ
Bà là người phụ nữ đầu tiên
Và cũng là duy nhất trên thế giới
Hai lần được nhận giải Nobel
Trong hai lĩnh vực hoàn toàn khác nhau
Đó là lĩnh vực vật lý và lĩnh vực hóa học
Cuộc đời của bà là một câu chuyện
Thần kỳ với những sự tích vĩ đại
Khi mất
Cơ thể của bà đã nhiễm phóng xạ đến mức
Phải đặt trong một quan tài lót trì
Tuy nhiên không ai biết điều này
Cho đến năm 1995
Khi quan tài của bà được khai quật
Sau cả một thế kỷ
Nhiều đồ đặc của bà
Bao gồm các đồ nội thất, các sách nấu ăn
Quần áo và những ghi chép trong phòng thí nghiệm
Vẫn nhiễm phóng xạ
Một số vận dụng đã được lưu trữ
Trong các hộp lót trì
Tại Thư viện Quốc gia Pháp Paris
Còn với thế hệ hiện nay
Người Ba Lan nổi tiếng nhất có lẽ là
Robert Lewandowski
Biên đạo của đội tuyển quốc gia Ba Lan
Và như đây xin được đề cập đến
Tiếng Ba Lan
Liên quan đến chính tên của Lewandowski
Thì ngôn ngữ Ba Lan
Là một trong những ngôn ngữ khó học nhất
Ở trên thế giới
Ba Lan thì sử dụng bảng chữ cái Latin
Tuy nhiên bảng chữ cái này có đến 32 chữ cái
Tức là nhiều hơn so với bảng chữ cái tiếng Anh
Và đây là một ngôn ngữ Slaver
Tiếng Ba Lan khó học
Bởi vì ngữ pháp khó
Và cách phát âm cũng phức tạp
Tiếng Ba Lan có khoảng 50 triệu người nổi
Trên khắp thế giới
Bởi vì không chỉ có người Ba Lan nói ngôn ngữ của mình
Mà còn có những cộng đồng Ba Lan
Ở ngoài đất nước Ba Lan
Tại Mỹ, tại Anh, Canada, Đức, Thụy Điển, Pháp, Úc
Vân vân và vân vân
Từ dài nhất trong tiếng Ba Lan
Bao gồm 54 chữ cái
Mà bạn đang thấy trên màn hình
Không biết là phải đọc như thế nào
Và viết thì cũng khó
Có lẽ là ai nhớ được và viết được chữ này
Thì rất giỏi rồi
Về cách đặt tên của người Ba Lan
Ở đội tuyển quốc gia Ba Lan
Có rất nhiều cầu thủ kết thúc bằng chữ Ki
Trong tên gọi của mình
Ví dụ Robert Lewodowski
Tiền đạo của club Barcelona
Nikola Jalewski
Cầu thủ của Estroma
Hay là Jelenski của club Napoli
Thì kể từ thời Trung Cổ
Họ của người Ba Lan kết thúc bằng chữ Ki
Dành cho Nam giới
Ki hoặc là Ski có nghĩa là thuộc về
Ví dụ đây là mảnh đất thuộc về
Lâu đài thuộc về một gia tộc
Hoặc một người đàn ông nào đó
Và cách đặt tên như vậy
Nói về sự sở hữu và quyền lực
Của một gia tộc hoặc một người đàn ông
Cảm ơn các bạn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này
Câu chuyện nói về sự gần gũi
Giữa Ba Lan và Việt Nam
Cảm ơn các bạn
Đã dành sự đồng hành
Cùng Hải Thanh Story
Đi qua những vùng đất
Khám phá những điều mới
Đừng ngần ngại
Hãy để lại những góp ý
Và xin được hẹn gặp lại
