BÉO VÌ NUỐT LỜI | LUẬN NGỮ

Khổng tử nói, một người không coi trọng chữ tín thì không biết người đó lập thần sự thế như thế nào. Giống như chiếc xe lớn không có đòn xe và chiếc xe nhỏ không có chốt thì chúng dựa vào cái gì để chuyển động đây. Tín là một trong những chuẩn tắc luân lý truyền thống của nhỏ già. Khổng tử cho rằng tín là cơ điểm cho việc lập thần sự thế. Trong luận ngữ, tín có hai hạm nghĩa. Một là tín nhiệm, tức là có được sự tín nhiệm của người khác. Hai là tin tưởng người khác. Trong những bài viết khác của luận ngữ như tử trường, dương hóa, tử lộ đều đề cập đến đạo đức của chữ tín. Có câu thành ngữ, Béo vì nuốt nợ là để chỉ những người không giữ chữ tín. Chuyện kể rằng, vào thời Xuân Thù, nước đó có một vị đại thần tên là Mạnh Phú. Tước bá, ông có một tật xấu lớn nhất là nói mà không giữ lời. Một hôm, lộ ai công mở yến tiệc thiết đại quần thần. Mạnh Phú cũng tham gia. Trên bàn tiệc, Mạnh Phú không ưa một vị đại thần khác tên là Trịnh Trọng. Điện cố ý hỏi ông ấy. Trịnh tiên sinh sao càng ngày càng béo vậy? Lộ ai công nghe thấy vậy nói. Một người thường nuốt cả những lời hứa của mình thì đương nhiên sẽ béo lên rồi. Một câu chuyện khác, Chiều nhà Tấn có một người tên là Ân Tiến. Ông ấy đã từng làm thái thú quần giữ trường. Khi ông miễn nhiệm rời giữ trường về Kinh Thành, rất nhiều người đã nhờ ông đưa thư và ông đều đồng ý. Khi đến bờ sông Trường Giang, ông niền ném những bức thư này xuống sông và nói Hãy xuống nước hết đi, muốn chìm muốn nổi thế nào thì tùy các người. Ân Tiến ta không làm thái thú nữa, nhưng cũng không thể làm người đưa thư cho người ta được. Béo vị nuốt lời là câu thành ngữ chỉ những người không giữ chữ tín. Tuy nhiên, những điển tích nói về những người giữ chữ tín lại rất nhiều. Thời hạm sở tranh hùng, dưới trường hàng vụ có tướng quân quý bố rất trọng chữ tín và giữ lời ngứa. Danh tiếng tín nghĩa của quý bố đã nổi tiếng đương thời. Thái sự công viết trong sử ký, quý bố loan bố liệt chuyển rằng nước sở có câu ngạn ngữ, vượt trăm cân vàng không bằng một lời hứa của quý bố. Đó chính là ca ngợi ông. Câu ngạn ngữ nước sở ca ngợi quý bố chính là nguồn gốc của câu thành ngữ lời hứa ngàn vàng sau này. Quý bố xuất thần từ nhân sĩ nghĩa hiệp nước sở. Ông coi trọng chữ tín, vui trở giúp người, danh tiếng nổi khắp nước sở và nước lương. Những năm cuối triều tần trong cuộc chiến hạm sở, quý bố dưới trường hàng vụ cùng tướng sĩ nhiều lần vây khốn hãng vương Liêu Ba. Sau này, hàng vụ chiến bại ở bên sông Âu Giang. Liêu Ba nập nền triều hạm, treo thưởng ngàn cân vàng cho ai bắt được quý bố, đồng thời chiếu cáo nói rõ nếu có người nào dám che giấu quý bố thì đều bị xử chết cả ba họ. Trong hoàn cảnh nguy hiểm như vậy, những đại trưởng phu quý bố coi trọng chữ tín vẫn được rất nhiều nhân sĩ nghĩa hiệp không sợ cái chết đứng ra bảo vệ ông. Người đầu tiên là nhân sĩ Bộc Dương Tru Thị trọng nghĩa khí hơn sinh mệnh. Chuyện kể lại rằng, quý bố chạy trốn khắp chân trời góc biển rồi đến ẩn nấu ở nhà Tru Thị. Một hôm, Tru Thị nói với vị tướng quân quý bố mà ông tôn kính rằng triệu hán đang gấp bách trùng tiền mua mạng của tướng quân sắp truy tìm đến nhà hạ thần rồi. Tướng quân nếu có thể nghe theo lời hạ thần thì hạ thần có thể hiến miêu kế. Nếu tướng quân không muốn nghe thì hạ thần nguyện ý tự đâm cổ tửng sát trước. Quý bố đồng ý kế sách của Tru Thị. Thế là Tru Thị cài trang quý bố thành tội phạm cạo đầu ông, đeo một cổng sách lên cổ ông và thay bộ y phục phải thô sau đó đưa lên xe đưa linh cứu. Chiếc xe đó đưa quý bố cùng mấy chục người khác đến đất lỗ đến nhà hiệp khách nổi tiếng Chu Gia để bán làm Nô Gia. Chu Gia là nhân sĩ nghĩa hiệp thứ hai trợ giúp quý bố cũng là nhân vật hàn chốt khiến quý bố từ cõi chết trở về. Trong lòng ông biết rõ người phục dịch về ngoài như kẻ tội phạm kia kỳ thực chính là tướng quân quý bố của Hạng Vũ dành tiếng nảy nừng. Thế là Chu Gia niền mua ngay rồi để quý bố cài ruộng. Ông Căn dặn con trai rằng việc ngoài đồng ruộng đều nghe theo người nô bộc này còn phải ăn cơm cùng với ông ấy. Chu Gia đến Lạc Dương chấp nhận mối nguy hiểm sinh tử tìm đến Hạ Hậu Anh nhữ âm hầu năng công. Nhân sĩ siêu cấp là người thân cận với Hạng Cao Tổ. Hạ Hậu Anh là đồng hương và là từ bạn của thiếu niên với Niêu Bàng đồng thời cũng là khai quốc công thần của triều Hán. Chu Gia trước tiên hỏi quý bố đã phạm đã tội gì tại sao hoàng thượng cấp thiết muốn bắt ông ta? Đảng công trả lời Bởi vì ông ta đã mấy lần giúp Hạng Vũ vây khuẩn hoàng thượng hoàng thượng quán hận ông ta do đó nhất định phải bắt bằng được. Chu Gia ượm thử đảng công Ngài thấy quý bố là người như thế nào? Là người hiền, đảng công đáp. Chu Gia trong lòng quyết định thông qua ngày này mà cứu quý bố thế là ông bắt đầu dùng lý nẹ và lợi ích để thuyết phục đảng công. Chu Gia nói Kẻ bệ tôi ai nấy đều tận tâm tận lực vì chủ của mình. Quý bố dốc sức vì Hạng Vũ ông ấy tận tâm, ông là trách nhiệm. Nếu nào bệ tôi của Hạng Vũ đều phải bị giết sạch sao? Hơn nữa, hoàng thượng vừa mới có được thiên hạ chỉ vì quán hận cá nhân mà treo thừa ngàn bàn bắt một người như thế này Đó chẳng phải là cho thiên hạ thấy rõ hoàng thượng không thể hoàn dung với những người bất động đó sao? Quý bố là người hiện tại bị Triều Hán bức bách ông ta có thể đi lên phía Bắc theo người Hồ hoặc xuống phía Nam vào đất Việt Đó chẳng phải là để tráng sí đi giúp địch quốc đó sao? Đây chính là đại kỳ của quốc gia Xưa ngũ tử tư dùng roi đánh mộ sở bình vương bài học tiền nhân còn đó ngại sao không khiên càng hoàng đế Nhữ âm hầu đậm công trong lòng biết rõ trung gia xin tha mạng cho quý bố Cũng biết rõ quý bố có lẽ đang ẩn nấu ở chỗ trung gia để nhận lời Một hồn Nhữ âm hầu đậm công thừa dịp bận đấu lưu bà Đưa bang bèn miễn tội cho quý bố Đồng thời triều kiến và ban chức lang trùng cho quý bố Trong câu chuyện ở trên Quý bố nổi tiếng vì giữ chữ tín Còn trù thị trù gia thì lại dám xả thân bảo vệ quý bố khi quý bố gặp nạn Cũng chính là xả thân bảo vệ sự tín nghĩa vậy Thật đáng quý lắm thầy