Điều Gì Khiến Phát Xít Nhật Phải Quy Hàng Tại Thế Chiến 2?
Khi cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn cuối cùng, vào ngày 6 tháng 8 năm 1945, thành phố Hiroshima của Nhật Bản bị quân đội Mỹ hủy diệt bằng bom nguyên tử. Ba ngày sau, đến lượt Nagasaki chịu số phận tương tự. Đến ngày 15 cùng tháng, Nhật hoàng Hirohito tuyên bố đầu hàng quân Đồng minh vô điều kiện. Cuối cùng, vào ngày 2 tháng 9 năm 1945, buổi lễ đầu hàng của Đế quốc Nhật Bản đã diễn ra trên thiết giáp hạm U.S.S. Missouri của Hải quân Hoa Kỳ, đánh dấu sự kết thúc của Đệ nhị Thế chiến. Chuỗi sự kiện này chính là nguyên nhân dẫn đến sự xuất hiện của một quan điểm được chấp nhận rộng rãi trong giới nghiên cứu lịch sử. Đó là Nhật Bản đã đầu hàng do bị ném bom nguyên tử. Thế nhưng, liệu đó có phải là sự thật?
▶ Xem video: Liệu Nhật Bản Còn Đủ Sức Ngăn Tham Vọng Bá Quyền Của Trung Quốc? https://youtu.be/ni5_ySt78CI ▶ Xem video: Hàn Quốc Hay Nhật Bản Mới Xứng Đáng Là Đồng Minh Mạnh Nhất Của Mỹ Tại Châu Á? https://youtu.be/mx6iMAqMP54 ▶ Xem video: Lực Lượng Phòng Vệ - Tham Vọng Trỗi Dậy Một Lần Nữa Của Nhật Bản https://youtu.be/tPhAIneM0P8 ----------------------------- 📋 "CDMedia - Quân sự" là một nền tảng chuyên sâu kết nối những kiến thức và thông tin xoay quanh lĩnh vực quân sự. Dựa trên các nguồn đáng tin cậy từ nhiều phía, kênh mang đến cho khán giả một cái nhìn đa chiều về các chiến lược quân sự, công nghệ quốc phòng từ quá khứ tới hiện đại. "CDMedia - Quân sự" không chỉ là nơi cung cấp thông tin, mà còn là cầu nối giúp người xem hiểu rõ hơn về sức mạnh và tầm ảnh hưởng của quân sự trong bối cảnh toàn cầu.
Khi cuộc chiến tranh thế giới thứ 2 bước vào giai đoạn cuối cùng,
vào ngày 6 tháng 8 năm 1945,
thành phố Hiroshima của Nhật Bản đã bị quân đội Mỹ hủy diệt bằng bóng nguyên tử.
3 ngày sau, đến lên Nagasaki chịu số phận tương tự.
Đến ngày 15 cùng tháng, Nhật Hoàng Hirohito tuyên bố đầu hàng quân đồng minh vô điều kiện.
Cuối cùng, vào ngày 2 tháng 9 năm 1945,
buổi lễ đầu hàng của đế quốc Nhật Bản đã diễn ra trên thiết giáp hạn
đánh dấu sự kết thúc của đệ nhị thế chiến.
Chối sự kiện này chính là nguyên nhân dẫn đến sự xuất hiện của một quan điểm
được chấp nhận rộng rãi trong giới nghiên cứu lịch sử.
Đó là Nhật Bản đã đầu hàng do bị ném bóng nguyên tử.
Thế nhưng, liệu đó có phải là sự thật?
Trên thực tế, ít có sự kiện nào của thế chiến thứ 2
gây ra nhiều tranh cái hơn hai vụ ném bóng hạt nhân xuống Nhật Bản vào tháng 8 năm 1945.
Từ lâu, các nhà sự học đã tranh luận xem việc liệu sử dụng vũ khí nguyên tử có cần thiết hay không
và yếu tố nào là quan trọng khiến quân Nhật đầu hàng.
Như đã nói, nhận định thông thường chủ yếu chịu ảnh hưởng bởi quan điểm trinh thống
của người Mỹ sau chiến tranh,
rằng bóng nguyên tử là nhân tố quyết định buộc Tokyo chấp nhận buôn vũ khí.
Tuy nhiên, một số nhà sự học lại có ý kiến khác.
Họ cho rằng chính sự can thiệp của Liên Xô vào chiến tranh Thái Bình Dương vào ngày 9 tháng 8 năm 1945,
cùng ngày với vụ đánh bom Nagasaki mới là sự kiện thúc đẩy việc đầu hàng của người Nhật,
đồng thời khiến vụ ném bom trở thành một hành động hoàn toàn thừa thải.
Để trả lời câu hỏi tại sao nước Mỹ thả bom và điều gì thực sự đã làm cho Nhật Bản đầu hàng,
trước hết chúng ta hãy quay ngược thời gian và xem xét các sự kiện lịch sử.
Sau khi đánh bại quân Đức trong trận Stalingrad vào năm 1943,
Liên Xô bắt đầu xây dựng lực lượng quân đội ở đông bắc Trung Quốc.
Đến tháng 11 cùng năm, tại Hương nghị Tehran, lãnh tục Liên Xô Stalin đã nói rằng,
sau khi Đức Quốc xã xụp đổ, Hồng quân sẽ tham chiến chống Nhật.
Tháng 2 năm 1945, lãnh đạo ba nước Liên Xô, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ đã họp tại IATA
để thảo luận về việc tổ chức lại nước Đức và châu Âu sau chiến tranh.
Bên cạnh đó, trong cuộc họp này, Thổng thống Roosevelt và Thủ tướng Anh trước chiều
đã thảo luận với Stalin về các điều kiện để Liên Xô tham gia vào cuộc chiến chống lại Nhật Bản.
Cả ba nhà lãnh đạo đều đều nghĩ rằng, để đổi lại việc triển khai sức mạnh ở chiến trường Thái Bình Dương,
Liên Xô sẽ được trao một phạm vi ảnh hưởng ở Mãn Châu sau khi Nhật Bản đầu hàng.
Cụ thể, Liên Xô sẽ tuyên chiến với Nhật 3 tháng sau khi Đức Quốc xã xụp đổ.
Và sau khi chiến tranh kết thúc, họ sẽ lấy lại phía nam đảo Sakhalin và quân đảo Kuril,
vốn là những lãnh thổ đã bị Tokyo chiếm giữ sau chiến tranh Nga-Nhật đầu thế kỷ 20.
Ngoài ra, Moscow cũng sẽ nhận được hợp đồng thuê cảng Arthur, tức cảng Lữ Thuận của Trung Quốc.
Cùng với đó là quyền kiểm soát một phần hoạt động của tuyến được sắt Mãn Châu.
Tuy nhiên, một vài tháng sau khi hội nghị IATA kết thúc,
tình hình chiến tranh ở Thái Bình Dương đã thay đổi theo hướng có lợi cho Hoa Kỳ.
Vào tháng 3 năm 1945, thủy quân lục chiến Hoa Kỳ đã thành công chiếm nước gạo Iwo Jima.
Và sang nhìn tháng sau, trận chiến Okinawa đã bắt đầu.
Trong đó, quân đội Mỹ đã đánh chìm thiết gia phạm mạnh nhất của Nhật Bản là Yamato
ở ngoài khơi quân đảo Lưu Cầu.
Do vậy, hội nghị Potsdam diễn ra từ ngày 17 tháng 7 đến ngày 2 tháng 8 năm 1945,
đã được tổ chức trong hoàn cảnh rất khác so với Tehran hay IATA.
Lúc này, Đức Quốc xã đã bị đánh bạn.
Quân đội đế quốc Nhật Bản đã bắt đầu thất trận.
Và Hoa Kỳ đã có được băng nguyên tử.
Tất cả những điều này khiến sức mạnh của Hồng quân không còn cần thiệt nữa.
Ngoài ra, vào thời điểm hội nghị diễn ra, hiệp ước trung lập xô Nhật vẫn còn hiệu lực.
Bên cạnh đó, ngay trước khi rời Moscow đến Potsdam giữ họ,
Stalin đã nhận được một thông điệp cá nhân từ Hoàng đế Nhật Bản.
Đề nghị ông trở thành trung gian hòa giải giữa Tokyo và Washington.
Qua đó, chúng ta có thể thấy,
người Nhật đã hiểu rất rõ tình thế hiện tại của mình
và muốn tìm cách kết thúc chiến tranh với những điều khoảng có lợi.
Tuy nhiên, hãy nhớ rằng,
việc tìm kiếm các giải pháp hòa bình với một quốc gia trung gian tiềm năng
là hoàn toàn khác so với việc sẵn sàng đầu hàng.
Bằng chứng là ngay tại Nhật Bản, một số quân chức quân đội đã cho thấy quyết tâm không đầu hàng.
Họ kêu gọi toàn thể quốc gia thực hiện các cuộc tấn công tự xác
và chuẩn bị cho một trận chiến quyết định trên đất liền,
khiến Thủ tướng Suzuki Kantaro phải rất vất vả để kiểm soát những phần tử hiệu chiến.
Trong khi đó ở Potsdam, vào ngày 17 tháng 7,
Tổng thống Mỹ Harry Truman đã nhận được một thông điệp được mã hóa gửi từ Hoa Kỳ với nội dung.
Đắt tiến hành vào sáng nay,
phân tích vẫn chưa hoàn tất,
nhưng kết quả có vẻ khả quan và đã vượt quá mong đợi.
Điều này đồng nghĩa với việc vũ thử bom hạt nhân thuộc dự án Manhattan đã diễn ra thành công.
Sau đó, Truman đã thông báo với Stalin rằng
Hoa Kỳ sở hữu một vũ khí mới có sức khủy diệt phi thường.
Stalin vốn đã biết về chương trình bom nguyên tử của Mỹ thông qua hoạt động tình báo,
đã đáp lại Truman rằng
ông hy vọng người Mỹ sẽ sử dụng nó một cách hiệu quả để chống lại địa quốc Nhật.
Vào ngày 26 tháng 7,
Thủ tướng Anh Churchill,
Tổng thống Mỹ Truman
và Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc Tưởng Giới Thạch
đã ban hành tuyên bố Postum,
trong đó nêu rõ tối hậu thư yêu cầu Nhật Bản đầu hàng vô điều kiện,
nếu không sẽ phải đối mặt với sự hủy diệt toàn bộ và ngay lập tức.
Thế nhưng bất chấp lời đe dọa,
Chính phủ Nhật đã thẳng thừng từ chối
và điều này sẽ gây ra hậu quả thảm khốc cho chính họ về sau.
Vào khoảng 8 giờ 15 phút,
ngày 6 tháng 8 năm 1945,
một chiếc máy bay nạp bom B-29 của Cộng đội Hoa Kỳ,
có tên là Enola Gay,
đã thả quả bom Uranium có tên Little Boy hủy diệt thành phố Hiroshima.
Vào lúc 11 giờ sáng ngày 6 tháng 8 theo giờ Washington DC,
các đài phát thanh bắt đầu phát một tuyên bố đã chuẩn bị sẵn của Tổng thống Truman
thông báo với công chúng Mỹ rằng,
Hoa Kỳ đã thả bom nguyên tử xuống thành phố Hiroshima của Nhật Bản,
trong đó còn yêu,
để cứu người dân Nhật Bản khỏi sự hủy diệt hoàn toàn.
Tối hậu thư ngày 26 tháng 7 đã được ban hành tại Potsdam.
Các nhà lãnh đạo của họ đã nhanh chóng bác bỏ tối hậu thư đó,
và nếu họ không chấp nhận các điều khoản của chúng tôi ngay bây giờ,
họ có thể mong đợi một trận mưa tàn phá từ trên không,
điều chưa từng thấy trên trái đất này.
Sau thảm họa ở Hiroshima,
phản ứng đầu tiên của giới lãnh đạo Nhật Bản là chỉ hoãn.
Có vẻ như vẫn đang mong chờ một tín hiệu tích cực từ phía Liên Xô,
nhằm giúp họ kết thúc chiến tranh mà không phải chịu quá nhiều bất lợi.
Tuy nhiên khi đại sứ Nhật Bản ở Moscow lúc đó là Sato Naotake
đến gặp Bộ trưởng Ngoại giao Liên Xô Molotov
vào ngày 8 tháng 8 để thảo luận về vấn đề hòa bình,
thì thứ mà ông này nhận được lại là lời tuyên chiến.
Ngày hôm sau, 1,5 triệu binh sĩ Hồng Quân mở cuộc tấn công Mãn Châu,
và nghiền nát đạo quân quan đông của Nhật Bản.
Cùng lúc đó, Nội các Nhật Bản cuối cùng đã họp nhưng không thể thống nhất ý kiến với nhau.
Ở một bên, Bộ trưởng Ngoại giao Togo Shigenori,
Thủ tướng Suzuki Kentaro và đối đốc Hải quân Yonai Mitsumasa
ủng hộ việc chấp nhận tuyên bố poster với điều kiện là thể chế quốc phòng được suy chỉ.
Ở bên còn lại, hầu hết các chỉ huy quân đội đòi hỏi các điều khoản bổ sung bao gồm
Nhật Bản sẽ tự mình giải giáp lực lượng,
tự tiến hành bất kỳ phiên tòa xét xử nào việc cái gọi là tội ác chiến tranh đối với công dân của chính mình.
Và quan trọng nhất, nước Nhật sẽ không bị chiếm đóng bởi bất kỳ quốc gia nào.
Trong khi thảo luận này đang được diễn ra,
Mỹ đã thả quả băng nguyên tử thứ 2 mang tên Fat Man,
bị giết Nagasaki.
Vào ngày 15 tháng 8, Nhật Hoàng Hirohito tuyên bố rằng
Nhật Bản sẽ đầu hàng vô điều kiện.
Từ ngày 19, chiến sự ở Mãn Châu cũng đã dần ngã ngũ.
Khi hầu hết quân Nhật ở khắp nơi đã bắt đầu giả hẳng.
Đến ngày 12 tháng 9, chiến tranh chính thức kết thúc.
Như vậy vừa rồi chúng ta đã tìm hiểu qua về các sự kiện
có liên quan đến sự thất bại của Nhật Bản trong thế chiến thứ 2.
Thế nhưng câu hỏi vẫn còn đó.
Tại sao Hoa Kỳ lại quyết định thả bom?
Theo các nhà sư học ủng hộ quan điệp phổ biến,
hai quả bom là biện pháp nhằm sớm kết thúc chiến tranh,
tránh một cuộc giao tranh đẫm máu trên đất lề Nhật Bản.
Và cùng với đó là những tổn thất về nhân mạng không đáng có.
Trên thực tế Hoa Kỳ đã lên kế hoạch
cho một cuộc đổ bộ lên đất Nhật từ năm 1943
với nhận định rằng
đối phương sẽ chống trả với sự cuồng tín,
dựa trên một số đánh giá kiểu như của cựu đại sứ Mỹ tại Nhật Bản Joseph Greil.
Người Nhật sẽ không gục ngã.
Họ sẽ không gục ngã về mặt đạo đức, tâm lý hay kinh tế,
ngay cả khi đang đối mặt với thất bại cuối cùng.
Họ sẽ thắt lưng bụng bụng thêm một nức,
giảm khẩu phần ăn từ một bát xuống còn nửa bát
và trình đấu đến cùng.
Về sau, các cuộc giao tranh đẫm máu ở Iwo Jima và Okinawa
đã chứng minh điều này là hoàn toàn chính xác.
Quay trở lại với kế hoạch tấn công đất liền Nhật Bản với tên gọi DAFO.
Kế hoạch này được chia thành hai phần bao gồm
Chiến dịch Olympic
dự kiến diễn ra vào tháng 11 năm 1945
nhằm đổ bộ và chiếm đóng đảo Kyushu,
nơi các căn cứ không quân sẽ được xây dựng để phục vụ máy bay trình đấu ném bom đảo Honshu.
Sau đó, đến tháng 3 năm 1946,
quân Mỹ sẽ tiến hành chiến dịch Coronet tấn công Honshu,
gồm cả thủ đô Tokyo.
Ở phía bên kia,
người Nhật cũng đã chuẩn bị sẵn kế hoạch cho chiến dịch tử thủ cuối cùng
mang tên Ketsugo
với mục đích gây ra thương vong khủng khiếp cho lực lượng Hoa Kỳ,
qua đó làm suy yếu ý chí tiếp tục chiến đấu để đòi Nhật Bản đầu hàng vô điều kiện của người Mỹ.
Như đã nói, Washington đã dự liệu được rằng Tokyo sẽ chiến đấu đến cùng,
và trong một cuộc họp diễn ra sáu ngày sau thành công của bộ thử Trinity,
Tham mưu trưởng George Marshall đã báo cáo với Tổng thống Truman rằng,
ước tính sẽ có khoảng 250.000 đến 1 triệu thương vong trong cuộc tấn công lên đảo quốc mặt trời mọc.
Theo quan điểm chính thống của các sự giao Hoa Kỳ,
chính những con số khủng khiếp này đã củng cố niềm tin của Tổng thống Truman rằng,
sử dụng ba nguyên tử là phương án thay thế tốt nhất để nhanh chóng chấm dứt chiến tranh,
qua đó cứu sống hàng triệu sinh mạng của người Mỹ và Nhật.
Bằng chứng là trong bức thư gửi vợ mình,
và sau khi nhận được thông tin về thành công của thử nghiệm bom hạt nhân,
Truman đã viết,
Giờ đây tôi có thể nói rằng,
chúng ta sẽ kết thúc chiến tranh sớm hơn một năm,
và hãy nghĩ để những đứa trẻ sẽ không bị giết.
Bên cạnh đó cũng cần nhớ rằng,
ở thời điểm này trong lịch sử,
Truman đang chịu áp lực rất lớn từ dư luận,
với đòi hỏi phải chấm dứt chiến tranh càng sớm càng tốt với tuần thất tối thiểu,
nhưng đồng thời không để Nhật Bản có thể đạt được hòa bình một cách dễ dàng.
Và rõ ràng là cả hai quả bom đã đáp ứng được hai yêu cầu này.
Thậm chí sau hai vụ thả bom,
một cuộc khảo sát ý kiến công chúng Mỹ được tiến hành vào tháng 10 năm 1915,
cho thấy 85% ủng hộ việc sử dụng vũ khí nguyên tử,
và 23% sẵn sàng thả thêm.
Thế nhưng, trên tất cả,
thì không có đảm bảo bom hạt nhân sẽ có hiệu quả như Hoa Kỳ mong đợi.
Và vì lý do này,
các nhà sư học ủng hộ quan điểm của Mỹ cho rằng,
Truman vẫn muốn có sự hỗ trợ của Liên Xô.
Mặt khác,
những người theo chủ nghĩa xét lại cho rằng,
việc không quân tham chiến đã trở thành kịch bản tồi tệ nhất đối với nước Mỹ,
bằng cách chấm dứt hy vọng kết thúc cuộc chiến mà không để cho Moscow dành được miếng bánh nào.
Đối với những người này,
các vụ thả bom nguyên tử liên quan nhiều hơn đến việc kiềm chế Liên Xô hơn là đánh bại Nhật Bản.
Nói cách khác,
việc sử dụng vũ khí hạt nhân
không phải là hành động quân sự cuối cùng của Thế chiến thứ 2,
mà là hoạt động lớn đầu tiên của chiến tranh lệnh với Nga.
Cụ thể, các sư giá xét lại lập luận rằng,
mặc dù Truman đã từng muốn Liên Xô giúp đỡ trước Hội nghị Potsdam,
thế nhưng ông đã thay đổi quyết định sau khi có thông tin về thành công của vụ thử chiến đi,
và cho rằng tự mình có thể chấm dứt chiến tranh.
Ngoài ra, Stalin chưa bao giờ nhận được lời đề nghị chính thức để tham gia chiến tranh.
Thay vào đó, chỉ là hứa hẹn xuông chỉ để Truman có một phương án giữ phòng trong trường hợp bom không hoạt động.
Những trí tiết này đã tạo ra cơ sở cho các sư giá xét lại kết luận rằng,
Truman và Churchill đã nhìn thấy cơ hội để hạn chế ảnh hưởng của Liên Xô
và ngăn chặn gã không lô đỏ
dành những quyền lợi mà họ được hứa hẹn trước đó,
bao gồm Mãn Châu và các đảo bị Nhật chiếm mất.
Nguyên nhân cho điều này là bởi một số thành viên trong chính phủ Mỹ thời ấy lo ngại rằng
không thể tin tưởng Liên Xô sẽ tôn trọng thỏa thuận đạt được ở Bosnau,
đặc biệt là về vấn đề tự do bầu cử ở Đông Âu.
Bên cạnh đó, bất kỳ thỏa thuận nào liên quan đến Trung Quốc
vẫn cần phải được thông qua bởi tưởng giới thạch.
Bà Thơ Truman cũng đã viết trong hồi ký của mình rằng
Tôi không muốn để Nga gặt hái thành quả cùng một nỗ lực dài lâu,
cay đắng và dũng cảm mà họ không tham gia.
Cùng với đó, những người theo chủ nghĩa xếp lại cũng cho rằng
Tiber Pulse đừng không phải là một cơ hội để Nhật Bản đầu hàng
mà được cố tình tạo ra khiến Tokyo không thể chấp nhận,
từ đó tạo ra cái cớ hoàn hảo cho Việt Nam bom hạt nhận.
Và rồi khi Hoa Kỳ hủy diệt Hiroshima
thì thay vì đe dọa Liên Xô,
hành động này đã thực sự thúc đẩy họ tham chiến và phát động chiến dịch mạng châu.
Vì những lý do này,
lập luận chính thống theo quan điểm của Hoa Kỳ cho rằng
những cỏ bom được thả xuống để cứu hàng triệu sinh mạng
đã bị những người xếp lại đặt nghi vấn
và cho rằng mục đích chính của việc này là ngăn chặn Liên Xô giành được sức ảnh hưởng ở châu Á.
Từ đó, hai phe chính thống và xếp lại cũng bất đồng với một vấn đề khác.
Chính xác thì tại sao Nhật Bản lại đầu hàng?
Theo các nhà sư học ủng hộ quan điểm của Hoa Kỳ,
quân Nhật sẽ tiếp tục chiến đấu nếu họ cảm thấy kế hoạch Ketsugo có cơ hội thành công.
Tuy nhiên, những cỏ bom đã làm suy yếu niềm tin của họ rằng
có thể kết thúc chiến tranh với cách tốt hơn thông qua phòng thủ kiên cường
và vai trò trung gian hòa giải của Liên Xô.
Do vậy, giới lãnh đạo Nhật Bản đã chấp nhận rằng
nếu nước của họ có thể bị khuất phục bằng bom nguyên tử,
đặc biệt là nếu Hoa Kỳ thả thêm một cỏ bom nguyên tử sau hai quả đầu tiên,
và thậm chí có thể sẽ thả một quả xuống Tô Kiếu.
Mặc dù vậy, thực tế là ngay sau khi tấn công Nagasaki,
Tổng thống Truman đã vào cuộc và tuyên bố sẽ không thả thêm bất kỳ cỏ bom nguyên tử nào nữa
nếu không có lệnh trực tiếp từ họ.
Dù rằng vào lúc ấy,
quả bom thứ ba đã được lên kế hoạch triển khai.
Bên cạnh đó, Tô Kiếu chưa bao giờ là mục tiêu của bom hạt nhân.
Thế nhưng người Nhật lại không biết điều này.
Ngoài ra, các nhà sư học ủng hộ quan điểm của Hoa Kỳ
cũng khẳng định sự hủy diệt của vũ khí nguyên tử
đã gây ra một cú giấc ghê gớm cho toàn bộ người dân
cùng như giới lãnh đạo của đảo quốc mà trời mỏng.
Bằng chứng là sau khi nhận được tin về Hiroshima,
Nhật Hoàng Hirohito đã nói
Bây giờ khi mọi thứ đã đi đến bê tắc,
chúng ta phải khuất phục trước điều không thể tránh khỏi.
Bất kỳ điều gì xảy ra với sự an toàn của trỗm,
chúng ta không nên mất thêm thời gian trong việc kết thúc chiến tranh
nhằm đảm bảo không xảy ra một thảm kịch nào khác như thế này nữa.
Chưa dừng lại ở đó,
những người ủng hộ Hoa Kỳ cũng cho biết
cuộc tấn công của Liên Xô không phải là yếu tố quan trọng
trong quyết định sự đầu hàng của Nhật Bản.
Bởi lẽ các tướng lính của họ biết rằng
một cuộc tấn công của Liên Xô là có thể xảy ra.
Vì vậy tác động của nó đến quyết định của Tokyo là rất nhỏ.
Theo Phó Tổng tham mưu trưởng lục quân đế quốc Nhật Bản
Tướng Kawabe Torashiro,
mặc dù quân Nhật từ lâu đã lo lắng về vấn đề Liên Xô tham chiến,
thì nhưng chính cuộc tấn công bất ngờ bằng vũ khí nguyên tử
mới là thứ nằm ngoài sức tưởng tượng của họ.
Cũng theo lập luận của phe ủng hộ Hoa Kỳ,
cuộc tấn công của Liên Xô tuy có gây lo ngại cho người Nhật,
nhưng không phải là một đe dọa nghiêm trọng đối với các đảo chính
hoặc kế hoạch kết sưu gội.
Trong mọi trường hợp,
Nhật Bản đều đã tính đến việc mất mãn châu
để đạt được một thỏa thuận hòa bình.
Vì vậy, lập trường của phe này
là Nhật Bản đầu hàng vì sự hủy diệt của băng nguyên tử
và khả năng lập lại nhiều hơn nữa các thảm họa tương tự.
Tuy nhiên, cách tiếp cận xét lại
thì lại cho góc nhìn rất khác.
Những người theo ý kiến này cho rằng
ảnh hưởng của băng nguyên tử đã bị phóng đại bởi bộ máy truyền thông
để khoe khoang sức mạnh của Hoa Kỳ,
trong khi tác động của chiến dịch mãn châu do Liên Xô tiến hành
đã bị giảm thiểu đi quá nhiều.
Cụ thể, những người xét lại cho rằng
sức tàn phá của băng nguyên tử
không khác mấy so với tác động
của các cuộc ném bom thông thường của Hoa Kỳ.
Chẳng hạn, vào ngày 9 tháng 3,
một cuộc không kích của Mỹ vào Tokyo
đã giết chết 84.000 người,
nhiều hơn con số tử vong ban đầu ở Hiroshima và Nagasaki.
Ngoài ra thực tế là hầu hết các thành phố của Nhật Bản
đã bị tàn phá nặng nề
vào thời điểm băng nguyên tử được phát minh.
Hãy nói theo cách của các nhà khoa học chính trị Robert Pepe,
nếu định nghĩa con tin là các thành phố với hơn 100.000 dân,
thì con tin đã gần chết trước khi băng nguyên tử rời xuống.
Những người theo chủ nghĩa xét lại cho rằng,
điều này đã làm giảm bất cú sốc của băng nguyên tử,
vì giờ lãnh đạo Nhật Bản đã dự đoán được cái chết hàng loạt
từ nhiều vụ ném bom thông thường trước đó.
Điều này đã dẫn đến một thực tế
là quân đội Nhật Bản thực sự không phản ứng quá mạnh
với cò băng nguyên tử đầu tiên,
và thậm chí còn nghi ngờ rằng
một loại vũ khí như vậy đã được sử dụng.
Đồng thời, theo những người ủng hộ xét lại,
các vụ ném bom nguyên tử không khuyên kích đầu hàng,
mà thay vào đó củng cố kế hoạch bảo vệ các đảo quê hương của Nhật Bản,
và tìm kiếm sự hỗ trợ từ Liên Xô
với tư cách trung gian hòa giải.
Vì vậy, chính là tuyên chiến của Liên Xô
mới là nguyên nhân quan trọng khiến Nhật Bản từ bỏ kế hoạch trên đầu đến cùng.
Bởi lẽ vào lúc ấy,
mọi hy vọng về khả năng hòa giải đã không còn,
và phe xét lại đánh giá rằng,
điều này còn gây ra cú sốc lớn hơn cả cò băng nguyên tử.
Bằng chứng là vào ngày 14 tháng 8 năm 1945,
khi tình hình xấu đi,
Nhật Hoàng Hirohito đã tuyên bố trước nội các của mình rằng,
tình hình quân sự đã thay đổi đồn ngột,
Liên Xô đã tham chiến chống lại chúng ta.
Các cuộc tấn công tự xác không thể cạnh tranh với sức mạnh của khoa học,
do đó không còn cách nào khác
ngoài việc chấp nhận các điều khoản của Potsdam.
Ngoài ra, những người xét lại cũng cho rằng,
một nguyên nhân khác khiến Tokyo đầu hàng
là bởi lo ngại sự tham chiến của Liên Xô
có thể cổ vũ cho phong trào Cộng sản trỗi dài ở Nhật Bản,
điều có thể chấm dứt chế độ quân chủ đã kéo dài hàng ngàn năm.
Trong mắt các tưởng lính cấp cao trong đội các Nhật Bản,
đây có thể là một viễn cảnh đù kinh hoàng
và đã buộc những người vốn mang nặng tư tưởng chung quân Hải quốc này
phải chấp nhận tuyên bố Potsdam.
Đối với các nhà sư học theo chủ nghĩa xét lại,
ý kiến của các chỉ huy quân sự trong đội các là đặc biệt quan trọng.
Xuyên suốt cuộc chiến,
họ là phe phái mạnh nhất trong giới lãnh đạo Nhật Bản
và đã luôn phủ quyết các đề nghị hòa bình.
Tuy nhiên có vẻ những cuộc tấn công của Liên Xô đã tạo ra tác động khiến những quân nhân hiếu chiến,
không biết đầu hàng là gì,
và đầy kêu hãnh
phải tôn trọng quyết định thiêng liêng của Hoàng đế Hirohito
và chấp nhận dương cờ tráng đầy tử dụng.
Nhìn chung,
cuộc tranh luận giữa hai phái chính thống và xét lại về lý do thực sự đã buộc Nhật Bản đầu hàng trong thi tiến thứ 2
dường như sẽ kéo dài bất tận
do các nguồn thông tin mơ hồ và thiếu tin cậy.
Tuy nhiên có một thực tế là
nguyên nhân khiến nước Nhật đầu hàng không thể đơn giản chỉ gói gọn trong một yếu tố duy nhất.
Hai vụ ném bom hạt nhân chắc chắn đóng vai trò quan trọng trong việc gây áp lực,
thế nhưng chúng ta cũng không thể xem nhẹ tác động của việc Liên Xô tuyển chiến.
Từ đó có thể kết luận rằng
quyết định buông súng của Nhật Bản
là kết quả của một chuỗi sự kiện phức tạp,
trong đó cả bom hạt nhân và sự tham chiến của Liên Xô
đều góp phần vào kết cục này.
Nếu chỉ tập trung vào một yếu tố duy nhất,
chúng ta sẽ không thể hiểu được toàn bộ bức tranh của sự kiện lịch sử quan trọng.