Bí mật về trái xoài của Mao

Sự Thật
241 người theo dõi
Vào tháng 8 năm 1968, cả Trung Quốc đột nhiên bao trùm trong một cơn cuồng loạn đặc biệt: cơn cuồng xoài. Khi ấy xoài được ca ngợi trong các bài thơ, được đặt lên bàn thờ và mang đi diễu hành khắp đất nước. Người dân hân hoan chụp ảnh bên cạnh xoài, rót trà vào cốc xoài, đeo huy hiệu Mao “xoài” và hút thuốc lá hiệu trái xoài “Mang Guo”. Ở Quý Châu, hàng nghìn nông dân tranh giành nhau một bức ảnh xoài đen trắng. Thế nhưng điều trớ trêu là hầu hết những người cuồng xoài Trung Quốc chưa bao giờ được nếm thử trái cây này; và trên thực tế, chỉ vài tháng trước đó, xoài hầu như không được biết đến trong cuộc đời họ.
#suthat #xoai #troidiettrungcong #maotrachdong
Vào tháng 8 năm 1968, cả Trung Quốc đột nhiên bao trùm cho một cơn cuồng loại đặc biệt, cơn cuồng xoài.
Khi ấy xoài được ca ngợi trong các bài thơ, được đặt lên bàn thờ và mang đi diễu hành khắp đất nước.
Người dân hân hoan chụp ảnh bên cạnh xoài, rót chả vào cốc xoài, đeo huy hiệu mau xoài và hút thuốc lá hiệu trái xoài mango.
Ở Quý Châu, hàng nghìn nông dân tranh giành nhau một bức ảnh xoài đen trắng.
Thế nhưng, điều trớ trêu là hầu hết những người cuồng xoài Trung Quốc chưa bao giờ được đến thử trái cây này
và trên thực tế chỉ vài tháng trước đó, xoài hầu như còn không được biết đến trong cuộc đời họ.
Người đã khiến mọi thứ thay đổi, không ai khác hơn là Mao chủ tịch,
như được viết trong một bài thơ trên Nhân dân Nhật Báo, cơ quan ngôn luận của Đảng vào thời kỳ này.
Thấy trái xoài vàng như thấy Mao chủ tịch vĩ đại, đứng trước trái xoài vàng như đứng bên cạnh Mao chủ tịch,
sờ đi sờ lại trái xoài vàng, xoài vàng ấm áp quá,
ngửi đi ngửi lại trái xoài vàng, xoài vàng sao thơm quá.
Dòng chữ trên tấm áp phích năm 1968 này có nội dung
lãnh tụ vĩ đại Mao chủ tịch của chúng ta mãi mãi gắn kết trái tim của mình với trái tim của nhân dân.
Tại sao Trung Quốc lại phát điên vì những quả xoài, xoài có liên quan gì đến Mao chủ tịch
và vì sao một nhà sĩ nông thôn dám đem so sánh xoài với khoai lang
đã phải chịu hành quyết bằng một phát súng vào đầu.
Chúng ta hãy cùng tìm hiểu trong video này.
Câu chuyện về sự dùng bái xoài độc nhất vô nhị trong lịch sử
có thể kể bắt đầu vào thời điểm mùa thu năm 1968 ở Trung Quốc đại lục
khi đã các mạng văn hóa của Mao chủ tịch Đông lên đến cao trào.
Trước đó vài năm, cuộc đại nhảy vọt nhằm vượt Anh bắt kịp Mỹ
cũng do Mao phát động được thúc đẩy với một loạt các cái cách nông nghiệp
và công nghiệp cực đoan thảm khốc đã dẫn đến cái chết của khoảng 45 triệu người dân
trong nạn đói lớn theo ước tính của các sử gia.
Uy tín trong đảng của Mao thế là bị đe dọa nghiêm trọng để đặt lại quyền lực của mình
và loại bỏ các đối thủ chính trị như Đặng Tiểu Bình hay là Lưu Thiếu Kỳ.
Năm 1966, Mao chạy Đông đã kéo màn một phần kịch mới tàn khốc hơn
chính là đại cách mạng văn hóa kêu gọi giới trẻ Trung Quốc
loại bỏ tận gốc những kẻ phản động tư bản chủ nghĩa
và giấu vết của cái gọi là quá khứ phong kiến.
Trong bối cảnh hỗn loạn và kinh hoàng của văn cách,
cả Trung Quốc sụp sôi hàng thập kỷ nhằm thanh trừng đất nước cộng sản
ra khỏi mọi tàn dư của tư tưởng tư sản và văn hóa truyền thống Trung Hoa năm nghìn năm.
Nhiệm vụ này được hàng triệu học sinh sinh viên háo hức đón nhận
đó chính là những hồng vệ binh tàn bạo khe tiến.
Mặc quân phục và đeo băng tay đỏ,
đội quân thiếu niên điên cuồng khóa hủy các di tích văn hóa,
tấn công những người mặc quần áo tư sản,
làm nhục công khai, đánh đập và giết những người bị tình nghi làm kẻ thù của giai cấp.
Được giang buộc duy nhất bởi lòng trung thành với Mao,
hồng vệ binh nhanh chóng chia thành các phe phái thủ địch lẫn nhau
và đẩy đất nước vào bạo lực vô chính phủ.
Sau hai năm mặc kệ cho máu đổ,
cuối cùng thì Mao cũng quyết định lặp lại trật tự và cai trị đám hồng vệ binh điên cuồng.
Vào thời điểm tháng 7 năm 1968,
một cuộc xung đột được gọi là Chiến tranh Trăm Ngày đã nổ ra tại Đại học Thanh Hòa, Bắc Kinh.
Hai nhóm hồng vệ binh có tên Binh đoàn Tỉnh Cương Sơn và Phái 414
đã ném giáo mác Gạch Đá và A-Xi-Su-Ku-Rich vào nhau.
Các cuộc giao tranh kéo dài đã khiến hơn một nửa sinh viên của trường bỏ chạy
và đến cuối tháng 7 ngay cả Mao cũng đánh đủ.
Đến ngày 27 tháng 7, Mao quyết định cử 30.000 công nhân nhà máy Bắc Kinh,
những người được gọi là đội công nông tuyên truyền tư tửa Mao Trạch Đông,
đến Đại học Thanh Hòa để ngăn chặn cuộc xung đột.
5 công nhân thiệt mạng và hơn 700 người khác bị thương trong cuộc giao tranh hỗn loạn với sinh viên.
Điều này đã khiến Mao chính thức giải tán hồng vệ binh vào ngày hôm sau, lùa lực lượng này trở về nông thôn.
Để cảm ơn các công nhân, người cầm lái vĩ đại đã quyết định gửi tặng cho họ một món quà,
đó chính là một giỏ xoài gồm 40 quà mà ông ta vừa được Ngoại trưởng Pakistan tặng vào ngày hôm trước,
đó chính là nguồn cơm của câu chuyện này.
Mao chưa sẵn sàng để thử loại trái cây mới và được cho là đã tỏ ra ác cảm với nó,
bởi vậy đây cũng là dịp tốt để Mao cho đi.
Thông điệp chính trị của món quà này rất rõ ràng,
chính công nhân chứ không phải sinh viên sẽ trị trách nhiệm về cách mạng văn hóa.
Trong trường hợp bạn chưa biết thì xoài không hẳn là một loại trái cây phổ biến ở Trung Quốc khi ấy,
không mấy người đã từng nghe đến xoài, chứ chưa nói đến việc đã từng nhìn thấy.
Bởi vậy nhóm công nhân lần đầu tiên nhìn thấy quả xoài đã nâng nưu trái cây lạ,
nhận được một thứ quý hiếm và kỳ lạ như vậy từ Chủ tịch Mao khiến mọi người vô cùng phấn khích.
Bà Vương Hiểu Bình, 77 tuổi, một công nhân tại nhà máy công cụ cơ khí số 1 ở Bắc Kinh,
nhớ lại niềm đam mê lúc đó như sau.
Xoài là gì không ai biết,
những người am hiểu nói đó là một loại trái cây cực kỳ quý hiếm giống như nấm linh chi bất tử vậy,
nó hẳn và rất ngon, về ngoài của nó không ai có thể diễn tả được.
Thế là các công nhân quyết định không ăn chúng, họ thức suốt đêm để ngắm, vuốt vè vào người xoài,
tự hỏi loại trái cây kỳ diệu ấy là gì.
Khi các công nhân quay trở lại làm việc, đại diện quân đội đã chuyển xoài đến các nhà máy kiểu mẫu.
Một buổi lễ lớn đã được tổ chức tại nhà máy dệt Bắc Kinh để chào đón trái cây.
Xoài được phủ bằng sáp để bảo quản lâu hơn và được đặt trong khán phòng.
Các công nhân xếp hàng khi đi qua và cúi chào khi họ thoáng nhìn thấy nó.
Vài ngày sau, khi một quả xoài bắt đầu thối dữa,
nó được gọt vỏ cẩn thận rồi đun sôi phần ruột trong một nối nước lớn.
Sau đó một buổi lễ khác đã được tổ chức trang nghiêm.
Mỗi công nhân được cho hút một thịa nước đã đun sôi trái xoài thương.
Mao được cho là đã gửi khoái trí khi nghe thấy chi tiết này.
Còn tại Cơ quan Yên ấn Nhân dân Bắc Kinh,
các công nhân đã quyết định ngâm xoài vào trong formate hit để bảo quản và tôn thờ
vì nhìn thấy xoài cũng như là nhìn thấy Mao Chủ tịch.
Thế nhưng sử gia nghệ thuật Fredermark nghi ngờ rằng có thể chính Mao
đã không mong đợi việc biến xoài thành một biểu tượng sùng bái,
nhưng cơ hội đến thì ông ta đã không bỏ lỡ.
Cơ quan tuyên truyền của Đảng nằm trong tay Mao nhanh chóng sử dụng trái cây này
như một biểu tượng của sự chuyển giao quyền lực, từ hồng vệ binh sang công nhân.
Hình ảnh trái xoài được dán lên trên các app phích tuyên truyền
thường đi kèm với khẩu hiệu rằng giai cấp công nhân phải dẫn đầu trong mọi việc.
Trong thời gian sau, xoài đã có được ánh hào quang
mà không một loại quả Trung Quốc nào có được trong quá khứ.
Tại cuộc meeting quốc khánh năm 1968,
hình ảnh nổi bật nhất là trồng xoài khổng lồ bằng giấy bồi
trên xe diễu hành trên quảng trường Thiên An Môn.
Trong khi ở Cap Nhi Tân, tượng và ảnh Mao được đem diễu hành
cùng với các trái xoài giả bằng sáp bọc lụa đựng trong tủ ký nhỏ.
Các hộp xoài giả này cũng được phát cho hàng nghìn công nhân ở Bắc Kinh
để trưng bày tại nhà của họ.
Hàng đoàn xe tải đặc biệt chuyên trở xoài làm bằng nhựa,
sáp và giấy bồi đi tham quan khắp các tỉnh thành.
Trong khi chăn bông, cốc và khai tráng men,
hộp đựng bút chì, xà phòng thơm, chậu rửa và địa ăn
được trang trí bằng hình ảnh xoài,
thuốc lá hiệu trái xoài trở thành mặt hàng bán chạy nhất.
Mỗi dòng sản phẩm được giới thiệu có thiết kế xoài đặc trưng.
Đối với những công nhân không nhận được bản sao xoài bằng sáp
để trưng trong nhà,
thì những sản phẩm này mang đến cho họ cơ hội
để thể hiện lòng ngưỡng mộ đối với Mao chủ tịch.
Ngay cả với những người không đủ khả năng để mua,
thì vẫn có một lựa chọn rẻ tiền hơn,
chính là huy hiệu xoài.
Chẳng hạn như cái huy hiệu này,
có hình ảnh nhìn nghiêng của Mao với một giỏ xoài.
Đó là một cách rẻ tiền nhất
để thể hiện lòng trung thành với nhà lãnh tụ cộng sản.
Thế là, chỉ trong vài năm ngắn ngủi,
khi cách mạng văn hóa đập phá đi đền chùa miếu mạng,
hủy tượng Phật phỉ báng thần,
Đảng đã thành công trong cuộc vận động tạo thần mới.
Người dân không sùng kính trời Phật nữa,
mà sùng bái Mao và xoài.
Giáo phái xoài Mao không tự dưng mà có.
Nó là khoảng trống tâm linh mênh mông
trong tâm trí người dân đã bị ma chiếm đóng.
Nhưng ẩn sau sự điên cuồng dường như tự phát
của giáo phái xoài Mao này,
còn có một dòng chảy ngầm cưỡng chế.
Ông Trương Hoành Đồ, một nghệ sĩ sống qua cách mạng văn hóa
nói rằng
Việc thăm sự các cuộc triển lãm xoài,
diễu hành và lễ kỷ niệm xoài thường là bắt buộc.
Vào giữa mùa đông,
các công nhân mỏ dầu ở Đại Khánh tỉnh Hắc Long Giang
đã bị buộc lên những chiếc xe buýt
không có hệ thống sửa trong nhiệt độ âm 30 độ C
và được đưa đến một cuộc triển lãm xoài địa phương.
Ai coi thường xoài sẽ bị xem là phản cách mạng.
Bà Vương Hiểu Bình kể lại rằng
Một trong những đồng nghiệp của bà
đã bị các cán bộ cấp cao khiển trách
vì không giữ trái cây cẩn thận
và đó là dấu hiệu của sự thiếu tôn trọng
đối với lãnh tụng vĩ đại
và hậu quả của sự thiếu tôn trọng Mao
thật là tham khốc.
Một nhà sĩ có tên Hàng Quang Đệ
Khi nhìn thấy trái xoài đã nói rằng
nó không có gì đặc biệt
và trông giống như củ khoai lang
anh ta đã bị đưa đi xét xử
vì vụ vô khống ác ý
bị kết tội và đem dịu hành thị trúng khắp thị trấn
sau đó bị hành quyết bằng một phát súng vào đầu.
Khoảng một năm rưỡi sau
khi việc thay thế Hồng Vệ Binh
đã đặt kết quả chắc chắn
cơn cuồng xoài ở Trung Quốc suy giảm
và xoài bắt đầu dần biến mất
khỏi các tuyên truyền chính thức
hình ảnh xoài không còn mang tư cách bất khả xâm phạm
và một số người thậm chí
còn bắt đầu sử dụng xoài sáp
để làm nến khi mất điện.
Năm 1974
khi đệ nhất phu nhân Philippines
đến thăm Bắc Kinh
với một hộp xoài làm quả
Giang Thanh, vợ của Mao Trạch Đông
đã cố gắng khơi lại lòng tôn kính với xoài
bằng cách tặng hộp xoài này cho công nhân.
Sau đó bà ta tiếp tục đạo diễn
một bộ phim tuyên truyền đấu tranh giai cấp
có tên là Bài Ca Xoài
nhưng Mao Trạch Đông đã chết
vào tháng 9 năm 1976
trước khi bộ phim hoàn thành.
Đến tháng 10 năm 1976
tứ nhân bang bị tiêu diệt
và cách mạng văn hóa kết thúc.
Với cái chết của Mao, cơn sốc xoài
đã mất đi biểu tượng chính trị
hảo quang của trái xoài dần phai nhạt
cho đến khi hoàn toàn biến mất.
Đó là cái kết của câu chuyện xùm bái xoài điên loạn.
Ngày nay xoài bán đầy
ở Trung Quốc và giới trẻ
hầu như chẳng mấy ai biết đến
những câu chuyện tôn thở trái xoài
thời Mao khi xưa.
Nhưng với các sử gia và nhiều người khác
thì đây là một câu chuyện hy hữu
một câu chuyện thi thoảng lại nên kể lại
để người thời sau mãi ghi nhớ
về cái nạn xùm bái cá nhân
về vận động tạo thần và các âm mưu chính trị
của một thời bạo lực ghê rợn thảm khốc
ở Trung Quốc.
Sử gia nghệ thuật Alfreda Murk
bắt đầu theo dõi các đầu vật có thiết kế
với hình tượng xoài và nghiên cứu
nguồn gốc của chúng vào năm 2003
bà đã tập bộ sưu tập của mình
cho bảo tàng Rienbeck
ở Zurich vào năm 2011
và các triển lãm dựa trên bộ sưu tập của bà
đã diễn ra trên toàn thế giới.
