Chùa Hang Top 100 Chùa Cổ Tiêu Biểu Của Việt Nam Sơn Quanh Thủy Tụ Thầy Địa Lý Tả Ao Cũng Khen.mp4
Anh Đức
212 người theo dõi
1 Lượt xem video·9 thg 2, 2025
Đã chùa sao lại là hang? Đã hang sao lại còn mang tên chùa?
Chuyền rằng sự tích từ xưa gọi tiên lữ động nên chùa là hang.
Tương chuyền rằng sự kiện nơi đây thường có các vị tiên xuống dạo trời đánh cơ và tắm ở dưới mắt rồng.
Nước mắt lạnh từ núi đá chảy ra.
Trong đó nàng tiên thứ bảy bị yêu người mến cảnh trốn này mà đã phạm vào luật tiên giới.
Nàng tiên thứ bảy bị Ngọc Hoàng nổi giận đẩy vào hang cấm không cho về thiên cung nữa.
Cho nên động trong núi mang tên là tiên lữ động.
Duy Hà Nội phố xin mời chào quý vị.
Thưa quý vị hiện tại Duy đang ở chùa hang.
Đây là ngôi chùa nằm trong hang đã có tuổi đời hàng nghìn năm nay rồi.
Chùa hang là một di tích thắng cảnh đẹp và bậc nhất của Thái Nguyên.
Năm 2010, chùa được lựa chọn đưa vào tuyển tập 100 ngôi chùa Việt Nam tiêu biểu của cả nước.
Chuyện rằng vào một buổi sáng mùa xuân năm nhầm tuốt,
vua Lý Thánh Tông thức dậy đã kể lại giấc mơ của mình cho Nguyên Vị Y Lan chuyện đêm qua nằm mộng.
Được Phật dắt lên vùng đất địa linh ở Đồng Hỷ, Thái Nguyên,
bà Nguyên Vị Y Lan lập tức thực hiện chuyến kinh Lý tham quan.
Thấy phong cảnh hữu tình, núi non kỳ vĩ, hang động rộng lớn,
bèn cho lấy hang dựng chùa thờ Phật chính thức ra đời từ đây.
Nhân dân thường gọi nôm là chùa hang vì chùa ở trong hang.
Thấy địa lý nổi danh tạ ao qua vùng đất này,
nhìn thấy ngôi chùa được thiên nhiên ban tặng cho vẻ đẹp tuyệt vời mới dừng lại.
Ông phát hiện một con suối ngầm chảy qua động về hướng Tây,
bệnh đạt tên là Long Tuyển.
Suối ngầm ấy lại có mạch phun thành áng nước to, tròn,
quanh năm đầy nước mát nên đạt tên là Diếng Mát Rồng.
Trên đây còn lại rất là nhiều di tích, đặc biệt là những bài thơ cổ được chạm khắp vào trong đá
như thơ của tiến sĩ thượng thư Vũ Quỳnh, thơ của danh sĩ Đặng Nghiệp,
thơ quả giải nguyên Cao Bá Quát, phú văn quả tránh tổng phạm Đức Độ.
Có bậc hiền chiết ngang qua ghi rằng
Sơn bất tài cao hữu tiên tắc danh, thủy bất tài thâm hữu lòng tắc linh.
Tức núi chẳng phải cao to, có tiên giáng thế áp nổi danh,
sông chẳng phải sông có rồng ẩn, đó hẳn là lình thiền.
Di tích chùa hàng được nhà nước công nhận là di tích lịch sử văn hóa,
dành làm thắng cảnh các quốc gia tại Quyết định số 8 vào ngày 26 tháng 2 năm 1999.
Cụ thể chi tiết như thế nào, mời quý vị cùng tìm hiểu phía dưới video nhé.
Trước khi quý vị chẳng tiếp, quý vị nhớ ủng hộ kênh bằng cách nhấn like và chia sẻ video.
Đừng quên nhấn đăng ký kênh youtube Đoàn Động Phố để không bỏ lỡ những video mới nhất.
Cảm ơn quý vị.
Quý vị muốn mua đặc sản trà sạch Thái Nguyên,
xin lê lệ số 0989-260-877.
Sản phẩm trà sạch Thái Nguyên được phân phối chính thức bởi Hà Nội Phố, Nhận, Giao Hàng, Toàn Quốc.
Ngày xưa tiên xuống đây chơi, yêu người bên cảnh đường mây quên về,
ngọc hoang nổi giận chiếu phê, đẩy vào hang vắng cấm về thiền cùng.
Câu thơ này được nói đến chính là chùa hàng hay còn gọi là Kim Sơn Tự,
với huyền thoại Động Tiền Lữ, có từ thời nhà Lý,
tọa lạc tại tổ 10 thị trấn chùa hàng, thành phố Thái Nguyên.
Đây là một trong những ngôi chùa lớn của tỉnh Thái Nguyên,
và tọa lạc ở vị trí đắc địa, cách trung tâm thành phố Thái Nguyên 3 km về phía bắc,
bên trái quốc lộ 1B, hướng Thái Nguyên đi Lạng Sơn, cách trung tâm thành phố Hà Nội 93 km.
Trước đây, nơi này là thị trấn chùa hàng thuộc huyện Đồng Hỷ, Thái Nguyên,
vì thế người dân địa phương vẫn hay gọi đây là chùa hàng Đồng Hỷ, như một thói quen.
Hiện chùa hàng được chia làm 5 khu với tổng diện tích 8,2 ha,
đó là khu bảo tồn chùa cổ trong hàng đá, núi đá, khu trục chính đạo tầm lình,
gồm 8 công trình là chính điện tam bảo, nhà thơ tổ, giang đường Hoàng Pháp, bảo tháp,
lầu chuông, lầu trống, tam quan nội, tam quan ngoại, khu thiền viện chuyên tu,
trung tâm từ thiện xã hội, khu sân bái để phục vụ lễ hội.
Trong sách dư địa chí của Nguyễn Trãi ở thế kỷ thứ 15 có ghi,
núi đá chùa hàng là núi Hóa Trung, tức núi Nghiên.
Còn theo sách Đại Nam Nhất Thống trí của Triều Nguyễn thì có ghi,
núi chùa hàng gọi là núi Long Tuyển, vì trong lòng hàng có suối Long Tuyển đi ngầm về hướng Tây Nam,
chảy ra cách chùa chừng hơn 500 mét thì có một ngách phun lên thành một bũng to tròn sâu,
quanh nắm nước tràn đầy trong mắt có nhiều cá gọi là diếng mắt rồng.
Một cảnh đẹp nổi tiếng của miền Trung Du với huyền thoại mối tình tiên thế,
phong cảnh hữu tình hội tụ âm Dương Ngũ Hành đủ cả dông châu hổ phục.
Thế phong thủy tuyệt vời, sơn bao, thủy bọc rất hiếm có,
cùng sự đỡ nâng của ba ngọn núi Tiền Có, Trù Tước, Hậu Có, Huyền Vũ.
Trên vùng đất bằng phẳng, ngọn giữa gọi là Huyền Vũ,
cao to vững trái, hai bên là hai ngọn Thanh Long, Bạch Hổ, Vườn Cao Uy Nghi.
Ba ngọn đứng kế nhau nối bởi dải yên ngựa chạy dài 1.000 mét,
có diện tích chân núi khoảng 2,7 ha.
Từ phía tây nhìn vào ba ngọn xếp hình tay ngai Uy Nghi bề thế trầm mặt nhìn xuống
dòng sông cầu hiên hoa thơ mộng.
Trên các núi có nhiều bãi đá lô nhô, hòn đứng, hòn nằm, rộng phẳng như bàn cờ,
chiếu nghỉ, có hòn trồng gá lên nhau nghiêng ngạ tranh vành,
vậy mà chúng vẫn đứng ngạo nghẽ chơi gan cùng tướng Nguyệt.
Leo lên đỉnh ngọn Huyền Vũ, du khách phóng tầm mắt quan sát toàn cảnh thị trấn,
chùa hàng và các vùng phụ cận như xã Hóa Thượng, Hóa Trung, Khe Mò, Linh Sơn
và một phần thành phố Thái Nguyên.
Phía tây là dòng sông cầu chảy xuôi về Nam rồi uốn lượn sang Đông Nam
qua cầu Gia Bảy tới Bến Tượng.
Tước truyền là bến tắm voi của tướng Dương Tự Minh thời Lý.
Phía bắc cách chừng 1 km có núi voi châu vọng về chùa, núi voi có duy tích thành nhà mạc.
Phía đông bắc cách chừng 200m có đồi hổ phục canh giữa cổng chùa.
Nay đồi hổ phục đã được xây đài tổ quốc ghi công, cao vời vợi có nhà bia tưởng niệm,
lưu thờ 896 liệt sĩ, trong đó có một nữ liệt sĩ của trên 4.000 liệt sĩ huyện Đồng Hỷ Cũ.
Phía đông có hàng rơi, tức động linh sơn, ở đây còn có văn bia khắc trên đá.
Liêu đề Nguyên Phị Lan đã tới vãn cảnh và cho xây chùa linh sơn.
Toàn cảnh vùng quanh thị trấn chùa hàng là những làng xóm, đồng ruộng, vườn cây, đôi tre bao la chủ phú.
Có dòng sông cầu mềm mại như giải lụa, uốn lượn chảy qua tạo thành bức tranh thủy mặc thơ mộng.
Càng ngắm càng say, càng nhìn càng đẹp.
Xa xa cả bốn hướng là những dãy núi lam mờ trùng điệp thuộc các cung núi Bắc Sơn, Cung Bảo Đài, Yên Thế, Bắc Giang và Cung Tham Đảo, Vĩnh Phúc,
như những dãy trường thành bao quanh theo thế Sơn Ba Thủy Bọc.
Tương truyền, chùa hàng, tức Kim Xuân Tự, có từ thời nhà Lý, thế kỷ thứ 11, được coi là thời kỳ hương tĩnh nhất của Phật giáo.
Chuyện rằng, một buổi sáng mùa xuân năm nhầm tuốt, vua Lý Thánh Tông ngủ dậy kể lại giấc mơ của mình cho vợ là Nguyên Phị Yên Lan.
Chuyện đêm qua, năm mộng được Phật dắt lên vùng đất địa linh ở Đồng Hỷ, Thái Nguyên.
Bà Nguyên Phị Yên Lan lập tức chuyển kinh Lý qua tham quan, thấy phong cảnh hữu tình, núi non kỳ vĩ, hang động rộng lớn.
Bà cho lấy hang dựng chùa thờ Phật. Có lẽ Kim Tự Sơn ra đời từ đây.
Nhưng nhân dân thường gọi là chùa hang, hiện nay trên cửa tham quan có ba chữ hán lớn là Kim Sơn Tự.
Lại đến năm nhầm tuốt năm 1482, Cụ Tả Ao, một nhà địa Lý nổi tiếng trong lịch sử đi qua tỉnh Thái Nguyên,
nhìn thấy ngôi chùa Kim Sơn Tự u tịch, ẩn mình trong núi, tọa lạc trên vùng đất rộng, bằng phẳng, mênh mông,
tại làng An Thái, Đôn Điên, Đông Bổng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.
Được thiên nhiên ban tặng với danh thắng tự nhiên có suối Long Tuyền chảy ngầm về hướng Tây,
có ngách phun nước thành vũng to, tròn sâu quanh nằm đầy nước, mát mẻ.
Có ngọn núi như cái bút lông đang chấm vào nghiêng mực nên Cụ Tả Ao đã gọi là núi nghiêng.
Biểu thị ý nghĩa nơi đây sẽ luôn có người phát về băn thơ học vấn.
Vào năm Đinh Tị tức năm 1497, Niên hiệu Hồng Đức đời vua Lê Thánh Tông có hai sĩ danh Vũ Quỳnh
và Đặng Nghiêm khi đến chiêm bái cảnh chùa cảm kích trước cảnh đẹp thiên nhiên hùng vĩ,
nên đã sáng tác hai bài thơ khắc lên vách đá trong hàng.
Đến năm 1859, thời vua tựa Đức Nhà Nguyễn, có danh sĩ Cà Bá Quát đến Thái Nguyên Dương Hoạn,
khi tới chùa hàng ông quá ngạc nhiên trước cảnh đẹp nơi đây, cảm động trước vẻ đẹp thiên nhiên,
ông đã viết bài thơ khắc lên núi đá.
Cùng nhiều đoàn viếng thăm chùa, làm nhiều bài thơ câu đối tạc cùng vách đá trong động,
vẫn giữ nguyên vẹn tới bây giờ.
Ngoài ra, chùa hàng còn gắn liền với sự tích bà Chúa Tiền.
Bà là người có công cúng tiến rất nhiều tiền để trùng tu xây dựng chùa vào thời Nhà Nguyễn,
nên hiệu khải định thứ 10.
Sau khi mất, toàn bộ tài sản của bà đã di trúc đưa hết vào chùa ký hậu để lo hương hỏa sau này.
Nhân dân sùng kính nên gọi bà là bà Chúa Tiền.
Sau khi bà mất, dân làng cảm kích tấm lòng vì đạo của bà,
nên đã dựng biệt công đức bì ký.
Từ đó tới nay, cứ vào ngày 10 tháng 3 âm lịch hàng năm,
trừ tặng và vật tử của chùa lại thiết lập chay đàn cúng tế và cầu siêu cho bà vào ngày rỗ,
cũng như vào ngày sóc vọng.
Chùa hàng là nơi tu hành của nhiều bậc chân tu.
Đến nay chúng ta mới chỉ biết được một số vị như Sư Cụ Tâm Lai, Sư Ông Chính, Sư Ông Đức,
Sư Ông Đảm Hinh là những nhà sư đã có công lao lớn trong việc tu tạo bảo tồn chùa,
phục sự đạo tràng, không những phát triển Phật giáo tỉnh Thái Nguyên mà cả vùng Việt Bắc,
mà còn có công lớn trong phát triển Phật giáo Việt Nam.
Sử sách chép vào năm 1923, Hòa thượng Thích Tâm Lai, nhân vật kết xuất,
là một trong ba người đầu tiên kêu gọi và đưa chương trình chấn hương Phật giáo dưới thời Pháp thuộc.
Cụ về chủ trì tại chùa hàng, Sư Cụ Tâm Lai là đệ tử của Sư Cụ Nguyễn Ân
ở chùa Phương Lăng xã Vĩnh Bảo, huyện Thủy Nguyên, tỉnh Kiến An, nay là thành phố Hải Phòng.
Thuộc Sơn Môn, Bà Đá, Hà Nội.
Năm 1923, được cửa lên chủ trì chùa Tiên Lữ, tức chùa hàng.
Báo Đồng Pháp số ra ngày 14 tháng 1 năm 1927 có đăng bài kêu gọi chấn hương Phật giáo.
Quả tì kheo tự là Tâm Lai, chủ trì chùa Tiên Lữ, tức chùa hàng bây giờ.
Cụ đề nghị thành lập Việt Nam Phật Giáo Hội và đưa ba chương trình chấn hương Phật giáo.
Sư Cụ Tâm Lai là một trong những nhà sư đầu tiên có nhiều đóng góp cho phong trào
chấn hương Phật giáo của Giáo hội Phật giáo Việt Nam dưới thời Pháp thuộc,
sau khi Sư Cụ Tâm Lai viên tịch, không rõ có những sư nào về kế nhiệm.
Theo nhân dân địa phương thì trước canh mạng tháng 8 năm 1945 có Sư Ông Chính,
đầu kháng chiến chống Pháp có Sư Ông Đức chủ trì.
Sau này được biết có cả Sư Ông Chính, Sư Ông Đức đều tham gia kháng chiến
chống thực dân Pháp trong lực lượng Công an Nhân dân.
Vào năm 1986, huyện Đồng Hỷ cùng nhân dân đã thỉnh ni trường Thích Đàm Hình.
Về chủ trì, Cụ cùng nhân dân đã dốc sức khôi phục lại chùa.
Với đạo tâm kiên cố, cùng nhân dân trùng tu chùa cho sư nương náo Trần Tâm.
Chùa hàng được trùng tu với những đôi bàn tay nghèo khó thở bấy giờ
qua những người dân miền Sơn Cước.
Nhìn về diện mạo lúc bấy giờ, chùa hàng đã hoàn tất.
Trong cuộc đời tu nghiệp, Cụ có nhiều công lao đóng góp to lớn cho đạo và đời.
Cụ đã trụ trì nhiều ngôi chùa lớn ở nhiều tỉnh.
Sau chiến tranh chống Mỹ, Cụ đã trùng tu tuân tạo hàng chục ngôi chùa,
đúc nhiều chuông lớn, nhiều tượng bác hồ tặng cho các chùa, các cơ quan đạn, chính quyền, quân đội.
Pháp Tâm làm nhiều việc thiện, Cụ đã xây nhiều trạm xăng, trường học, đài lễ sĩ,
làm nhiều cầu đường cho các xã vùng cao, vùng sâu, vùng đông bao, dân tộc tiểu số, v.v.
Với những công lao đó, Cụ đã được Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam
tấn phong giáo phẩm ni trưởng bằng tương dương công đức.
Được đảng, nhà nước tặng nhiều huần huy trường, kỷ niệm trường cao quý.
Vào ngày 12 tháng 3 năm kỳ siểu tức năm 2009, Cụ đã thâu thần tị tịch tại trốn tổ chùa hàng.
Ngoài ra, chùa hàng còn là một hậu tuyến cho tỉnh Thái Nguyên bảo vệ đất nước
trong thời kỳ hai cuộc kháng chiến chống Pháp và đế quân Mỹ.
Với lợi thế nằm sâu trong núi, chùa hàng đóng vai trò như một căn cứ địa vững chắc của cách mạng.
Chùa hàng còn là nơi trú ẩn an toàn, che giấu các đồng chí lãnh đạo của đảng, nhà nước,
vừa là trạm cấp cứu chữa trị thương binh, an toàn cho chiến sĩ và người dân,
lúc thì là bệnh viện giã chiến, sau là trường học phổ thông sơ tán.
Chiến tranh đã qua đi, nhưng những cống hiến của chùa hàng với công cuộc cách mạng vẫn còn đó
và sẽ mãi trừng tồn cùng dân tộc.
Có thể nói, chùa hàng là một quần thể di tích đa dạng và phong phú.
Thế mới biết chùa hàng không chỉ là thắng tích mà còn là cán cân công lý vô hình
giúp mọi người có sức mạnh vượt qua khó khăn, thành tâm hướng đạo,
căn cứ vào các tư liệu lịch sử và giá trị văn hóa danh làm thắng cảnh chùa hàng vào ngày 26 tháng 2 năm 1999.
Chùa hàng chính thức được nhà nước công nhận là di tích lịch sử văn hóa,
danh làm thắng cảnh cấp quốc gia.
Với vẻ đẹp thiên nhiên bạn tặng, chùa hàng được nhà xuất bản Tôn Giáo
chọn giới thiệu trong tuyển tập 103 ngôi chùa Việt Nam tiêu biểu xuất bản tháng 1 năm 2011.
Truyền thuyết về chùa hàng
Đã chùa, sao lại là hang? Đã hang, sao lại còn mang tên chùa?
Truyền rằng sự tích từ xưa gọi tiên lữ động nên chùa là hang.
Truyền thuyết kể rằng một đêm gió mát trăng thanh
Bể nàng tiên xuống dướng rồng tắm chơi, bỗng nghe tiếng sáo một người
tiểu phu kiếm củi oán trời than thân.
Nàng tiên thứ bảy tần ngân quyết tâm gá gãi châu trần phượng loan.
Tin này động tới Ngọc Hoàng trận lôi đình hóa thành hang núi này.
Tục truyền từ bấy tới nay tháng riêng một hội vào ngày 20
kính mời du khách khắp nơi vui xuân chảy hội thăm nơi chùa này.
Chùa hang là ngôi chùa linh thiêng, một di tích văn hóa,
lịch sử nổi tiếng của Thái Nguyên.
Trải qua bao biến động của thời gian, di tích này đã được tu bổ, tôn tạo,
trở thành một trung tâm Phật giáo lớn của tỉnh và là một điểm du lịch
tâm linh hấp dẫn cho du khách thật phương hành hương kính lễ.
Trước khi bước vào hang để thăm quan chùa hang, du khách sẽ được thấy
tăm quan chùa với hai câu đối cổ.
Phong cảnh thiên nhiên duy đệ nhất, danh làm nhân tạo nhị vô song,
tức phong cảnh thiên nhiên đẹp và bậc nhất,
danh làm do con người tạo ra thì đẹp cũng không kém.
Hai bên cửa đi vào động là tượng hộ Pháp, ông thiện cưỡi vòi và ông ác cưỡi hổ,
tạo ra sự oai hùng, uy nghì, chấn giữ, cửa trốn, linh thiền.
Càng vào sâu, hang rộng dần.
Trên vòm hang nhũ đá tưởng như mây già quyện đá quấy chơi vơi.
Nhiều cột đá lớn sừng sững trống lên vòm hang như những trụ trống trời.
Quanh vách hang, nhiều nhũ đá nhô ra thành các bệ thờ và nhiều hình thù kỳ lạ, hấp dẫn.
Hang có nhiều ngóc ngoách, có đường lên trời, có đường xuống âm phủ,
có cửa thông trước, sau nên không khí trong chùa rất trong lành.
Mùa hè mát mẻ, mùa đông ấm áp, khói hương luôn tỏa mờ,
làm cho chùa càng trở nên thâm ưu, kỳ bí.
Càng đi vào sâu trong hang, chính giữa là tượng Phật Asita cao trên 3 mét,
bình mặt ca xa, khuôn mặt nhân tử.
Phía trước tượng Phật Asita là hình Phật tổ nhỏ hơn, đầu đội lá sen.
Trong động có một số tượng Phật và đồ thờ cúng.
Quanh hang cũng có nhiều văn bia khắc trên vách đá là những bút tích lưu đề
có nền đại từ thời Lê Sơ đến Hậu Nguyễn, các người cảnh đẹp chùa hang.
Như thơ của tiến sĩ thượng thư Vũ Quỳnh, thơ của danh sĩ Đặng Nghiệp,
thơ quả giải nguyên cao bá quát, phú văn quả tránh tổng phạm đức độ.
Những khối nhũ đá đẹp hình ông bụt ốc, cột đá to hình linh ga,
những cột đá vôi lớn như cột trụ nhà có khối đá khiến người ta liên tưởng
đến thầy trò đường tăng đi lấy kinh, câu vông, chó ngào v.v., khiến du khách thích thú.
Gần đây, Bảo tàng Thái Nguyên đã phát hiện ra 3 bài thơ cổ được người xưa khắc
trên vách đá chùa hang, những bài thơ rất hay của các nhà thơ nổi tiếng Việt Nam.
Sau đây, mời quý vị cùng tìm hiểu về 3 bài thơ mới phát hiện này nhé.
Tấm bia thứ nhất được tạc trên vách đá bên trái cửa vào chùa hang.
Bia có kích thước 80cm, rộng 60cm.
Diềm bia để trơn, nét chữ khắc trên bia tự, dạng to, rõ ràng, chữ viết theo lối trần phường.
Nhãn đề của bia cũng khắc cùng tự dạng.
Tác giả bài thơ này là Đặng Nghiệp, bạn đồng ấu với Vũ Quỳnh.
Tác giả Đặng Nghiệp, hiệu An Việt Trúc Khê, niên hiệu Hồng Đức năm Đinh Tị, tức 5497, có khắc với nội dung.
Nhận chứ thiên môn trách, khán lai quỷ tạc kỳ.
Hồ tàng tiên thế giới, du khách cụ thiền nghi.
Dịch nghĩa, đề thơ tại động tiền lữ.
Nhận ra cửa trời hẻm, nhìn âm hiểm lạ kỳ.
Bầu đựng giới thần tiên, du khách đi chơi khắp.
Vũ Quỳnh cũng có một bài thơ khác đối diện với bài thơ của Đặng Nghiệp ở đây.
Ông là một trong những người đã đỗ tiến sĩ cùng hòa với đối cận.
Vũ Quỳnh, hiệu đốc trai, Yến Âu, có ghi nội dung.
Dù tiền lữ động tác, động lý hiểu thiền giai hóa nhật.
Hồ trung vô địa bất xuân phong, tiền ra thế giới hân kỳ ngộ.
Nghi ngã đạo tâm nhàn bảo sung.
Dịch nghĩa, sáng tác khi đến động tiền lữ.
Trong động trời riêng, ngày ngày đổi.
Bầu không có đất, chẳng gió xuân.
Thế giới tiên hân, hoan kỳ ngộ.
Thả tâm tĩnh lặng, hưởng thú nhân.
Sử sách còn chép vào năm 1859,
thời vua Tự Đức Nhà Nguyễn,
danh sĩ cà bà quát qua đất Thái Nguyên có du ngoạn đến Chùa Hàng.
Trước cảnh đẹp nơi đây, ông đã viết bài thơ nổi tiếng
Dù tiền lữ động với nội dung.
Ông sanh sao khéo vẽ vời,
Thái Nguyên núi ấy bày chơi làm gì?
Băng nắm tay hòn núi kia,
Dìu thần búa quỷ ly kỳ,
Chuốt châu, mở toang cái đậu ngàn thao.
Ngoan nghèo thạch nhũ, muôn màu lạ sao?
Khải định thập niên bát nguyệt cát nhật,
Thái Nguyên tỉnh, Hỷ huyện,
Túc tổng đồng đình, đồn điền an thái,
Chúng tôi có lời bia miệng rằng.
Nam mô Đức Phật Di Đà,
Thành tâm bia miệng kể ra tỏ tường,
Có bà hiệu Nguyễn Thị,
Hằng tâm tô tượng đúc chuông sửa chùa,
Bia văn tạc đá trơ trơ,
Thêm hai mươi bạc để thờ hậu thân,
Nhận tiêu ích lợi đồng nhân,
Đồng dân nguyện với thiện thần như sau.
Sau ba trăm tuổi về sau,
Xuân thu kỵ lạp đễ niên,
Đồng dân sĩ vãi, nhà thiền cúng chay,
Xin bà chứng giám cho nay,
Ấm thôn chùa cảnh ngày ngày phong quang,
Nam mô Chư Phật Mười Phương,
Chứng minh lời nguyện cho làng chúng tôi.
Nếu mà chẳng được như lời,
Nam Tào trú số mặt trời dạng soi,
Chúc vua muôn tuổi vững ngôi,
Dân làng an thái có lời miệng bia.
Phú Văn, Tránh Tổng Phạm Đức Độ triện ký,
Kỳ Dịch, Đặng Thái, Trần Trư, Đặng Hậu,
Nguyễn Oanh, Phạm Trầm, Bùi Doanh, Dương Tích,
Phạm Phương, Phạm Nhật, Vũ Năm, Bùi Tiết,
Nguyễn Diệu, Đồng Toàn xã Cộng Lý,
Năm khải định thứ 10, tứ năm 1925.
Trải qua nhiều biến cố thăng trầm của lịch sử,
Cùng pháp nạn hai cuộc đại cách mạng
Chống Mỹ và chống Pháp,
Sự công phá của lưỡi búa thời gian,
Vào ngày 27 tháng 6 năm 2011,
Chùa Hang được Ủy ban Nhân dân tỉnh Thái Nguyên quyết định
phê duyệt quy hoạch chi tiết
và xây dựng trùng tu diện tích lịch sử Chùa Hang.
Với tổng diện tích 8,2 ha,
Chùa Hang được trùng tu xây dựng lần này
với quy mô lớn nhất từ trước tới nay
nhằm tôn vinh các giá trị tâm linh của đạo vật,
đồng thời tạo duyên lành cho Phật tử có duyên học đạo,
giúp con người hướng tới cái đích trần tiện Mỹ.
Vào ngày 9 tháng 9 năm 2010,
Chùa Hang đã thực hiện thành công lễ đúc Đại Hồng Trung.
Quả chuông nặng trên 3 tấn
được thực hiện trong tiếng gieo hò phấn khởi của nhân dân khắp nơi xa gần.
Sau khi đúc được thành công,
quả chuông được dựng lên sừng sững như đã cố định
để tiếng chuông được ngân vang
mỗi khi có khách thập phương đến chiêm bái lễ chùa.
Chính điện Tam Bảo được xây dựng uy nghi,
bề thế, chính giữa khuẩn viện theo kiến trúc chùa cổ.
Trên cùng là Ban Tam Thế Phật vô lượng vô biển,
Cung Kiểu Long.
Tiếp đến là Ban Thờ Tượng Phật Như Lai Thời Tơ Ấu.
Toàn bộ nội thất bên trong Tòa Thượng Điện
được bài trí trang nghiêm.
Phía trên các cung, ban
đều có các bức hoành phi được sơn son thiếp vàng.
Bên phải là Tượng Phật Bồ Tát,
Thiền Thủ Thiền Nhãn, Thứu Độ Trung Sinh,
Quỳ Tâm Dưỡng Tính.
Bên trái chính điện Thờ Dược Sư Liêu Ly,
Biểu Trưng Công Đức và Phước Đức Siêu Việt.
Ngoài cùng điện Tam Bảo
là Tượng Ngài Hộ Pháp Đức Thánh Hiền và Đức Ông.
Ngày sau, Tòa Tam Bảo là nhà thờ tổ,
nơi thờ tử các vị trừ tăng đã từng trụ trì tại chùa.
Ngoài ra, trong khuôn viên chùa còn có lầu chuông,
lầu trống, lầu tra và vườn tháp đá.
Hàng năm, từ ngày 19 đến ngày 21 tháng riêng âm lịch,
diễn ra lễ hội chùa hàng ở Thái Nguyên
nhằm tạ ơn trời đất, cầu cho mưa thuận gió hòa,
bản làng ấm nò, cây cối tốt tươi, đông trời nảy lộc.
Phần lễ gồm dân hương, dứt kiệu,
tạ ơn các vị thần đất, thân sông, thần suối, v.v.
Phần hội có các trò chơi dân gian đặc sắc như
tung con, đi cầu kiều, bắn cung, đẩy gậy,
bắt chạch trong chùm, chọi ga, tung vòng cổ vịt, v.v.
cùng với các tên mục văn nghệ liên hoàn văn hóa trả.
Chùa hàng luôn là biểu tượng trong mỗi trái tim
người con Phật từ Việt Nam.
Chính vì thế, và các hoạt động trong năm chùa hàng
tổ chức nhiều đại lễ khác nhằm góp phần
cho cái nôi của nền giáo dục văn hóa vững chắc hơn
như tổ chức đại lễ Phật đàn, lễ vù lan báo hiếu,
lễ cầu siêu cho các anh hùng lễ sĩ,
đã quên mình để bảo vệ Tổ quốc
và tổ chức giảng pháp chuyên trao
những giáo lý nhạc Phật đến chúng sinh.
Chùa hàng ngày càng đông Phật tử đổ về chùa lễ bái
hường khói không ngừng, để người cầu điều may
người sám hối lỗi lầm.
Chùa hàng nổi tiếng là trốn cửa Phật ninh thiền
là điểm thu hút nhiều tín đồ Phật tử
và khách tham quan trong và ngoài nước
để gìn giữ truyền thống văn hóa đạo Phật của Tổ tiên ta.
Cảm ơn quý vị đã chú ý theo dõi
Quý vị nhớ nhấn like và chia sẻ video để ủng hộ kênh
Đừng quên nhấn đăng ký kênh youtube Hà Nội Phố
để không bỏ lỡ những video mới nhất
Quý vị hãy bình luận ở phía dưới
để góp ý cho Duy những điện danh,
những di tích và lịch sử mà quý vị muốn Duy tới
khám phá và trải nghiệm
Hẹn gặp lại quý vị trong những video sắp tới
Quý vị muốn mua đặc sản trà sạch Thái Nguyên
xin lê lệ số 0989 260 877
Sản phẩm trà sạch Thái Nguyên
được phân phối chính thức bởi Hà Nội Phố
nhận, giao hàng Toàn Quốc
