Nội Huấn -Phần cuối: Nhân Hiếu Văn Từ Hoàng Hậu | Nét Đẹp Truyển Thống | Mỹ Đức Dưỡng Tâm

Nét Đẹp Truyền Thống
3.7K người theo dõi
Nội Huấn -Phần cuối: Nhân Hiếu Văn Từ Hoàng Hậu | Nét Đẹp Truyển Thống | Mỹ Đức Dưỡng Tâm
#netdeptruyenthong, #vanhoatruyenthong, #vietnamoi
Nhân Hiếu Văn Từ Hoàng hậu là người học rộng biết nhiều, có nhiều tài năng. Văn chương của bà rất đẹp đẽ, vượt trội. Bà có phẩm hạnh cao quý, tâm hồn tinh khiết và trí tuệ sáng ngời. Bà đã viết cuốn "Nội Huấn" gồm hai mươi chương. Ngoài ra, bà còn sưu tầm và biên tập những lời hay việc tốt của người xưa, viết thành cuốn "Khuyến Thiện Thư". Cả hai tác phẩm này đều được phổ biến rộng rãi trong cả nước.
.............................................
Chào mừng quý khán tính giả đã đến với chuyên mục Mỹ Đức Dưỡng Tâm của kênh Nét Đẹp Truyền Thống, nơi tôn vinh những vẻ đẹp của người phụ nữ xưa và nay.
Ngày hôm nay, chúng tôi xin giới thiệu đến quý khán tính giả phần cuối cùng của cuốn sách Nội Huấn.
Nội dung cuốn sách này đề cập đến đức tính tu thân, cẩn ngôn, thận hành và nhiều phương diện khác cho nữ giới.
Cuốn sách này được tư Hoàng Hậu kết hợp các tác phẩm về giáo dục nữ giới qua các đời và ngôn luận của Hiếu Từ Cao Hoàng Hậu,
tạo thành tác phẩm để đời nội huấn, lưu danh môn thuở và vẫn mang ý nghĩa thâm sâu, ý nhị cho nữ giới.
Xin mời quý vị và các bạn cùng lắng nghe nhé!
Chương 16 Người mẹ mẫu mực
Khổng tử nói, phụ nữ là người tuân theo sự dạy bảo của nam giới và tôn trọng đạo lý của họ.
Vì vậy, khi còn ở nhà thì phụ nữ theo cha, khi lấy chồng thì theo chồng không nên độc đoán.
Việc giáo dục phụ nữ chỉ giới hạn trong phạm vi gia đình, chủ yếu là dạy dỗ con cái.
Đây chính là trách nhiệm của người mẹ. Khi dạy con, nên dùng đạo đức và lễ phải để hướng dẫn.
Bồi dưỡng cho con đức tính cần kiệm và khiêm tốn, tự mình làm gương về sự cần cù, tiết kiệm, yêu thương con nhưng cũng nghiêm khắc.
Từ đó giúp con có nhân cách đoan chính và đức hành tốt đẹp.
Yêu thương con nhưng không nuông chịu, nghiêm khắc nhưng không làm tổn thương tình mẫu tử.
Nếu làm tổn thương tình cảm, mối quan hệ sẽ trở nên xa cách.
Nếu nuông chịu quá mức, con cái sẽ trở nên kêu ngạo, mất đi phép tắt.
Trình thì nói, với nét mặt vui vẻ, lời nói ôn hòa, không nổi giận, con cái sẽ vui vẻ nghe lời, việc giáo dục sẽ suôn sẻ.
Muốn dạy con tốt, bản thân phải biết cách tu dưỡng, ngôn hành không trái với đạo đức mới xứng đáng là tấm gương cho con cái.
Điều này không thể không thân trọng.
Đức tính quan trọng nhất của người phụ nữ là trung thực.
Đức tính quan trọng nhất của người vợ là hiếu kính.
Khi bạn làm được điều trung thực và hiếu kính, con cháu sẽ nói theo.
Kinh thì nói, khi phẩm hành của người quân tử không có lỗi lầm, mọi người trong thiên hạ sẽ lấy đó làm chuẩn mực để nói theo.
Đây chính là cách thể hiện tấm gương của người mẹ.
Chương 17. Hòa thuận với người nhà
Người có lòng nhân từ rộng lớn thường yêu thương tất cả mọi người.
Tuy nhiên, trong tình thương ấy vẫn có sự phân biệt thân sơ trong ngoài góc ngọn khác nhau.
Hiểu rõ và phân biệt được như vậy sẽ giúp ta thực hành đúng đạo lý hòa thuận với người thân.
Trong một gia đình, anh em ruột thịt là gần gũi nhất, họ hàng xa hơn một chút.
Tuy có sự khác biệt về mức độ thân thiết nhưng tất cả đều xuất phát từ một nguồn gốc chung.
Xét về đạo làm vợ, anh em họ hàng bên nhà mình tuy cùng nguồn gốc nhưng đã trở nên xa lạ khi ta theo chồng.
Ngược lại, anh em họ hàng bên chồng tuy khác họ nhưng lại trở nên thân thiết vì ta đã về nhà chồng.
Em dâu, chị dâu, em chồng, chị em ruột là những người thân thiết nhất ta nên đối xử nhân thành theo tình nghĩa với họ.
Cây cối nếu thân không to khỏe thì cành lá không xâm xuê được, lửa không cháy mạnh thì không thể soi sáng bên ngoài.
Vì vậy, người quân tử muốn rộng ban tình thương đến mọi người trước hết phải hòa thuận với người thân.
Mà muốn hòa thuận với người thân, điều quan trọng là phải có người vợ hiền giúp đỡ.
Anh em họ hàng vốn cùng một quần gốc, người quân tử phải thân thiết hòa thuận với họ.
Nhưng người vợ không hiền thường xem người nhà chồng như người dân nước lã, dẫn đến sự xa cách chi rẽ.
Hiếm có người quân tử nào bị vợ hiền nành làm cho xa cách với người thân.
Sách thư ca ngợi vua nghiêu sáng suốt nhân từ có thể hòa thuận với cả 9 đời họ hàng.
Kinh thi ca ngợi đức hạnh của các bà hoàng hậu Hai Thiên Nam, Chu Nam và Thiệu Nam là hai phần đầu tiên trong kinh thi.
Đều có những người phụ nữ hiền đức giúp chồng trị da.
Người vợ hiền nên thấu hiểu tâm ý của chồng, coi trọng đạo lý cùng quần gốc với họ hàng,
dình dữ đức hạnh, đối xử tốt với anh em họ hàng như trong bài đầu biển,
rộng thực hành phong cách hiền hòa như trong bài hành vi.
Đối với người thân phải nhân từ khoan dung.
Người thân có ơn nhỏ với mình phải ghi nhớ mãi.
Có lỗi nhỏ thì nên bỏ qua.
Nhớ điều thiền nhỏ tình nghĩa sẽ dần dày.
Bỏ qua lỗi nhỏ lời giềm pha sẽ tiêu tan.
Tình thương tròn vẹn thì nghĩa cũng đầy đủ.
Người vợ hiền đức giúp họ hàng hòa thuận.
Mọi người đều hiền hòa yêu thương, vui vẻ, hạnh phúc.
Từ đó mở rộng ra, vợ của các quan lại, sĩ phu, thứ dân
đều nên giúp chồng hòa thuận với họ hàng để trở thành người vợ hiền.
Trong nhà hòa thuận thì ngoài cũng hòa thuận.
Một nhà hòa thuận thì cả nước hòa thuận.
Một nước hòa thuận thì thiên hạ cũng hòa thuận.
Làm sao có thể không coi rộng đạo lý hòa thuận với người thân được.
Chương 18 Yêu thương con trẻ
Người trên thương yêu người dưới, gọi là lòng từ.
Người trên có lòng từ ái, không mỏi mệt.
Người dưới sẽ thuận theo và ngày càng gần ngũi.
Cây cao thẳng đứng thì không mọc được cành ngang.
Nước ao sâu quá trong thì cá sẽ tránh xa.
Cây công xuống thì sinh ra nhiều trái bầu ngọt.
Đầm rộng sâu thì có mọc âm tầm.
Người trên nhân từ khoan dung thì con cháu dâu rễ sẽ kính thuận và thương yêu.
Đây là đạo lý tất nhiên.
Nếu người trên không nhân từ mà mong người dưới hiếu thuận, lòng người dưới ác bất an.
Bất an sẽ dẫn đến xa cách, sinh ra bất hòa.
Lòng đã xa cách thì sẽ nảy sinh oán hận.
Trong lòng có oán hận là điều bất tường lớn nhất.
Làm cha mẹ phải nhân từ, phải nhân từ.
Tuy nhiên, đuôn chiều bao che thiên vị mà cho là tự ái.
Đó là tự dối mình, hại con cháu.
Không phải là lòng nhân từ thật sự.
Không trái đạo lý, dạy con cái theo chính đạo, hết lòng nhân nghĩa.
Như thế mới gọi là tự ái.
Nếu người trên không tự ái được, người dưới cũng không thể bất hiếu.
Phải dũng cảm giữ lòng hiếu sáng suốt với cha mẹ.
Như vua thuấn, như mẫn tự khiên vậy.
Xong đào làm cha mẹ, phải lấy lòng từ làm trọng.
Với gọi là từ phụ, từ mẫu chứ.
Thiên tử, chư hầu, khanh đại phu là những người chủ tế tông miếu.
Họ có trách nhiệm thờ cúng tổ tiên, nuôi dưỡng thần linh, nối tiếp truyền thống.
Vì vậy, họ cần phải sinh sôi nảy nở để con cháu nối giỏi đời đời.
Đó là trách nhiệm lớn của vợ chồng, sinh con đẻ cái và thờ cúng tổ tiên.
Thời xưa, những bà hoàng hậu phi tầng hiền đức đều rộng bang ân huệ đến người dưới.
Họ chọn lựa những cung nữ trên thuần để tiến tử cho vua, không độc chiếm rụng ái của vua.
Nhờ đó mà con cháu đông đúc, phúc lọc kéo dài trăm đời.
Bà thái tự nhà chung có đức độ bang ân xuống người dưới.
Kinh thi ca ngợi, thái tự không ghen tuông, ân huệ đến các cung nữ.
Nên các cung nữ ca tụng đức hành và chúc bà hưởng phúc.
Lại ca rằng, hoàng hậu không ghen tị, con cháu đông đúc, mọi người đều vui vẻ, thịnh vượng.
Nhờ đức độ của hoàng hậu, bà nhà chung gốc vững cành xung xuê, con cháu đông đúc, giữ vững xã tắc.
Nhà hà, nhà thương, tuy cũng có phi tầng hiền đức, nhưng không thịnh vượng bằng nhà chung.
Vì vậy, đức hành của người phụ nữ, quý ở chỗ khoan dung nhân từ, đáng ghét nhất là sự ghen tuông tật đố.
Trăng to sao nhỏ cùng tỏa sáng trên trời, trăng không che khuất ánh sao.
Tùng cao lan thấp cùng mọc trên đất, tùng không cản trở vẻ đẹp của lan.
Hoàng hậu cũng nên dung nạp các phi tầng, không xinh lòng ghen tị.
Từ hoàng hậu đến vợ quang lại, thứ dân, nếu thực sự có thể trinh nguyên, điềm đạm, khoan hòa, hiểu rõ gốc trẻ của đại hiếu,
mở rộng lòng nhân từ, không ích kỹ riêng tư, không chê lấp đức hành của người khác, cố gắng ban rộng ân huệ của chồng, để sinh sôi nảy nở con cháu.
Như vậy sẽ yên ổn trên dưới gia đình hòa thuận, đó chính là nguồn gốc của phúc lành và điều tốt lành vậy.
Hoàng hậu đối với họ hàng bên ngoài, cần phải phòng ngừa từ trước, răng dậy những lỗi nhỏ, để họ biết kính sợ mà không dám làm bậy.
Xưa nay, họ hàng bên ngoài của hoàng hậu, quyên quyền gây họa cho đất nước, đều do vua và hoàng hậu buôn lỏng từ đầu, khiến họ càng rỡ, cuối cùng khó kiềm chế.
Tuy đó là tội của họ hàng bên ngoài, nhưng cũng do vua và hoàng hậu không sáng suốt.
Hoàng hậu mã Minh Đức đời Hán, lo sử sang nội chính, lo lắng họ hàng bên ngoài ị thế mà kêu căng, dẫn đến suy bại, nên không phòng chất tước cho họ mã.
Hoàng hậu trưởng tôn đời đường, lo ngại họ hàng bên ngoài vì giàu sang mà gây họa.
Nhiều lần xin vua, đừng cho người nhà họ giữ chức vụ quan trọng, nhờ đó bảo toàn được gia đình.
Hoàng hậu nữ thị của Hán Cao Đế, hoàng hậu hoác thị của Hán Tuyên Đế, Dương Quý Phi của Đường Huyền Tông.
Ba nhà đều ị thế kêu căng, vượt quá bổn phận, can thiệp vào chính sự, làm càng tự chuốt lấy diệt vong.
Đều do hoàng hậu thiên vị trong nội chính nuôi thành mâm họa.
Băng dày không phải một ngày lạnh, đại họa không phải một sớm một chiều tích tụ, kinh dịch nói.
Âm hàng băng đầu đông thành xương, phát triển sẽ thành băng cứng.
Nếu bang đầu không ngăn cấm sự kiêu căng, phóng túng của họ hàng bên ngoài, tính kiêu sẽ tràn đầy, hòa hoạn sẽ hình thành.
Hoàng hậu muốn bảo toàn gia đình nên học theo hoàng hậu đặng của Hán Hoàng Đế.
Bởi những người công chính, trung thành, điêm khí, chính trực, học rộng, dạy vỗ con cháu họ hàng bên ngoài, khiến họ tuân theo đạo nghĩa.
Lại nên ban ơn cho họ, để họ không quấy rối phép nước, tăng bỏng lọc nhưng không cho can dự triều chính, ngăn chặn đường nối tiếp kiến riêng tư, cắt đứt con đường cầu sinh ân huệ.
Dạy họ nghiêm cấm xa xỉ, khiêm nhường cung kính. Như vậy hòa hại có thể tiêu trừ.
Nếu họ hàng bên ngoài ị thế, hoàng hậu dung túng đều không phải là cách bảo toàn gia đình, ị thế sẽ buôn thả tà dâm, dung túng sẽ chứa chấp mâm họa.
Họ hàng bên ngoài ấp ủ tâm địa xấu xa, gây loạn diệt vong, tai họa này bắt nguồn từ việc không quyết đoán từ đầu.
Kiêu căng tự mãn sẽ chuốt lấy thất bại nhục nhã, giữ vững chính đạo mới được phúc lành, nhất định phải thân trọng.
Quý vị vừa nghe xong phần cuối của cuốn sách Nội Huấn, một tác phẩm rất hay, thiết thực dành cho phụ nữ có đúng không ạ?
Xin cảm ơn và hẹn gặp lại quý vị trong phần tiếp theo nhé. Xin chúc quý vị một ngày thật hạnh phúc và an lành.
